Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 18:23

18 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

Διὰ τοῦτο ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ βασιλεῖ, ὃς ἠθέλησε συνᾶραι λόγον μετὰ τῶν δούλων αὐτοῦ.

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–18 από 18

Μέγας Αθανάσιος Ζητήματα εἰς τὴν θείαν γραφήν
Τὸ ἅγιον βάπτισμα. Τίς ὁ ἄνθρωπος; Ὁ Πρόδρομος. Τί τὸ ἀνώγεον; Ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. Ἐρώτ. βʹ. «Ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ βασιλεῖ, ὅστις ἠθέλησε συνᾶραι λόγον μετὰ τῶν δούλων αὐτοῦ.» Τίς ὁ βασιλεύς; Ὁ Θεός. Τίς ὁ ὀφειλέτης τῶν μυρίων ταλάντων; Ὁ ἄνθρωπος ὁ ἐν πολλαῖς ἁμαρτίαις τῆς τοῦ Θεοῦ μακροθυμίας ἀπολαβών. Τίς ὁ τὰ ἑκατὸν δηνάρια; Ὁ ὑποχείριος τοῦ χρεωστοῦντος τὰ μυρία τάλαντα· καὶ αὐτὸς μὲν ἔτυχε μακροθυμίας, οὗτος δὲ ἐφάνη ὠμὸς καὶ σκληρὸς πρὸς τὸν ὁμόδουλον αὐτοῦ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Το άγιο βάπτισμα. Ποιος είναι ο άνθρωπος; Ο Πρόδρομος. Τι είναι το ανώγειο; Η βασιλεία των ουρανών. Ερώτ. βʹ. «Παρομοιάστηκε η βασιλεία των ουρανών με άνθρωπο βασιλιά, ο οποίος θέλησε να κάνει λογαριασμό με τους δούλους του». Ποιος είναι ο βασιλιάς; Ο Θεός. Ποιος είναι ο οφειλέτης των μυρίων ταλάντων; Ο άνθρωπος που μέσα σε πολλές αμαρτίες έχει απολαύσει τη μακροθυμία του Θεού. Ποιος είναι εκείνος που οφείλει τα εκατό δηνάρια; Ο υφιστάμενος αυτού που χρωστάει τα μύρια τάλαντα· και ενώ ο πρώτος έτυχε μακροθυμίας, αυτός φάνηκε ωμός και σκληρός απέναντι στον ομόδουλό του.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τὸν Λουκᾶν (ἀπόσπασμα)
Ἐὰν δὲ ἁμάρτῃ εἰς σὲ ὁ ἀδελφός σου. Ἐνταῦθα τοὺς ἐν προκοπῇ γενομένους συγχωρητικοὺς εἶναι τοῖς πταίουσι βούλεται, θεραπεύων δεινὴν νόσον ἐν αὐτοῖς πολλάκις ἐμφυομένην, ἐκκόπτων τὴν κατὰ τῶν πταιόντων ἀποτομήν. Κατεπαίρεσθαι γοῦν εἰώθαμεν, ὡς μήτε παρακλήσεις τῶν ἡμαρτηκότων, μήτε τῶν ὑπὲρ αὐτῶν πρεσβευόντων ἱκετηρίας παραδέχεσθαι· μηδὲ μὴν ὑπολογίζεσθαι ὅσα δὴ καὶ αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι πταίοντες συγγνώμης τῆς παρὰ τοῦ μεγάλου κριτοῦ δεόμεθα. Εἰκότως οὖν παρὰ τῷ Ματθαίῳ καὶ τῇ παραβολῇ κέχρηται, ἐν ᾗ ὀφειλέται εἰσάγονται, ὁ μὲν μυρία τάλαντα ὀφείλων, ἃ καὶ ἀφείθη αὐτῷ προσπεσόντι· ὁ δὲ ἑκατὸν δηνάρια, ἐφ᾽ οἷς ἀπεπνίγετο παρὰ τοῦ ἀφεθέντος τὰ πολλὰ ἐκεῖνα τάλαντα. Δι᾽ ἧς διδάσκει, ὅτι μὴ ἄλλως τυχεῖν δυνατόν ἐστι τῆς βασιλείας, κἂν πολλά τις κατορθώσῃ, μὴ τὸν ἀγαθὸν Θεὸν μιμησάμενος κατὰ τὸ ἀμνησίκακον· ἐπειδήπερ ἡ βασιλεία, κρίσει τοὺς ἀξίους παραδεχομένη, τοὺς μὴ συγχωρητικοὺς καὶ τὸν ἀγαθὸν τῶν ὅλων κριτὴν κατὰ τοῦτο μιμουμένους οὐ παραδέχεται.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Εάν αμαρτήσει απέναντί σου ο αδελφός σου». Εδώ (ο Κύριος) θέλει να είναι συγχωρητικοί προς εκείνους που σφάλλουν όσοι έχουν πνευματική προκοπή, θεραπεύοντας μια φοβερή ασθένεια που συχνά ριζώνει μέσα τους, αποκόπτοντας την αυστηρότητα απέναντι σε όσους πταίουν. Διότι συνηθίζουμε να υπερηφανευόμαστε, ώστε να μην αποδεχόμαστε ούτε τις παρακλήσεις εκείνων που έχουν αμαρτήσει, ούτε τις ικεσίες όσων μεσολαβούν υπέρ αυτών· και ούτε καν αναλογιζόμαστε ότι και εμείς οι ίδιοι ως άνθρωποι σφάλλουμε και έχουμε ανάγκη τη συγγνώμη του μεγάλου Κριτή. Εύλογα, λοιπόν, στο Ευαγγέλιο του Ματθαίου έχει χρησιμοποιήσει και την παραβολή, στην οποία εισάγονται οφειλέτες, από τους οποίους ο ένας χρωστούσε μύρια τάλαντα, τα οποία και του χαρίστηκαν όταν προσέπεσε ικετεύοντας· ο άλλος εκατό δηνάρια, για τα οποία τον έπνιγε εκείνος στον οποίο είχαν χαριστεί τα πολλά εκείνα τάλαντα. Μέσω αυτής διδάσκει ότι δεν είναι δυνατόν με άλλον τρόπο να κερδίσει κανείς τη Βασιλεία, ακόμη κι αν κατορθώσει πολλά, εάν δεν μιμηθεί τον αγαθό Θεό ως προς την αμνησικακία· επειδή η Βασιλεία, που αποδέχεται τους άξιους μέσω της κρίσης, δεν αποδέχεται εκείνους που δεν είναι συγχωρητικοί και δεν μιμούνται ως προς αυτό τον αγαθό Κριτή των πάντων.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος ὁ Ναζιανζηνός Πρὸς τοὺς ἐν Ναζιανζῷ πολίτας
ΙΑʹ. Ἔτι μικρὸν, καὶ ὁ κόσμος παρέρχεται, καὶ ἡ σκηνὴ καταλύεται. Πραγματευσώμεθα τὸν καιρόν· τοῖς οὐχ ἑστῶσι τὰ μένοντα ὠνησώμεθα. Ἕκαστος ἡμῶν ἐστιν ἐν ἐπιτιμίοις· καὶ ὁ χοῦς πολλὰ φέρει τὰ ὀφλήματα. Συγχωρήσωμεν, ἵνα συγχωρηθῶμεν· ἀφῶμεν, ἵνα αἰτήσωμεν ἄφεσιν. Ὁρᾷς ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ· Χρεωφειλέτης εἰσάγεταί τις πολλῶν ταλάντων, καὶ ἀφίεται τοῦ χρέους· προσάγεται γὰρ ἀγαθῷ δεσπότῃ. Καὶ συγχωρεῖται μὲν, οὐ συγχωρεῖ δέ· δοῦλος γάρ ἐστι καὶ τὴν προαίρεσιν· ἀλλ᾽ ἧς ἔτυχε φιλανθρωπίας περὶ τὸ πλεῖον, ταύτης οὐ μεταδίδωσι τῷ ὁμοδούλῳ περὶ τὸ ἔλαττον, οὐδὲ, εἰ μή τινι ἄλλῳ, τῷ τῆς μεγαλοψυχίας ἑπόμενος ὑποδείγματι περὶ τὸ ἀλλότριον· καὶ ὁ δεσπότης ἀγανακτεῖ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
ΙΑʹ. Ακόμη λίγο, και ο κόσμος παρέρχεται, και η σκηνή καταλύεται. Ας αξιοποιήσουμε τον καιρό· με τα πρόσκαιρα ας αγοράσουμε τα μόνιμα. Καθένας από εμάς υπόκειται σε επιτίμια· και ο χους φέρει πολλά οφλήματα. Ας συγχωρήσουμε, για να συγχωρηθούμε· ας προσφέρουμε άφεση, για να ζητήσουμε άφεση. Βλέπεις στο Ευαγγέλιο: Εισάγεται κάποιος χρεώστης πολλών ταλάντων, και του χαρίζεται το χρέος· διότι προσάγεται σε αγαθό κύριο. Και ενώ συγχωρείται, ο ίδιος δεν συγχωρεί· διότι είναι δούλος και κατά την προαίρεση· αλλά την φιλανθρωπία της οποίας έτυχε για το μεγαλύτερο χρέος, αυτήν δεν τη μεταδίδει στον ομόδουλό του για το μικρότερο, ούτε, αν μη τι άλλο, ακολουθώντας το παράδειγμα της μεγαλοψυχίας ως προς το ξένο χρέος· και ο κύριος αγανακτεί.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος ὁ Νύσσης Πρὸς τοὺς τοκίζοντας
Σὺ δὲ χαλκοῦ καὶ χρυσοῦ, τῶν ἀγόνων ὑλῶν, μὴ ζήτει τόκον μηδὲ βιάζου πενίαν τὰ τῶν πλουτούντων ποιεῖν μηδὲ διδόναι πλεονασμοὺς τὸν τὸ κεφάλαιον προσαιτοῦντα. ἢ γὰρ οὐκ οἶδας, ὡς δάνους χρεία εὐπρόσωπός ἐστιν ἐλέου αἴτησις; διὸ καὶ ὁ νόμος, τὸ εἰσαγωγικὸν τῆς εὐσεβείας γράμμα, πανταχοῦ ἀπαγορεύει τὸν τόκον· Ἐὰν δανείσῃς ἀργύριον τῷ ἀδελφῷ σου, οὐκ ἔσῃ αὐτὸν κατεπείγων. καὶ ἡ χάρις τῇ πηγῇ τῆς ἀγαθότητος πλεονάζουσα τῶν ὀφλημάτων νομοθετεῖ τὴν συγχώρησιν, ὅπου μὲν χρηστευομένη καὶ λέγουσα· Καὶ εἰ δανείζετε, παρ᾽ ὧν ἐλπίζετε ἀπολαβεῖν· καὶ ἀλλαχοῦ ἐν παραβολῇ τὸν σκληρὸν οἰκέτην πικρῶς κολάζουσα, ὃς τῷ ὁμοδούλῳ προσκυνοῦντι οὐκ ἐπεκλάσθη οὐδὲ ἀφῆκεν ἑκατὸν δηναρίων εὐτελὲς χρέος αὐτὸς τῶν μυρίων ταλάντων λαβὼν τὴν συγχώρησιν. ὁ δὲ σωτὴρ ἡμῶν καὶ τῆς εὐσεβείας διδάσκαλος εὐχῆς κανόνα καὶ τύπον ἀπέριττον τοῖς μαθηταῖς εἰσηγούμενος, ἓν καὶ τοῦτο τοῖς τῆς ἱκεσίας λόγοις ἐνέθηκεν ὡς μάλιστα δεῖν καὶ πρῶτον ἀρκοῦν δυσωπῆσαι θεόν· Καὶ ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν, καθὼς καὶ ἡμεῖς ἀφήκαμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν. πῶς οὖν προσεύξῃ, ὁ τοκογλύφος; μετὰ ποίου συνειδότος αἴτημα ἀγαθὸν ζητήσεις παρὰ θεοῦ ὁ πάντα λαμβάνων καὶ μὴ μαθὼν τὸ διδόναι; ἢ οὐκ οἶδας, ὅτι ἡ προσευχή σου ὑπόμνησις μισανθρωπίας ἐστίν; τί συνεχώρησας καὶ συγγνώμην αἰτεῖς; τίνα ἠλέησας καὶ καλεῖς τὸν ἐλεήμονα;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εσύ όμως μην αναζητάς τόκο από τον χαλκό και τον χρυσό, τις άγονες αυτές ύλες, μήτε να εξαναγκάζεις τη φτώχεια να κάνει όσα κάνουν οι πλούσιοι, μήτε να απαιτείς να δίνει περισσεύματα αυτός που ικετεύει για το κεφάλαιο. Ή μήπως δεν γνωρίζεις ότι η ανάγκη δανείου είναι μια εύσχημη αίτηση ελέους; Γι' αυτό και ο Νόμος, το εισαγωγικό γράμμα της ευσέβειας, παντού απαγορεύει τον τόκο: «Εάν δανείσεις αργύριο στον αδελφό σου, δεν θα τον πιέζεις ασφυκτικά». Και η Χάρις, η οποία πλεονάζει από την πηγή της αγαθότητας, νομοθετεί τη συγχώρηση των οφειλών, άλλοτε μεν δείχνοντας καλοσύνη και λέγοντας: «Και εάν δανείζετε σε εκείνους από τους οποίους ελπίζετε να τα λάβετε πίσω», και αλλού, μέσα σε μια παραβολή, τιμωρώντας πικρά τον σκληρό εκείνο δούλο, ο οποίος δεν σπλαχνίστηκε τον σύνδουλό του που τον ικέτευε ούτε του χάρισε το ευτελές χρέος των εκατό δηναρίων, ενώ ο ίδιος είχε λάβει τη συγχώρηση των μυρίων ταλάντων. Ο δε Σωτήρας μας και διδάσκαλος της ευσέβειας, παραδίδοντας στους μαθητές Του τον κανόνα και τον απέριττο τύπο της προσευχής, συμπεριέλαβε στα λόγια της ικεσίας και τούτο ως το πλέον αναγκαίο και πρώτο που αρκεί για να δυσωπήσει τον Θεό: «Και άφες ημίν τα οφειλήματα ημών, καθώς και ημείς αφήκαμεν τοις οφειλέταις ημών». Πώς λοιπόν θα προσευχηθείς, τοκογλύφε; Με ποια συνείδηση θα ζητήσεις αγαθό αίτημα από τον Θεό, εσύ που τα παίρνεις όλα και δεν έμαθες να δίνεις; Ή μήπως δεν γνωρίζεις ότι η προσευχή σου αποτελεί υπενθύμιση της μισανθρωπίας σου; Τι συγχώρησες και ζητάς συγγνώμη; Ποιον ελέησες και επικαλείσαι τον Ελεήμονα;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος Παλαμᾶς Ομιλίες ΚΑ΄–ΜΒ΄
ΕΙΣ ΤΟ ΤΗΣ ΔΕΚΑΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΟΥ ΜΑΤΘΑΙΟΥ ΥΠΟΘΕΣΙΝ ΕΧΟΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΒΟΛΗΝ ΤΗΝ ΛΕΓΟΥΣΑΝ· ΩΜΟΙΩΘΗ Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΩΝ ΟΥΡΑΝΩΝ ΑΝΘΡΩΠῼ ΒΑΣΙΛΕΙ ΩΣ ΗΘΕΛΗΣΕ ΣΥΝΑΡΑΙ ΛΟΓΟΝ Ἐν ᾗ καὶ περὶ ἀνεξικακίας καὶ συμπαθείας Ὁ Θεὸς αὐτεξούσιον πλάττων τὸν ἄνθρωπον μεγάλης αὐτὸν προμηθείας ἠξίωσεν, ὥστε μὴ πρὸς τὸ κακόν, ἀλλὰ πρὸς τὸ ἀγαθὸν νεῦσαι, τῷ αὐτεξουσίῳ καλῶς χρησάμενον. Εὐθὺς οὖν αὐτὸν ποιῶν, κατ’ εἰκόνα τοῦτον ἑαυτοῦ ποιεῖ καὶ ὁμοίωσιν, ὡς ἂν αὐτός τε πρὸς τὸ ἀρχέτυπον ἀγαθὸν βλέπων μὴ ἐκπίπτῃ τῆς ἀγαθότητος, καὶ ὁ Θεὸς πάλιν πρὸς αὐτόν, ὡς πρὸς οἰκείαν εἰκόνα μᾶλλον ἢ πρὸς τὰ παρ’ αὐτοῦ πάντα γεγονότα, πλουσίαν δικαίως τὴν οἰκείαν χρηστότητα κἂν τοῖς ἑξῆς ἐπιδείξηται, κἀντεῦθεν πάλιν ἐκ περιουσίας ἕλκῃ τοῦτον διὰ μιμήσεως πρὸς τὴν σύμμετρον αὐτῷ καὶ κατάλληλον ἀγαθότητα· καὶ γὰρ ἀγαθὸν εἶναι καὶ τὸν ἄνθρωπον δυνατὸν κατ’ εἰκόνα τοῦ κτίσαντος ἐκ τῆς πρὸς τοῦτον μιμήσεως, ἀπαραλλάκτως δὲ καὶ ὅσον ἀγαθός ἐστιν ὁ Θεός, καὶ ἄνθρωπόν τινα εἶναι, τῶν ἀδυνάτων ἐστίν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
ΣΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΤΗΣ ΕΝΔΕΚΑΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗ ΜΑΤΘΑΙΟΥ, ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΕΧΕΙ ΩΣ ΘΕΜΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΒΟΛΗ ΠΟΥ ΛΕΕΙ: ΟΜΟΙΑΣΕ Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΩΝ ΟΥΡΑΝΩΝ ΜΕ ΑΝΘΡΩΠΟ ΒΑΣΙΛΙΑ, Ο ΟΠΟΙΟΣ ΘΕΛΗΣΕ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ. Στην οποία γίνεται λόγος και για την ανεξικακία και τη συμπάθεια. Ο Θεός, πλάθοντας τον άνθρωπο αυτεξούσιο, τον αξίωσε μεγάλης πρόνοιας, ώστε να μην κλίνει προς το κακό, αλλά προς το αγαθό, χρησιμοποιώντας σωστά το αυτεξούσιο. Αμέσως, λοιπόν, δημιουργώντας τον, τον κάνει κατ' εικόνα και καθ' ομοίωσή Του, ώστε, αφενός, ο ίδιος, αποβλέποντας προς το αρχέτυπο αγαθό, να μην εκπίπτει από την αγαθότητα, και αφετέρου, ο Θεός πάλι προς αυτόν, ως προς δική Του εικόνα, περισσότερο από ό,τι προς όλα τα άλλα δημιουργήματά Του, να επιδείξει δικαίως την πλούσια δική Του χρηστότητα και στα μετέπειτα, και με αυτόν τον τρόπο πάλι, εκ περισσού, να τον ελκύει μέσω της μίμησης προς την αγαθότητα που είναι σύμμετρη και κατάλληλη για αυτόν. Διότι είναι βέβαια δυνατόν να είναι αγαθός και ο άνθρωπος, κατ' εικόνα του Δημιουργού του μέσω της μίμησής Του, όμως το να είναι κάποιος άνθρωπος απαράλλακτα αγαθός και στον ίδιο βαθμό που είναι ο Θεός, είναι από τα αδύνατα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος Παλαμᾶς Ομιλίες ΚΑ΄–ΜΒ΄
Πρὸς δὲ τὸ ἕτερον αὐτῆς εἶδος, ὅπερ ἐστὶν ἡ πρὸς τοὺς ἐπταικότας ἡμᾶς ἀνεξικακία καὶ συμπάθεια, τί φησι; Μὴ ἀποδώσῃς κακὸν ἀντὶ κακοῦ· ἀλλὰ νίκα ἐν τῷ ἀγαθῷ τὸ κακόν. Μὴ καταδικάζετε, καὶ οὐ μὴ καταδικασθῆτε. Καί, «ἐὰν ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καὶ ὑμῖν ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος· ἐὰν δὲ μὴ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, οὐδὲ ὁ Πατὴρ ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς ἀφήσει τὰ παραπτώματα ὑμῶν». Ὥσπερ δὲ ἐν ἐκείνῳ τῷ μέρει τῆς ἐλεημοσύνης παραινετικοῖς τε ἐχρήσατο λόγοις καὶ διὰ τῶν πραγμάτων αὐτῶν προετρέψατο, ποιμένα καὶ βασιλέα ἑαυτὸν προκαθίσας, οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς ἀνεξικακίας καὶ εἰς τοὺς πταίοντας συμπαθείας, οὐ μόνον εἶπεν οἷα προϋπεδείξαμεν, ἀλλὰ καὶ παραβολὴν προσέθηκε καὶ προέθηκε, τὴν σήμερον ἀναγινωσκομένην ὑμῖν ἐν τῷ εὐαγγελίῳ, «ὡμοιώθη», λέγων, «ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ βασιλεῖ, ὃς ἠθέλησε συνάραι λόγον μετὰ τῶν δούλων αὑτοῦ· ἀρξαμένου δὲ αὐτοῦ συναίρειν, προσηνέχθη αὐτῷ εἷς ὀφειλέτης μυρίων ταλάντων».
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ως προς το άλλο είδος της, το οποίο είναι η ανεξικακία και η συμπάθεια προς εκείνους που έχουν σφάλει απέναντί μας, τι λέει; Μην ανταποδίδετε κακό αντί κακού· αλλά να νικάτε το κακό με το αγαθό. Μην καταδικάζετε, και δεν θα καταδικαστείτε. Και, «εάν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα συγχωρήσει και σε εσάς ο Πατέρας σας ο ουράνιος· εάν όμως δεν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, ούτε ο Πατέρας που είναι στους ουρανούς θα συγχωρήσει τα δικά σας παραπτώματα». Και όπως σε εκείνο το μέρος της ελεημοσύνης χρησιμοποίησε και συμβουλευτικούς λόγους και προέτρεψε μέσα από τα ίδια τα πράγματα, θέτοντας τον εαυτό του ως ποιμένα και βασιλιά, έτσι και σχετικά με την ανεξικακία και τη συμπάθεια προς εκείνους που σφάλλουν, όχι μόνο είπε αυτά που υποδείξαμε προηγουμένως, αλλά πρόσθεσε και παρέθεσε και μια παραβολή, αυτή που διαβάζεται σήμερα σε εσάς στο Ευαγγέλιο, λέγοντας: «Ομοιώθηκε η βασιλεία των ουρανών με άνθρωπο βασιλιά, ο οποίος θέλησε να λογαριαστεί με τους δούλους του· και όταν άρχισε να κάνει τον λογαριασμό, του παρουσίασαν έναν οφειλέτη δέκα χιλιάδων ταλάντων».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος Παλαμᾶς Ομιλίες ΚΑ΄–ΜΒ΄
Διὰ τί δὲ ἐκεῖ μὲν καθήσει, φησί, καὶ συναχθήσονται καὶ ἀφοριεῖ καὶ ἐρεῖ ὁ βασιλεύς, καὶ ἁπλῶς ἅπαντα μελλούσης σημασίας, ἐνταῦθα δὲ ὡμοιώθη καὶ ἠθέλησε συνάραι λόγον, καὶ ἤχθη ὁ ὀφειλέτης καὶ ἐκέλευσεν ὁ Κύριος, καὶ ἁπλῶς ἅπαντα τὰ ρήματα παρελθόντα προσημαίνοντα χρόνον ἐστίν; Ὅτι τὰ ἐκεῖ λεγόμενα πάντα τοῦ μέλλοντός ἐστιν αἰῶνος, τῆς δὲ νῦν ἡμῖν προτεθειμένης παραβολῆς τὸ πλέον ἐνταῦθα μάλιστα τελεῖται· τοῦ γὰρ ὀφειλέτου, φησί, τῶν μυρίων ταλάντων προσενεχθέντος καὶ μὴ ἔχοντος ἀποδοῦναι, «ἐκέλευσε μὲν ὁ Κύριος αὐτὸν πραθῆναι καὶ τὴν γυναῖκα καὶ τὰ τέκνα αὐτοῦ καὶ πάντα ὅσα εἶχε, καὶ ἀποδοθῆναι»· ὡς δὲ ἐκεῖνος προσπεσὼν ᾔτει μακροθυμεῖν καὶ ἀποδώσειν ὑπισχνεῖτο, σπλαγχνισθεὶς ὁ Κύριος, αὐτόν τε ἀπέλυσε καὶ τὸ δάνειον ἀφῆκεν αὐτῷ· ὧν οὐδέν ἐστιν ἐπὶ τοῦ μέλλοντος αἰῶνος, οὐχ ὑπέρθεσις, οὐχ ὑπόσχεσις παρὰ τοῦ ὀφείλοντος, οὐ λύσις, οὐκ ἄφεσις οὐδενὶ τρόπῳ παρὰ τοῦ πάντα δόντος καὶ πάντων ἀπαιτοῦντος τότε τὸν λόγον.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Γιατί λοιπόν εκεί λέει, «θα καθίσει», και «θα συναχθούν» και «θα χωρίσει» και «θα πει ο βασιλιάς», και γενικά όλα έχουν μελλοντική σημασία, ενώ εδώ [λέει] «ομοιώθηκε» και «θέλησε να ζητήσει λογαριασμό», και «οδηγήθηκε ο οφειλέτης» και «διέταξε ο Κύριος», και γενικά όλα τα ρήματα δηλώνουν παρελθοντικό χρόνο; Διότι όλα όσα λέγονται εκεί αφορούν τον μέλλοντα αιώνα, ενώ το μεγαλύτερο μέρος της παραβολής που εξετάζουμε τώρα εκπληρώνεται κυρίως εδώ [στην παρούσα ζωή]· διότι, λέει, όταν προσήχθη ο οφειλέτης των μυρίων ταλάντων και δεν είχε να τα επιστρέψει, «διέταξε ο Κύριος να πουληθεί αυτός και η γυναίκα του και τα παιδιά του και όλα όσα είχε, και να αποπληρωθεί το χρέος»· όταν όμως εκείνος έπεσε στα πόδια του και παρακαλούσε να δείξει μακροθυμία, υποσχόμενος ότι θα τα επιστρέψει, ο Κύριος τον σπλαχνίστηκε, τον άφησε ελεύθερο και του χάρισε το χρέος· τίποτα από αυτά όμως δεν συμβαίνει στον μέλλοντα αιώνα: ούτε αναβολή, ούτε υπόσχεση από τον οφειλέτη, ούτε απαλλαγή, ούτε άφεση με κανέναν τρόπο από Εκείνον που τα έδωσε όλα και που τότε θα ζητήσει λογαριασμό για όλα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸν Δαυὶδ καὶ τὸν Σαούλ
Τοῦτο καὶ οἱ διδάσκαλοι ποιοῦσιν· οὐ πρότερον ἐπὶ τὰς συλλαβὰς τοὺς παῖδας ἄγουσιν, ἕως ἂν τῶν στοιχείων τὴν γνῶσιν ἐν αὐτοῖς κατορθωθεῖσαν ἴδωσι. Πρώην μὲν οὖν ὑμῖν τὴν παραβολὴν ἀναγνόντες τῶν ἑκατὸν δηναρίων, καὶ τῶν μυρίων ταλάντων, ἐδείκνυμεν ὅσον ἦν κακὸν τὸ μνησικακεῖν. Ὃν γὰρ οὐκ ἀπώλεσε τὰ μυρία τάλαντα, τοῦτον ἑκατὸν δηνάρια κατεπόντισε, καὶ τὴν δοθεῖσαν συγγνώμην ἀνεκαλέσατο, καὶ τὴν δωρεὰν ἀπεκρούσατο, καὶ ἀπαλλαγέντα τῶν εὐθυνῶν εἰς τὸ δικαστήριον πάλιν εἰσήγαγε, κἀκεῖθεν εἰς τὸ δεσμωτήριον ἐνέβαλε, καὶ οὕτως ἀθανάτῳ αὐτὸν παρέδωκε τιμωρίᾳ. Σήμερον δὲ ἐφ᾽ ἑτέραν ὑπόθεσιν τὸν λόγον χειραγωγήσομεν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Το ίδιο κάνουν και οι δάσκαλοι· δεν προχωρούν τα παιδιά στις συλλαβές, προτού δουν ότι έχει εμπεδωθεί μέσα τους η γνώση των γραμμάτων. Τις προάλλες, λοιπόν, αφού σας αναγνώσαμε την παραβολή των εκατό δηναρίων και των δέκα χιλιάδων ταλάντων, σας δείξαμε πόσο μεγάλο κακό είναι η μνησικακία. Διότι εκείνον που δεν τον κατέστρεψαν τα δέκα χιλιάδες τάλαντα, τον καταπόντισαν τα εκατό δηνάρια, και ανακάλεσε τη συγχώρηση που του είχε δοθεί, και ακύρωσε τη δωρεά, και, ενώ είχε απαλλαγεί από τις ευθύνες, τον οδήγησε και πάλι στο δικαστήριο και από εκεί τον έριξε στη φυλακή, και έτσι τον παρέδωσε σε αιώνια τιμωρία. Σήμερα, όμως, θα κατευθύνουμε τον λόγο μας σε ένα άλλο θέμα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸν Δαυὶδ καὶ τὸν Σαούλ
Οὐκ ἦν ὁ Δαυῒδ ἀκούσας τὴν παραβολὴν τῶν μυρίων ταλάντων καὶ τῶν ἑκατὸν δηναρίων· οὐκ ἦν ὁ Δαυῒδ ἀκούσας τῆς εὐχῆς τῆς λεγούσης, Ἄφετε τοῖς ἀνθρώποις τὰ ὀφλήματα αὐτῶν, καθὼς καὶ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος· οὐκ ἦν ἰδὼν τὸν Χριστὸν σταυρωθέντα, οὐχ αἷμα τὸ τίμιον ἐκχυθὲν, οὐδὲ τοὺς μυρίους περὶ φιλοσοφίας ἀκούσας λόγους· οὐκ ἀπέλαυσε θυσίας τοσαύτης, οὐδ᾽ αἵματος μετέσχε Δεσποτικοῦ, ἀλλ᾽ ἀτελεστέροις ἐντρεφόμενος νόμοις καὶ οὐδὲν ἀπαιτοῦσι τοιοῦτον, πρὸς αὐτὴν τὴν κορυφὴν τῆς ἐν τῇ χάριτι ἔφθασε φιλοσοφίας.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ο Δαβίδ δεν είχε ακούσει την παραβολή των μυρίων ταλάντων και των εκατό δηναρίων· δεν είχε ακούσει ο Δαβίδ την προσευχή που λέει: «Συγχωρήστε στους ανθρώπους τα οφλήματά τους, όπως και ο ουράνιος Πατέρας σας»· δεν είχε δει τον Χριστό σταυρωμένο, ούτε το τίμιο αίμα να εκχέεται, ούτε είχε ακούσει τους αναρίθμητους λόγους περί φιλοσοφίας· δεν απήλαυσε μια τόσο μεγάλη θυσία, ούτε μετέσχε στο Δεσποτικό αίμα, αλλά, μολονότι ανατράφηκε με νόμους ατελέστερους που δεν απαιτούσαν τίποτα τέτοιο, έφτασε στην ίδια την κορυφή της εν χάριτι φιλοσοφίας.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸν ὀφειλέτην τῶν μυρίων ταλάντων
Οὐ χρεία χρόνων ἐνταῦθα, οὐ χρεία πόνων, οὐ χρεία χρημάτων· ἀρκεῖ θελῆσαι μόνον, καὶ πάντα τὰ τῆς ἀρετῆς ἡμῖν κατώρθωται· κἂν ἐννοήσωμεν τὸ ἀξίωμα τοῦ κελεύοντος Θεοῦ καὶ νομοθετοῦντος, ἱκανὴν ληψόμεθα διδασκαλίαν καὶ παραίνεσιν· οὐδὲ γὰρ οἴκοθεν φθεγγόμεθα, ἀλλ᾽ ἐπὶ τὸν νομοθέτην ἅπαντας ὑμᾶς ἄγομεν. Ἕπεσθε τοίνυν, τῶν θείων ἀκούετε νόμων. Ποῦ τοίνυν περὶ ὀργῆς καὶ τοῦ μνησικακεῖν διελέχθη; Πολλαχοῦ μὲν καὶ ἀλλαχοῦ, μάλιστα δὲ διὰ τῆς παραβολῆς ἐκείνης, ἣν πρὸς τοὺς μαθητὰς ἔλεγεν, οὑτωσί πως ἀρξάμενος· Διὰ τοῦτο ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ βασιλεῖ, ὅστις ἠθέλησε συνᾶραι λόγον μετὰ τῶν δούλων αὑτοῦ. Ἀρξαμένου δὲ αὐτοῦ συναίρειν προσηνέχθη αὐτῷ εἷς ὀφειλέτης μυρίων ταλάντων.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Δεν υπάρχει εδώ ανάγκη χρόνου, ούτε ανάγκη κόπων, ούτε ανάγκη χρημάτων· αρκεί μόνο να το θελήσουμε, και όλα τα της αρετής έχουν κατορθωθεί από εμάς. Και αν αναλογιστούμε το αξίωμα του Θεού που προστάζει και νομοθετεί, θα λάβουμε επαρκή διδασκαλία και προτροπή· διότι δεν ομιλούμε από τον εαυτό μας, αλλά οδηγούμε όλους εσάς προς τον νομοθέτη. Ακολουθήστε, λοιπόν, ακούστε τους θείους νόμους. Πού, λοιπόν, ομίλησε περί οργής και μνησικακίας; Σε πολλά μεν άλλα σημεία, προπάντων όμως μέσω εκείνης της παραβολής που έλεγε προς τους μαθητές, αρχίζοντας κάπως έτσι: «Γι' αυτό η βασιλεία των ουρανών παρομοιάστηκε με κάποιον βασιλιά, ο οποίος θέλησε να κάνει λογαριασμό με τους δούλους του. Και καθώς άρχισε να λογαριάζεται, του έφεραν έναν οφειλέτη δέκα χιλιάδων ταλάντων».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸν ὀφειλέτην τῶν μυρίων ταλάντων
γʹ. Ἡ μὲν παραβολὴ αὕτη· δεῖ δὲ εἰπεῖν, τίνος ἕνεκεν μετὰ αἰτίας αὐτὴν προτέθεικεν· οὐ γὰρ ἁπλῶς εἶπεν, Ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν, ἀλλὰ, Διὰ τοῦτο ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. Τίνος οὖν ἕνεκεν ἡ αἰτία πρόσκειται; Περὶ ἀνεξικακίας τοῖς μαθηταῖς διελέγετο, καὶ κρατεῖν ὀργῆς αὐτοὺς ἐπαίδευε, καὶ τῶν παρ᾽ ἑτέρων εἰς ἡμᾶς γινομένων ἀδικημάτων μὴ πολὺν ποιεῖσθαι λόγον, οὕτω λέγων· Ἐὰν ἁμάρτῃ εἰς σὲ ὁ ἀδελφός σου, ὕπαγε καὶ ἔλεγξον αὐτὸν μεταξὺ σοῦ καὶ αὐτοῦ μόνου· ἐάν σου ἀκούσῃ ἐκέρδησας τὸν ἀδελφόν σου. Ταῦτα δὲ καὶ τὰ τοιαῦτα τοῦ Χριστοῦ διαλεγομένου τοῖς μαθηταῖς καὶ φιλοσοφεῖν διδάσκοντος, Πέτρος, ὁ τοῦ χοροῦ τῶν ἀποστόλων κορυφαῖος, τὸ στόμα τῶν μαθητῶν, ὁ στῦλος τῆς Ἐκκλησίας, τὸ στερέωμα τῆς πίστεως, ὁ τῆς ὁμολογίας θεμέλιος, ὁ τῆς οἰκουμένης ἁλιεὺς, ὁ τὸ γένος ἡμῶν ἀπὸ τοῦ βυθοῦ τῆς πλάνης εἰς τὸν οὐρανὸν ἀναγαγὼν, ὁ πανταχοῦ θερμὸς καὶ παῤῥησίας γέμων, μᾶλλον δὲ ἀγάπης, ἢ παῤῥησίας, σιγώντων ἁπάντων προσελθὼν τῷ διδασκάλῳ φησί· Ποσάκις ἁμαρτήσει εἰς ἐμὲ ὁ ἀδελφός μου, καὶ ἀφήσω αὐτῷ; ἕως ἑπτάκις; ὁμοῦ καὶ ἐρωτᾷ καὶ ὑπισχνεῖται, καὶ πρὶν μάθῃ, φιλοτιμεῖται.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Γ΄. Αυτή μεν είναι η παραβολή· πρέπει δε να πούμε για ποιον λόγο την παρουσίασε με αιτιολογία. Διότι δεν είπε απλώς, «Ωμοιώθη η βασιλεία των ουρανών», αλλά, «Διά τούτο ωμοιώθη η βασιλεία των ουρανών». Για ποιον λόγο, λοιπόν, προστίθεται η αιτία; Μιλούσε στους μαθητές περί ανεξικακίας, και τους δίδασκε να συγκρατούν την οργή τους και να μη δίνουν μεγάλη σημασία στα αδικήματα που γίνονται από τους άλλους εις βάρος μας, λέγοντας τα εξής: «Εάν αμαρτήσει εις σε ο αδελφός σου, ύπαγε και έλεγξέ τον μεταξύ σου και αυτού μόνου· εάν σε ακούσει, εκέρδισες τον αδελφό σου». Ενώ δε ο Χριστός έλεγε αυτά και άλλα παρόμοια στους μαθητές και τους δίδασκε το ανώτερο πνευματικό φρόνημα, ο Πέτρος, ο κορυφαίος του χορού των αποστόλων, το στόμα των μαθητών, ο στύλος της Εκκλησίας, το στερέωμα της πίστεως, το θεμέλιο της ομολογίας, ο αλιέας της οικουμένης, αυτός που ανέσυρε το γένος μας από τον βυθό της πλάνης στον ουρανό, ο πάντοτε θερμός και γεμάτος παρρησία, ή μάλλον γεμάτος αγάπη παρά παρρησία, ενώ όλοι σιωπούσαν, πλησίασε τον Διδάσκαλο και είπε: «Πόσες φορές θα αμαρτήσει εις εμέ ο αδελφός μου και θα τον συγχωρήσω; Έως επτά φορές;». Ταυτόχρονα και ερωτά και υπόσχεται, και προτού να μάθει, επιδεικνύει φιλοτιμία.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸν ὀφειλέτην τῶν μυρίων ταλάντων
Ὅρα καὶ ἐνταῦθα πῶς καὶ τὴν πρέπουσαν διδασκάλῳ τιμὴν ἐφύλαξε, καὶ τῆς τῶν λοιπῶν ἐφρόντισε σωτηρίας, οὐδὲ ἐνταῦθα ὑπὲρ τῶν καθ᾽ ἑαυτὸν μεριμνῶν. Ἵνα οὖν μὴ καὶ ἐνταῦθα εἴπῃ τι τοιοῦτον, προλαβὼν διὰ τῆς παραβολῆς προανεῖλεν αὐτοῦ τὴν ἀντίῤῥησιν. Τούτου χάριν καὶ ὁ εὐαγγελιστὴς εἶπε· Διὰ τοῦτο ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ βασιλεῖ, ὃς ἠθέλησε συνᾶραι λόγον μετὰ τῶν δούλων αὑτοῦ· δεικνὺς ὅτι διὰ τοῦτο λέγει τὴν παραβολὴν ταύτην, ἵνα μάθῃς ὅτι κἂν ἑβδομηκοντάκις ἑπτὰ ἀφῇς τῆς ἡμέρας τῷ ἀδελφῷ τὰ ἁμαρτήματα, οὐδέπω οὐδὲν μέγα εἰργάσω, ἀλλὰ πολὺ καὶ ἄφατον ἀπολείπῃ τῆς δεσποτικῆς φιλανθρωπίας, καὶ οὐ τοσοῦτον δίδως ὅσον λαμβάνεις.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Πρόσεξε και εδώ πώς και την πρέπουσα τιμή προς τον διδάσκαλο διαφύλαξε, και φρόντισε για τη σωτηρία των υπολοίπων, χωρίς ούτε και εδώ να μεριμνά για τα δικά του συμφέροντα. Για να μην πει, λοιπόν, και εδώ κάτι τέτοιο, τον πρόλαβε και μέσω της παραβολής αναίρεσε εκ των προτέρων την αντίρρησή του. Για τον λόγο αυτό και ο ευαγγελιστής είπε: «Γι' αυτό η βασιλεία των ουρανών παρομοιάστηκε με άνθρωπο βασιλιά, ο οποίος θέλησε να κάνει λογαριασμό με τους δούλους του»· δείχνοντας ότι για τον λόγο αυτό λέει αυτήν την παραβολή, για να μάθεις ότι, ακόμη κι αν συγχωρήσεις τα αμαρτήματα του αδελφού σου εβδομήντα φορές το επτά μέσα στην ημέρα, ακόμη δεν έχεις κατορθώσει τίποτε το σπουδαίο, αλλά υπολείπεσαι πολύ και ανείπωτα της δεσποτικής φιλανθρωπίας, και δεν δίνεις τόσα όσα λαμβάνεις.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸν ὀφειλέτην τῶν μυρίων ταλάντων
δʹ. Ἐπακούσωμεν τοίνυν τῆς παραβολῆς· εἰ γὰρ δοκεῖ καὶ αὐτόθεν εἶναι σαφὴς, ἀλλ᾽ ἔχει καὶ ἐναποκεκρυμμένον τινὰ θησαυρὸν νοημάτων ἄφατον. Ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ βασιλεῖ, ὅστις ἠθέλησε συνᾶραι λόγον μετὰ τῶν δούλων αὐτοῦ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Δʹ. Ας ακούσουμε, λοιπόν, την παραβολή· διότι, αν και φαίνεται εκ πρώτης όψεως να είναι σαφής, κρύβει ωστόσο μέσα της έναν ανεκλάλητο θησαυρό νοημάτων. Ομοιώθηκε η βασιλεία των ουρανών με άνθρωπο βασιλιά, ο οποίος θέλησε να κάνει λογαριασμό με τους δούλους του.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τοὺς ἀνδριάντας
Ἔγνω καλῶς ἐκεῖνος, ὅτι οὐχ ὑπὲρ μιᾶς πόλεως αὐτῷ νῦν ὁ λόγος, ἀλλ᾽ ὑπὲρ τῆς Ἀνατολῆς ἁπάσης· τῶν γὰρ πόλεων τῶν ὑπὸ τὴν ἕω κειμένων κεφαλὴ καὶ μήτηρ ἐστὶν ἡ πόλις ἡ ἡμετέρα. Διὰ τοῦτο πάντα ὑπέμεινε κίνδυνον, καὶ οὐδὲν αὐτὸν ἐνταῦθα κατασχεῖν ἴσχυσε. Διὰ τοῦτο ἐλπίζω χρηστὰς ἔσεσθαι τὰς ἐλπίδας· οὐ γὰρ παρόψεται τοσαύτην προθυμίαν καὶ σπουδὴν ὁ Θεὸς, οὐδὲ ἐάσει τὸν ἑαυτοῦ θεράποντα ἄπρακτον ἐπανελθεῖν. Οἶδα ὅτι καὶ μόνον ὀφθεὶς ἐκεῖνος, καὶ τὸν εὐσεβῆ βασιλέα θεασάμενος, ἀπὸ τῆς ὄψεως αὐτῆς εὐθέως καταστεῖλαι δυνήσεται τὸν θυμόν. Τῶν γὰρ ἁγίων οὐχὶ τὰ ῥήματα μόνον, ἀλλὰ καὶ αὐτὰ τὰ πρόσωπα πνευματικῆς γέμει χάριτος. Οὗτος δὲ καὶ πολλῆς σοφίας ἐμπέπλησται, καὶ τῶν θείων νόμων ἔμπειρος ὢν, ἐρεῖ πρὸς αὐτὸν ὅπερ καὶ πρὸς τὸν Θεὸν ὁ Μωϋσῆς· Εἰ μὲν ἀφῇς αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν, ἄφες· εἰ δὲ μὴ, κἀμὲ ἀπόκτεινον μετ᾽ αὐτῶν. Τοιαῦτα γὰρ τῶν ἁγίων τὰ σπλάγχνα, τὸν μετὰ τῶν τέκνων θάνατον τῆς χωρὶς αὐτῶν ζωῆς γλυκύτερον εἶναι νομίζουσι. Προσθήσει δὲ καὶ τὴν ἀπὸ τοῦ καιροῦ συνηγορίαν, καὶ τὸ Πάσχα τὸ ἱερὸν προβαλεῖται, καὶ ἀναμνήσει τὸν καιρὸν, καθ᾽ ὃν τῇ οἰκουμένῃ πάσῃ τὰ ἁμαρτήματα ἀφῆκεν ὁ Χριστός· παρακαλέσει μιμήσασθαι τὸν Δεσπότην, ἀναμνήσει καὶ τῆς παραβολῆς αὐτὸν ἐκείνης τῆς τῶν μυρίων ταλάντων καὶ τῶν ἑκατὸν δηναρίων.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εκείνος γνώριζε καλά ότι δεν κάνει λόγο τώρα υπέρ μίας μόνο πόλεως, αλλά υπέρ ολόκληρης της Ανατολής· διότι η δική μας πόλη είναι κεφαλή και μητέρα των πόλεων που βρίσκονται στην Ανατολή. Γι' αυτόν τον λόγο υπέμεινε κάθε κίνδυνο, και τίποτα δεν μπόρεσε να τον συγκρατήσει εδώ. Γι' αυτό, ευελπιστώ ότι οι ελπίδες μας θα είναι αγαθές· διότι ο Θεός δεν θα παραβλέψει τόση προθυμία και σπουδή, ούτε θα επιτρέψει να επιστρέψει άπρακτος ο θεράποντάς Του. Γνωρίζω ότι εκείνος, και μόνο με την εμφάνισή του, αντικρίζοντας τον ευσεβή βασιλέα, θα μπορέσει αμέσως, από την ίδια του την όψη, να καταστείλει τον θυμό του. Διότι των αγίων όχι μόνο τα λόγια, αλλά και αυτά τα ίδια τα πρόσωπα είναι γεμάτα από πνευματική χάρη. Επειδή δε αυτός είναι πλήρης πολλής σοφίας και έμπειρος στους θείους νόμους, θα του πει ό,τι ακριβώς είπε και ο Μωυσής προς τον Θεό: «Αν μεν τους συγχωρήσεις την αμαρτία, συγχώρησέ την· ειδάλλως, θανάτωσε και εμένα μαζί τους». Τέτοια είναι άλλωστε τα σπλάχνα των αγίων, θεωρούν τον θάνατο μαζί με τα τέκνα τους γλυκύτερο από τη ζωή χωρίς αυτά. Θα προσθέσει δε και τη συνηγορία που προσφέρει η παρούσα περίοδος, και θα προβάλει το ιερό Πάσχα, υπενθυμίζοντας τον καιρό κατά τον οποίο ο Χριστός συγχώρησε τα αμαρτήματα όλης της οικουμένης· θα τον παρακαλέσει να μιμηθεί τον Δεσπότη, και θα του υπενθυμίσει επίσης εκείνη την παραβολή των μυρίων ταλάντων και των εκατό δηναρίων.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Ἐπιστολὴ πρὸς τὸν ἡγούμενον
Ἐὰν δὲ προσπέσῃ μετανοῶν καὶ οὕτω δέξαι αὐτόν· καλὴ γὰρ ἡ συγκατάβασις. Καὶ οὕτω, νομίζω, ἐπὶ συμπάθειαν οὐκ οἶδεν ἀγανακτεῖν ὁ Κύριος, ἀλλ᾽ ἐπὶ τῇ ἀποτομίᾳ ὀργίζεται. Ὃ καὶ ἐπὶ τῷ χρεωφειλέτῃ τῶν μυρίων ταλάντων εὑρίσκομεν, τῶν τοσούτων κακῶν τὴν ἄφεσιν, καὶ αὐτὸς παρακαλούμενος ὑπὸ τοῦ συνδούλου αὑτοῦ οὐκ ἀφῆκε τὴν ὀφειλὴν τῶν ἑκατὸν δηναρίων καὶ διὰ τοῦτο κατεδικάσθη εἰς τὸ ἐξώτερον σκότος. Ἐὰν δὲ τοῖς αὐτοῖς ἐμμένῃ τις, περὶ τούτου γνώμην δοῦναι οὔτε τολμῶ οὔτε δύναμαι. Λοιπόν, εἴ τι δοκιμάσεις ἐν Κυρίῳ, τοῦτο πράττε· καλὸν γὰρ τὸ κερδῆσαι ψυχήν· ὁ γὰρ ἐπιστρέψας ἁμαρτωλὸν ἐκ πλάνης ὁδοῦ αὐτοῦ σώσει ψυχὴν ἐκ θανάτου καὶ καλύψει πλῆθος ἁμαρτιῶν αὑτοῦ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εάν όμως προσπέσει μετανοώντας, έτσι να τον δεχθείς· διότι η συγκατάβαση είναι καλή. Και έτσι, νομίζω, ο Κύριος δεν αγανακτεί με τη συμπόνια, αλλά εξοργίζεται με την αποτομία. Αυτό ακριβώς διαπιστώνουμε και στον οφειλέτη των μυρίων ταλάντων, με την άφεση τόσων δεινών, όπου ο ίδιος, αν και παρακαλούνταν από τον σύνδουλό του, δεν του χάρισε την οφειλή των εκατό δηναρίων και για τον λόγο αυτό καταδικάστηκε στο εξώτερο σκότος. Εάν όμως κάποιος εμμένει στα ίδια, για το ζήτημα αυτό ούτε τολμώ ούτε μπορώ να εκφέρω γνώμη. Λοιπόν, ό,τι κρίνεις ορθό εν Κυρίω, αυτό να πράξεις· διότι είναι καλό το να κερδίσει κανείς μια ψυχή. Διότι εκείνος που θα επιστρέψει έναν αμαρτωλό από την πλάνη της οδού του, θα σώσει μια ψυχή από τον θάνατο και θα καλύψει πλήθος αμαρτιών του.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός Ἱερὰ παράλληλα
Ἔλεγξον τὸν πλησίον σου, μήποτε οὐκ ἐποίησε· καὶ εἴ τι ἐποίησε, μήποτε προσθῇ. Ἔλεγξον τὸν φίλον, μήποτε οὐκ εἶπε· καὶ εἰ εἴρηκεν, ἵνα μὴ δευτερεύσῃ.» «Νόει τὰ τοῦ πλησίον ἐξ ἑαυτοῦ.» «Ἅνθρωπος ἀνθρώπῳ συντηρεῖ ὀργὴν, καὶ παρὰ Κυρίου ζητεῖ ἴασιν. Ἐπ᾽ ἄνθρωπον ὅμοιον αὐτοῦ οὐκ ἔχει ἔλεος, καὶ περὶ ἁμαρτιῶν αὐτοῦ δεῖται. Αὐτὸς σὰρξ ὢν, διατηρεῖ μῆνιν· καὶ τίς ἐξελεῖται τὰς ἁμαρτίας αὐτοῦ; μνήσθητι τὰ ἔσχατά σου, καὶ παύσῃ ἐχθραίνων. Μνήσθητι ἐντολῶν, καὶ μὴ μηνίσῃς τῷ πλησίον.» «Ἐὰν προσφέρῃς τὸ δῶρόν σου ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον, κἀκεῖ μνησθῇς ὅτι ὁ ἀδελφός σου ἔχει τι κατά σου. Ἄφες τὸ δῶρόν σου ἔμπροσθεν τοῦ θυσιαστηρίου, καὶ ὕπαγε πρῶτον, διαλλάγηθι τῷ ἀδελφῷ σου, καὶ τότε ἐλθὼν πρόσφερε τὸ δῶρόν σου.» «Ἐὰν ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καὶ ὑμῖν ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος. Ἐὰν δὲ μὴ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, οὐδὲ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ἀφήσει τὰ παραπτώματα ὑμῶν.» «Τότε προσελθὼν ὁ Πέτρος εἶπεν· κύριε, πολλάκις εἰς ἐμὲ ἁμαρτήσει ὁ ἀδελφός μου, καὶ ἀφήσω αὐτῷ; ἕως ἑπτάκις; Λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Οὐ λέγω σοι, ἕως ἑπτάκις, ἀλλ᾽ ἕως ἑβδομηκοντάκις ἑπτά. Ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ βασιλεῖ, ὅστις ἐθέλησε συνάραι λόγον μετὰ τῶν δούλων αὐτοῦ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Έλεγξε τον πλησίον σου, μήπως δεν το έπραξε· και αν τυχόν το έπραξε, για να μην το επαναλάβει. Έλεγξε τον φίλο σου, μήπως δεν το είπε· και αν το έχει πει, για να μην το πει δεύτερη φορά.» «Να κατανοείς τα του πλησίον σου κρίνοντας από τον εαυτό σου.» «Άνθρωπος σε άνθρωπο διατηρεί οργή, και από τον Κύριο ζητάει θεραπεία. Σε άνθρωπο όμοιό του δεν δείχνει έλεος, και παρακαλάει για τις δικές του αμαρτίες. Ο ίδιος, ενώ είναι σάρκα, διατηρεί την οργή του· ποιος λοιπόν θα συγχωρήσει τις αμαρτίες του; Θυμήσου τα έσχατά σου και πάψε να τρέφεις έχθρα. Θυμήσου τις εντολές και μην οργίζεσαι κατά του πλησίον σου.» «Εάν, λοιπόν, προσφέρεις το δώρο σου στο θυσιαστήριο, και εκεί θυμηθείς ότι ο αδελφός σου έχει κάτι εναντίον σου, άφησε το δώρο σου μπροστά στο θυσιαστήριο, και πήγαινε πρώτα συμφιλιώσου με τον αδελφό σου, και τότε έλα να προσφέρεις το δώρο σου.» «Εάν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα συγχωρήσει και σε εσάς ο Πατέρας σας ο ουράνιος. Εάν όμως δεν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, ούτε και ο Πατέρας σας θα συγχωρήσει τα δικά σας παραπτώματα.» «Τότε, αφού τον πλησίασε ο Πέτρος, είπε: Κύριε, πόσες φορές θα αμαρτήσει εις βάρος μου ο αδελφός μου και θα τον συγχωρήσω; Μέχρι επτά φορές; Του λέει ο Ιησούς: Δεν σου λέω μέχρι επτά φορές, αλλά μέχρι εβδομήντα φορές το επτά. Γι' αυτό παρομοιάστηκε η βασιλεία των ουρανών με έναν άνθρωπο βασιλιά, ο οποίος θέλησε να κάνει λογαριασμό με τους δούλους του.»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Νεόφυτος ὁ Ἔγκλειστος Δέκα ὁμιλίαι
Εἰ δέ τις ἡμᾶς ἀπαιτεῖ φάναι τί ἐστιν βασιλεία, φῶμεν ὅτι ἀμήχανον λέξαι σαφῶς τί ἐστιν βασιλεία ἢ τί ἐστιν ὁ αὐτῆς βασιλεύς. Ὁπηνίκα γὰρ ὤφθη ἐπὶ τῆς γῆς ὁ θεάνθρωπος αὐτῆς βασιλεὺς καὶ τοῖς ἀνθρώποις συνανεστράφη, πολλάκις παραβολικῶς μέμνηται βασιλείας, τὴν δὲ φύσιν αὐτῆς οὐκ ἐδήλωσεν. Ἔλεγεν γάρ· «Ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ σπείροντι καλὸν σπέρμα ἐν τῷ ἀγρῷ αὐτοῦ»· καὶ αὖθις· «Ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν κόκκῳ σινάπεως»· καί· «Ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ζύμῃ» καὶ τὰ ἑξῆς· καὶ αὖθις· «Ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν θησαυρῷ κεκρυμμένῳ ἐν ἀγρῷ»· καὶ πάλιν· «Ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν σαγήνῃ βληθείσῃ εἰς τὴν θάλασσαν»· καί· «Ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ οἰκοδεσπότῃ, ὅστις ἐξῆλθεν ἅμα πρωῒ μισθώσασθαι ἐργάτας εἰς τὸν ἀμπελῶνα αὐτοῦ» καὶ τὰ ἑξῆς· καὶ ὅτι· «Ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ βασιλεῖ, ὃς ἠθέλησε συνᾶραι λόγον μετὰ τῶν δούλων αὐτοῦ»· καὶ αὖθις· «Ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ βασιλεῖ, ὅστις ἐποίησε γάμους τῷ υἱῷ αὐτοῦ»· καὶ ὅτι· «Ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν δέκα παρθένοις». Ὁρᾷς ὁσαχῶς ἐμνημόνευσε βασιλείας καὶ τὴν φύσιν αὐτῆς οὐκ ἐδήλωσεν;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εάν δε κάποιος απαιτεί από εμάς να πούμε τι είναι η βασιλεία, ας πούμε ότι είναι αδύνατον να εκφραστεί με σαφήνεια τι είναι η βασιλεία ή τι είναι ο δικός της βασιλιάς. Διότι, όταν εμφανίστηκε στη γη ο θεάνθρωπος βασιλιάς της και συναναστράφηκε με τους ανθρώπους, πολλές φορές μνημονεύει παραβολικά τη βασιλεία, αλλά δεν φανέρωσε τη φύση της. Διότι έλεγε: «Ομοιάζει η βασιλεία των ουρανών με άνθρωπο που σπέρνει καλό σπόρο στον αγρό του»· και πάλι: «Όμοια είναι η βασιλεία των ουρανών με κόκκο σιναπιού»· και: «Όμοια είναι η βασιλεία των ουρανών με προζύμι» και τα εξής· και πάλι: «Όμοια είναι η βασιλεία των ουρανών με θησαυρό κρυμμένο σε αγρό»· και πάλι: «Όμοια είναι η βασιλεία των ουρανών με δίχτυ που ρίχτηκε στη θάλασσα»· και: «Όμοια είναι η βασιλεία των ουρανών με άνθρωπο οικοδεσπότη, ο οποίος βγήκε πολύ πρωί για να μισθώσει εργάτες για το αμπέλι του» και τα εξής· και ότι: «Όμοια είναι η βασιλεία των ουρανών με άνθρωπο βασιλιά, ο οποίος θέλησε να κάνει λογαριασμό με τους δούλους του»· και πάλι: «Ομοιάζει η βασιλεία των ουρανών με άνθρωπο βασιλιά, ο οποίος έκανε τους γάμους του υιού του»· και ότι: «Ομοιάζει η βασιλεία των ουρανών με δέκα παρθένους». Βλέπεις με πόσους τρόπους μνημόνευσε τη βασιλεία, και τη φύση της δεν την φανέρωσε;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Θεοφύλακτος Βουλγαρίας Εἰς τὰ εὐαγγέλια ἐξηγήσεις
Τὸ δέ, ἕως ἑβδομηκοντάκις ἑπτά, εἶπεν, οὐχ ἵνα ἀριθμῷ περικλείσῃ τὴν συγχώρησιν, ἄλογον γάρ ἐστι καθῆσθαί τινα ἀριθμοῦντα ἕως οὗ ποσωθῶσι τετρακόσια ἐννενήκοντα (τοσαῦτα γὰρ τὰ ἑβδομηκοντάκις ἑπτὰ), ἀλλὰ τὸ ἄπειρον ἐνταῦθα σημαίνει· ὡς ἂν εἰ ἔλεγεν· Ὁσάκις ἂν πταίσας μετανοῇ, συγχώρει αὐτῷ. Τοῦτο γὰρ καὶ διὰ τῆς ἑξῆς παραβολῆς λέγει, ὅτι δεῖ ἡμᾶς συμπαθεῖς εἶναι. «Διὰ τοῦτο ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ βασιλεῖ, ὃς ἠθέλησε συνᾶραι λόγον μετὰ τῶν δούλων αὐτοῦ.» Ἡ μὲν ἔννοια τῆς παραβολῆς διδάσκει συγχωρεῖν τὰ εἰς ἡμᾶς παρὰ τῶν ὁμοδούλων ἁμαρτανόμενα, καὶ μάλιστα ἐὰν καὶ συγχωρήσεως ἐκεῖνοι χρῄζοντες προσπίπτωσι. Τὸ δὲ κατὰ μέρος ἐξηγεῖσθαι τὴν παραβολήν, μόνου ἂν εἴη τοῦ νοῦν Χριστοῦ ἔχοντος· πλὴν ἐπιβαλοῦμεν καὶ αὐτοί. Βασιλεία, ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος· ἀλλ’ οὐ μικρῶν τινων βασιλεία, ἀλλ’ οὐρανῶν. Ὡμοιώθη οὖν οὗτος ἀνθρώπῳ βασιλεῖ, σαρκωθεὶς δι’ ἡμᾶς καὶ ἐν ὁμοιώματι ἀνθρώπων γενόμενος· συναίρει δὲ λόγον μετὰ τῶν δούλων αὐτοῦ, ὡς ἀγαθὸς κρίνων αὐτοῖς. Οὐ γὰρ ἀκρίτως κολάζει· ὠμότητος γὰρ τοῦτο. «Ἀρξαμένου δὲ αὐτοῦ συναίρειν, προσηνέχθη αὐτῷ εἷς ὀφειλέτης μυρίων ταλάντων· μὴ ἔχοντος δὲ αὐτοῦ ἀποδοῦναι, ἐκέλευσεν αὐτὸν ὁ κύριος αὐτοῦ πραθῆναι, καὶ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, καὶ τὰ τέκνα καὶ πάντα ὅσα εἶχε, καὶ ἀποδοθῆναι.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Το δε «έως εβδομηκοντάκις επτά» το είπε, όχι για να περιορίσει τη συγχώρηση με αριθμό, διότι είναι παράλογο να κάθεται κανείς και να μετρά μέχρι να γίνουν τετρακόσια ενενήντα (διότι τόσα είναι τα εβδομήντα φορές το επτά), αλλά εδώ υποδηλώνει το άπειρο· σαν να έλεγε: «Όσες φορές σφάλλει και μετανοεί, να τον συγχωρείς». Διότι αυτό λέει και μέσα από την παραβολή που ακολουθεί, ότι δηλαδή πρέπει να είμαστε συμπονετικοί. «Γι' αυτό η βασιλεία των ουρανών παρομοιάστηκε με άνθρωπο βασιλιά, ο οποίος θέλησε να κάνει λογαριασμό με τους δούλους του.» Το νόημα βέβαια της παραβολής διδάσκει να συγχωρούμε τα αμαρτήματα που γίνονται εις βάρος μας από τους ομοδούλους μας, και μάλιστα εάν εκείνοι έχοντας ανάγκη συγχώρησης πέφτουν στα πόδια μας. Το να εξηγηθεί όμως η παραβολή κατά μέρος, θα ήταν έργο μόνο εκείνου που έχει νου Χριστού· ωστόσο θα επιχειρήσουμε να την ερμηνεύσουμε και εμείς. Βασιλεία είναι ο Λόγος του Θεού· αλλά όχι βασιλεία μικρών πραγμάτων, αλλά των ουρανών. Παρομοιάστηκε λοιπόν αυτός με άνθρωπο βασιλιά, επειδή σαρκώθηκε για εμάς και πήρε ανθρώπινη μορφή· και κάνει λογαριασμό με τους δούλους του, κρίνοντάς τους ως αγαθός. Διότι δεν τιμωρεί αυθαίρετα χωρίς κρίση· επειδή αυτό είναι σκληρότητα. «Και όταν άρχισε να κάνει τον λογαριασμό, του έφεραν έναν οφειλέτη μυρίων ταλάντων· επειδή όμως αυτός δεν είχε να τα επιστρέψει, ο κύριός του διέταξε να πουληθεί αυτός, και η γυναίκα του, και τα παιδιά του και όλα όσα είχε, για να εξοφληθεί το χρέος.»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες