Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 14:30

Τότε λέγει: «Δεν υπάρχει προφήτης χωρίς τιμή, παρά μόνο στην πατρίδα του». Και αφού άκουσε τα όσα συνέβησαν με τον Ηρώδη και τον Ιωάννη, αναχωρεί σε έρημο τόπο και τρέφει τους πεντακισχίλιους. Στέλνει τους μαθητές στο πλοίο. Ανέρχεται στο όρος για να προσευχηθεί. Εμφανίζεται σε αυτούς τη νύχτα καθώς πλέουν· δέχεται τον Πέτρο πάνω στα ύδατα. Έρχεται στη Γεννησαρέτ. Θεραπεύονται πολλοί. Τον εγκαλούν οι Φαρισαίοι σχετικά με τους καθαρμούς· τους αποστομώνει και διδάσκει τα πλήθη περί των τροφών.

Έπειτα, αφού απομακρύνθηκε ο Θεόδωρος, ντρεπόταν πάλι να δει τον εαυτό του γυμνό. Ενώ λοιπόν ντρεπόταν και συλλογιζόταν, ξαφνικά μεταφέρθηκε στην απέναντι όχθη. Ο Θεόδωρος, λοιπόν, που ήταν και αυτός ευλαβής άνθρωπος, όταν πλησίασε και τον είδε να έχει φτάσει πρώτος και να μην έχει βραχεί καθόλου από το νερό, ζητούσε επίμονα να μάθει τον τρόπο με τον οποίο πέρασε. Καθώς όμως έβλεπε ότι ο Αμούν δεν ήθελε να πει, επέμενε, κρατώντας τον από τα πόδια, ισχυριζόμενος ότι δεν πρόκειται να τον αφήσει, προτού μάθει από αυτόν. Βλέποντας, επομένως, ο Αμούν την επιμονή του Θεοδώρου, και μάλιστα εξαιτίας των λόγων που είπε, απαίτησε και αυτός με τη σειρά του να μην το πει σε κανέναν μέχρι τον θάνατό του. Και έτσι του διηγήθηκε ότι μεταφέρθηκε βασταζόμενος και εναποτέθηκε στην απέναντι όχθη, και ότι δεν περπάτησε πάνω στο νερό, ούτε είναι αυτό καθόλου δυνατό στους ανθρώπους, παρά μόνο στον Κύριο και σε όσους ο Ίδιος το επιτρέψει, όπως έπραξε με τον μέγα απόστολο Πέτρο.

Είναι δε αυτά τα κεφάλαια: από την Α' προς Θεσσαλονικείς επιστολή, από το «Σας παρακαλούμε δε, αδελφοί, να αναγνωρίζετε αυτούς που κοπιάζουν ανάμεσά σας και σας καθοδηγούν εν Κυρίω», έως το τέλος της επιστολής. Επίσης, από την Α' προς Κορινθίους επιστολή, από το «Σχετικά δε με τα πνευματικά χαρίσματα, αδελφοί, δεν θέλω να έχετε άγνοια, γνωρίζετε ότι όταν ήσασταν εθνικοί», έως το «Αλλά στην εκκλησία προτιμώ να πω πέντε λόγια με τον νου μου, για να κατηχήσω και άλλους, παρά μύρια λόγια με γλωσσολαλία.» Από το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο από το «Και όταν βγήκε ο Ιησούς, είδε πολύ πλήθος και τους σπλαχνίστηκε, και θεράπευσε τους αρρώστους τους», έως το «Αυτοί δε που βρίσκονταν στο πλοίο τον προσκύνησαν λέγοντας: Αληθινά, είσαι Υιός του Θεού.» Απόκριση του ίδιου μεγάλου Γέροντα προς τον ίδιο και τον αββά, οι οποίοι επιθυμούσαν να καταστήσουν μονομιάς αυστηρότερο τον κανόνα για τους αδελφούς:

Κεφάλαιο Αʹ. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Κατά δε την τέταρτη φυλακή της νύχτας, έρχεται προς αυτούς ο Ιησούς περπατώντας πάνω στη θάλασσα. Και οι μαθητές, βλέποντάς τον να περπατά πάνω στη θάλασσα, ταράχτηκαν, λέγοντας: «Είναι φάντασμα»· και από τον φόβο τους φώναξαν. Αμέσως όμως ο Ιησούς τους μίλησε λέγοντας: «Έχετε θάρρος, εγώ είμαι, μη φοβάστε». Αποκρινόμενος δε προς αυτόν ο Πέτρος είπε: «Κύριε, αν είσαι εσύ, πρόσταξέ με να έλθω προς εσένα πάνω στα ύδατα». Εκείνος δε είπε: «Έλα». Και αφού κατέβηκε από το πλοίο ο Πέτρος, περπάτησε πάνω στα ύδατα για να πάει προς τον Ιησού. Βλέποντας όμως τον ισχυρό άνεμο, φοβήθηκε· και καθώς άρχισε να καταποντίζεται, φώναξε λέγοντας: «Κύριε, σώσε με». Αμέσως ο Ιησούς άπλωσε το χέρι του, τον έπιασε και του λέει: «Ολιγόπιστε, γιατί δίστασας;»

Εʹ. Γνώρισμα των συνετών ανδρών, οι οποίοι παιδαγωγούνται από τις συμφορές και καθαρίζονται σαν τον χρυσό στο πυρ, είναι να λέγουν: «Είναι καλό για εμένα που με ταπείνωσες, για να μάθω τα δικαιώματά Σου»· διότι η ταπείνωση γεννά τη γνώση των δικαιωμάτων του Θεού. Και βιώνουν ό,τι ο Πέτρος, ο οποίος επικαλέστηκε τη σωτηρία όταν επρόκειτο να καταποντιστεί· και πλησιάζουν περισσότερο τον Θεό εξαιτίας του πόνου, και οικειώνονται τον Ευεργέτη μέσω της θλίψεως. Επειδή η ψυχή που πάσχει βρίσκεται εγγύς στον Θεό, και η ανάγκη την στρέφει προς Εκείνον που δύναται να δώσει, τον Οποίο ίσως και να περιφρονούσε λόγω της αφθονίας των δωρεών. Δια τούτο ας στρέφουμε το βλέμμα άνω, αδελφοί, σε κάθε καιρό και σε κάθε περίσταση ας προβάλλουμε την αγαθή ελπίδα, ούτε στις χαρές να αποβάλλουμε τον φόβο, ούτε στα λυπηρά την ευελπιστία. Ας ενθυμούμαστε την τρικυμία και κατά την καλοκαιρία, και τον κυβερνήτη κατά την κακοκαιρία· ας μην αποκάμουμε όμως στις θλίψεις, μηδέ να γίνουμε κακοί δούλοι, οι οποίοι ευχαριστούν τον Δεσπότη όταν ευεργετεί, αλλά δεν προστρέχουν σε Αυτόν όταν παιδαγωγεί· καίτοι κάποτε ο πόνος είναι προτιμότερος της υγείας, και η υπομονή της ανέσεως, και η θεία επίσκεψη της εγκαταλείψεως, και η επιστροφή της ανοχής.

Η γνώση πάντοτε αναζητά τρόπους για την προστασία αυτών που την αποκτούν, ενώ η πίστη λέει: «εάν ο Κύριος δεν οικοδομήσει οίκο και δεν φυλάξει πόλη, μάταια αγρύπνησε ο φύλακας, και άδικα κόπιασε ο οικοδόμος». Ποτέ αυτός που προσεύχεται με πίστη δεν χρησιμοποιεί ούτε καταφεύγει σε ανθρώπινους τρόπους. Διότι η γνώση σε κάθε περίσταση επαινεί τον φόβο, όπως είπε ο σοφός, λέγοντας: «μακάριος είναι εκείνος που έχει φόβο στην καρδιά του». Τι λέει όμως η πίστη; «Φοβήθηκε», λέει, «και άρχισε να καταποντίζεται»· και πάλι, «δεν λάβατε», λέει, «πνεύμα δουλείας που οδηγεί στον φόβο, αλλά πνεύμα υιοθεσίας, για την ελευθερία της πίστης και της ελπίδας στον Θεό»· και πάλι, «μην τους λυπηθείς, ούτε να τραπείς σε φυγή από μπροστά τους».

Τώρα πίστεψες; Τώρα επιχαίρεις με το θαύμα; Πού πέταξε μακριά η βεβαιότητα των ελπίδων σου; Πώς εξανεμίστηκε εκείνη η θερμή ομολογία; Και τα κλειδιά της βασιλείας των ουρανών και το να αποτελείς στήριγμα της εκκλησίας, πού είναι; Πού βρίσκεται δε εκείνος ο διακαής και διάπυρος πόθος, και η αδιάζευκτη ένωση και συνάφεια μέχρι θανάτου; Άραγε στο κενό κατέληξε μια τόσο μεγάλη πίστη; Άραγε στους ανέμους διαλύθηκαν οι τόσο μεγάλες σου ελπίδες; Άραγε αντιλήφθηκες τα θαύματα που τελέστηκαν από τον διδάσκαλο; Και ξέχασες την τρικυμία στη θάλασσα, και το πώς με το δεξί του χέρι σε διέσωσε καθώς βυθιζόσουν;

Εκείνος δε είπε: «Έλα». Και αφού κατέβηκε από το πλοίο ο Πέτρος, περπάτησε πάνω στα ύδατα και κατευθύνθηκε προς τον Ιησού. Βλέποντας όμως τον ισχυρό άνεμο, φοβήθηκε, και καθώς άρχισε να καταποντίζεται, έκραξε λέγοντας: «Κύριε, σώσε με». Αμέσως τότε ο Ιησούς, αφού άπλωσε το χέρι του, τον έπιασε και του λέει: «Ολιγόπιστε, γιατί δίστασες;». Αυτό είναι πιο παράδοξο από το προηγούμενο. Γι' αυτόν τον λόγο, αυτό συμβαίνει μετά από εκείνο. Διότι, όταν έδειξε ότι κυριαρχεί στη θάλασσα, τότε προάγει το σημείο σε κάτι ακόμη πιο θαυμαστό.

Και πολύ δικαιολογημένα· διότι η Εκκλησία είναι πιο ποθητή στον Θεό από τον ουρανό. Σώμα ουρανού δεν προσέλαβε, σάρκα όμως της Εκκλησίας προσέλαβε· για την Εκκλησία υπάρχει ο ουρανός, και όχι η Εκκλησία για τον ουρανό. Τίποτα από όσα συμβαίνουν ας μην σας θορυβεί. Αυτό χαρίστε μου: πίστη ακλόνητη. Δεν είδατε τον Πέτρο να περπατά πάνω στα ύδατα, και επειδή δίστασε λίγο, να κινδυνεύει να καταποντιστεί, όχι εξαιτίας της άτακτης ορμής των υδάτων, αλλά εξαιτίας της αδυναμίας της πίστεώς του;

Και αφού κατέβηκε από το πλοίο ο Πέτρος, περπατούσε πάνω στα νερά για να έλθει προς τον Ιησού. Βλέποντας όμως τον ισχυρό άνεμο, φοβήθηκε, και καθώς άρχισε να καταποντίζεται, φώναξε λέγοντας:

«Κύριε, σώσε με.» Υπέστρωσε στον Πέτρο τη θάλασσα ο Κύριος, δείχνοντας τη δική του δύναμη. Παρατήρησε δε πώς ο Πέτρος, αφού υπερίσχυσε του μεγαλύτερου στοιχείου, δηλαδή της θάλασσας, φοβήθηκε τον άνεμο· τόσο ασθενής είναι η ανθρώπινη φύση. Και αμέσως όταν φοβήθηκε, τότε άρχισε να καταποντίζεται· διότι, όταν ασθένησε η πίστη, τότε βυθίζεται ο Πέτρος. Αυτό το γεγονός έκανε και τον ίδιο να μην υψηλοφρονεί, αλλά παρηγόρησε και τους άλλους μαθητές. Διότι ίσως τον φθόνησαν· έδειξε όμως και πόσο υπερέχει ο Χριστός από αυτόν. «Αμέσως δε ο Ιησούς, αφού άπλωσε το χέρι του, τον έπιασε και του λέει: Ολιγόπιστε, γιατί δίστασες; Και όταν αυτοί ανέβηκαν στο πλοίο, κόπασε ο άνεμος· και όσοι ήταν στο πλοίο ήρθαν και τον προσκύνησαν, λέγοντας: Αληθινά, είσαι Υιός του Θεού.» Δείχνοντας ο Χριστός ότι δεν είναι ο άνεμος η αιτία του καταποντισμού του, αλλά η μικροψυχία, δεν επιπλήττει τον άνεμο, αλλά τον Πέτρο που δείλιασε. Γι' αυτό και, αφού τον κράτησε από πάνω, τον έστησε πάνω στο νερό, αφήνοντας τον άνεμο να πνέει. Δεν δίστασε όμως ο Πέτρος εξ ολοκλήρου, αλλά εν μέρει, δηλαδή μερικώς· διότι ως προς το ότι φοβήθηκε, ως προς αυτό απίστησε, ενώ ως προς το ότι φώναξε «Κύριε, σώσε με», ως προς αυτό θεράπευσε την απιστία.