Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 17:6

Ματθ. 17, 3-7. Από αυτά που συνομιλούν, αποδεικνύεται ότι τα ίδια με τον Χριστό εξέφρασαν και οι παλαιοί προφήτες, έστω και μέσα από αινίγματα. Εξαιτίας όμως του υπερβολικού φόβου πέφτουν κάτω οι μαθητές, και ο Σωτήρας τους σηκώνει, δείχνοντας ότι εάν δεν είχε σαρκωθεί, εάν δεν είχε μεσιτεύσει μεταξύ Θεού και ανθρώπων και εάν δεν είχε ισχυροποιήσει τη φύση του, δεν θα άντεχε να ακούσει τη φωνή του Θεού.

Ματθ. 17, 6. Η μεν φωνή του Θεού και Πατρός είναι καλή και αξιοθαύμαστη, όμως οι μαθητές, κατεχόμενοι πλέον από άκρατο φόβο, πέφτουν κάτω, ώστε να μάθουμε πάλι και μέσω αυτού, ότι η μεσιτεία του Σωτήρα μας έχει αναδειχθεί ως απολύτως αναγκαία για τους ανθρώπους επί της γης, η οποία βεβαίως νοείται σύμφωνα με τον τρόπο της ενανθρωπήσεως. Διότι, εάν δεν είχε γίνει άνθρωπος σαν κι εμάς, ποιος από εμάς θα μπορούσε να αντέξει τον Θεό να εμφανίζεται άνωθεν και να φανερώνει την ανέκφραστη δόξα Του, η οποία δεν είναι ίσως ανεκτή σε κανένα από τα δημιουργήματα; Διότι και ο μακάριος Παύλος είπε ότι Αυτός «κατοικεί σε φως απρόσιτο»· και πριν από αυτό, παρόμοια φωνή ακούστηκε στον Ιορδάνη, και μάλιστα παρευρισκόταν πλήθος.

Και όταν θέλησε να δείξει και αυτό το ίδιο με λίγη δόξα, όταν το πρόσωπό του έλαμψε σαν τον ήλιο, οι μαθητές έπεσαν κάτω φοβισμένοι. Αν όμως το πρόσωπο του σώματός του που έλαμψε, όχι όσο μπορούσε Εκείνος που ενεργούσε, αλλά όσο μπορούσαν να χωρέσουν οι μαθητές, τους φόβισε, και παρόλα αυτά δεν μπόρεσαν να το αντέξουν· πώς θα μπορούσε κάποιος να ατενίσει το μεγαλείο της θεότητας; Μεγάλο πράγμα, λέει ο Κύριος, επιθυμείς, ω Μωυσή· και αποδέχομαι την ακόρεστη επιθυμία σου, και θα εκπληρώσω αυτό το αίτημά σου· αλλά μόνο στον βαθμό που μπορείς να χωρέσεις.

Έφυγαν οι Προφήτες, και οι Απόστολοι έπεσαν στη γη, διότι σε αυτούς δεν εκπληρωνόταν η φωνή του Πατρός που μαρτυρούσε: «Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός, στον οποίο ευαρεστήθηκα· αυτόν να ακούτε». Ο Πατέρας τούς δίδαξε ότι εκπληρώθηκε η οικονομία του Μωυσή, και ότι πρέπει να ακούν τον Υιό. Διότι εκείνος, ως δούλος, μίλησε όσα διατάχθηκε, και κήρυξε όσα του ειπώθηκαν, όπως και όλοι οι Προφήτες, έως ότου ήλθε εκείνος στον οποίο ανήκει, δηλαδή ο Ιησούς, ο οποίος είναι Υιός και όχι δούλος του οίκου, Κύριος και όχι δούλος, εξουσιάζων και όχι εξουσιαζόμενος, νομοθέτης και όχι νομοθετούμενος· κατά τη θεϊκή φύση, αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός. Και στους Αποστόλους, αυτό που τους ήταν άγνωστο, ο Πατέρας το φανέρωσε στο όρος. Ο Ων αναγγέλλει τον Όντα· ο Πατέρας φανερώνει τον Υιό.

Τότε δε θα λάμψει η θεότητά του όχι σαν τον ήλιο, αλλά υπεράνω από κάθε κτιστό φως που μπορεί να νοηθεί τόσο στα αισθητά όσο και στα νοητά· επειδή αυτός ο ίδιος είναι το φως το οποίο φωτίζει κάθε άνθρωπο που έρχεται στον κόσμο· τότε και θα δείξει το πρόσωπό του. Διότι δεν θα πράξει τότε όπως έλεγε κάποτε παλαιά στον Μωυσή, ότι «τα οπίσθιά μου θα δεις, το δε πρόσωπό μου δεν θα φανερωθεί σε εσένα»· αλλά έτσι θα φανερώσει τον εαυτό του στους αγίους, ώστε να μπορούν όλοι να λένε: «Εμείς δε, με ανακεκαλυμμένο πρόσωπο αντικατοπτρίζοντας τη δόξα του Κυρίου, μεταμορφωνόμαστε στην ίδια εικόνα από δόξα σε δόξα». Και τότε δεν θα βοήσει νεφέλη, ούτε μέσα από νεφέλη θα μαρτυρήσει ο Πατέρας για τον Υιό, αλλά ο ίδιος αφ' εαυτού του, χωρίς καμία επισκίαση και χωρίς κανέναν ερμηνευτή, με το ίδιο το έργο θα δοξάσει τον μονογενή του Υιό ενώπιον όλων των αγίων του, αναδεικνύοντάς τον σύνθρονο και συμβασιλέα του, και καθιστώντας τον υπεράνω κάθε αρχής· ούτε πλέον, όπως τότε που οι τρεις μαθητές μόνοι τους πάνω στο όρος, όταν άκουσαν τη φωνή, έπεσαν με το πρόσωπο στη γη και φοβήθηκαν, αλλά και «κάθε γόνυ επουρανίων και επιγείων και καταχθονίων θα κάμψει».

Ο Ησαΐας πριονίστηκε, και πουθενά δεν φάνηκε εκείνος που θα απέδιδε δικαιοσύνη· ο Ιερεμίας πνίγηκε, και κανείς δεν τον εκδικήθηκε· ο Ναβουθαί θανατώθηκε με πέτρες, και πουθενά δεν υπάρχει ο εκδικητής του· ο Ζαχαρίας σφαγιάστηκε, και παραμένουμε μέχρι σήμερα ατιμώρητοι· και ενώ ο Ναζωραίος πέθανε, αυτός στέκεται ως υπερασπιστής του. Μας απειλεί προβάλλοντας τον νεκρό ως κριτή· ως δικαστή κηρύττει, ο πλανεμένος, αυτόν που βρίσκεται μέσα στο μνήμα. Έπειτα, ενώ αυτοί διατύπωναν τέτοιες ψευδείς κατηγορίες, αφού ατένισαν σε αυτόν όλοι όσοι κάθονταν στο συνέδριο, ρίχνοντάς του βλοσυρό βλέμμα και στρέφοντας εναντίον του όψη γεμάτη οργή, θέλοντας με αυτήν και μόνο τη θέα να τρομοκρατήσουν τον αγωνιστή, εκπληρώνοντας μέσα από τη δική τους κακία τον προφητικό λόγο: «Παρατηρεί ο αμαρτωλός τον δίκαιο και ζητά να τον θανατώσει»· αφού τον ατένισαν όλοι, είδαν το πρόσωπό του σαν πρόσωπο αγγέλου. Διότι η χαρά για το μαρτύριο, που ξεπηδούσε από την όψη του, έλουζε με αστραφτερές αγγελικές χάρες τον νεανία. Και γιατί πρόσωπο αγγέλου; Για να εκπληρωθεί ο λόγος του Χριστού, ο οποίος είπε: «Στην ανάσταση ούτε νυμφεύονται ούτε υπανδρεύονται, αλλά είναι σαν τους αγγέλους που βρίσκονται στους ουρανούς». Έτσι έλαμψαν ο Μωυσής και ο Ηλίας επάνω στο όρος, όταν συνομιλούσαν με τον Ιησού, ώστε, όταν τους είδαν οι μαθητές, έπεσαν με το πρόσωπο στη γη· έτσι πρόκειται να λάμψουν όλοι οι δίκαιοι στη βασιλεία του Πατρός. Είδαν το πρόσωπό του σαν πρόσωπο αγγέλου.

«Και ακούγοντας οι μαθητές έπεσαν με το πρόσωπο στη γη και φοβήθηκαν σφόδρα»· και είδαν τον Διδάσκαλο να έχει αλλοιωθεί σαν τον ήλιο και σαν το φως, είδαν εν δόξη τον Μωυσή και τον Ηλία να συνομιλούν μαζί του, είδαν μια νεφέλη να τους επισκιάζει ξαφνικά, άκουσαν από ψηλά μια ασυνήθιστη φωνή «και φοβήθηκαν σφόδρα και έπεσαν με το πρόσωπο στη γη· και αφού τους πλησίασε ο Ιησούς, τους άγγιξε και είπε»· σηκωθείτε οι νωθροί, «σηκωθείτε και μη φοβάστε».

Ματθ. 17, 6 Επειδή οι απόστολοι είδαν να αποκαλύπτεται το αξίωμα της θεότητας και άκουσαν με προσοχή την ακρίβεια εκείνης της πατρικής φωνής, και είδαν τον Μωυσή και τον Ηλία, άνδρες που κατέχουν την πρώτη θέση της ανθρώπινης αρετής, να παρίστανται ως δούλοι, ανήλθαν σε τελειότερη και θειότερη αντίληψη περί του Δεσπότη, ότι δηλαδή αληθώς αυτός «είναι εκείνος που μέλλει να λυτρώσει τον Ισραήλ», αυτός είναι εκείνος που πρόκειται να έλθει, αυτός είναι «ο Θεός των πατέρων», «ο κριτής ζώντων και νεκρών».

Εδώ δε η νεφέλη είναι φωτεινή, όχι σκοτεινή όπως στην Παλαιά Διαθήκη, διότι δεν ήθελε να φοβίσει, αλλά να διδάξει. Και η φωνή ακούστηκε μέσα από τη νεφέλη, για να δείξει ότι προερχόταν από τον Θεό. Το δε «στον οποίο ευδόκησα», σημαίνει, στον οποίο επαναπαύομαι και ευαρεστούμαι. Διδάσκει δε λέγοντας, «Αυτόν να ακούτε», ακόμη και αν θέλει να σταυρωθεί, μην του εναντιώνεστε. «Και όταν άκουσαν οι μαθητές, έπεσαν με το πρόσωπό τους στη γη και φοβήθηκαν πάρα πολύ. Και αφού πλησίασε ο Ιησούς, τους άγγιξε και είπε: Σηκωθείτε και μη φοβάστε. Όταν δε σήκωσαν τα μάτια τους, δεν είδαν κανέναν, παρά μόνο τον Ιησού.» Επειδή οι μαθητές δεν άντεξαν τη λάμψη της νεφέλης, ούτε τη φωνή, έπεσαν χάμω· ήταν δε και τα μάτια τους βεβαρημένα από ύπνο· και ονομάζει ύπνο τη μεγάλη ζάλη από το θέαμα. Για να μην παραμείνει όμως για πολύ ο φόβος και διώξει τη μνήμη αυτών που είδαν, τους σηκώνει και τους ενθαρρύνει, και βρίσκεται μόνο αυτός, για να μη νομίσεις ότι η φωνή αναφερόταν στον Μωυσή ή στον Ηλία, αλλά σε αυτόν· διότι αυτός είναι ο Υιός. «Και καθώς κατέβαιναν από το όρος, ο Ιησούς τους έδωσε εντολή, λέγοντας: Σε κανέναν να μην πείτε το όραμα, μέχρις ότου ο Υιός του ανθρώπου αναστηθεί από τους νεκρούς.» Από ταπεινοφροσύνη παραγγέλλει να μην το πουν σε κανέναν, και συγχρόνως για να μη σκανδαλιστούν όσοι θα τα άκουγαν αυτά, βλέποντάς τον αργότερα να σταυρώνεται.