Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 14:29

Τότε λέγει: «Δεν υπάρχει προφήτης χωρίς τιμή, παρά μόνο στην πατρίδα του». Και αφού άκουσε τα όσα συνέβησαν με τον Ηρώδη και τον Ιωάννη, αναχωρεί σε έρημο τόπο και τρέφει τους πεντακισχίλιους. Στέλνει τους μαθητές στο πλοίο. Ανέρχεται στο όρος για να προσευχηθεί. Εμφανίζεται σε αυτούς τη νύχτα καθώς πλέουν· δέχεται τον Πέτρο πάνω στα ύδατα. Έρχεται στη Γεννησαρέτ. Θεραπεύονται πολλοί. Τον εγκαλούν οι Φαρισαίοι σχετικά με τους καθαρμούς· τους αποστομώνει και διδάσκει τα πλήθη περί των τροφών.

Έπειτα, αφού απομακρύνθηκε ο Θεόδωρος, ντρεπόταν πάλι να δει τον εαυτό του γυμνό. Ενώ λοιπόν ντρεπόταν και συλλογιζόταν, ξαφνικά μεταφέρθηκε στην απέναντι όχθη. Ο Θεόδωρος, λοιπόν, που ήταν και αυτός ευλαβής άνθρωπος, όταν πλησίασε και τον είδε να έχει φτάσει πρώτος και να μην έχει βραχεί καθόλου από το νερό, ζητούσε επίμονα να μάθει τον τρόπο με τον οποίο πέρασε. Καθώς όμως έβλεπε ότι ο Αμούν δεν ήθελε να πει, επέμενε, κρατώντας τον από τα πόδια, ισχυριζόμενος ότι δεν πρόκειται να τον αφήσει, προτού μάθει από αυτόν. Βλέποντας, επομένως, ο Αμούν την επιμονή του Θεοδώρου, και μάλιστα εξαιτίας των λόγων που είπε, απαίτησε και αυτός με τη σειρά του να μην το πει σε κανέναν μέχρι τον θάνατό του. Και έτσι του διηγήθηκε ότι μεταφέρθηκε βασταζόμενος και εναποτέθηκε στην απέναντι όχθη, και ότι δεν περπάτησε πάνω στο νερό, ούτε είναι αυτό καθόλου δυνατό στους ανθρώπους, παρά μόνο στον Κύριο και σε όσους ο Ίδιος το επιτρέψει, όπως έπραξε με τον μέγα απόστολο Πέτρο.

Είναι δε αυτά τα κεφάλαια: από την Α' προς Θεσσαλονικείς επιστολή, από το «Σας παρακαλούμε δε, αδελφοί, να αναγνωρίζετε αυτούς που κοπιάζουν ανάμεσά σας και σας καθοδηγούν εν Κυρίω», έως το τέλος της επιστολής. Επίσης, από την Α' προς Κορινθίους επιστολή, από το «Σχετικά δε με τα πνευματικά χαρίσματα, αδελφοί, δεν θέλω να έχετε άγνοια, γνωρίζετε ότι όταν ήσασταν εθνικοί», έως το «Αλλά στην εκκλησία προτιμώ να πω πέντε λόγια με τον νου μου, για να κατηχήσω και άλλους, παρά μύρια λόγια με γλωσσολαλία.» Από το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο από το «Και όταν βγήκε ο Ιησούς, είδε πολύ πλήθος και τους σπλαχνίστηκε, και θεράπευσε τους αρρώστους τους», έως το «Αυτοί δε που βρίσκονταν στο πλοίο τον προσκύνησαν λέγοντας: Αληθινά, είσαι Υιός του Θεού.» Απόκριση του ίδιου μεγάλου Γέροντα προς τον ίδιο και τον αββά, οι οποίοι επιθυμούσαν να καταστήσουν μονομιάς αυστηρότερο τον κανόνα για τους αδελφούς:

Κεφάλαιο Αʹ. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Κατά δε την τέταρτη φυλακή της νύχτας, έρχεται προς αυτούς ο Ιησούς περπατώντας πάνω στη θάλασσα. Και οι μαθητές, βλέποντάς τον να περπατά πάνω στη θάλασσα, ταράχτηκαν, λέγοντας: «Είναι φάντασμα»· και από τον φόβο τους φώναξαν. Αμέσως όμως ο Ιησούς τους μίλησε λέγοντας: «Έχετε θάρρος, εγώ είμαι, μη φοβάστε». Αποκρινόμενος δε προς αυτόν ο Πέτρος είπε: «Κύριε, αν είσαι εσύ, πρόσταξέ με να έλθω προς εσένα πάνω στα ύδατα». Εκείνος δε είπε: «Έλα». Και αφού κατέβηκε από το πλοίο ο Πέτρος, περπάτησε πάνω στα ύδατα για να πάει προς τον Ιησού. Βλέποντας όμως τον ισχυρό άνεμο, φοβήθηκε· και καθώς άρχισε να καταποντίζεται, φώναξε λέγοντας: «Κύριε, σώσε με». Αμέσως ο Ιησούς άπλωσε το χέρι του, τον έπιασε και του λέει: «Ολιγόπιστε, γιατί δίστασας;»

Έπειτα τους φώναξε λέγοντας: «Εγώ είμαι, μη φοβάστε». Είπε τότε ο Πέτρος: «Αν είσαι εσύ, πρόσταξέ με να έλθω προς εσένα πάνω στα ύδατα». Εκείνος είπε: «Έλα». Και αφού πήδηξε από το πλοιάριο, άρχισε να περπατά. Όταν όμως είδε, λέει, τον άνεμο και το κύμα, φοβήθηκε· και καθώς άρχισε να βυθίζεται, φώναξε: «Κύριε, βοήθησέ με». Αυτός τον έσωσε βέβαια την ώρα που κινδύνευε, αλλά τον επέπληξε λέγοντας: «Ολιγόπιστε, γιατί δίστασας;». Το ότι πάλι, κατά τον καιρό του Πάθους, όταν η σπείρα των στρατιωτών και οι ανόσιοι υπηρέτες ήλθαν να συλλάβουν τον Ιησού, όλοι τον εγκατέλειψαν και έφυγαν, και ότι τον αρνήθηκε και ο Πέτρος όταν μια δούλη τον τάραξε, είναι πασιφανές.

Εάν τηρήσουμε αυτήν την πίστη, θα είμαστε ακατάκριτοι και θα στολιστούμε με κάθε είδους αρετές. Διότι τόση δύναμη έχει η πίστη, ώστε να καθιστά ελαφρούς τους ανθρώπους που περπατούν πάνω στη θάλασσα. Άνθρωπος όμοιος με εμάς ήταν ο Πέτρος, αποτελούμενος από αίμα και σάρκα, και συντηρούμενος από παρόμοιες τροφές. Αλλά, όταν ο Ιησούς του είπε: «Έλα», επειδή πίστεψε, περπάτησε πάνω στα ύδατα, έχοντας την πίστη στα νερά πιο ασφαλή από κάθε στέρεο θεμέλιο, και ανυψώνοντας το βαρύ σώμα με την ελαφρότητα της πίστεως. Και όσο μεν πίστευε, είχε το πάτημά του ασφαλές πάνω στο νερό· όταν όμως δίστασε, τότε άρχισε να καταποντίζεται. Διότι, καθώς η πίστη του αδυνάτιζε εν μέρει, συμπαρασυρόταν προς τα κάτω και το σώμα του. Και βλέποντας το πάθημά του ο Ιησούς, ο οποίος θεραπεύει τα πάθη των ψυχών, του έλεγε: «Ολιγόπιστε, γιατί δίστασας;». Και πάλι, αφού ενδυναμώθηκε από Εκείνον που κράτησε το δεξί του χέρι, αφότου πίστεψε ξανά, χειραγωγούμενος από τον Δεσπότη, επανέλαβε τον ίδιο περίπατο πάνω στα ύδατα. Διότι αυτό το αναφέρει εμμέσως το ευαγγέλιο λέγοντας: «Και όταν ανέβηκαν στο πλοίο». Επειδή δεν είπε ότι ο Πέτρος ανέβηκε κολυμπώντας, αλλά μας δίνει να κατανοήσουμε ότι, όση απόσταση διήνυσε προς τον Ιησού, τόση απόσταση διέσχισε επιστρέφοντας, και ανέβηκε πάλι στο πλοίο.

Και γιατί περιμένεις κολυμβήθρα; Έχεις αυτόν που περπατά πάνω στα ύδατα, αυτόν που επιτιμά τους ανέμους, τον ηνίοχο της θάλασσας, αυτόν που όχι μόνο για τον εαυτό του έχει τη θάλασσα στρωμένη σαν στερεό έδαφος, αλλά που χάρισε και στον Πέτρο την όμοια ενέργεια αυτού του περιπάτου. Διότι, όταν η νύχτα ήταν σκοτεινή, ενώ το Φως ήταν παρόν, δεν αναγνωριζόταν (επειδή ο Ιησούς, περπατώντας πάνω στα ύδατα, ήταν άγνωστος ως προς τα φαινόμενα χαρακτηριστικά του προσώπου του, αλλά το ιδίωμα της φωνής του φανέρωσε τον παρόντα), και νομίζοντας ότι είναι φάντασμα φοβήθηκαν. Ο Ιησούς όμως τους είπε: Εγώ είμαι, μη φοβάστε. Ο Πέτρος τότε του λέει: Εάν είσαι εσύ, αυτός που εγώ γνωρίζω, ή μάλλον αυτός που ο Πατέρας μού φανέρωσε, πρόσταξέ με να έρθω προς εσένα πάνω στα ύδατα. Εκείνος δε, μεταδίδοντάς του τη χάρη με τη μεγαλύτερη αφθονία, του λέει: Έλα.

«και όταν τον είδαν να περπατά πάνω στη θάλασσα, ταράχτηκαν», και λίγο πιο κάτω: «Αποκρινόμενος δε σε αυτόν ο Πέτρος είπε: Κύριε, εάν είσαι εσύ, πρόσταξέ με να έρθω προς εσένα πάνω στα νερά. Εκείνος δε είπε: Έλα. Και κατεβαίνοντας από το πλοίο ο Πέτρος, περπάτησε πάνω στα νερά».

Εκείνος δε είπε: «Έλα». Και αφού κατέβηκε από το πλοίο ο Πέτρος, περπάτησε πάνω στα ύδατα και κατευθύνθηκε προς τον Ιησού. Βλέποντας όμως τον ισχυρό άνεμο, φοβήθηκε, και καθώς άρχισε να καταποντίζεται, έκραξε λέγοντας: «Κύριε, σώσε με». Αμέσως τότε ο Ιησούς, αφού άπλωσε το χέρι του, τον έπιασε και του λέει: «Ολιγόπιστε, γιατί δίστασες;». Αυτό είναι πιο παράδοξο από το προηγούμενο. Γι' αυτόν τον λόγο, αυτό συμβαίνει μετά από εκείνο. Διότι, όταν έδειξε ότι κυριαρχεί στη θάλασσα, τότε προάγει το σημείο σε κάτι ακόμη πιο θαυμαστό.

Δεν ήταν αυτός που μέσω της βακτηρίας του Μωυσή απογύμνωσε τον βαθύ κόλπο της θάλασσας και έκανε τους υιούς του Ισραήλ να περάσουν με σκονισμένα πόδια; Νόμισαν ότι ήταν φάντασμα και φοβήθηκαν. Έτσι, κυριεύθηκαν από φόβο, εκεί όπου δεν υπήρχε φόβος. Διότι φοβήθηκαν, βλέποντας το λιμάνι της ζωής να πλησιάζει. Ενώ λοιπόν όλοι είχαν φοβηθεί, ο Πέτρος πλησίασε και είπε προς τον Κύριο: Κύριε, αν είσαι εσύ, πρόσταξέ με να έρθω προς εσένα πάνω στα νερά. Και ο Κύριος του είπε: Έλα. Έπειτα, απευθυνόμενος προς τους μαθητές, είπε: Έχετε θάρρος, εγώ είμαι, μη φοβάστε. Δεν είμαι οπτασία, αλλά είμαι αληθινός. Διότι εγώ, η αλήθεια, ενανθρώπησα, για να καταργήσω εκείνον που δημιουργεί τις πλάνες. Εγώ είμαι, μη φοβάστε.

Και πολύ δικαιολογημένα· διότι η Εκκλησία είναι πιο ποθητή στον Θεό από τον ουρανό. Σώμα ουρανού δεν προσέλαβε, σάρκα όμως της Εκκλησίας προσέλαβε· για την Εκκλησία υπάρχει ο ουρανός, και όχι η Εκκλησία για τον ουρανό. Τίποτα από όσα συμβαίνουν ας μην σας θορυβεί. Αυτό χαρίστε μου: πίστη ακλόνητη. Δεν είδατε τον Πέτρο να περπατά πάνω στα ύδατα, και επειδή δίστασε λίγο, να κινδυνεύει να καταποντιστεί, όχι εξαιτίας της άτακτης ορμής των υδάτων, αλλά εξαιτίας της αδυναμίας της πίστεώς του;

Κατά την τετάρτη φυλακή της νύχτας, ο Ιησούς πήγε προς αυτούς περπατώντας πάνω στη θάλασσα. Και όταν οι μαθητές τον είδαν να περπατά πάνω στη θάλασσα, ταράχτηκαν και έλεγαν ότι είναι φάντασμα, και από τον φόβο τους φώναξαν δυνατά. Αμέσως όμως ο Ιησούς τους μίλησε λέγοντας: «Έχετε θάρρος, εγώ είμαι, μη φοβάστε». Δεν εμφανίστηκε αμέσως σε αυτούς για να καταπαύσει την τρικυμία, εκπαιδεύοντάς τους να μη ζητούν γρήγορα την απαλλαγή από τις συμφορές, αλλά να τις υπομένουν γενναία, παρά γύρω στην τετάρτη φυλακή. Διότι η νύχτα διαιρείται σε τέσσερα μέρη από τους στρατιώτες που φρουρούν εκ περιτροπής, και η κάθε φυλακή έχει διάρκεια τριών ωρών. Ο Κύριος, λοιπόν, μετά την ενάτη ώρα της νύχτας, περπατώντας πάνω στο νερό ως Θεός, στάθηκε δίπλα τους. Εκείνοι δε, εξαιτίας του ασυνήθιστου και παράδοξου θεάματος, νόμισαν πως ήταν φάντασμα. Διότι δεν τον αναγνώρισαν από τη μορφή, αφενός εξαιτίας της νύχτας και αφετέρου εξαιτίας του φόβου. Εκείνος όμως τους ενθαρρύνει πρώτα, λέγοντας: Εγώ είμαι, ο παντοδύναμος, έχετε θάρρος. «Αποκρινόμενος τότε σε αυτόν ο Πέτρος είπε: Κύριε, αν είσαι εσύ, πρόσταξέ με να έρθω προς εσένα πάνω στα νερά». Όντας ο Πέτρος θερμότατος στην αγάπη προς τον Χριστό, επιθυμεί να βρεθεί γρήγορα κοντά του και πριν από τους άλλους. Πιστεύει δε ότι ο Ιησούς όχι μόνο περπατά ο ίδιος πάνω στα νερά, αλλά ότι θα δώσει και στον ίδιο αυτή τη δυνατότητα. Και δεν είπε: Πρόσταξέ με να περπατήσω, αλλά να έρθω προς εσένα. Διότι το πρώτο θα αποτελούσε επίδειξη, ενώ το δεύτερο δείγμα της αγάπης του προς τον Χριστό. «Ο δε του είπε: Έλα.»

Και αφού κατέβηκε από το πλοίο ο Πέτρος, περπατούσε πάνω στα νερά για να έλθει προς τον Ιησού. Βλέποντας όμως τον ισχυρό άνεμο, φοβήθηκε, και καθώς άρχισε να καταποντίζεται, φώναξε λέγοντας: