Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 14:12

Άραγε, βλέποντας αυτά, ή μάλλον έστω και ακούγοντάς τα, εφόσον δεν τα βλέπουν, πώς, σύμφωνα με τα γεγραμμένα, δεν θα θελήσουν να κατακαούν, επειδή σκέπτονται και λένε τα αντίθετα από αυτά που ο Κύριος πράττει και διδάσκει; Διότι και όταν ο Ιωάννης μαρτύρησε και «οι μαθητές έθαψαν το σώμα του, ο Ιησούς, μόλις το άκουσε, αναχώρησε από εκεί με πλοιάριο σε έρημο τόπο ιδιαιτέρως». Ο μεν Κύριος, λοιπόν, αυτά έπραττε και έτσι δίδασκε. Μακάρι δε αυτοί έστω και έτσι να ντραπούν, και να περιορίσουν την προπέτειά τους στο επίπεδο των ανθρώπων, και να μην κατηγορήσουν, κυριευμένοι από μεγαλύτερη μανία, και τον Σωτήρα για δειλία, έχοντας άπαξ αποφασίσει να βλασφημούν εναντίον του. Αλλά κανείς δεν πρόκειται να τους ανεχθεί στην παραφροσύνη τους· αντίθετα, θα ελεγχθούν ότι ούτε καν τα Ευαγγέλια δεν κατανοούν. Διότι η αιτία μιας τέτοιας αναχώρησης και φυγής είναι εύλογη και αληθινή, την οποία οι ευαγγελιστές διέσωσαν καταγράφοντάς την για τον Σωτήρα.

Αντίθετα, ο ευαγγελιστής χρησιμοποίησε πιο ταπεινή λέξη για το λείψανο, κατ' οικονομίαν, όπως μου φαίνεται ότι το είπε αυτό, ώστε το αξίωμα να διαφυλαχθεί μόνο για τον Χριστό. Γράφει λοιπόν τα εξής: Και στέλνοντας, λέει, ο μιαιφόνος, δηλαδή ο Ηρώδης, «αποκεφάλισε τον Ιωάννη στη φυλακή. Και αφού προσήλθαν οι μαθητές του πήραν το πτώμα του». Αν όμως το σώμα του Ιωάννη ονομάζεται πτώμα, τίνος το σώμα θα είναι ναός; Εφόσον για άλλον λόγο έχει ειπωθεί ότι εμείς είμαστε ναοί του Θεού, δηλαδή εξαιτίας του Αγίου Πνεύματος που κατοικεί μέσα μας. Διότι, και πάλι, αποτελούμε ναούς του Θεού, και όχι των εαυτών μας.

Όταν γιορτάζονταν τα γενέθλια του Ηρώδη, ο οποίος δεν θα έπρεπε ποτέ να είχε γεννηθεί στον κόσμο, ούτε να έχει προσέλθει σε αυτό το κοινό στάδιο της ανθρώπινης κοινωνίας, ούτε να απολαύσει τα στοιχεία της φύσης, ούτε να ευεργετηθεί από την κτίση, ούτε να μεταχειριστεί με ασέλγεια τη σελήνη, να καταναλώσει τον ήλιο, να προσβάλει την πορεία των άστρων, να ανατρέψει τα μέτρα της ημέρας και τα όρια της νύχτας. Διότι παρανομώντας δεν ντρεπόταν την ημέρα, ασελγώντας δεν σεβόταν τη νύχτα, δεν εντρεπόταν την ηλιακή πορεία, παραβαίνοντας τα όρια του Δημιουργού. Όταν λοιπόν εορτάζονταν τα γενέθλια αυτού που έβλαψε τα γένη των ανθρώπων και εξύβρισε τη βασιλική καταγωγή, «χόρεψε η κόρη της Ηρωδιάδας στο μέσον και άρεσε στον Ηρώδη· γι' αυτό με όρκο της υποσχέθηκε να της δώσει ό,τι κι αν του ζητήσει. Εκείνη δε, παρακινημένη από τη μητέρα της, είπε: 'Δώσε μου εδώ, πάνω σε πινάκιο, το κεφάλι του Ιωάννη του Βαπτιστή'. Και λυπήθηκε ο βασιλιάς· αλλά εξαιτίας των όρκων και των συνδαιτυμόνων του, διέταξε να δοθεί, και στέλνοντας φρουρούς αποκεφάλισε τον Ιωάννη στη φυλακή. Και φέρθηκε το κεφάλι του πάνω σε πινάκιο και δόθηκε στο κορίτσι· και εκείνο το πήγε στη μητέρα του. Και αφού προσήλθαν οι μαθητές του, πήραν το σώμα και το έθαψαν, και πηγαίνοντας το ανήγγειλαν στον Ιησού». Αλίμονο, με πόσα κακά γέμισαν οι γυναίκες τον βίο των ανθρώπων, πόσα αγκάθια μάς έσπειραν και τριβόλια καλλιέργησαν.

Πόσο φοβερή είναι η είδηση και φρικτή η διήγηση. «Και δόθηκε στο κορίτσι, και το έφερε στη μητέρα της». Αλίμονο για το ανοσιούργημα: δόθηκε η ανεκτίμητη κεφαλή ως αντάλλαγμα για μια άτιμη πράξη, στην μιαρή και βέβηλη γυναίκα, η κεφαλή η αγνή και άθικτη και σεβαστή ακόμη και στους αγγέλους. Και την έφερε στη μητέρα της, σαν να την προσέφερε ως έδεσμα για να χορτάσει εκείνη που επιθυμούσε με πάθος τον θάνατο του προφήτη: Φάε, λέγοντας, ω μητέρα, τις σάρκες αυτού που έζησε σαν άσαρκος. πιες το αίμα του αναίμακτου. έχουμε για πάντα σιωπηλή τη γλώσσα αυτού που μας στηλίτευσε. Η'. «Και αφού προσήλθαν», λέει, «οι μαθητές του, σήκωσαν το σώμα, και το έθαψαν». Δες, ω φιλοΐστορα, να εικονογραφείται η ταφή του δικαίου, και ράπιζε τους εικονομάχους ως εχθρούς της αλήθειας, και λαμβάνοντας ολοζώντανα υπόψη σου την ιστορία, αποκόμισε την ωφέλεια: πώς βγαίνει από τη φυλακή ο άγιος δεμένος με σίδερα. πώς ο αιμοσταγής δήμιος κατευθύνει το ξίφος με σκληρότητα κατά της ιερής κορυφής. πώς, αφού αποκόπηκε, η μυροφόρος κεφαλή παραδίδεται στην μανιακή Ηρωδιάδα. και πώς θάβεται το ιερό σώμα από τα χέρια των στενών του μαθητών, οι οποίοι δακρύζουν, πονάει η ψυχή τους και στέκονται γύρω του στη σειρά. και άλλου μεν να ακουμπά τα πόδια, άλλου να εφαρμόζει την κεφαλή στο υπόλοιπο σκήνωμα, και άλλου να θυμιατίζει και να ψάλλει τους νεκρικούς ύμνους.

«Δώσε μου», λέει, «εδώ την κεφαλή του Ιωάννη». Για ποιον λόγο πρόσθεσε το «εδώ»; Φοβόταν μήπως ο Ηρώδης, αφού λογικευθεί, μετανιώσει αργότερα. Γι' αυτόν τον λόγο τον πιέζει, λέγοντας: «Δώσε μου εδώ». «Και λυπήθηκε ο βασιλιάς, αλλά εξαιτίας των όρκων και των συνδαιτυμόνων διέταξε να δοθεί, και στέλνοντας φρουρό, αποκεφάλισε τον Ιωάννη στη φυλακή, και έφεραν την κεφαλή του πάνω σε πινάκιο, και δόθηκε στο κορίτσι, και εκείνο την πήγε στη μητέρα της. Και αφού προσήλθαν οι μαθητές του, πήραν το σώμα και το έθαψαν.» Λυπήθηκε εξαιτίας της αρετής του. Διότι την αρετή τη θαυμάζει ακόμη και ο εχθρός. Όμως, εξαιτίας των όρκων, δίνει ένα απάνθρωπο δώρο. Ας μάθουμε, λοιπόν, από αυτό ότι υπάρχουν φορές που είναι προτιμότερο να αθετήσει κανείς τον όρκο του, παρά εξαιτίας των όρκων να πράξει κάτι ασεβές. Ενταφιάστηκε δε το σώμα του Βαπτιστή στη Σεβαστή Καισάρεια, ενώ η τίμια κεφαλή του, αρχικά εναποτέθηκε στην Έμεσα. Και αφού ήλθαν, τα ανήγγειλαν στον Ιησού. Τι ανήγγειλαν στον Ιησού;