Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 16:21

Αποκρινόμενος δε ο Ιησούς τού είπε: Άφησέ το τώρα· διότι έτσι μας πρέπει να εκπληρώσουμε κάθε δικαιοσύνη, και τα εξής... Από τότε άρχισε ο Ιησούς να φανερώνει στους μαθητές του ότι πρέπει να μεταβεί στα Ιεροσόλυμα, και να πάθει πολλά από τους πρεσβυτέρους, και τους αρχιερείς, και τους γραμματείς· και να θανατωθεί, και την τρίτη ημέρα να αναστηθεί.

Κεφάλαιο Βʹ. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Από τότε άρχισε ο Ιησούς να φανερώνει στους μαθητές του, ότι πρέπει να μεταβεί στα Ιεροσόλυμα, και να υποφέρει πολλά από τους πρεσβυτέρους, και τους αρχιερείς, και τους γραμματείς, και να θανατωθεί, και την τρίτη ημέρα να αναστηθεί.

Ματθ. 16, 20—21 〈Ότι〉 ο Ιησούς 〈είναι ο Χριστός〉, αποδεικνύεται μέσω αυτού· διότι λέει ότι τα γεγονότα της θείας οικονομίας που επρόκειτο να συμβούν, τα οποία έπρεπε να κηρυχθούν τέλεια μετά από αυτό, είναι *** ώστε ο σταυρωμένος Χριστός από εκείνους που μπορούν να δώσουν μαρτυρία *** επειδή όμως δεν ήταν δυνατόν «προφήτης 〈να χαθεί〉 έξω από την Ιερουσαλήμ», μια απώλεια που έχει αναλογία με το «όποιος χάσει την ψυχή του, θα την βρει», για τον λόγο αυτό αναχωρεί για τα Ιεροσόλυμα.

Αλλά όταν μεν ο Πέτρος ομολόγησε ότι αυτός είναι ο Χριστός και ο Υιός του ζώντος Θεού, από τότε άρχισε να τους αποκαλύπτει ότι πρέπει αυτός να πάθει πολλά και να θανατωθεί· όταν δε ο ίδιος τους προέτρεπε να περιφρονούν τον θάνατο και τους δίδαξε ότι πρέπει να πάθει πολλά, τότε, στον κατάλληλο καιρό, τους παρέδωσε τους λόγους περί της δεύτερης και ένδοξης παρουσίας του· ώστε να μπορούν να γνωρίζουν ποιος ακριβώς ήταν αυτός που επρόκειτο να υποστεί τόσα πάθη από τους Ιουδαίους, και ποιος θα είναι για τους ίδιους ο καρπός του αγώνα υπέρ αυτού. —Και αφού βεβαίως ανέπτυξε αυτά στους μαθητές, και τους αποκάλυψε το μέγα και κρυμμένο μυστήριο της δεύτερης θεοφάνειάς του, για να μη φανεί ότι τους εμπνέει την πίστη μόνο με λόγια και απλές φράσεις, αναγκαίως προχώρησε στα έργα, δείχνοντάς τους με τα ίδια τους τα μάτια την εικόνα της θεϊκής του βασιλείας. Γι' αυτό, αφού είπε ότι θα ντραπεί εκείνον που τον ντράπηκε, όταν έλθει με τη δόξα του Πατρός, στη συνέχεια προσθέτει λέγοντας: Σας λέω δε αληθινά, υπάρχουν μερικοί από αυτούς που στέκονται εδώ, κ.λπ.

Τι σημαίνει η φράση, «Όλα όσα ήθελαν»; Τον έριξαν στη φυλακή, τον εξύβρισαν, τον σκότωσαν, έφεραν το κεφάλι του πάνω σε πινάκιο. Έτσι και ο Υιός του ανθρώπου πρόκειται να πάθει από αυτούς. Βλέπεις πώς πάλι την κατάλληλη στιγμή τούς υπενθυμίζει το πάθος, προσφέροντάς τους μεγάλη παρηγοριά μέσα από το πάθος του Ιωάννη; Και όχι μόνο με αυτό, αλλά και με το να επιτελέσει αμέσως μεγάλα θαύματα. Διότι, όταν ομιλεί περί του πάθους, αμέσως θαυματουργεί, και μετά τους λόγους, και πριν από αυτούς τους λόγους· και αυτό μπορεί κανείς να το διαπιστώσει παρατηρώντας το σε πολλά σημεία. «Τότε λοιπόν», λέει, «άρχισε να φανερώνει ότι πρέπει να μεταβεί στα Ιεροσόλυμα, και να θανατωθεί, και να πάθει πολλά». Τότε, πότε δηλαδή;

Και όταν εγώ σταμάτησα να μιλώ, ο Τρύφων είπε: Ασαφείς είναι όλοι οι λόγοι της προφητείας που αναφέρεις, άνθρωπε, και δεν περιέχουν τίποτα το αποφασιστικό προς απόδειξη αυτού που θέλεις να αποδείξεις. Και εγώ αποκρίθηκα: Εάν βέβαια δεν είχαν εκλείψει και εξακολουθούσαν να αναδεικνύονται προφήτες στο έθνος σας, Τρύφων, μετά από αυτόν τον Ιωάννη, ίσως να θεωρούσατε πως τα λεγόμενα είναι ασαφή. Εάν όμως ο μεν Ιωάννης προηγήθηκε καλώντας μεγαλοφώνως τους ανθρώπους να μετανοήσουν, ο δε Χριστός, ενώ εκείνος βρισκόταν ακόμη στον Ιορδάνη ποταμό, ήλθε και τον έπαυσε από το να προφητεύει και να βαπτίζει, και κήρυττε το ευαγγέλιο, λέγοντας και ο ίδιος ότι πλησίασε η βασιλεία των ουρανών, και ότι πρέπει να πάθει πολλά από τους γραμματείς και τους Φαρισαίους, και να σταυρωθεί και την τρίτη ημέρα να αναστηθεί, και να έλθει πάλι στην Ιερουσαλήμ και τότε να συνπιεί και να συνφάγει και πάλι μαζί με τους μαθητές Του, και προανήγγειλε ότι στον ενδιάμεσο χρόνο μέχρι την παρουσία Του, όπως προείπα, θα εμφανιστούν ιερείς και ψευδοπροφήτες στο όνομά Του, και καθώς φαίνεται έτσι ακριβώς συμβαίνει, πώς είναι δυνατόν να αμφιβάλλετε ακόμη, εφόσον μπορείτε να πεισθείτε από τα ίδια τα γεγονότα;

«Και έπειτα από έξι ημέρες», λέει, δηλαδή μετά την ερώτηση του Σωτήρα μας προς τους μαθητές του στην Καισάρεια «ποιος νομίζουν οι άνθρωποι ότι είναι ο Υιός του ανθρώπου», και ότι «άλλοι βρέθηκαν να θεωρούν τον Δεσπότη ως τον Ιωάννη τον Βαπτιστή, άλλοι ως τον Ηλία, και άλλοι ως τον Ιερεμία ή έναν από τους προφήτες», μετά την ομολογία του Πέτρου ότι «εσύ είσαι ο Χριστός, ο Υιός του ζωντανού Θεού», μετά την αυστηρή εντολή «στους μαθητές να μην πουν σε κανέναν ότι αυτός είναι ο Χριστός», μετά την αποκάλυψη σε αυτούς «ότι πρέπει αυτός να πάθει πολλά από αμαρτωλούς ανθρώπους και να θανατωθεί και την τρίτη ημέρα να αναστηθεί», μετά τη ρήση «αν κάποιος θέλει να έρθει οπίσω μου, ας απαρνηθεί τον εαυτό του και ας σηκώσει τον σταυρό του και ας με ακολουθεί» και ότι «δεν ωφελείται σε τίποτα ο άνθρωπος, εάν κερδίσει όλον τον κόσμο και ζημιωθεί την ψυχή του» και ότι «πρόκειται να έρθει ο Υιός του ανθρώπου μέσα στη δόξα του Πατέρα του, για να αποδώσει στον καθένα σύμφωνα με τα έργα του» και ότι «υπάρχουν μερικοί από αυτούς που στέκονται εδώ» και τα εξής. «Και έπειτα από έξι ημέρες» από αυτά τα θεία λόγια, θέλησε να δείξει στους μαθητές, στο μέτρο της αντιληπτικής τους ικανότητας, τι σημαίνει το να έρθει στη δόξα του Πατέρα του. Γι' αυτό και «παραλαμβάνει τους τρεις μαθητές, τον Πέτρο, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη». Δεν παραλαμβάνει τους τρεις επειδή δήθεν δεν έχει εμπιστοσύνη στους υπόλοιπους μαθητές, αλλά για να μας διδάξει να μην αποκαλύπτουμε αδιακρίτως παντού τα κρυμμένα μυστήρια.

Ουρανοί ονομάζονται επίσης και οι αρετές, και κλειδιά αυτών είναι τα έργα· διότι μέσω των έργων εισερχόμαστε, σαν από κάποια κλειδιά που ανοίγουν, στην κάθε μία από τις αρετές. Εάν όμως δεν πράττω, αλλά γνωρίζω μόνο το αγαθό, έχω μεν μόνο το κλειδί της γνώσης, αλλά παραμένω έξω· και παραμένει δεδεμένος στους ουρανούς, δηλαδή, στις αρετές, εκείνος που δεν βαδίζει σύμφωνα με αυτές· διότι ο ενάρετος, μέσα σε αυτές έχει λυθεί. Ας μην έχουμε λοιπόν αμαρτίες, για να μην δενόμαστε με τα δεσμά των δικών μας αμαρτιών. «Τότε παρήγγειλε στους μαθητές του να μην πουν σε κανέναν ότι αυτός είναι ο Χριστός.» Ήθελε ο Χριστός, πριν από τον σταυρό, να παραμένει συγκαλυμμένη η δόξα του. Διότι, αν οι άνθρωποι άκουγαν πριν από το πάθος ότι είναι Θεός, και έπειτα τον έβλεπαν να πάσχει, πώς δεν θα σκανδαλίζονταν; Για τον λόγο αυτόν, λοιπόν, αποκρύπτει τον εαυτό του από τους πολλούς, ώστε μετά την ανάσταση να γίνει γνωστός χωρίς να προκαλέσει σκάνδαλο, καθώς το Πνεύμα θα εξομάλυνε τα πάντα μέσω των θαυμάτων. «Από τότε άρχισε ο Ιησούς να φανερώνει στους μαθητές του ότι πρέπει να μεταβεί στα Ιεροσόλυμα, και να πάθει πολλά από τους πρεσβυτέρους, τους αρχιερείς και τους γραμματείς, και να θανατωθεί, και την τρίτη ημέρα να αναστηθεί.»