Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 14:15

Τότε λέγει: «Δεν υπάρχει προφήτης χωρίς τιμή, παρά μόνο στην πατρίδα του». Και αφού άκουσε τα όσα συνέβησαν με τον Ηρώδη και τον Ιωάννη, αναχωρεί σε έρημο τόπο και τρέφει τους πεντακισχίλιους. Στέλνει τους μαθητές στο πλοίο. Ανέρχεται στο όρος για να προσευχηθεί. Εμφανίζεται σε αυτούς τη νύχτα καθώς πλέουν· δέχεται τον Πέτρο πάνω στα ύδατα. Έρχεται στη Γεννησαρέτ. Θεραπεύονται πολλοί. Τον εγκαλούν οι Φαρισαίοι σχετικά με τους καθαρμούς· τους αποστομώνει και διδάσκει τα πλήθη περί των τροφών.

Είναι δε αυτά τα κεφάλαια: από την Α' προς Θεσσαλονικείς επιστολή, από το «Σας παρακαλούμε δε, αδελφοί, να αναγνωρίζετε αυτούς που κοπιάζουν ανάμεσά σας και σας καθοδηγούν εν Κυρίω», έως το τέλος της επιστολής. Επίσης, από την Α' προς Κορινθίους επιστολή, από το «Σχετικά δε με τα πνευματικά χαρίσματα, αδελφοί, δεν θέλω να έχετε άγνοια, γνωρίζετε ότι όταν ήσασταν εθνικοί», έως το «Αλλά στην εκκλησία προτιμώ να πω πέντε λόγια με τον νου μου, για να κατηχήσω και άλλους, παρά μύρια λόγια με γλωσσολαλία.» Από το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο από το «Και όταν βγήκε ο Ιησούς, είδε πολύ πλήθος και τους σπλαχνίστηκε, και θεράπευσε τους αρρώστους τους», έως το «Αυτοί δε που βρίσκονταν στο πλοίο τον προσκύνησαν λέγοντας: Αληθινά, είσαι Υιός του Θεού.» Απόκριση του ίδιου μεγάλου Γέροντα προς τον ίδιο και τον αββά, οι οποίοι επιθυμούσαν να καταστήσουν μονομιάς αυστηρότερο τον κανόνα για τους αδελφούς:

Ματθ. 14, 13—21 Τώρα όμως γέμισε και κοφίνια, και μάλιστα δόθηκε από ένα στον καθένα από τους μαθητές ως ανταμοιβή για τη διακονία, πράγμα που υποδηλώνει ότι αυτοί που διακονούν θα έχουν μεγάλο μισθό. Επειδή δε και ο άλλος ευαγγελιστής χαρακτηρίζει τους άρτους «κρίθινους», ο σκοπός της θεωρίας αποβλέπει στο εξής: το κριθάρι είναι κτηνώδης τροφή, η οποία ταυτίζεται με τη θεωρία που δόθηκε μέσω του Μωυσή σε αυτούς που ήταν λιγότερο λογικοί. Γι' αυτό τον λόγο αναφέρουμε ότι οι άρτοι ήταν πέντε, λόγω του πενταμερούς συγγράμματος του Μωυσή, και δύο τα ψάρια, μέσω των οποίων φανερώνεται η διπλή συγγραφή των αλιέων, η αποστολική και η ευαγγελική.

Μτ 14, 15 Ας εξετάσουμε με ακρίβεια τι σημαίνει το «απόλυσον». Κάποιοι από εκείνους που ακολουθούσαν τον Χριστό παρακαλούσαν να απαλλαγούν από τα πονηρά πνεύματα που τους κατείχαν, ενώ άλλοι ζητούσαν την απαλλαγή από άλλες ασθένειες. Επειδή, λοιπόν, οι μαθητές γνώριζαν ότι, μόνο με ένα του νεύμα, εκπληρώνει στους πάσχοντες το επιθυμητό, λένε «απόλυσον αυτούς», όχι επειδή οι ίδιοι δυσανασχετούσαν επειδή είχε περάσει η ώρα, αλλά επειδή διακατέχονταν από αγάπη προς τα πλήθη και, τρόπον τινά, ασκούνταν ήδη στην ποιμαντική επιστήμη και άρχιζαν να λαμβάνουν μέριμνα για τους λαούς.

«Γιατί», αναφέρει, «τους μιλάς με παραβολές;» Δεν είπαν: «Γιατί μιλάς σε εμάς με παραβολές;» Διότι και σε άλλα σημεία φαίνεται με πολλούς τρόπους ότι διάκεινται με στοργή απέναντι σε όλους, όπως όταν λένε: «Απόλυσε τα πλήθη», και: «Γνωρίζεις ότι σκανδαλίστηκαν;» Τι λέει λοιπόν ο Χριστός; «Διότι σε εσάς», λέει, «έχει δοθεί να γνωρίσετε τα μυστήρια της βασιλείας των ουρανών· σε εκείνους όμως δεν έχει δοθεί». Αυτό δε το είπε, όχι για να εισαγάγει κάποια αναγκαιότητα, ούτε κάποια αυθαίρετη επιλογή που γίνεται απλώς και στην τύχη, αλλά για να δείξει ότι οι ίδιοι είναι υπαίτιοι όλων των κακών, και επειδή ήθελε να παραστήσει ότι το ζήτημα είναι δωρεά και χάρη που δίνεται άνωθεν. Όμως, το ότι πρόκειται για δωρεά δεν σημαίνει ότι εξαιτίας αυτού έχει αναιρεθεί το αυτεξούσιο· και αυτό είναι φανερό από τα όσα ακολουθούν.

Τον σέβονταν υπερβολικά, και δεν αισθάνονταν ούτε καν την πείνα, εξαιτίας του πόθου τους να βρίσκονται κοντά του. Αλλά ούτε και οι μαθητές του, όταν τον πλησίασαν, του είπαν: «Θρέψε τους»· διότι η πνευματική τους κατάσταση ήταν ακόμη αρκετά ατελής. Αλλά τι λέγουν; «Όταν πια βράδιασε», αναφέρει, «τον πλησίασαν οι μαθητές του λέγοντας: Ο τόπος είναι έρημος και η ώρα έχει ήδη περάσει· απόλυσε τα πλήθη, για να πάνε και να αγοράσουν τρόφιμα για τους εαυτούς τους». Διότι, εάν και μετά το θαύμα ξέχασαν αυτό που είχε συμβεί, και μετά τις σπυρίδες νόμιζαν ότι τους μιλούσε για άρτους, όταν αποκάλεσε «ζύμη» τη διδασκαλία των Φαρισαίων, πολλώ μάλλον εφόσον δεν είχαν λάβει ακόμη πείρα ενός τέτοιου σημείου, δεν θα περίμεναν να συμβεί κάτι τέτοιο. Καίτοι βέβαια είχε προηγουμένως θεραπεύσει πολλούς ασθενείς, ωστόσο ούτε καν από αυτό δεν περίμεναν το θαύμα των άρτων· τόσο ατελείς ήταν έως τότε. Εσύ όμως παρατήρησε τη σοφία του Διδασκάλου, πώς τους παρακινεί ξεκάθαρα στο να πιστέψουν.

Τι λέει λοιπόν ο Χριστός; «Δεν σε εγκαταλείπω στον βυθό, θα απλώσω το χέρι μου· διότι τα πάντα τα κρατώ στο χέρι μου». Και απλώνοντας το χέρι, αναφέρει, ο Κύριος τον έπιασε και του λέει: «Ολιγόπιστε, γιατί δίστασας;». Μεγάλη ήταν η αμφιταλάντευση των αποστόλων. Πριν από την ανάσταση κλονίζονταν· μετά την ανάσταση, αφού αποκόμισαν τη βεβαιότητα, έγιναν ακλόνητοι στην πίστη. Ότι δε πριν από την ανάσταση κλονίζονταν από πολλές αμφιβολίες, το άκουσες μόλις τώρα, πώς, όταν έπεσε το βράδυ, προσήλθαν οι απόστολοι στον Κύριο λέγοντας: «Απόλυσε το πλήθος, διότι ο τόπος είναι έρημος, ώστε πηγαίνοντας στα γύρω χωριά, να αγοράσουν για τον εαυτό τους τρόφιμα». Πρόσεξε και εδώ πόσο άπιστος είναι ο λογισμός τους. Προσήλθαν στον Σωτήρα λέγοντας: «Απόλυσε το πλήθος, διότι ο τόπος είναι έρημος». Ο δε Κύριος τους απαντά: «Να απολύσω το πλήθος; Γιατί μου προσάπτετε αδοξία; Γιατί καταδικάζετε τον διδάσκαλο; Να απολύσω τα πλήθη, για να αγοράσουν τρόφιμα; Και τι θα πουν αυτοί που θα τους πουλήσουν τους άρτους; Ότι, ενώ εγώ είμαι παρών, αυτοί αγοράζουν άρτους; Αν δεν είχαμε άρτο, καλώς θα προτείνατε την απόλυσή τους· τώρα όμως, αφού εγώ υπάρχω ως άρτος, πώς να απολύσω πεινασμένους αυτούς που παραμένουν κοντά μου; Τα πλήθη παραμένουν μαζί μου, και εγώ θα διώξω αυτούς που παραμένουν; Ποιος ποιμένας προβάτων το κάνει αυτό;»

Διότι, αν τον συνελάμβανε ο Ηρώδης, θα επιχειρούσε να τον θανατώσει. Και αν, ενώ επιχειρούσε να τον θανατώσει, ο Ιησούς διέφευγε μέσα από τους κινδύνους επειδή δεν είχε φτάσει ακόμη ο καιρός του θανάτου του, θα έδινε την εντύπωση ότι είναι φάντασμα. Γι' αυτόν τον λόγο, λοιπόν, αναχωρεί. Αναχωρεί δε σε έρημο τόπο, κατ' ιδίαν, για να επιτελέσει το θαύμα των άρτων. «Και όταν το άκουσαν τα πλήθη, τον ακολούθησαν πεζοί από τις πόλεις. Και όταν βγήκε ο Ιησούς, είδε πολύ πλήθος και τους σπλαχνίστηκε και θεράπευσε τους αρρώστους τους». Τα πλήθη επιδεικνύουν πίστη, καθώς προστρέχουν στον Ιησού ακόμη και όταν αυτός αναχωρεί. Γι' αυτό, λαμβάνουν ως ανταμοιβή της πίστης τους τις θεραπείες, διότι και το ότι τον ακολούθησαν πεζοί, και το ότι ήταν χωρίς τροφή, όλα αυτά αποτελούν τεκμήρια πίστης. «Όταν δε βράδιασε, τον πλησίασαν οι μαθητές του, λέγοντας: Έρημος είναι ο τόπος και η ώρα έχει πλέον περάσει. Απόλυσε τα πλήθη, ώστε να πάνε στα χωριά και να αγοράσουν τρόφιμα για τον εαυτό τους».