Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 14:13

Άραγε, βλέποντας αυτά, ή μάλλον έστω και ακούγοντάς τα, εφόσον δεν τα βλέπουν, πώς, σύμφωνα με τα γεγραμμένα, δεν θα θελήσουν να κατακαούν, επειδή σκέπτονται και λένε τα αντίθετα από αυτά που ο Κύριος πράττει και διδάσκει; Διότι και όταν ο Ιωάννης μαρτύρησε και «οι μαθητές έθαψαν το σώμα του, ο Ιησούς, μόλις το άκουσε, αναχώρησε από εκεί με πλοιάριο σε έρημο τόπο ιδιαιτέρως». Ο μεν Κύριος, λοιπόν, αυτά έπραττε και έτσι δίδασκε. Μακάρι δε αυτοί έστω και έτσι να ντραπούν, και να περιορίσουν την προπέτειά τους στο επίπεδο των ανθρώπων, και να μην κατηγορήσουν, κυριευμένοι από μεγαλύτερη μανία, και τον Σωτήρα για δειλία, έχοντας άπαξ αποφασίσει να βλασφημούν εναντίον του. Αλλά κανείς δεν πρόκειται να τους ανεχθεί στην παραφροσύνη τους· αντίθετα, θα ελεγχθούν ότι ούτε καν τα Ευαγγέλια δεν κατανοούν. Διότι η αιτία μιας τέτοιας αναχώρησης και φυγής είναι εύλογη και αληθινή, την οποία οι ευαγγελιστές διέσωσαν καταγράφοντάς την για τον Σωτήρα.

Τότε λέγει: «Δεν υπάρχει προφήτης χωρίς τιμή, παρά μόνο στην πατρίδα του». Και αφού άκουσε τα όσα συνέβησαν με τον Ηρώδη και τον Ιωάννη, αναχωρεί σε έρημο τόπο και τρέφει τους πεντακισχίλιους. Στέλνει τους μαθητές στο πλοίο. Ανέρχεται στο όρος για να προσευχηθεί. Εμφανίζεται σε αυτούς τη νύχτα καθώς πλέουν· δέχεται τον Πέτρο πάνω στα ύδατα. Έρχεται στη Γεννησαρέτ. Θεραπεύονται πολλοί. Τον εγκαλούν οι Φαρισαίοι σχετικά με τους καθαρμούς· τους αποστομώνει και διδάσκει τα πλήθη περί των τροφών.

Ματθ. 14, 13—21 Τώρα όμως γέμισε και κοφίνια, και μάλιστα δόθηκε από ένα στον καθένα από τους μαθητές ως ανταμοιβή για τη διακονία, πράγμα που υποδηλώνει ότι αυτοί που διακονούν θα έχουν μεγάλο μισθό. Επειδή δε και ο άλλος ευαγγελιστής χαρακτηρίζει τους άρτους «κρίθινους», ο σκοπός της θεωρίας αποβλέπει στο εξής: το κριθάρι είναι κτηνώδης τροφή, η οποία ταυτίζεται με τη θεωρία που δόθηκε μέσω του Μωυσή σε αυτούς που ήταν λιγότερο λογικοί. Γι' αυτό τον λόγο αναφέρουμε ότι οι άρτοι ήταν πέντε, λόγω του πενταμερούς συγγράμματος του Μωυσή, και δύο τα ψάρια, μέσω των οποίων φανερώνεται η διπλή συγγραφή των αλιέων, η αποστολική και η ευαγγελική.

Ομιλία ΜΘ΄. Όταν το άκουσε ο Ιησούς, αναχώρησε από εκεί με πλοίο σε έρημο τόπο ιδιαιτέρως· και όταν το άκουσαν τα πλήθη, τον ακολούθησαν πεζή από όλες τις πόλεις. α΄. Παρατήρησε ότι παντού αναχωρεί, και όταν παραδόθηκε ο Ιωάννης, και όταν θανατώθηκε, και όταν άκουσαν οι Ιουδαίοι ότι αποκτά περισσότερους μαθητές. Διότι τα περισσότερα θέλει να τα οικονομήσει με τρόπο πιο ανθρώπινο, καθώς δεν καλούσε ακόμη ο καιρός να αποκαλύψει ξεκάθαρα τη θεότητά του. Γι' αυτό και έλεγε στους μαθητές του να μην πουν σε κανέναν ότι αυτός είναι ο Χριστός· διότι μετά την ανάσταση ήθελε να γίνει αυτό περισσότερο γνωστό. Εξαιτίας αυτού, απέναντι στους Ιουδαίους που έως τότε δυσπιστούσαν, δεν ήταν ιδιαίτερα αυστηρός, αλλά επιεικής.

Διότι περιέχεται ως εξής, με το εξής ρητό να προτάσσεται: «Και όταν άκουσε ο Ιησούς, αναχώρησε από εκεί με πλοίο σε έρημο τόπο.» Ας δούμε όμως και ποιος είναι ο σκοπός της ελεημοσύνης. Ποιος είναι λοιπόν ο σκοπός της; Ο ουρανός, τα αγαθά στους ουρανούς, εκείνη η ανείπωτη δόξα, οι πνευματικοί νυμφώνες, η συμβίωση με τον Νυμφίο, οι λαμπρές λαμπάδες και τα άλλα, τα οποία κανένας λόγος και κανένας νους δεν μπορεί να παραστήσει, ώστε και από αυτό να είναι μεγάλη η διαφορά της σε σχέση με τις άλλες τέχνες. Διότι οι περισσότερες από τις τέχνες μάς είναι χρήσιμες μόνο για τον παρόντα βίο, ενώ αυτή για τη μέλλουσα ζωή. Και αν διαφέρει τόσο πολύ από τις τέχνες που μας είναι αναγκαίες για το παρόν, όπως λέω της ιατρικής και της οικοδομικής και των άλλων παρόμοιων, πολύ περισσότερο διαφέρει από τις άλλες, τις οποίες αν κάποιος εξέταζε με ακρίβεια, θα έλεγε ότι δεν είναι καν τέχνες. Γι' αυτό εγώ τις άλλες, τις περιττές, δεν θα τις ονόμαζα καν τέχνες. Διότι πού μας είναι χρήσιμη η μαγειρική και η τέχνη των καρυκευμάτων; Πουθενά. Αλλά είναι και πάρα πολύ άχρηστες και βλαβερές, καταστρέφοντας το σώμα και την ψυχή, με το να εισάγουν με πολλή επιδίωξη τη μητέρα όλων των νοσημάτων και των παθών, την τρυφή. Και δεν θα έλεγα ότι δεν είναι τέχνες μόνο αυτές, αλλά ούτε και η ζωγραφική ούτε και η τέχνη του κεντήματος. Επειδή μας υποβάλλουν μόνο σε περιττή δαπάνη. Ενώ οι τέχνες πρέπει να παρέχουν και να κατασκευάζουν όσα είναι αναγκαία και συγκρατούν τη ζωή μας.

Όχι επειδή πέθανε ο Ιωάννης· διότι η διήγηση σχετικά με τον Ιωάννη παρενεβλήθη ενδιάμεσα· αλλά επειδή ο Ηρώδης λέει γι' αυτόν ότι είναι ο Ιωάννης. «Και όταν το άκουσε ο Ιησούς, αναχώρησε από εκεί με πλοίο για έναν έρημο τόπο, κατ' ιδίαν». Ο Ιησούς αναχωρεί εξαιτίας της μιαιφονίας του Ηρώδη, διδάσκοντας και εμάς να μην ρίχνουμε προφανώς τους εαυτούς μας σε κινδύνους. Και ταυτόχρονα, για να μη φανεί ότι σαρκώθηκε κατά φαντασίαν, γι' αυτό τον λόγο αναχωρεί.

Διότι, αν τον συνελάμβανε ο Ηρώδης, θα επιχειρούσε να τον θανατώσει. Και αν, ενώ επιχειρούσε να τον θανατώσει, ο Ιησούς διέφευγε μέσα από τους κινδύνους επειδή δεν είχε φτάσει ακόμη ο καιρός του θανάτου του, θα έδινε την εντύπωση ότι είναι φάντασμα. Γι' αυτόν τον λόγο, λοιπόν, αναχωρεί. Αναχωρεί δε σε έρημο τόπο, κατ' ιδίαν, για να επιτελέσει το θαύμα των άρτων. «Και όταν το άκουσαν τα πλήθη, τον ακολούθησαν πεζοί από τις πόλεις. Και όταν βγήκε ο Ιησούς, είδε πολύ πλήθος και τους σπλαχνίστηκε και θεράπευσε τους αρρώστους τους». Τα πλήθη επιδεικνύουν πίστη, καθώς προστρέχουν στον Ιησού ακόμη και όταν αυτός αναχωρεί. Γι' αυτό, λαμβάνουν ως ανταμοιβή της πίστης τους τις θεραπείες, διότι και το ότι τον ακολούθησαν πεζοί, και το ότι ήταν χωρίς τροφή, όλα αυτά αποτελούν τεκμήρια πίστης. «Όταν δε βράδιασε, τον πλησίασαν οι μαθητές του, λέγοντας: Έρημος είναι ο τόπος και η ώρα έχει πλέον περάσει. Απόλυσε τα πλήθη, ώστε να πάνε στα χωριά και να αγοράσουν τρόφιμα για τον εαυτό τους».