Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 15:28

Ακούγοντας αυτά εγώ, ο Κλήμης, είπα: Ήθελα να μάθω, ποιος άραγε είναι αυτός ο τόσο μεγάλος απατεώνας. Και ο Πέτρος απάντησε: Αν θέλεις να μάθεις, μπορείς να το πληροφορηθείς από εκείνους από τους οποίους κι εγώ εξακρίβωσα τα πάντα γύρω από αυτόν. Υπάρχει ανάμεσά μας κάποια Ιούστα, Συροφοινίκισσα, Χαναναία στο γένος, της οποίας η θυγατέρα βασανιζόταν από βαρύτατη ασθένεια. Αυτή προσήλθε και στον Κύριό μας, φωνάζοντας και ικετεύοντας να θεραπεύσει τη θυγατέρα της. Εκείνος, αν και παρακλήθηκε κι από εμάς, είπε: Δεν επιτρέπεται να θεραπεύονται τα έθνη, που μοιάζουν με σκυλιά επειδή κάνουν χρήση αδιάκριτων τροφών και πράξεων, εφόσον το τραπέζι της βασιλείας έχει αποδοθεί στους υιούς του Ισραήλ. Εκείνη, ακούγοντας αυτό, και παρακαλώντας να συμμετάσχει από το ίδιο τραπέζι όπως ο σκύλος από τα ψίχουλα που πέφτουν, αφού μετέβαλε αυτό που ήταν, με το να ζει όμοια με τους υιούς της βασιλείας, πέτυχε τη θεραπεία για τη θυγατέρα της, όπως το είχε ζητήσει. Διότι δεν θα την θεράπευε, αν ήταν εθνική και παρέμενε στον ίδιο τρόπο ζωής, αυτός που εξαρχής αρνήθηκε να τη θεραπεύσει ως εθνική, επειδή δεν επιτρεπόταν. Αυτή λοιπόν, η οποία αποδέχτηκε τον έννομο τρόπο ζωής, εκδιώχθηκε από το σπίτι της από τον ίδιο της τον άνδρα, ο οποίος είχε αντίθετα φρονήματα από εμάς, μαζί με τη θεραπευμένη θυγατέρα της. Εκείνη όμως, αποδεχόμενη με ευγνωμοσύνη αυτές τις συνθήκες και έχοντας περιουσία, η ίδια παρέμεινε χωρίς σύζυγο, ενώ τη θυγατέρα της την πάντρεψε με κάποιον άνδρα ο οποίος είχε καλή διάθεση προς την αληθινή πίστη και ήταν φτωχός.

Ματθ. 15, 28. Λέγοντας δε «ας γίνει σε σένα όπως θέλεις», μίλησε με βασιλική αυθεντία, επιτελώντας το έργο όχι δι' ευχής, αλλά διά της θεοπρεπούς εξουσίας του.

Ματθ. 15, 28 Μόλις ελέχθη ο λόγος, το έργο δεν καθυστερεί· διότι Θεός είναι αυτός που ομιλεί, και ο λόγος Του είναι ενεργός, και η δύναμή Του βρίσκεται παντού.

Ω γυναίκα, μεγάλη είναι η πίστη σου· πραγματικά μεγάλη και ένδοξη! Μεγάλα είναι τα έπαθλα της ανδραγαθίας σου και ισχυρά τα βραβεία της θεοφιλίας σου. Άγια είναι η ρίζα σου και άγιος ο κλάδος σου, και η αγιοσύνη σου παραμένει στον αιώνα. Άφησες στους ανθρώπους όνομα αξιαγάπητο και βρήκες ανάμεσα στους αγγέλους έπαινο αιώνιο. Όπως η ευωδία του αγρού ενώπιον του γεωργού, έτσι είναι και η δική σου ευωδία ενώπιον των Αγγέλων· όπως τα καρποφόρα δέντρα σε ευκρασία αέρα, έτσι είναι και η προσευχή σου ενώπιον του Σωτήρα. Όπως η Σάρρα ευλογήθηκες, και όπως η Λεία αγιάστηκες· όπως η Ρεβέκκα και η Ραχήλ δοξάστηκες σε ομορφιά· όπως η Ρουθ επιστρέφοντας προς τον Κύριο κατευθύνθηκες στον ίσιο δρόμο· όπως η Μάρθα και η Μαρία έγινες φίλη με τον Χριστό· όπως η Άννα και η Σαλώμη εισακούστηκες στις προσευχές σου. Στο βιβλίο της ζωής βρίσκεται το όνομά σου, και ανάμεσα στους υιούς του φωτός η μνήμη του έργου σου· διότι ορκίστηκε ο Κύριος στη δική του αγαθότητα: επειδή έκανες αυτό το έργο για εμένα, ασφαλώς θα σε συγκαταλέξω μαζί με τη χορεία των αγίων στην ανάπαυσή μου. Γι' αυτό ζητώ από εσένα, ω οσία και πιστή και μακαρία, πρέσβευε για εμένα στους αγίους λέγοντας: Παρακαλέστε θερμά, αθλοφόροι του Χριστού, για τον ελάχιστο και ελεεινό Εφραίμ, ώστε να βρω έλεος και να σωθώ με τη χάρη του Χριστού, διότι σε αυτόν ανήκει η δόξα και το κράτος στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Προσευχήσου, εξομολογήσου. Ας συνεργεί η πράξη με την προσευχή και την εξομολόγηση, ώστε να κατευθυνθεί η προσευχή σου, σαν θυμίαμα, ενώπιον του Θεού. Και θα ακούσεις: ω άνθρωπε, μεγάλη είναι η πίστη σου! Ας γίνει σε σένα όπως θέλεις. Είθε δε ο Θεός, ο οδηγός των πεπλανημένων και ο ανορθωτής των συντετριμμένων, να μας αξιώσει να διανύσουμε βίο ακατάκριτο και να μας τοποθετήσει στα δεξιά του κατά την ημέρα εκείνη, ο δίκαιος Κριτής. Διότι σε αυτόν πρέπει η δόξα, η τιμή και η προσκύνηση, στον Πατέρα και στον Υιό και στο Άγιο Πνεύμα, σε όλες τις γενεές του αιώνα. Αμήν.

Μήπως είπε κάτι άλλο, παρά τον πόνο της καρδιάς της; Παρομοίως και όλοι όσοι τον πλησίασαν, δεν του έλεγαν τον πόνο της καρδιάς τους; Όπως και η αιμορροούσα, δεν τον πλησίασε για τη ρύση του αίματός της; Και πάλι, εάν ένας άρρωστος πάει στον γιατρό, δεν του δείχνει τον πόνο του; Έτσι και εσύ, αδελφέ μου, πρόσφερέ του τον πόνο της ψυχής σου. Και δες τον μέσω της πίστεως με νοητούς οφθαλμούς, σύμφωνα με τα όσα έχουν γραφεί, να κάθεται σε θρόνο υψηλό και υπερυψωμένο, και τις στρατιές των Αγγέλων και των Αρχαγγέλων να παρίστανται μπροστά του. Και ρίχνοντας τον εαυτό σου ενώπιον της αγαθότητάς του, έκχυσε μπροστά του τη δέησή σου. Πρώτα εξομολογούμενος τις αμαρτίες σου, και έπειτα ανάγγειλε ενώπιόν του τα λόγια σου, δηλαδή τη θλίψη σου, ώστε να σε σπλαχνιστεί μέσα στην αγαθότητά του, και να εκχύσει πάνω σου τους οικτιρμούς του. Ω ψυχή, μεγάλη είναι η πίστη σου, ας γίνει σε σένα όπως θέλεις.

Κλέβω με τα χέρια μου τη θεραπεία από τα κρόσσια σου, αλλά σταμάτησε γρήγορα τη ροή του αίματος στη μαραινόμενη σάρκα μου. Σε εσένα υποκλίνομαι εγώ, ο δικός σου κλήρος, όπως η Χαναναία, έχοντας κυρτωμένο το σώμα, αλλά ανόρθωσέ με, Άνακτα. Η θάλασσα ορθώνεται, και εσένα σε κατέχει γλυκός ύπνος· αλλά εγέρσου τάχιστα, και ας κοπάσει η τρικυμία με τα λόγια σου.

Γι' αυτό και τότε, παραμένοντας εκεί, άκουγαν μεν τον λόγο και έβλεπαν τα σημεία που τελούνταν, όμως βλασφημούσαν μάλλον παρά επαινούσαν αυτόν που τους ευεργετούσε με έργα και με λόγια. Διότι, ενώ ο Κύριος δίδασκε και όλοι ή οι περισσότεροι δέχονταν με προσοχή τους λόγους της χάριτος που εκπορεύονταν από το στόμα του, «έρχονται», λέει, «μερικοί προς αυτόν, φέρνοντας έναν παραλυτικό τον οποίο βάσταζαν τέσσερις και, μην μπορώντας να τον πλησιάσουν εξαιτίας του πλήθους, ξεσκέπασαν τη στέγη όπου βρισκόταν ο Κύριος, άνοιξαν τρύπα και κατέβασαν το κρεβάτι πάνω στο οποίο ήταν ξαπλωμένος ο παραλυτικός». Μπορεί βέβαια να νομίσει κανείς ότι όλη αυτή η πράξη οφειλόταν στην πίστη εκείνων που τον μετέφεραν και ότι ο Κύριος, ικανοποιημένος από την πίστη τους, χάρισε στη συνέχεια τη θεραπεία στον παραλυτικό. Εγώ όμως νομίζω πως η αλήθεια δεν είναι έτσι. Διότι, αν και ο Κύριος, όταν θεράπευε το παιδί του αρχισυναγώγου, δεν ζήτησε πίστη από το ίδιο, ούτε από την κόρη της Χαναναίας ή του Ιαείρου, αρκούμενος στην πίστη εκείνων που προσήλθαν εκ μέρους τους, εντούτοις από τα πρόσωπα αυτά, η μεν μία ήταν νεκρή, η κόρη της Χαναναίας ήταν παράφρων και το παιδί απουσίαζε. Αυτός όμως ο παραλυτικός ήταν παρών και ήταν κύριος του λογικού του, έστω και αν το σώμα του ήταν παράλυτο.

Τι κάνει λοιπόν Εκείνος που συγχωρεί τις αμαρτίες και την ασέβεια της καρδιάς εκείνων που εξομολογούνται εναντίον του εαυτού τους τα σφάλματά τους, όπως ακριβώς μας δίδαξε προηγουμένως ο ψαλμωδός προφήτης; Αποδέχεται την απορριφθείσα, καθαρίζει τη ρυπωμένη, θεραπεύει και αγιάζει μαζί με την κόρη και τη δική της ψυχή, και μάλιστα με επαίνους, λέγοντας προς αυτήν: «Ω γυναίκα, μεγάλη είναι η πίστη σου· ας γίνει σε σένα όπως θέλεις».

Σε αυτήν παρέχει την εξουσία, ώστε να μην υπάρξει ούτε διάλειμμα μεταξύ του λόγου και της ίασης· διότι λέει, «θεραπεύθηκε η κόρη της από την ώρα εκείνη». Ο δε Μάρκος αναφέρει ότι ο Κύριος της είπε πως «για αυτόν σου τον λόγο έχει βγει το δαιμόνιο από την κόρη σου»· δηλαδή, επειδή εξουθένωσες τον εαυτό σου και τον ταπείνωσες σε τέτοιο βαθμό και, αν και αποδιωχνόσουν σφοδρά, δεν απελπίστηκες ούτε παραπλανήθηκες από τον λόγο της οικονομίας, αλλά κατανόησες το μέγεθος της φιλανθρωπίας μου και παρέμεινες μέχρι τέλους προσευχόμενη με ελπίδα μέσα σε ταπείνωση· «διότι ο Θεός δίνει χάρη στους ταπεινούς», όπως προλάβαμε να πούμε στην αρχή, και «όποιος ταπεινώνει τον εαυτό του θα υψωθεί», και «ταπείνωσε», λέει, «τον εαυτό σου, και θα βρεις χάρη ενώπιον του Κυρίου», αλλά και «καθένας που ζητά λαμβάνει, και όποιος ψάχνει βρίσκει, και σε αυτόν που κρούει θα ανοιχτεί».

Αφήνοντας δε εκείνους τους παλαιούς, ας δούμε και αυτούς που κατά το Ευαγγέλιο της χάριτος απαλλάχθηκαν από τα δεινά που τους κατείχαν. Τι επανέφερε πάλι στη ζωή την κόρη του αρχισυνάγωγου Ιαείρου, η οποία είχε πεθάνει, όπως ακούσαμε τώρα από το Ευαγγέλιο του Λουκά; Δεν ήταν η δέηση αυτού προς τον Κύριο; Τι χάρισε στους λεπρούς τον καθαρισμό; Δεν ήταν πάλι αυτή; Τι παρέσχε το φως στη διπλή δυάδα των τυφλών; Μήπως οι δύο από αυτούς δεν επιπλήττονταν από το πλήθος για να σωπάσουν, αλλά αυτοί φώναζαν πολύ περισσότερο, γι' αυτό και πέτυχαν την εκπλήρωση της προσευχής τους; Τι παρέδωσε υγιή την κόρη στη Χαναναία, αν και ήταν απορριπτέα σύμφωνα με τον νόμο; Δεν ήταν η επίμονη αίτησή της προς τον Κύριο; Και για να αφήσουμε τώρα τα υπόλοιπα, ας θυμηθούμε τους δικούς μας, που έγιναν αιώνιοι στεφανηφόροι από τον ουρανό και είναι προσκυνητοί σε εμάς: ποιος ανέδειξε τον θαυμαστό μεταξύ των μαρτύρων Νέστορα, και πριν από την ιερή του μαρτυρία, σε δεύτερο Δαβίδ εναντίον ενός νέου Γολιάθ, του Λυαίου, κερδίζοντας φανερά τη νίκη, και έπειτα, αφού αποδύθηκε τον αγώνα ενάντια στο σώμα του Λυαίου, και τον κατατρόπωσε ολοκληρωτικά, συνέτριψε ταυτόχρονα την αλαζονεία του τυράννου Ερκουλίου; Δεν ήταν η δέησή του την ώρα του αγώνα προς τον μέγα μεταξύ των αγίων Δημήτριο, και μάλιστα πριν από την τελείωση του μαρτυρίου του, και μέσω αυτού προς τον Θεό;

ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ ΑΡΧΙΒΙΟ 1227. Το «Σ’ Αυτόν κατοικεί σωματικώς όλο το πλήρωμα της θεότητας» είπες ότι δεν το κατανοείς· εγώ όμως νομίζω ότι ειπώθηκε με την έννοια του «ουσιωδώς». Διότι εκείνον τον άχραντο ναό δεν τον κυβερνούσε κάποια ενέργεια της θεότητας, την οποία γεννά η ουσία, αλλά η ίδια η ουσία, που έχει αναρίθμητες ενέργειες· όχι κάποιο επιμέρους χάρισμα, αλλά η πηγή των αγαθών. Αυτός, λέει, που συμβασιλεύει με τον Πατέρα, που κρατά τα ηνία των υπερκόσμιων όντων και κυβερνά τα επίγεια, έγινε άνθρωπος και στάθηκε στην παράταξη με στρατιωτικά όπλα, για να τακτοποιήσει και αυτά, να εξασφαλίσει τη νίκη για το γένος των ανθρώπων, να κατατροπώσει τους ολέθριους δαίμονες, να συντρίψει τον αρχηγό τους, ο οποίος υπερηφανευόταν υπέρμετρα, και να γεμίσει την Εκκλησία με αναρίθμητα χαρίσματα. Ο βασιλιάς, λέει, ανέλαβε τη στρατηγία· δεν ήταν ο στρατηγός που στολίστηκε με βασιλικό αξίωμα. Ο βασιλιάς έκρυψε κατά την παράταξη την αξία Του κάτω από τη μορφή του δούλου· δεν ήταν κάποιος στρατιώτης που απέδιδε στον εαυτό του το αξίωμα του βασιλιά. Ήταν βασιλιάς που νομοθετούσε και όχι στρατιώτης που επιχειρούσε να νομοθετήσει· διότι το «Εγώ όμως σας λέω» αρμόζει σε βασιλιά· το «Θέλω, καθαρίσου» σε αυτοκράτορα· το «Ας γίνει σ’ εσένα όπως θέλεις» σε εκείνον που έχει αυτοτελή εξουσία· το «Σώπα, αποστομώσου» σε Δεσπότη· και το ίδιο ισχύει για όλες τις παρόμοιες εκφράσεις, ώστε να μην παρατείνω την επιστολή απαριθμώντας τες όλες.

Και όμως, ο ίδιος ρητά διακηρύσσει: «Και ο Υιός, όποιους θέλει, ζωοποιεί». Τίποτα δεν κάνει από τον εαυτό του; Και όμως, τον εκατόνταρχο που μαρτύρησε για αυτόν ότι έχει απόλυτη δύναμη και εξουσία τον επαίνεσε δημόσια, επιβεβαιώνοντας το δόγμα, ώστε τα λεγόμενα να μην θεωρηθούν απλώς γνώμη του εκατοντάρχου, αλλά και απόφαση του ίδιου του Σωτήρα. Στον δε λεπρό, ο οποίος ομολόγησε περίτρανα ότι Εκείνος έχει τη δύναμη, αλλά για το αν το ήθελε του απηύθυνε σαφώς ικεσία λέγοντας, «Εάν θέλεις, μπορείς να με καθαρίσεις», και έτσι του απέδωσε με σαφήνεια την απόλυτη εξουσία, είπε, επικυρώνοντας αυτή την πεποίθηση με την απόφασή του: «Θέλω, καθαρίσου». Τίποτα δεν κάνει από τον εαυτό του; Και όμως, στη Χαναναία είπε, «Ας γίνει σε σένα όπως θέλεις»· και τον μεν άνεμο και τη θάλασσα τα επιτίμησε, στον δε τυφλό χάρισε το φως του, και τον μεν παράλυτο τον στερέωσε, τον δε Λάζαρο τον ανέστησε. Αλλά, αν επιχειρούσαμε να παρουσιάσουμε όλα όσα διακηρύσσουν την αυθεντία του Υιού, ίσως δεν θα μπορούσαμε να σταματήσουμε, ακόμη κι αν το θέλαμε. Γι' αυτό, αφήνοντας αυτά, ας βγάλουμε συμπεράσματα από τα δικά μας. Τίποτα δεν κάνει από τον εαυτό του; Και όμως εμείς, από τους οποίους τίποτα δεν θα μπορούσε να είναι πιο ευτελές, πολλά πράττουμε από δική μας πρωτοβουλία, και την κακία αποφεύγουμε, και την αρετή επιδιώκουμε. Αν όμως δεν ενεργούσαμε από τον εαυτό μας, ούτε θα ήταν δίκαιο να τιμωρηθούμε όταν αμαρτάνουμε, ούτε να απολαύσουμε στεφάνια όταν πράττουμε το σωστό.

Αυτή κάποτε καλλιέργησε τη χέρσα μήτρα της Σάρρας για τον Αβραάμ, έπειτα από το πέρασμα πολλού χρόνου, μετατρέποντάς την σε γόνιμο αγρό· με αυτήν και ο Μωυσής έκανε την πλωτή θάλασσα να διαβαίνεται πεζή· μέσω αυτής ο Ηλίας πρόσταζε τον ουρανό και εισακουγόταν· αυτή, επί του Σωτήρος, αποδίωξε αμέτρητα είδη παθήσεων· ένας λεπρός δια της πίστεως απαλλάχθηκε από τις φολίδες της ασθένειάς του· ένας τυφλός δι' αυτής απέκτησε οφθαλμούς, τους οποίους δεν του είχε προσφέρει η φύση· αυτήν λαμβάνοντας ως σύμμαχο η Χαναναία, δοκιμαζόμενη σκληρά για το παιδί της, άρπαξε τη θυγατέρα της από τον δαίμονα που την κατείχε.

Επειδή, λοιπόν, είδε την ένταση και τη μεγάλη της επιμονή, αφού πρώτα την ανακήρυξε και την εστεφάνωσε, ας πούμε, με τα εγκώμιά Του, και την έκανε γνωστή σε όλη την οικουμένη, τότε της χάρισε πλουσιοπάροχα όσα Του ζήτησε. Διότι, αφού είπε, «Ω γύναι, μεγάλη είναι η πίστη σου», τότε πρόσθεσε, «Ας γίνει σε σένα όπως θέλεις». Και αν θελήσουμε να διαλέξουμε κάθε ένα από τα παραδείγματα των θείων Γραφών, παντού θα δούμε τη μεγάλη γενναιοδωρία του Δεσπότη. Αυτό ακριβώς γνωρίζοντας ο πατριάρχης, και ξέροντας ότι αυτός που παραχωρεί τα μικρότερα θα κερδίσει τα μεγαλύτερα, όπως ακούσατε χθες, υποχώρησε στον Λωτ και επέλεξε την υποδεέστερη περιοχή, για να εξαλείψει τις αφορμές της φιλονικίας, να επιδείξει τη δική του αρετή και να εγκαθιδρύσει την ειρήνη σε ολόκληρη την οικογένεια. Ας δούμε, όμως, από τα όσα αναγνώστηκαν πρόσφατα, ποιες αμοιβές λαμβάνει από τον Δεσπότη για τόση μεγάλη επιείκεια. Και είπε, λέει, ο Θεός στον Άβραμ, μετά την απομάκρυνση του Λωτ από αυτόν: «Σήκωσε τα μάτια σου και δες από τον τόπο που βρίσκεσαι τώρα, προς τον βορρά και τον νότο, προς την ανατολή και τη θάλασσα· διότι όλη τη γη που βλέπεις θα τη δώσω σε εσένα και στους απογόνους σου εις τον αιώνα». Δες την ταχύτητα της πρόνοιας του Θεού και της αμοιβής την οποία επιδεικνύει προς τον δίκαιο.

Είδες για ποιο λόγο μέχρι τώρα επέδειξε αυτή τη μακροθυμία; Για να μάθουμε μέσα από τα λόγια της γυναίκας το μεγαλείο της πίστης της. Διότι δες πώς αμέσως ο Δεσπότης την ανακήρυξε και τη στεφάνωσε, λέγοντας: «Ω γυναίκα, μεγάλη είναι η πίστη σου». Με θαυμασμό και εγκώμια απέπεμψε εκείνην που στην αρχή δεν την είχε αξιώσει ούτε καν με μία απάντηση. «Μεγάλη», λέει, «είναι η πίστη σου». Και πράγματι ήταν μεγάλη, διότι, παρόλο που έβλεπε ότι και μία και δύο και πολλές φορές Εκείνος αρνούνταν το αίτημά της, εκείνη δεν παρέλυσε από την απογοήτευση ούτε απομακρύνθηκε, αλλά με την ένταση της επιμονής της τον παρακίνησε και τον έκανε να φέρει εις πέρας αυτά που του ζητήθηκαν. Διότι λέει: «Ας γίνει σε σένα όπως θέλεις». Είδες Εκείνος που προηγουμένως δεν την αξίωνε ούτε με απάντηση, πώς τώρα προσφέρει πλουσιοπάροχα τις δωρεές του; Διότι δεν ικανοποίησε απλώς το αίτημά της, αλλά την ανακήρυξε και τη στεφάνωσε. Και με το να πει, «Ω γυναίκα», έδειξε πόσο εξεπλάγη με την πίστη της· και με το να πει, «Μεγάλη είναι η πίστη σου», έκανε σε εμάς ολοφάνερο τον πνευματικό πλούτο της γυναίκας. Έπειτα λέει: «Ας γίνει σε σένα όπως θέλεις. Όσο επιθυμείς, όσο θέλεις, τόσο σου παρέχω. Διότι αυτή η τόση επιμονή σε αναδεικνύει άξια του αιτήματός σου». Είδατε το σθένος της γυναίκας, είδατε την αιτία της μακροθυμίας του Θεού, και ότι, επειδή ήθελε να την αναδείξει λαμπρότερη, για αυτόν τον λόγο καθυστερούσε να απαντήσει;

«Ω γυναίκα, μεγάλη είναι η πίστη σου· ας γίνει σε σένα όπως θέλεις». «Ω γυναίκα»· λόγος θαυμασμού, γεμάτο από πολύν έπαινο είναι αυτό που ειπώθηκε. Έδειξες, λέει, μεγάλη πίστη· γι' αυτό θα γίνει για σένα ό,τι επιθυμείς. Δες την αφθονία της γενναιοδωρίας και θαύμασε τη σοφία του Δεσπότη. Άραγε, στην αρχή δεν νομίζαμε ότι είναι κάπως άσπλαχνος, καθώς την απέφευγε έτσι, και ενώ αρχικά δεν καταδεχόταν να δώσει στη γυναίκα ούτε καν μια απάντηση, έπειτα, τόσο με την πρώτη όσο και με τη δεύτερη απάντησή του, σχεδόν την έδιωχνε και απομάκρυνε εκείνη που τον είχε πλησιάσει με τόσο πόθο; Αλλά από το αποτέλεσμα κατανόησε την αγαθότητα του Θεού, ότι δηλαδή, επειδή ήθελε να την αναδείξει πιο περίβλεπτη, γι' αυτό τον λόγο χρησιμοποίησε αυτή τη μακροθυμία. Διότι, αν μεν συγκατένευε αμέσως, δεν θα γνωρίζαμε εμείς την αρετή της γυναίκας· επειδή όμως ανέβαλε για λίγο την ανταπόκρισή του, γνωρίσαμε και την ανέκφραστη φιλανθρωπία του Δεσπότη, αλλά και τη δική της αξεπέραστη πίστη.

Ναι, Κύριε· διότι και τα σκυλάκια τρώνε από τα ψίχουλα που πέφτουν από το τραπέζι των κυρίων τους. Ω, σοφία γυναίκας! Από το παράδειγμα βρήκε τον κατάλληλο λόγο. Σκύλο με αποκαλείς, σαν σκύλος τρέφομαι. Δεν αρνούμαι τον ονειδισμό· δεν αποφεύγω τον χαρακτηρισμό· ας λάβω λοιπόν την τροφή του σκύλου· και αναφέρει ένα γεγονός που συμβαίνει κατά συνήθεια. Εσύ επιβεβαίωσε τα λόγια σου· σκύλο με αποκάλεσες, δώσε μου ένα ψίχουλο· έγινες συνήγορός μου στο αίτημά μου· μέσα στην άρνηση δείξε τη συγκατάθεσή σου. Ναι, Κύριε· διότι και τα σκυλάκια τρώνε από τα ψίχουλα που πέφτουν από το τραπέζι των κυρίων τους. Τι κάνει λοιπόν εκείνος που αρνιόταν, που έδιωχνε, που απωθούσε, που έλεγε: «Δεν είναι καλό να πάρει κανείς τον άρτο των τέκνων και να τον ρίξει στα σκυλάκια»· εκείνος που έλεγε: «Δεν απεστάλην παρά μόνο στα απολωλότα πρόβατα του οίκου Ισραήλ»; — «Ω γυναίκα, μεγάλη είναι η πίστη σου». Έγινες ξαφνικά επαινέτης; Εξυμνείς τη γυναίκα; Δεν την απωθούσες, δεν την έδιωχνες; Έχε θάρρος· γι' αυτόν τον λόγο το καθυστέρησα. Διότι, αν από την αρχή ικανοποιούσα το αίτημά της, δεν θα είχες γνωρίσει την πίστη της.

Ούτε καν περιμένει να ολοκληρώσεις την προσευχή· δεν έχεις τελειώσει ακόμη την προσευχή, και λαμβάνεις τη δωρεά. «Ελέησέ με». Ας μιμηθούμε αυτήν τη Χαναναία, παρακαλώ: «Ελέησέ με· η κόρη μου δαιμονίζεται δεινά». Ο δε Κύριος λέγει προς αυτήν: «Ω γυναίκα, μεγάλη είναι η πίστη σου· ας γίνει σε εσένα όπως θέλεις». Πού είναι ο αιρετικός;

Μήπως είπε: «Θα παρακαλέσω τον Πατέρα μου»; Μήπως είπε: «Θα ικετεύσω Εκείνον που με γέννησε»; Μήπως υπήρχε εδώ ανάγκη προσευχής; Σε καμία περίπτωση. Γιατί; Επειδή μεγάλη ήταν η πίστη, μεγάλο ήταν το σκεύος, μεγάλη ήταν και η χάρη που εκχύθηκε. Όπου υπάρχει ανάγκη προσευχής, το σκεύος είναι ασθενές. «Ω γυναίκα, μεγάλη είναι η πίστη σου». Δεν είδες νεκρό να ανασταίνεται, ούτε λεπρό να καθαρίζεται, δεν άκουσες προφήτες, δεν μελέτησες τον Νόμο, δεν είδες θάλασσα να σχίζεται, ούτε είδες κάποιο άλλο σημείο να γίνεται από εμένα. Αντίθετα, μάλλον προσβλήθηκες από εμένα και βρέθηκες σε αδιέξοδο· απέρριψα τον πόνο σου, και όμως δεν έφυγες, αλλά παρέμεινες. Λοιπόν, λάβε και εσύ από εμένα τον άξιο και πρέποντα έπαινο: «Ω γυναίκα, μεγάλη είναι η πίστη σου». Πέθανε η γυναίκα, αλλά το εγκώμιό της παραμένει, όντας πιο λαμπρό και από διάδημα. Όπου και αν πας, ακούς τον Χριστό να λέει: «Ω γυναίκα, μεγάλη είναι η πίστη σου».

Είσελθε στην εκκλησία των Περσών, και θα ακούσεις τον Χριστό να λέει: «Ω γύναι, μεγάλη είναι η πίστη σου»· σε αυτήν των Γότθων, σε αυτήν των βαρβάρων, σε αυτήν των Ινδών, σε αυτήν των Μαύρων, σε όση γη βλέπει ο ήλιος· έναν λόγο πρόφερε ο Χριστός, και ο λόγος δεν σιωπά, αλλά με μεγάλη φωνή διακηρύσσει την πίστη της, λέγοντας: «Ω γύναι, μεγάλη είναι η πίστη σου· ας γίνει σε εσένα όπως θέλεις». Δεν είπε: «Ας θεραπευθεί η θυγατέρα σου», αλλά: «Όπως θέλεις». Εσύ η ίδια θεράπευσέ την· εσύ γίνε ιατρός· σε εσένα εγχειρίζω το φάρμακο· πήγαινε, επίθεσέ το, «Ας γίνει σε εσένα όπως θέλεις». Το θέλημά σου ας την θεραπεύσει. Η Χαναναία θεράπευσε με το θέλημά της, και ο Υιός του Θεού δεν θεραπεύει αφ' εαυτού Του;

«Ας γίνει σε σένα όπως θέλεις». Η γυναίκα ούτε διέταξε ούτε πρόσταξε το δαιμόνιο, αλλά μόνο το θέλησε, και (ο Κύριος) εκπλήρωσε το θέλημα της γυναίκας και εξέβαλε τους δαίμονες. Πού είναι αυτοί που τολμούν να λένε ότι ο Υιός κατόρθωσε το θαύμα μέσω προσευχής; «Ας γίνει σε σένα όπως θέλεις». Πρόσεξε και τη μεγαλοπρέπεια της έκφρασης· μιμείται τον δικό Του Πατέρα. Διότι, όταν δημιουργούσε τον ουρανό ο Θεός, είπε: «Ας γίνει ο ουρανός», και έγινε ο ουρανός· «ας γίνει ήλιος», και έγινε ήλιος· «ας γίνει γη», και έγινε γη· με μία προσταγή έφερε στην ύπαρξη την ουσία. Έτσι και Αυτός: «Ας γίνει σε σένα όπως θέλεις». Η συγγένεια της έκφρασης φανέρωσε την κοινωνία της φύσεως. Και θεραπεύτηκε η θυγατέρα της. Πότε; Από την ώρα εκείνη· όχι αφότου πήγε η μητέρα της στο σπίτι, αλλά πριν φτάσει.

Έπειτα, ευφραινόμενη η γη για όλα αυτά τα γεγονότα, φώναζε προς όλη την ομόδουλη κτίση: Ελάτε, συναχθείτε όλοι οι απόγονοί μου, και δείτε πάνω στη γη αυτόν που δοξάζεται στους ουρανούς· ελάτε, δείτε να βαστάζεται σε αγκάλες γυναίκας αυτόν που κάθεται πάνω στα Χερουβίμ· ελάτε, δείτε να τρέφεται με γάλα αυτόν που χορηγεί το γάλα στα θηλυκά· ελάτε, δείτε να χωράει σε κοιλιά Παρθένου αυτόν που δεν τον χωρούν οι ουρανοί· ελάτε, δείτε να λαμβάνει τροφή από μητέρα αυτόν που τρέφει τα πέρατα της οικουμένης· ελάτε, δείτε να παραδίδεται σε δασκάλους αυτόν που εκπαιδεύει τους δασκάλους· ελάτε, δείτε να δοκιμάζεται από ανθρώπους αυτόν που δοξάζεται από τους αγγέλους· ελάτε, δείτε να εισέρχεται στον οίκο του Ζακχαίου αυτόν που κάθεται υπεράνω των ουρανών· ελάτε, δείτε να συνομιλεί με τη Χαναναία αυτόν που ανυμνείται από τη λειτουργία των Χερουβίμ· ελάτε, δείτε να προσεγγίζεται από αμαρτωλή γυναίκα αυτόν που κάθεται στα δεξιά του Πατρός· ελάτε, δείτε αυτόν του οποίου τα κράσπεδα αγγίζει η ασθενής γυναίκα, να προσκυνείται από την ασώματη φύση των δυνάμεων· ελάτε, δείτε να έχει γεννηθεί ως άνθρωπος, αυτόν που είναι ο ποιητής των αιώνων· ελάτε, δείτε να γίνεται νήπιο αυτόν που υπάρχει προ καταβολής κόσμου· ελάτε, δείτε να δοκιμάζεται από αρχιερείς αυτόν που δορυφορείται από τους αγγέλους· ελάτε, όλα τα κτίσματα βλέποντας τον Κτίστη· και εφόσον η ζωή βρίσκεται πάνω στη γη, όλοι ζήστε· ελάτε, όλοι γίνετε θεοφόροι· ελάτε, μικροί μαζί με τους μεγάλους συναχθείτε, οι φτωχοί με τους πλούσιους, οι δούλοι με τους κυρίους, οι αμαρτωλοί με τους δικαίους, τα ερπετά και τα τετράποδα μαζί με τα πετεινά, και δείτε αυτόν που χάρισε τη ζωή.

Σιώπα, φιμώσου. Σήκωσε το κρεβάτι σου και πήγαινε στο σπίτι σου. Σε σένα λέω, πονηρό δαιμόνιο, βγες από αυτόν. Ας γίνει σε σένα όπως θέλεις. Αν κάποιος σας πει κάτι, θα πείτε ότι ο Κύριος το έχει ανάγκη. Σήμερα θα είσαι μαζί μου στον παράδεισο. Ακούσατε ότι ειπώθηκε στους αρχαίους: «Δεν θα φονεύσεις»· εγώ όμως σας λέω, ότι όποιος οργίζεται αναίτια εναντίον του αδελφού του, θα είναι ένοχος στην κρίση.

Επομένως, το να έχει κανείς υψηλές αντιλήψεις γι' αυτόν, αυτό αποτελεί κατεξοχήν πρόξενο της πίστεως, της βασιλείας και των άλλων αγαθών. Διότι ο έπαινος προς αυτόν δεν περιορίστηκε μόνο στα λόγια, αλλά του παρέδωσε τον ασθενή υγιή σε ανταπόδοση της πίστεώς του, και του πλέκει λαμπρό στέφανο, και του υπόσχεται μεγάλες δωρεές, λέγοντας τα εξής: «Πολλοί θα έλθουν από την ανατολή και τη δύση και θα ανακλιθούν στους κόλπους του Αβραάμ, του Ισαάκ και του Ιακώβ· οι δε υιοί της βασιλείας θα εκβληθούν έξω». Επειδή δηλαδή είχε επιδείξει πολλά θαύματα, τους μιλάει πλέον με μεγαλύτερη παρρησία. Έπειτα, για να μη νομίσει κανείς ότι τα λόγια αυτά αποτελούν κολακεία, αλλά για να μάθουν όλοι ότι τέτοια ήταν η εσωτερική διάθεση του εκατοντάρχου, λέγει: «Πήγαινε· ας γίνει σε σένα όπως πίστεψες». Και αμέσως ακολούθησε το έργο, το οποίο επιβεβαίωνε την προαίρεσή του. Και θεραπεύθηκε ο δούλος του από την ώρα εκείνη. Το ίδιο ακριβώς συνέβη και στην περίπτωση της Συροφοινίκισσας· διότι και σε εκείνη λέγει: «Ω γύναι, μεγάλη είναι η πίστη σου· ας γίνει σε σένα όπως θέλεις». Και θεραπεύθηκε η θυγατέρα της. Επειδή όμως και ο Λουκάς, όταν εξιστορεί αυτό το θαύμα, προσθέτει αρκετά άλλα στοιχεία τα οποία φαίνεται να υποδηλώνουν διαφωνία, είναι αναγκαίο να επιλύσουμε και αυτά για χάρη σας. Τι λέγει λοιπόν ο Λουκάς; «Έστειλε σε αυτόν πρεσβυτέρους των Ιουδαίων, παρακαλώντας τον να έλθει». Ο Ματθαίος όμως λέγει ότι ο ίδιος τον πλησίασε και του έλεγε: «Δεν είμαι άξιος». Και μερικοί βέβαια υποστηρίζουν ότι αυτός δεν είναι το ίδιο πρόσωπο με εκείνον, αν και παρουσιάζει πολλές ομοιότητες.

«Είμαστε σπέρμα του Αβραάμ, και σε κανέναν δεν έχουμε υποδουλωθεί ποτέ»· και, «Έχουμε γεννηθεί από τον Θεό». Αυτή όμως δεν ισχυρίζεται κάτι τέτοιο, αλλά αποκαλεί τον εαυτό της κυνάριο, και εκείνους κυρίους· γι' αυτό ακριβώς και έγινε τέκνο. Τι λέει λοιπόν ο Χριστός; «Ω γυναίκα, μεγάλη είναι η πίστη σου». Διότι γι' αυτόν τον λόγο καθυστερούσε, για να αναφωνήσει αυτόν τον λόγο, ώστε να στεφανώσει τη γυναίκα.

Και θεραπεύτηκε η θυγατέρα της από την ώρα εκείνη. Είδες πώς και η ίδια συνέβαλε όχι σε μικρό βαθμό στη θεραπεία της θυγατέρας της; Διότι γι' αυτόν τον λόγο δεν είπε ο Χριστός, «Ας θεραπευθεί η θυγατέρα σου», αλλά, «Μεγάλη είναι η πίστη σου, ας γίνει σε εσένα όπως θέλεις»· για να μάθεις ότι τα λόγια αυτά δεν ειπώθηκαν τυχαία ούτε ήταν λόγια κολακείας, αλλά ότι είναι μεγάλη η δύναμη της πίστης. Την ακριβή δοκιμασία και απόδειξή της, λοιπόν, την άφησε στην έκβαση των πραγμάτων. Έτσι, θεραπεύτηκε η θυγατέρα της αμέσως.

Αναβόησε προς εσένα και η Χαναναία γυναίκα, βλέποντας τη δική της κόρη να σπαράσσεται από τον δαίμονα, και φωνάζοντας το «Ελέησον», δεν διαψεύστηκε στις ελπίδες της· διότι, αφού αποδέχθηκες την πίστη της, έδιωξες τον λύκο από το πρόβατο και απέλασες τον λυσσώδη ένοικο· χαρίζοντας στο κορίτσι νήψη, κατέπαυσες τον θρήνο της μητέρας.

ΙΒʹ. Αλλά είσαι ανάξιος; Γίνε άξιος με την επιμονή. Διότι το ότι είναι δυνατόν και ο ανάξιος να γίνει άξιος χάρη στην επιμονή, και ότι ο Θεός συγκατανεύει περισσότερο όταν παρακαλείται από εμάς τους ίδιους παρά μέσω άλλων, και ότι πολλές φορές αναβάλλει τη δωρεά, όχι επειδή επιθυμεί να μας οδηγήσει στην απελπισία, ούτε για να μας αποπέμψει με αδειανά χέρια, αλλά για να γίνει σε εμάς πρόξενος μεγαλύτερων αγαθών· αυτά τα τρία θα προσπαθήσω να σας τα καταστήσω φανερά μέσω της παραβολής που αναγνώσθηκε σήμερα σε εσάς. Προσήλθε στον Χριστό η Χαναναία παρακαλώντας υπέρ της δαιμονιζόμενης κόρης της και, φωνάζοντας με πολλή θέρμη, έλεγε: «Ελέησόν με, Κύριε, η θυγατέρα μου κακώς δαιμονίζεται». Ιδού μια γυναίκα αλλόφυλη, και βάρβαρη, και εκτός της ιουδαϊκής πολιτείας. Και τι άλλο ήταν παρά ένας σκύλος, και ανάξια να λάβει την εκπλήρωση του αιτήματός της; «Διότι δεν είναι καλό», λέγει, «να πάρει κανείς τον άρτο των τέκνων και να τον δώσει στα κυνάρια». Αλλά όμως, από την επιμονή της, έγινε άξια. Διότι ο Χριστός όχι μόνο την εισήγαγε στην ευγένεια των παιδιών, αν και ήταν σκύλος, αλλά και την κατευόδωσε με πολλά εγκώμια, λέγοντας: «Ω γύναι, μεγάλη είναι η πίστη σου· ας γίνει σε σένα όπως θέλεις».

Όταν δε ο Χριστός λέει, «Μεγάλη είναι η πίστη», μην αναζητάς καμία άλλη απόδειξη της μεγαλοψυχίας της γυναίκας. Είδες πώς εξαιτίας της επιμονής της έγινε άξια η γυναίκα, ενώ ήταν ανάξια; Θέλεις να μάθεις επίσης ότι πετυχαίνουμε περισσότερα παρακαλώντας τον εμείς οι ίδιοι, παρά μέσω άλλων; Φώναξε αυτή, και αφού πλησίασαν οι μαθητές έλεγαν: «Διώξε την, διότι φωνάζει πίσω μας»· και προς εκείνους μεν λέει, «Δεν στάλθηκα, παρά μόνο για τα χαμένα πρόβατα του οίκου Ισραήλ»· όταν όμως η ίδια προσήλθε αυτοπροσώπως και επέμενε να φωνάζει και να λέει: «Ναι, Κύριε, διότι και τα σκυλάκια τρώνε από το τραπέζι των κυρίων τους»· τότε έδωσε τη χάρη, και λέει: «Ας γίνει σε σένα όπως θέλεις». Είδες πώς, όταν μεν παρακαλούσαν εκείνοι, την απέκρουσε· όταν όμως φώναξε η ίδια που ζητούσε τη δωρεά, συγκατένευσε; Διότι σε εκείνους μεν λέει, «Δεν στάλθηκα, παρά μόνο για τα χαμένα πρόβατα του οίκου Ισραήλ»· σε αυτήν όμως είπε, «Μεγάλη είναι η πίστη σου· ας γίνει σε σένα όπως θέλεις». Πάλι, στην αρχή και στο προοίμιο του αιτήματός της δεν αποκρίθηκε καθόλου· επειδή όμως προσήλθε και μία και δεύτερη και τρίτη φορά, τότε της έδωσε τη χάρη, πείθοντάς μας με την έκβαση των πραγμάτων ότι ανέβαλε τη δωρεά, όχι για να την αποκρούσει, αλλά για να δείξει σε όλους μας την υπομονή της γυναίκας.

ΙΓ΄. Έχοντας, λοιπόν, μάθει όλα αυτά, έστω κι αν βρισκόμαστε μέσα σε αμαρτίες και είμαστε ανάξιοι να λάβουμε αυτό που ζητάμε, ας μην απελπιζόμαστε, γνωρίζοντας ότι με την προσκαρτέρηση της ψυχής θα μπορέσουμε να γίνουμε άξιοι του αιτήματός μας. Ακόμη κι αν είμαστε απροστάτευτοι και έρημοι, ας μην απογοητευόμαστε, γνωρίζοντας ότι αποτελεί μεγάλη προστασία το να προσέρχεται κανείς αυτοπροσώπως στον Θεό με πολλή προθυμία. Ακόμη κι αν Εκείνος καθυστερεί και αναβάλλει να μας δώσει το ζητούμενο, ας μην αποκάμουμε, έχοντας μάθει ότι η καθυστέρηση και η αναβολή είναι τεκμήριο της κηδεμονίας και της φιλανθρωπίας Του. Αν έτσι έχουμε πείσει τους εαυτούς μας, και με ψυχή πονεμένη και θερμή και με αφυπνισμένη προαίρεση, τέτοια σαν κι αυτήν με την οποία προσήλθε η Χαναναία, ας προσέλθουμε και εμείς σε Αυτόν. Ακόμη κι αν είμαστε σαν τα σκυλιά, ακόμη κι αν έχουμε διαπράξει οποιοδήποτε φοβερό αμάρτημα, και τα δικά μας κακά θα απομακρύνουμε, και τόση παρρησία θα λάβουμε, ώστε να μεσιτεύσουμε και για άλλους· με τον ίδιο τρόπο που και αυτή η Χαναναία, όχι μόνο η ίδια απόλαυσε παρρησία και αμέτρητα εγκώμια, αλλά μπόρεσε να διασώσει και τη θυγατέρα της από τα ανυπόφορα δεινά. Διότι τίποτα, τίποτα δεν είναι πιο δυνατό από τη φλογερή και γνήσια προσευχή. Αυτή διαλύει και τα παρόντα δεινά, και μας γλιτώνει από τις κολάσεις που θα συμβούν εκείνον τον καιρό. Για να μπορέσουμε, λοιπόν, να διανύσουμε με ευκολία τον παρόντα βίο και να αναχωρήσουμε για την άλλη ζωή με παρρησία, ας την επιτελούμε αδιαλείπτως με πολλή σπουδή και προθυμία.

Γι' αυτόν τον λόγο καθυστέρησα τη δωρεά, για να τους δείξω την πίστη. «Ω, γύναι!» Ο Θεός λέγει: «Ω, γύναι!». Ας το ακούσουν αυτό όσοι προσεύχονται με βαναυσότητα. Όταν πω: «Παρακάλεσε τον Θεό, δεήσου σε Αυτόν, ικέτευσέ Τον», κάποιος λέγει: «Παρακάλεσα μία και δύο και τρεις και δέκα φορές, και δεν έλαβα». Μην απομακρυνθείς, έως ότου λάβεις. Τότε να σταματήσεις, όταν λάβεις· ή μάλλον, ούτε και τότε· αλλά και τότε να παραμένεις. Ακόμη κι αν λάβεις, να συνεχίσεις να ζητάς· και όταν λάβεις, να ευχαριστείς, επειδή έλαβες. Πολλοί εισέρχονται στην Εκκλησία, συμπληρώνουν αναρίθμητους στίχους προσευχής, και αναχωρούν. Μήπως ο Θεός έχει ανάγκη από πολλά λόγια; Μόνο την προσευχή σου χρειάζεται.

Ακόμη δεν τελειώνεις την προσευχή, και λαμβάνεις τη δωρεά. «Ελέησόν με»· ας μιμηθούμε αυτήν τη Χαναναία. «Ελέησόν με· η θυγατέρα μου δαιμονίζεται άσχημα». Και τι άκουσε; «Γυναίκα, μεγάλη είναι η πίστη σου· ας σου γίνει όπως θέλεις. Περιήλθες σε απόγνωση, εξυβρίστηκες από εμένα. Σε έδιωξα, και δεν αποχώρησες, αλλά παρέμεινες. Αληθινά, γυναίκα, μεγάλη είναι η πίστη σου». Πέθανε η γυναίκα, και το εγκώμιό της παραμένει λαμπρότερο από διάδημα σε όλη τη γη που φωτίζει ο ήλιος. Ακούς τον Χριστό να λέει: «Γυναίκα, μεγάλη είναι η πίστη σου· ας σου γίνει όπως εσύ θέλεις».

Και εξήλθε το δαιμόνιο, και ιάθηκε η κόρη της. Πότε; Από εκείνη την ώρα. Όχι από τη στιγμή που ήρθε η μητέρα της, αλλά από τη στιγμή που άκουσε από τον Σωτήρα μας: «Ω γυναίκα, μεγάλη είναι η πίστη σου· ας γίνει σε σένα όπως θέλεις». Και λοιπόν επέστρεψε προσδοκώντας να τη βρει δαιμονισμένη, και τη βρήκε να υγιαίνει, έχοντας θεραπευτεί σύμφωνα με το θέλημά της, με την προσταγή του Δεσπότη.

Μεγάλη δύναμη έχει η ενεργός πίστη· και αυτό το μαρτυρούν στην μεν Παλαιά Διαθήκη όλοι οι άγιοι, κατορθώνοντας τα αδύνατα για τους υπόλοιπους ανθρώπους· στη δε Καινή Διαθήκη, περισσότερο από όλους ο Χριστός το βεβαιώνει, λέγοντας άλλοτε στη Χαναναία: «Ω γυναίκα, μεγάλη είναι η πίστη σου»· άλλοτε στην αιμορροούσα: «Έχε θάρρος, θυγατέρα, η πίστη σου σε έχει σώσει, πήγαινε ειρηνικά»· άλλοτε σε κάποιον που αμφέβαλλε: «Αν μπορείς να πιστέψεις, όλα είναι δυνατά σε εκείνον που πιστεύει»· και τώρα στον αρχισυνάγωγο: «Μην φοβάσαι, μόνο πίστευε και θα σωθείς»· και στον εκατόνταρχο: «Πήγαινε και ας γίνει σε σένα όπως ακριβώς πίστεψες». Γι' αυτά λοιπόν να πιστεύετε στον Θεό χωρίς ενδοιασμούς, και δεν θα φοβηθείτε κανέναν τρόμο· να πιστεύετε κάνοντας αγαθοεργίες· διότι η πίστη χωρίς τα έργα είναι νεκρή· και μάλιστα περισσότερο από όλους εσείς που διακρίνεστε για τη σύνεσή σας, και βρίσκεστε σε προχωρημένη ηλικία, και λάμπετε από τα αξιώματά σας· μέχρι πότε εμείς οι γέροντες θα έχουμε παιδικά φρονήματα; «Τιμημένο γήρας δεν είναι το να ζει κανείς πολλά χρόνια, και αληθινή ηλικία του γήρατος είναι ο αμόλυντος βίος».

Στο χωρίο όμως «αποκριθείς ο Ιησούς της είπε: ω γύναι, μεγάλη είναι η πίστη σου, ας γίνει σε σένα όπως θέλεις», δεν αναφέρεται σε κανένα από τα δύο προαναφερθέντα, αλλά εισάγει τη συνέχεια του λόγου. Διότι, ενώ η Χαναναία θρηνούσε για το πάθος της θυγατέρας της, ζητώντας τη θεραπεία, και αποκρινόταν με καλοπροαίρετη ταπεινοφροσύνη στην προσβολή που σκοπό είχε να αποτρέψει την προθυμία της, λέγοντας: «ναι κύριε, διότι και τα σκυλάκια τρώνε από το τραπέζι των κυρίων τους», προστίθεται ως συνέχεια του λόγου εκείνη η φράση: «τότε αποκριθείς ο Ιησούς της είπε: μεγάλη είναι η πίστη σου, ας γίνει σε σένα όπως θέλεις». Είναι προφανές δηλαδή ότι ο Ιησούς, παραλαμβάνοντας τους λόγους της ταπεινοφροσύνης και της ικεσίας της, και την πίστη της εξύμνησε και τη θεραπεία τής προσέφερε. Στο ίδιο νόημα αποβλέπει και το «αποκριθείς ο Ιησούς του είπε: μακάριος είσαι, Σίμων βαρ Ιωνά, διότι σάρκα και αίμα δεν σου το απεκάλυψε»· διότι, συνεχίζοντας τον λόγο μετά την ομολογία που τον ανακήρυξε Χριστό και Υιό του ζώντος Θεού, παίρνοντας τον λόγο προσθέτει τον μακαρισμό. Στην ίδια συνάφεια ανήκει και το «αποκρίθηκε δε σε αυτόν ο Ιωάννης λέγοντας: δάσκαλε, είδαμε κάποιον να βγάζει δαιμόνια στο όνομά σου, ο οποίος δεν μας ακολουθεί», και πολλά παρόμοια.

Μάθαμε, λοιπόν, από τα ιερά λόγια ότι σκύλοι ονομάζονται αυτοί που προέρχονται από τα έθνη, ενώ βασιλικός και περιούσιος, τον οποίο θα μπορούσε να εικονίσει το λιοντάρι, ονομάζεται ο ιουδαϊκός λαός. Λέει, λοιπόν, ο Εκκλησιαστής —διότι σε αυτόν δόθηκε από τον Θεό το χάρισμα της σοφίας για να επεκτείνεται και να συμπαρεκτείνεται και στα παρόντα, και βεβαίως στα παρελθόντα, αλλά και στα μέλλοντα— λέει, λοιπόν, ότι ο σκύλος, δηλαδή ο άνθρωπος από τα έθνη —διότι διδασκόμαστε μέσω της Χαναναίας ότι έτσι ονομάζεται—, εάν δεν τον εγκαταλείψει εντελώς η ενάρετη ζωή, αυτός παρέχει περισσότερες ελπίδες ότι δεν θα εκπέσει από την αγαθότητα, παρά εκείνος που προέρχεται μεν από το βασιλικό και υπερήφανο γένος των Ιουδαίων, αλλά κείται νεκρός ως προς τα πνευματικά κατορθώματα. Διότι ο μεν πρώτος, καθώς μετέχει σε μια καλύτερη ζωή, παρέχει ελπίδες ότι θα ανέλθει προς την τελειότητα των κατορθωμάτων, ενώ ο δεύτερος, φέροντας μέσα του νεκρή την ενέργεια των αρετών και γι' αυτόν τον λόγο συγκαταλεγόμενος στους νεκρούς, μάταια καυχιέται για το λιοντάρι, αφού δεν φέρει κανένα ίχνος της αληθινής ζωής.

Διότι, πόσοι από τους ανθρώπους, όντας έξω από το Ευαγγέλιο, βρίσκονται σε πλάνη απιστίας; Άλλοι πάλι, ενώ βρίσκονται μέσα στο Ευαγγέλιο, έχουν πλανηθεί ως προς την πίστη και έχουν ναυαγήσει, όπως ακριβώς οι Εικονομάχοι, οι οποίοι δεν ομολογούν ότι ο Χριστός απεικονίζεται, ούτε ότι έχει εικόνα, ούτε ότι προσκυνείται σε εικόνα, και κατά συνέπεια αποβάλλουν από τους εαυτούς τους τη σωτήρια οικονομία Του. Κατανοώντας αυτά, αδελφοί, ας ευχαριστούμε με βαθιά συναίσθηση τον Κύριο, και μέσω της ευχαριστίας ας νιώθουμε κατάνυξη, και με την κατάνυξη ας χύνουμε δάκρυα, και με τα δάκρυα ας φωτιζόμαστε, και με τον φωτισμό ας αποκτούμε τη σωτηρία μας, όπως υποσχέθηκε ο Θείος Λόγος. Διότι ας μην νομίζουμε ότι η πίστη είναι κάτι απλό· γιατί ενώ είναι μία, αυξάνεται και μειώνεται, ανάλογα με την κατανόηση ή την έλλειψη κατανόησης, διότι λέει: "Ολιγόπιστε, γιατί δίστασες;" και αλλού: "Μεγάλη είναι η πίστη σου, ας γίνει σε σένα όπως πίστεψες" και πάλι: "Ούτε μέσα στον Ισραήλ δεν βρήκα τόσο μεγάλη πίστη". Ιδού λοιπόν ότι και μεγαλώνει και μικραίνει.

Επειδή δε ο Χριστός την αποκαλεί σκύλο, εξαιτίας του ότι οι εθνικοί ζούσαν ακάθαρτο βίο και περιστρέφονταν γύρω από τα αίματα των ειδωλοθύτων, τέκνα δε τους Ιουδαίους, εκείνη συνετά αποκρίνεται και πάρα πολύ σοφά, ότι Αν και είμαι σκύλος και δεν είμαι άξια να λάβω άρτο, δηλαδή, κάποια δύναμη και μεγάλο σημείο, ωστόσο αυτό που είναι μικρό βέβαια ως προς τη δική σου δύναμη, αλλά για εμένα μεγάλο, δώσε το. Όπως ακριβώς και με τα ψίχουλα, αυτοί που τρώνε τους άρτους δεν τα θεωρούν κάτι σπουδαίο, οι σκύλοι όμως τα θεωρούν σπουδαία, και από αυτά τρέφονται. «Τότε αποκριθείς ο Ιησούς, της είπε: Ω γύναι, μεγάλη είναι η πίστη σου, ας γίνει σε σένα όπως θέλεις. Και θεραπεύτηκε η θυγατέρα της από την ώρα εκείνη.» Φανέρωσε τώρα ο Ιησούς την αιτία για την οποία ανέβαλλε τη θεραπεία από την αρχή: διότι για να φανεί η πίστη και η σύνεση της γυναίκας, γι' αυτόν τον λόγο δεν συγκατένευσε αμέσως από την αρχή ο Χριστός, αλλά μάλλον την απέπεμπε. Τώρα όμως, επειδή αποκαλύφθηκε η πίστη της, επαινείται, ακούγοντας: «Μεγάλη σου η πίστη». Με το να πει δε το «Ας γίνει σε σένα όπως θέλεις», έδειξε ότι εάν δεν είχε πίστη, δεν θα λάμβανε αυτό που ζητούσε. Ώστε, εάν θέλουμε και εμείς, τίποτα δεν εμποδίζει να επιτύχουμε αυτά που θέλουμε. Σημείωσε δε ότι, ακόμη κι αν οι άγιοι παρακαλούν υπέρ ημών, όπως ακριβώς υπέρ εκείνης οι απόστολοι, εντούτοις εμείς, όταν ζητάμε οι ίδιοι για τους εαυτούς μας, κατορθώνουμε περισσότερα. Αποτελεί δε η Χαναναία σύμβολο και της Εκκλησίας που προήλθε από τα έθνη.