Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 17:9

Επομένως, πρώτα μεν πρέπει να αναζητούμε ποιο είναι το αγαθό θέλημα του Θεού· έπειτα, όταν γνωρίσουμε το αγαθό, να εξετάζουμε αν αυτό το αγαθό είναι και ευάρεστο στον Θεό. Διότι υπάρχει κάτι, το οποίο καθ' εαυτό είναι και θέλημα του Θεού και είναι αγαθό· όταν όμως γίνεται είτε από ακατάλληλο πρόσωπο είτε σε ακατάλληλο καιρό, δεν είναι πλέον και ευάρεστο στον Θεό. Για παράδειγμα, ήταν θέλημα Θεού και ήταν αγαθό το να προσφέρεται θυμίαμα στον Θεό, αλλά δεν ήταν ευάρεστο στον Θεό να το πράττουν αυτό εκείνοι που ήταν μαζί με τον Δαθάν και τον Αβειρών. Και πάλι, είναι θέλημα Θεού και είναι αγαθό το να κάνει κανείς ελεημοσύνη· αλλά το να την κάνει προκειμένου να δοξαστεί από τους ανθρώπους, δεν είναι πλέον και ευάρεστο στον Θεό. Και πάλι, ήταν θέλημα Θεού και ήταν αγαθό να κηρύξουν οι μαθητές πάνω στα δώματα αυτό που άκουσαν στο αυτί· αλλά το να πουν κάτι πριν από τον κατάλληλο καιρό δεν ήταν πλέον και ευάρεστο στον Θεό· διότι λέγει, σε κανέναν να μην πείτε αυτό το όραμα, μέχρις ότου ο Υιός του ανθρώπου αναστηθεί εκ νεκρών. Και γενικά, κάθε αγαθό θέλημα του Θεού είναι τότε και ευάρεστο, όταν εκπληρώνεται σε αυτό εκείνο που έχει ειπωθεί από τον Απόστολο: Όλα να τα κάνετε προς δόξαν Θεού· και, Όλα να γίνονται με ευσχημοσύνη και κατά τάξη. Πάλι δε, όταν κάτι είναι και θέλημα Θεού, και αγαθό είναι, και ευάρεστο είναι, ούτε και τότε πρέπει να αμεριμνούμε, αλλά να αγωνιούμε και να φροντίζουμε ώστε αυτό να είναι τέλειο και ανελλιπές· άλλοτε αναλογικά με το μέτρο αυτού που γίνεται, εάν δηλαδή γίνεται σύμφωνα με όσα έχουν προσταχθεί, και άλλοτε αναλογικά με τη δύναμη εκείνου που το πράττει.

Επομένως, έχει αποδειχθεί ότι σκοπίμως εκείνον τον καιρό, η γέννηση του Ιησού εκ Πνεύματος Αγίου αποσιωπάτο από τους πολλούς, και ο Ιωσήφ θεωρούνταν ότι κατείχε τη θέση του πατέρα. Εύλογα, λοιπόν, παρατίθετο η γενεαλογία του ως πατέρα του παιδιού. Εάν, βέβαια, δεν είχε γίνει αυτό, το παιδί θα εθεωρείτο χωρίς πατέρα, εφόσον δεν θα γενεαλογούνταν από κάποιον πατέρα. Αυτό θα οδηγούσε σε ασέβεια τους πολλούς, οι οποίοι, λόγω άγνοιας της αλήθειας για το ζήτημα, θα δυσφημούσαν τη γέννησή Του. Σκοπίμως, λοιπόν, ονομαζόταν και υιός του τέκτονος και αδελφός των αναφερόμενων τέκνων. Διότι, παρότι ήταν ο Θεός Λόγος, δεν αρνείτο το ότι ήταν άνθρωπος, αλλά και παρήγγειλε στους μαθητές Του να μην πουν σε κανέναν ότι Αυτός είναι ο Χριστός του Θεού, του Οποίου την έλευση διακήρυτταν από παλιά οι προφήτες. Διότι δεν θα το πίστευαν οι περισσότεροι από τους ανθρώπους της εποχής εκείνης, βλέποντάς Τον να περιβάλλεται από τόσο ταπεινό σχήμα. Έτσι και κατά τη Μεταμόρφωση στο όρος, έδωσε πάλι εντολή στους μαθητές Του λέγοντας: «Σε κανέναν να μην πείτε το όραμα, μέχρις ότου ο Υιός του ανθρώπου αναστηθεί εκ νεκρών». Διότι ήταν επόμενο να μην το πιστέψουν ούτε αυτό οι περισσότεροι τότε. Εάν, λοιπόν, έκρινε ότι αυτά δεν έπρεπε να έλθουν στο φως, πόσο μάλλον έπρεπε να αποσιωπώνται την εποχή εκείνη από τους πολλούς τα σχετικά με τη γέννηση από την Παρθένο, τα οποία επρόκειτο να φανερωθούν στον κατάλληλο καιρό της αλήθειας γι' Αυτόν. Αυτός δε ο καιρός ήταν της εκ νεκρών αναστάσεώς Του και της αναλήψεώς Του στους ουρανούς, καθώς και της φήμης Του, η οποία διαδόθηκε σε όλο τον κόσμο, ως για τον Λόγο του Θεού· επίσης ήταν ο καιρός της κλήσεως των εθνών, κατά τον οποίο και τα θεϊκά Του λόγια εκπληρώνονταν, με τις προγνώσεις και τις προρρήσεις Του να επιβεβαιώνονται ολοφάνερα μέσω της εκβάσεως των γεγονότων.

Δεν ήλθε για να επιδείξει τη θεϊκή του βασιλεία· διότι δεν παρουσιάστηκε σε εμάς με τρόπο επιδεικτικό και προς εντυπωσιασμό. Η δε οδός της αφίξεώς του στους ουρανούς είχε αυτόν τον σκοπό, το να εξαγνίσει τον βίο των ανθρώπων, προσφέροντας ο ίδιος τον εαυτό του, τον προερχόμενο από το ποίμνιο των ανθρώπων αμνό του Θεού, ως λύτρο και καθαρτήρια θυσία υπέρ όλων ημών. Για να αχθεί, λοιπόν, αυτό μέχρι τέλους ανεμπόδιστα, απέκρυπτε και επισκίαζε τα περισσότερα από τα θαύματά του, άλλοτε προτρέποντας να μη διαδίδουν σε όλους τα όσα έπραττε, και άλλοτε επιδιώκοντας την απομόνωση και τη διαμονή στα όρη. Και τη θεϊκή του μεταμόρφωση δεν την έδειξε σε όλους τους μαθητές του, παρά μόνο σε τρεις· και σε αυτούς ακριβώς παρήγγειλε να μην πουν σε κανέναν το όραμα, μέχρις ότου ο Υιός του ανθρώπου αναστηθεί εκ νεκρών. Διότι δεν θα υπέφερε υπέρ ημών τα όσα έχουν καταγραφεί, εάν ερχόταν σαν κάποιος ένδοξος βασιλιάς με θεϊκή σωματοφυλακή και στρατιωτική παράταξη, ενεργώντας ταυτόχρονα τις θεϊκές του θαυματουργίες και επιδεικνύοντας τον εαυτό του ανώτερο από κάθε φύση. Εύλογα, λοιπόν, σύμφωνα με τον Απόστολο, «κένωσε τον εαυτό του παίρνοντας μορφή δούλου»· και δεν αρνήθηκε να αποκληθεί γιος του φτωχού Ιωσήφ, ώστε και με αυτόν τον τρόπο να επαληθεύσει το λόγιο που αναφέρεται σε αυτόν: «Ότι, αν και ήταν πλούσιος, έγινε φτωχός για εμάς, ώστε εμείς να πλουτίσουμε με τη δική του φτώχεια».

Επειδή υπήρχε και ερημιά και ύψος και πολλή ησυχία, και μεταμόρφωση γεμάτη ιερό δέος, και άκρατο φως, και απλωμένη νεφέλη· τα οποία όλα τους ενέβαλαν σε πολλή αγωνία. Και από παντού τους κυρίευε η κατάπληξη, και έπεσαν κάτω φοβισμένοι και συνάμα προσκυνώντας. Για να μην παραμείνει όμως το δέος για πολύ και εξαλείψει τη μνήμη τους, έλυσε αμέσως την αγωνία τους, και φαίνεται πλέον αυτός μόνος του, και τους δίνει εντολή να μην το πουν αυτό σε κανέναν, μέχρις ότου αναστηθεί εκ νεκρών. Διότι, καθώς κατέβαιναν από το όρος, τους έδωσε εντολή να μην πουν σε κανέναν το όραμα, μέχρις ότου αναστηθεί εκ νεκρών. Επειδή, όσο πιο μεγαλειώδη πράγματα λέγονταν για αυτόν, τόσο πιο δύσκολο ήταν να γίνουν αποδεκτά από τους πολλούς την εποχή εκείνη· και το σκάνδαλο του σταυρού θα επιτεινόταν περισσότερο εξαιτίας αυτού. Γι' αυτό διατάζει να σιωπούν, και όχι απλώς, αλλά υπενθυμίζοντας και πάλι το πάθος, και σχεδόν αναφέροντας και την αιτία για την οποία τους διέταξε να σιωπήσουν. Διότι βεβαίως δεν τους διέταξε να μην το πουν σε κανέναν παντοτινά, αλλά μέχρις ότου αναστηθεί εκ νεκρών. Και αποσιωπώντας το οδυνηρό, φανερώνει μόνο το χαρμόσυνο. Τι λοιπόν; Μετά από αυτά δεν επρόκειτο να σκανδαλιστούν; Σε καμία περίπτωση. Διότι το κρίσιμο ζήτημα ήταν η χρονική περίοδος πριν από τον σταυρό.

Διότι δεν το έπραξα αυτό για να σας φοβίσω, αλλά για να σας καταστήσω γνωστό ότι εγώ είμαι Θεός και Υιός του Θεού, και για να το κηρύξετε αυτό την κατάλληλη στιγμή σε ολόκληρο τον κόσμο. Τώρα, «σηκωθείτε και μη φοβάστε». «Και όταν σήκωσαν τα μάτια τους δεν είδαν κανέναν», ούτε τον Μωυσή ούτε τον Ηλία, «παρά μόνο τον Ιησού» να στέκεται και να καταπραΰνει την ταραχή της ψυχής τους, και να τους δίνει εντολή να μην πουν σε κανέναν το όραμα, μέχρις ότου ο ίδιος αναστηθεί από τους νεκρούς. Όπως, δηλαδή, πριν από λίγο τους έδινε την αυστηρή εντολή να μην αποκαλύψουν σε κανέναν ότι αυτός είναι ο Χριστός, έτσι και τώρα τους παραγγέλλει να μην πουν σε κανέναν το όραμα, μέχρις ότου αναστηθεί από τους νεκρούς· όχι βεβαίως για να παραμείνει το όραμα κρυφό και από τους συμμαθητές τους μέχρι την ανάσταση του Διδασκάλου, διότι ήταν επόμενο να μην τους μείνει κρυφό, <αλλά> για να αυξήσουν την πίστη και τον πόθο τους προς αυτόν.

Ματθ. 17, 9-12 Έπειτα, αφού στερέωσαν καλά αυτά στην καρδιά τους, το μόνο που δεν λένε είναι: Ιδού, βλέπουμε και έχουμε πειστεί ότι εσύ είσαι και όχι άλλος ο ερχόμενος Θεός μας, λυτρωτής και κριτής, και ότι η προσδοκώμενη παρουσία σου έχει ήδη φτάσει. Πώς λοιπόν λένε οι γραμματείς ότι πρέπει να έρθει πρώτα ο Ηλίας; Αυτό το έλεγαν οι Ιουδαίοι και το διέδιδαν προσπαθώντας να ανατρέψουν την παρούσα παρουσία του Χριστού, υποστηρίζοντας ότι πριν από αυτήν όφειλε να έρθει ο Ηλίας. Οι απόστολοι, όμως, το προέβαλαν αυτό όχι επειδή αμφέβαλλαν οι ίδιοι· αντίθετα, ήταν απόλυτα πεπεισμένοι, είχαν αποκτήσει πλήρη βεβαιότητα και ήταν ένθερμοι στο φρόνημα από όσα είχαν ακούσει και δει. Γι' αυτό, καθώς κατέβαιναν αμέσως από το όρος, υπέβαλαν την ερώτηση χωρίς καμία απολύτως αναβολή. Και παραθέτουν τον ισχυρισμό των γραμματέων, ώστε να μην είναι μόνο οι ίδιοι πεπεισμένοι επειδή έγιναν θεατές των φρικτών και απόρρητων μυστηρίων, αλλά ώστε, όταν θελήσουν να κηρύξουν, να αποκαλύψουν και να διδάξουν αυτά τα γεγονότα στους άλλους, να μην συναντήσουν ως εμπόδιο τον ισχυρισμό που προβάλλεται από τους γραμματείς. Γι' αυτό και ο Κύριος, γνωρίζοντας την προθυμία τους να διηγηθούν όσα είδαν, τους συγκρατεί προς το παρόν, μεταθέτοντας τη διήγηση των υψηλοτέρων και πιο θαυμαστών γεγονότων για την περίοδο μετά την ανάσταση.

Αμέσως ο Ματθαίος: «Όποιος πει λόγο», λέει, «εναντίον του Υιού του ανθρώπου, θα του συγχωρηθεί», και πάλι: «Διότι πρόκειται ο Υιός του ανθρώπου να έλθει με τη δόξα του Πατέρα του», και πάλι: «Σε κανέναν να μην πείτε το όραμα, μέχρις ότου ο Υιός του ανθρώπου αναστηθεί από τους νεκρούς». Και ο θεσπέσιος Παύλος: «Διότι, αν με το παράπτωμα του ενός πέθαναν οι πολλοί, πολύ περισσότερο η χάρη του Θεού και η δωρεά μέσω της χάριτος του ενός ανθρώπου, του Ιησού Χριστού, περίσσευσε για τους πολλούς». Διότι σε όλα αυτά, η αναφορά στον άνθρωπο, που εισάγεται με το γενικό άρθρο, καθόλου δεν διαίρεσε τον έναν Κύριό μας Ιησού Χριστό σε διαφορά υποστάσεων. Και ο θεοφόρος και μάρτυς Ιγνάτιος, γράφοντας στους Σμυρναίους, ομοίως χρησιμοποιεί το άρθρο. Και ο επίσκοπος Ρώμης Ιούλιος, στην επιστολή του προς τον Δόκιο, λέει: «Ώστε, ας είναι ανάθεμα καθένας που δεν ομολογεί ότι ο εκ της Μαρίας άνθρωπος είναι ένσαρκος Θεός».

Εδώ δε η νεφέλη είναι φωτεινή, όχι σκοτεινή όπως στην Παλαιά Διαθήκη, διότι δεν ήθελε να φοβίσει, αλλά να διδάξει. Και η φωνή ακούστηκε μέσα από τη νεφέλη, για να δείξει ότι προερχόταν από τον Θεό. Το δε «στον οποίο ευδόκησα», σημαίνει, στον οποίο επαναπαύομαι και ευαρεστούμαι. Διδάσκει δε λέγοντας, «Αυτόν να ακούτε», ακόμη και αν θέλει να σταυρωθεί, μην του εναντιώνεστε. «Και όταν άκουσαν οι μαθητές, έπεσαν με το πρόσωπό τους στη γη και φοβήθηκαν πάρα πολύ. Και αφού πλησίασε ο Ιησούς, τους άγγιξε και είπε: Σηκωθείτε και μη φοβάστε. Όταν δε σήκωσαν τα μάτια τους, δεν είδαν κανέναν, παρά μόνο τον Ιησού.» Επειδή οι μαθητές δεν άντεξαν τη λάμψη της νεφέλης, ούτε τη φωνή, έπεσαν χάμω· ήταν δε και τα μάτια τους βεβαρημένα από ύπνο· και ονομάζει ύπνο τη μεγάλη ζάλη από το θέαμα. Για να μην παραμείνει όμως για πολύ ο φόβος και διώξει τη μνήμη αυτών που είδαν, τους σηκώνει και τους ενθαρρύνει, και βρίσκεται μόνο αυτός, για να μη νομίσεις ότι η φωνή αναφερόταν στον Μωυσή ή στον Ηλία, αλλά σε αυτόν· διότι αυτός είναι ο Υιός. «Και καθώς κατέβαιναν από το όρος, ο Ιησούς τους έδωσε εντολή, λέγοντας: Σε κανέναν να μην πείτε το όραμα, μέχρις ότου ο Υιός του ανθρώπου αναστηθεί από τους νεκρούς.» Από ταπεινοφροσύνη παραγγέλλει να μην το πουν σε κανέναν, και συγχρόνως για να μη σκανδαλιστούν όσοι θα τα άκουγαν αυτά, βλέποντάς τον αργότερα να σταυρώνεται.