Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 15:17

Τότε λέγει: «Δεν υπάρχει προφήτης χωρίς τιμή, παρά μόνο στην πατρίδα του». Και αφού άκουσε τα όσα συνέβησαν με τον Ηρώδη και τον Ιωάννη, αναχωρεί σε έρημο τόπο και τρέφει τους πεντακισχίλιους. Στέλνει τους μαθητές στο πλοίο. Ανέρχεται στο όρος για να προσευχηθεί. Εμφανίζεται σε αυτούς τη νύχτα καθώς πλέουν· δέχεται τον Πέτρο πάνω στα ύδατα. Έρχεται στη Γεννησαρέτ. Θεραπεύονται πολλοί. Τον εγκαλούν οι Φαρισαίοι σχετικά με τους καθαρμούς· τους αποστομώνει και διδάσκει τα πλήθη περί των τροφών.

Κεφάλαιο Α' ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Αποκριθείς δε ο Πέτρος του είπε: Εξήγησέ μας αυτή την παραβολή. Ο δε Ιησούς είπε: Ακόμη και εσείς είστε ασύνετοι; Δεν κατανοείτε ακόμη ότι καθετί που εισέρχεται στο στόμα προχωρεί στην κοιλία και αποβάλλεται στον αφεδρώνα; Ενώ τα εκπορευόμενα από το στόμα εξέρχονται από την καρδιά, και αυτά είναι που μολύνουν τον άνθρωπο; ... Σε καθέναν που ακούει τον λόγο της βασιλείας και δεν τον κατανοεί, έρχεται ο πονηρός και αρπάζει αυτό που έχει σπαρεί στην καρδιά του. Αυτός είναι εκείνος που σπάρθηκε παρά την οδό.

Ματθ. 15, 17-18 Και αυτούς «ασύνετους» τους αποκαλεί ο Κύριος, επειδή περιστρέφονται γύρω από το σώμα, όπως οι Φαρισαίοι, και δεν έχουν ακόμη μεταβεί στον έσω άνθρωπο. Οι τροφές λοιπόν, αναφέρει, προσφέρουν χορτασμό στο σώμα, αλλά δεν αγγίζουν την καρδιά. Αυτό όμως που δεν αγγίζει την καρδιά, δεν μπορεί να μολύνει τον αληθινό άνθρωπο ή να τον καταστήσει ακάθαρτο.

Οι Ιουδαίοι, λοιπόν, σφάλλουν και πλανώνται, και εκπίπτουν από τους ορθούς λογισμούς, παραθέτοντας άζυμους άρτους. Δεν ακούν, όπως φαίνεται, τον Παύλο που λέει: «Το φαγητό δεν μας παρουσιάζει ενώπιον του Θεού», και τα εξής, ούτε τον Σωτήρα: «Δεν γνωρίζετε ότι καθετί που εισέρχεται στο στόμα, προχωρά στην κοιλιά, και αποβάλλεται στον αφεδρώνα;» Εμείς όμως συγκρίνουμε τα πνευματικά με τα πνευματικά, αποφεύγοντας την κακία ως ζύμη, και επιτελώντας αγαθές πράξεις, ώστε μαζί με τον Χριστό, όπως στο ανώγειο, να ανακλιθούμε στην άνω Ιερουσαλήμ. Την οποία ο Ησαΐας θαυμάζοντας έλεγε, απευθυνόμενος προς εμάς που πρόκειται να βρεθούμε σε εκείνη την πόλη: «Τα μάτια σου θα δουν την Ιερουσαλήμ· πόλη πλούσια, σκηνές που δεν πρόκειται να κλονιστούν, ούτε τα σχοινιά της πρόκειται να κοπούν.» Διότι η ευθυμία μεταξύ των ανθρώπων αντέχει για λίγο, και διακόπτεται όταν μεσολαβήσει κάποια μικρή μεταβολή, ενώ οι μονές στους ουρανούς και το αγαθό που υπάρχει σε αυτές, διαθέτουν ισχυρή σταθερότητα, καθώς συγκρατούνται από το θέλημα του Θεού.

«Διότι ο φόβος δεν είναι τίποτε άλλο, παρά προδοσία των βοηθημάτων της λογικής.» —«Θα προσέλθουν δειλιασμένοι κατά τον απολογισμό των αμαρτιών τους, και τα ίδια τους τα διανοήματα θα τους ελέγξουν κατά πρόσωπο.» «Στο σείσιμο του κοσκίνου παραμένει η κοπριά, έτσι και τα σκύβαλα του ανθρώπου παραμένουν στον λογισμό του.» —«Η σκληρή καρδιά θα καταβαρυνθεί με πόνους.» «Καθετί που εισέρχεται στο στόμα, προχωρά στην κοιλιά και αποβάλλεται στον αφεδρώνα. Ενώ εκείνα που εξέρχονται από το στόμα, προέρχονται από την καρδιά, και εκείνα μολύνουν τον άνθρωπο. Διότι από την καρδιά εξέρχονται πονηροί διαλογισμοί, φόνοι, μοιχείες, πορνείες, κλοπές, ψευδομαρτυρίες, βλασφημίες. Αυτά είναι που μολύνουν τον άνθρωπο.» Όταν η ψυχή αποστρέφεται το καλό, αναλογίζεται οπωσδήποτε τα αντίθετα. Διότι δεν δύναται να παύσει εντελώς να κινείται, όντας εκ φύσεως ευκίνητη.

Ερμηνεία. Επειδή την εποχή αυτού του Αγίου ήλθαν στις χώρες των Ρωμαίων βάρβαροι, οι οποίοι ονομάζονταν Βοράδοι και Γότθοι, και αφού αιχμαλώτισαν πολλούς χριστιανούς, τους έδωσαν και έφαγαν ειδωλόθυτα φαγητά, ή με άλλον τρόπο απαγορευμένα και ακάθαρτα, για τον λόγο αυτόν, όταν ρωτήθηκε από τον τότε Πάπα ο θείος αυτός Γρηγόριος, απαντά με τον παρόντα Κανόνα ότι δεν προξενεί βαριά βλάβη και αμαρτία το να φάνε οι χριστιανοί τέτοια φαγητά, και μάλιστα διότι από όλους λέγεται ότι οι βάρβαροι αυτοί δεν θυσίαζαν στα είδωλα, και συνεπώς ούτε τα φαγητά που έδωσαν στους πιστούς ήταν ειδωλόθυτα. Φέρνει δε και μαρτυρία από τον Απόστολο, λέγοντας ότι τα φαγητά, δηλαδή η τροφή, προορίζονται για την κοιλιά, δηλαδή για τη γαστριμαργία, και αντιστρόφως η γαστριμαργία για την απόλαυση, ο Θεός όμως και την απόλαυση και τη γαστριμαργία θα τις καταργήσει, ώστε κανένας να μη βλάπτεται από αυτά. Στη συνέχεια ο άγιος δεικνύει ότι τα φαγητά που τρώγονται για απόλαυση και γαστριμαργία κατακρίνονται, όχι εκείνα που καταναλώθηκαν από τους αιχμαλωτισθέντες χριστιανούς εξαιτίας της ανάγκης και της βίας της φύσεως, καθώς και της βίας των βαρβάρων. Παραθέτει δε και μαρτυρία από το Ευαγγέλιο που λέει: «Δεν κάνουν ακάθαρτο τον άνθρωπο τα φαγητά που εισέρχονται από το στόμα, αλλά εκείνα που εξέρχονται από την καρδιά».

Επειδή οι Φαρισαίοι ήταν αδιόρθωτοι και ανίατοι, είπε το: «Αφήστε τους». Από αυτό, λοιπόν, μαθαίνουμε ότι το να σκανδαλίζονται εκείνοι που με τη θέλησή τους σκανδαλίζονται και είναι ανίατοι, δεν είναι βλαβερό για εμάς. Τους αποκαλεί δε τυφλούς δασκάλους τυφλών· και αυτό το λέει για να απομακρύνει τα πλήθη από αυτούς. «Αποκρινόμενος δε ο Πέτρος, του είπε: Εξήγησέ μας αυτή την παραβολή». Ο Πέτρος, επειδή γνώριζε ότι ο νόμος απαγόρευε να τρώνε τα πάντα, φοβούμενος να πει στον Ιησού ότι «Σκανδαλίζομαι με όσα είπες, καθώς φαίνονται παράνομα», προσποιείται άγνοια και ρωτά. «Ο δε Ιησούς είπε: Ακόμη και εσείς είστε ασύνετοι; Δεν καταλαβαίνετε ακόμη ότι καθετί που εισέρχεται στο στόμα, προχωρεί στην κοιλιά και αποβάλλεται στον αφεδρώνα;»