Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 18:14

Έπειτα υποδεικνύει και ποια είναι όλα αυτά. «Όσα άρχισε ο Ιησούς να κάνει και να διδάσκει», υπονοώντας τα θαύματα και τις διδασκαλίες. Και όχι μόνο αυτό, αλλά ότι δίδασκε και μέσω των πράξεών του. Πρόσεξε επίσης το φιλάνθρωπο και αποστολικό του φρόνημα, εφόσον, έστω και για χάρη ενός μόνο ανθρώπου, επέδειξε τόση επιμέλεια ώστε να γράψει ολόκληρο Ευαγγέλιο. «Για να αποκτήσεις», λέει, «βεβαιότητα για τους λόγους σχετικά με τους οποίους κατηχήθηκες». Άλλωστε, άκουσε τον Χριστό να λέει: «Δεν είναι θέλημα του Πατέρα μου να χαθεί ούτε ένας από αυτούς τους μικρούς». Και για ποιον λόγο δεν συνέγραψε ένα μόνο βιβλίο, εφόσον απευθυνόταν σε έναν, τον Θεόφιλο, αλλά διαχώρισε το έργο σε δύο πραγματείες;

Τι λες; Προκαλείς έριδες και μάχες; Και ποιος είναι τόσο άθλιος, θα ρωτήσει κάποιος. Διότι υπάρχουν πολλοί που χαίρονται με τα κακά, και διασπούν το σώμα του Χριστού περισσότερο από ό,τι το διέσχισαν οι στρατιώτες με τη λόγχη, ή το κατατρύπησαν οι Ιουδαίοι με τα καρφιά. Εκείνο το κακό ήταν μικρότερο από τούτο· διότι εκείνα τα μέλη, αφού διατμήθηκαν, ενώθηκαν και πάλι· τούτα όμως, αφού αποσπαστούν, αν δεν ενωθούν εδώ, δεν πρόκειται να ενωθούν πλέον, αλλά παραμένουν έξω από το πλήρωμα. Όταν θελήσεις να πολεμήσεις τον αδελφό σου, αναλογίσου ότι πολεμάς τα μέλη του Χριστού, και βάλε τέλος στη μανία σου. Τι σημασία έχει, άλλωστε, αν είναι περιθωριοποιημένος, αν είναι ευτελής; Τι κι αν είναι ευκαταφρόνητος; «Έτσι δεν είναι θέλημα», λέει, «ενώπιον του Πατρός μου, να χαθεί έστω και ένας από αυτούς τους μικρούς»· και πάλι: «Οι άγγελοί τους βλέπουν διαρκώς το πρόσωπο του Πατρός μου του εν τοις ουρανοίς». Ο Θεός για χάρη του έγινε ακόμη και δούλος, και σφαγιάστηκε· και εσύ νομίζεις ότι αυτός δεν είναι τίποτα; Επομένως, μάχεσαι και ως προς αυτό τον Θεό, εκφέροντας αντίθετες από Εκείνον κρίσεις.

Επειδή, λοιπόν, η τράπεζά μας είναι πλήρης, προσδοκώ ότι και η χάρη του Πνεύματος θα αντηχήσει στη διάνοιά μας. Διότι, όταν βλέπει να παρευρίσκονται πολλοί, τότε παραθέτει πλουσιότερη την εστίαση· όχι επειδή καταφρονεί τους λίγους, αλλά επειδή ποθεί τη σωτηρία των πολλών. Γι' αυτό, ενώ ο Παύλος προσπερνούσε τις άλλες πόλεις, του εμφανίστηκε ο Χριστός και τον διέταξε να μείνει στην Κόρινθο, λέγοντας: «Μη φοβάσαι, αλλά να μιλάς, και μη σιωπήσεις, διότι έχω πολύ λαό στην πόλη αυτή». Διότι, εάν για χάρη ενός μόνο προβάτου ο ποιμένας διαβαίνει όρη, χαράδρες και απάτητες περιοχές, όταν πρόκειται να απομακρύνει πολλά πρόβατα από τη ραθυμία και την πλάνη, πώς δεν θα επιδείξει μεγάλο ζήλο; Και για το ότι δεν καταφρονεί ούτε τους λίγους, άκουσέ τον να λέει: «Δεν είναι θέλημα του Πατέρα μου να χαθεί ούτε ένας από αυτούς τους μικρούς». Επομένως, ούτε ο μικρός αριθμός, λέει, ούτε η ασημαντότητα τον πείθουν να παραβλέψει τη σωτηρία μας.

Εδώ δεν ομιλεί μόνο για αγγέλους, αλλά και για αγγέλους που υπερέχουν. Όταν δε λέει, «Το πρόσωπο του Πατέρα μου», δεν εννοεί τίποτε άλλο παρά τη μεγαλύτερη παρρησία και την πολλή τιμή. Διότι ο Υιός του ανθρώπου ήλθε για να σώσει το απολωλός. Πάλι προβάλλει έναν άλλο συλλογισμό, σπουδαιότερο από τον προηγούμενο, και συνάπτει μία παραβολή, μέσω της οποίας παρουσιάζει και τον Πατέρα να επιθυμεί αυτά τα πράγματα. «Διότι, τι νομίζετε;» λέει. «Εάν κάποιος άνθρωπος έχει εκατό πρόβατα και πλανηθεί ένα από αυτά, δεν αφήνει τα ενενήντα εννέα και, πηγαίνοντας στα όρη, δεν αναζητά αυτό που έχει πλανηθεί; Και εάν συμβεί να το βρει, χαίρεται για αυτό περισσότερο παρά για τα ενενήντα εννέα που δεν έχουν πλανηθεί. Έτσι, δεν είναι θέλημα ενώπιον του Πατέρα σας να απολεσθεί ένας από τους μικρούς αυτούς». Βλέπεις με πόσα επιχειρήματα μας προτρέπει στη μέριμνα των ταπεινών αδελφών μας;

Και πάλι: «Έτσι, δεν είναι θέλημα ενώπιον του Πατρός σας να χαθεί έστω και ένας από αυτούς τους μικρούς». Και πάλι: «Όποιος σκανδαλίσει έναν από αυτούς τους μικρούς, τον συμφέρει να κρεμαστεί μια μυλόπετρα γύρω από τον λαιμό του και να ριχτεί στη θάλασσα». Και παντού ο Χριστός κάνει πολύ λόγο για τους μικρούς και τους ελάχιστους. Αυτό ακριβώς γνωρίζοντας και ο Αβραάμ, δεν ανέκρινε τους περαστικούς για το ποιοι ήταν και από πού έρχονταν, όπως κάνουμε εμείς σήμερα· απεναντίας, υποδεχόταν απλώς όλους τους διαβάτες. Διότι εκείνος που επιδεικνύει φιλόξενη διάθεση δεν πρέπει να απαιτεί λογοδοσία για τον βίο τους, αλλά μόνο να ανακουφίζει τη φτώχεια και να καλύπτει την ανάγκη.

Και μεγάλη είναι η μέριμνα του Χριστού για τους ταπεινούς. «Όποιος σκανδαλίσει», λέει, «έναν από αυτούς τους μικρούς που πιστεύουν σε εμένα, τον συμφέρει να κρεμαστεί μία μυλόπετρα στον λαιμό του και να καταποντιστεί στη θάλασσα». Και πάλι: «Εφόσον δεν το πράξατε σε έναν από αυτούς τους μικρούς, ούτε σε εμένα το πράξατε»· και πάλι: «Δεν είναι θέλημα ενώπιον του Πατέρα σας που βρίσκεται στους ουρανούς να χαθεί έστω και ένας από αυτούς τους μικρούς». Πώς, λοιπόν, δεν είναι παράλογο, ενώ ο Χριστός δείχνει τόση πρόνοια για τους μικρούς, εμείς να αδιαφορούμε για αυτούς;

Στο χωρίο: «Όσα εάν δέσετε επί της γης, θα είναι δεμένα και στον ουρανό»· και περί της παραβολής των εκατό προβάτων· και στο ρητό του ευαγγελιστή: «Εάν δύο συμφωνήσουν», και τα εξής· και στο: «Πόσες φορές εάν αμαρτήσει εις βάρος μου ο αδελφός μου, να τον συγχωρήσω;» Η πηγή του νερού, αν και έχει μία φύση, σε πολλά και διαφορετικά έμψυχα όντα χαρίζει τη θεραπεία της δίψας.

Ότι δε δεν μεριμνά μόνο συνολικά για όλους, αλλά και για τον καθένα ξεχωριστά, μπορεί κανείς να το ακούσει και πάλι από τον ίδιο να το λέει: «Δεν είναι θέλημα ενώπιον του Πατέρα μου, του εν τοις ουρανοίς, να χαθεί ένας από αυτούς τους μικρούς», μιλώντας για εκείνους που πιστεύουν σε αυτόν. Διότι επιθυμεί να σωθούν, αλλάζοντας τρόπο ζωής, και αυτοί που δεν τον πιστεύουν, και να πιστέψουν όλοι, όπως ακριβώς λέει και ο Παύλος: «Ο οποίος θέλει να σωθούν όλοι οι άνθρωποι και να φτάσουν στην επίγνωση της αλήθειας»· και ο ίδιος πάλι έλεγε στους Ιουδαίους: «Δεν ήρθα για να καλέσω δικαίους, αλλά αμαρτωλούς σε μετάνοια»· και, πάλι μέσω του προφήτη: «Έλεος θέλω και όχι θυσία». Όταν όμως, παρόλο που έχουν απολαύσει τόση φροντίδα, δεν θελήσουν να γίνουν καλύτεροι και να επιγνώσουν την αλήθεια, ούτε και τότε τους εγκαταλείπει· αλλά, επειδή στέρησαν εκούσια τον εαυτό τους από την ουράνια ζωή, τους χορηγεί τουλάχιστον όλα τα αγαθά για τον παρόντα βίο, ανατέλλοντας τον ήλιο σε πονηρούς και αγαθούς, και βρέχοντας σε δικαίους και αδίκους, και παρέχοντας όλα τα υπόλοιπα που είναι αναγκαία για τη συντήρηση της παρούσας ζωής. Εάν λοιπόν δείχνει τόση πρόνοια για τους εχθρούς, πώς είναι δυνατόν να παραβλέψει ποτέ εκείνους που τον πιστεύουν και τον υπηρετούν ανάλογα με τις δυνάμεις τους; Δεν συμβαίνει αυτό, δεν συμβαίνει, αλλά αντίθετα, περιβάλλει αυτούς με τη μεγαλύτερη φροντίδα από όλους: «Διότι», λέει, «ακόμη και όλες οι τρίχες της κεφαλής σας είναι μετρημένες».

Διότι τόσο πολύ, λέει, αγαπιούνται από τον Θεό, ώστε να έχουν αγγέλους προστάτες για να μην βλαφθούν από τους δαίμονες. Διότι ο καθένας από τους πιστούς, ή μάλλον όλοι οι άνθρωποι, έχουμε αγγέλους. Οι άγγελοι όμως των μικρών και ταπεινών εν Χριστώ είναι τόσο οικείοι στον Θεό, ώστε βλέπουν διαρκώς το πρόσωπό του, στεκόμενοι ενώπιόν του. Φαίνεται δε από αυτό ότι, αν και όλοι έχουμε αγγέλους, οι άγγελοι των αμαρτωλών, σαν να ντρέπονται για τη δική μας έλλειψη παρρησίας, δεν έχουν ούτε οι ίδιοι την παρρησία να βλέπουν το πρόσωπο του Θεού και να προσεύχονται ίσως για εμάς· ενώ οι άγγελοι των ταπεινοφρόνων, αυτοί βλέπουν το θείο πρόσωπο, επειδή έχουν παρρησία. Και τι λέω, λέει, ότι τέτοιοι άνθρωποι έχουν αγγέλους; Εγώ γι' αυτό ήρθα, για να σώσω το χαμένο, και να κάνω δικούς μου εκείνους που από τους πολλούς θεωρούνται ως μηδαμινοί. «Τι νομίζετε; Εάν κάποιος άνθρωπος έχει εκατό πρόβατα, και πλανηθεί ένα από αυτά, δεν αφήνει τα ενενήντα εννέα στα βουνά και πηγαίνει να αναζητήσει το πλανεμένο; Και εάν συμβεί να το βρει, αλήθεια σας λέω, ότι χαίρεται γι' αυτό περισσότερο παρά για τα ενενήντα εννέα που δεν έχουν πλανηθεί. Έτσι δεν είναι θέλημα ενώπιον του Πατέρα σας του εν τοις ουρανοίς, να χαθεί ούτε ένας από αυτούς τους μικρούς.» Σε ποιον άνθρωπο ανήκαν τα εκατό πρόβατα; Στον Χριστό.