Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 18:9

Τότε, αφού κάλεσε ένα παιδί, λέει: «Όποιος σκανδαλίσει ένα από αυτά τα μικρά». Και, «Αν το μάτι σου και το χέρι σου σε σκανδαλίζει»· και το, «Να μην καταφρονήσετε ένα από αυτά τα μικρά». Έπειτα ακολουθεί η παραβολή των εκατό προβάτων, και το: «Αν αμαρτήσει εις βάρος σου ο αδελφός σου, έλεγξέ τον»· και το: «Αν δύο από εσάς συμφωνήσουν, ό,τι και αν ζητήσουν, θα το λάβουν». Έπειτα λέει ο Πέτρος: «Πόσες φορές θα αμαρτήσει απέναντί μου ο αδελφός μου;» Η παραβολή εκείνου που όφειλε τα μύρια τάλαντα. Ήλθε στην Ιουδαία. Θεράπευσε πολλούς. Επέλυσε το ζήτημα του αποστασίου. Ομιλεί περί του τρόπου του ευνουχισμού. Ευλογεί τα παιδιά.

ΕΡΩΤΗΣΗ ΝΖʹ. Εάν κάποιος έχει ένα αδιόρθωτο ελάττωμα, και ελεγχόμενος συνεχώς βλάπτεται, μήπως συμφέρει περισσότερο να τον αφήσουμε; ΑΠΟΚΡΙΣΗ. Αυτό έχει ειπωθεί και αλλού, ότι δηλαδή πρέπει με μακροθυμία να επαναφέρουμε αυτούς που αμαρτάνουν, σύμφωνα με τον τρόπο που έχει υποδειχθεί από τον Κύριο. Εάν όμως δεν του αρκέσει για να επιστρέψει ο έλεγχος και η επιτίμηση από τους περισσοτέρους, όπως συνέβη με τον Κορίνθιο, ένας τέτοιος πρέπει να αντιμετωπίζεται ως εθνικός. Το να αφήνεται όμως ανεξέλεγκτος κάποιος που έχει κατακριθεί από τον Κύριο δεν είναι με κανέναν τρόπο ασφαλές για κανέναν, αφού αφενός ο Κύριος έχει πει ότι συμφέρει σε κάποιον, αφού χάσει ένα μάτι, ή ένα χέρι, ή ένα πόδι, να εισέλθει στη βασιλεία, παρά να λυπηθεί κάτι από αυτά και να ριχθεί ολόκληρος στη γέεννα του πυρός, όπου υπάρχει ο κλαυθμός και ο βρυγμός των οδόντων· και αφετέρου ο Απόστολος μαρτυρεί ότι λίγο προζύμι ζυμώνει ολόκληρο το φύραμα.

Κεφάλαιο Α΄. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Αλίμονο στον άνθρωπο εκείνο μέσω του οποίου έρχεται το σκάνδαλο. Εάν το πόδι σου ή το χέρι σου σε σκανδαλίζει, κόψε τα και πέταξέ τα μακριά σου. Καλύτερο είναι για εσένα να εισέλθεις στη ζωή κουτσός ή ακρωτηριασμένος, παρά έχοντας δύο πόδια ή δύο χέρια να ριχτείς στο αιώνιο πυρ. Και εάν το μάτι σου σε σκανδαλίζει, βγάλε το και πέταξέ το μακριά σου.

Κεφάλαιο αʹ. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Αλίμονο στον άνθρωπο εκείνο, μέσω του οποίου έρχεται το σκάνδαλο. Και εάν ο οφθαλμός σου σε σκανδαλίζει, αφαίρεσέ τον· ομοίως ισχύει και για το χέρι και για το πόδι. ΙΩΑΝΝΗΣ. Αμήν, αμήν σας λέγω· όποιος δεν εισέρχεται από τη θύρα στην αυλή των προβάτων, αλλά ανεβαίνει από αλλού, εκείνος είναι κλέφτης και ληστής. Και λίγο μετά: Ξένο όμως δεν πρόκειται να ακολουθήσουν, αλλά θα φύγουν μακριά του, διότι δεν γνωρίζουν τη φωνή των ξένων. ΠΡΟΣ ΓΑΛΑΤΑΣ.

ΤΙΤΛΟΣ Ι΄. — Περί σκανδάλων· και ότι πρέπει να αποφεύγουμε τα σκάνδαλα. «Το στόμα σου πλήθυνε την κακία. Καθήμενος.» «Φύλαξέ με από την παγίδα που μου έστησαν.» «Αλίμονο στον κόσμο από τα σκάνδαλα. Διότι είναι αναπόφευκτο να έλθουν τα σκάνδαλα. Αλίμονο όμως στον άνθρωπο εκείνο, μέσω του οποίου έρχεται το σκάνδαλο. Εάν δε το χέρι σου ή το πόδι σου σε σκανδαλίζει, αφαίρεσέ το και πέταξέ το μακριά σου. Καλύτερο είναι για σένα να εισέλθεις στη ζωή κουτσός ή ακρωτηριασμένος, παρά έχοντας δύο χέρια ή δύο πόδια να ριχτείς στο αιώνιο πυρ. Και εάν το μάτι σου σε σκανδαλίζει, βγάλε το και πέταξέ το μακριά σου.»

«Είναι καλύτερο για σένα να εισέλθεις στη ζωή μονόφθαλμος, παρά, έχοντας δύο μάτια, να ριχθείς στη γέεννα του πυρός». «Είπε ο Κύριος προς τους μαθητές: Είναι αδύνατο να μην έλθουν τα σκάνδαλα· αλίμονο όμως σε εκείνον μέσω του οποίου έρχονται. Τον συμφέρει καλύτερα να του κρεμάσουν μια μυλόπετρα στον λαιμό του και να ριχτεί στη θάλασσα, παρά να σκανδαλίσει έναν από αυτούς τους μικρούς». «Προσέχετε μήπως αυτό το δικαίωμά σας γίνει πρόσκομμα στους αδυνάτους. Εάν η τροφή σκανδαλίζει τον αδελφό μου, δεν θα φάω κρέας ποτέ στον αιώνα, για να μη σκανδαλίσω τον αδελφό μου». «Να μην γίνεστε αιτία προσκόμματος ούτε στους Ιουδαίους, ούτε στους Έλληνες, ούτε στην Εκκλησία του Θεού, όπως κι εγώ σε όλα προσπαθώ να αρέσω σε όλους, μη ζητώντας το δικό μου συμφέρον, αλλά το συμφέρον των πολλών, για να σωθούν. Να γίνεστε μιμητές μου, όπως κι εγώ είμαι του Χριστού». Είναι καλό να μην αποτελεί κανείς σκάνδαλο ή πρόσκομμα στους πολλούς ούτε αμαρτάνοντας ούτε δίνοντας λαβή για υποψίες, εφόσον γνωρίζουμε, ακόμη και για όσους έχουν σκανδαλίσει έστω και έναν από αυτούς τους μικρούς, πόσο αναπότρεπτη και βαρύτατη είναι η τιμωρία από τον αψευδή Θεό. ΤΙΤΛΟΣ ΙΑ΄. — Περί σαρκικών ανθρώπων.

Τι σημαίνει το λεγόμενο από τον Κύριο: «εάν ο οφθαλμός ή το χέρι ή το πόδι σε σκανδαλίζει, απόκοψέ τα και πέταξέ τα μακριά σου»; Είναι δυνατόν, βεβαίως, να υποθέσουμε εκ πρώτης όψεως ότι η παραβολή υπαινίσσεται τους φίλους μας ως οφθαλμούς, τους οικείους που μας είναι αναγκαίοι ως χέρια, και τους συντρόφους που μας διακονούν όπως τα πόδια· αυτούς ακριβώς, εάν μας σκανδαλίζουν και καταβλάπτουν την ψυχή μας, ο λόγος παρήγγειλε να τους αποκόπτουμε.

Τρεις είναι οι αιτίες για τη μη επίτευξη της ιάσεως: η απιστία των παρισταμένων, η ολιγοπιστία των μαθητών ως προς τα θαύματα και η γαστριμαργία και αδηφαγία του δαιμονιζομένου. Ματθ. 18, 8-9 Αφού μίλησε για τα σκάνδαλα και ταλάνισε τον κόσμο για τη σπορά και τον πολλαπλασιασμό τους, ταλανίζει και τον άνθρωπο που είναι ο εργάτης και εισαγωγέας τους. Αποδεικνύει διά του ταλανισμού, ότι όχι μόνο δεν πρέπει να είμαστε εμείς οι ίδιοι αυτουργοί των σκανδάλων, αλλά ούτε και να αποδεχόμαστε αυτούς που τα πράττουν, αλλά να τους ταλανίζουμε και να τους αποφεύγουμε· διότι η φιλία και η συναναστροφή μαζί τους παρακινεί λίγο λίγο στη μίμηση και στην ίδια πράξη. Έπειτα, για να μην πει κάποιος, τι γίνεται λοιπόν;

Αν τέτοιος είναι κάποιος φίλος, αν είναι ο πιο αγαπητός από τους συγγενείς, αν είναι ο πιο αξιότιμος από όσους συγκατοικούν μαζί σου, πώς πρέπει να αποστρεφόμαστε και αυτόν, προλαβαίνει (ο Κύριος) και εισάγει αυτήν την απορία, αποκόπτοντας τον λογισμό, ότι κι αν είναι φίλος ώστε να τον έχεις σε θέση <οφθαλμού> και μέσω αυτού να νομίζεις ότι βλέπεις πολλά από τα χρήσιμα για εσένα, κι αν είναι συγγενής, ώστε να έχει θέση <χεριού> και να τον βρίσκεις συνεργάτη σε πολλά, κι αν είναι κάποιος άλλος, μέσω <του οποίου> εξομαλύνεται κάθε μονοπάτι του βίου σου, όποιος κι αν είναι λοιπόν αυτός που διατηρεί τέτοια σχέση μαζί σου, εάν όμως είναι εργάτης και δημιουργός σκανδάλων, <κόψε τον και πέταξέ τον μακριά σου>, αποκολλήσου από αυτόν, απόφυγε τη βλάβη της συναναστροφής του και το δηλητήριο που μεταδίδεται. Αν λοιπόν πρέπει να αποφεύγουμε όσους μας είναι τόσο χρήσιμοι στη ζωή επειδή προξενούν ψυχική βλάβη, πόσο μάλλον πρέπει να αποφεύγουμε εκείνους που μαζί με την ψυχική βλάβη δεν μας προσφέρουν κανένα όφελος στη ζωή.

Διότι είναι δυνατόν να αντιταχθούμε στα σκάνδαλα· και ως σκάνδαλα να εννοείς αυτούς που εμποδίζουν την πορεία προς τα καλά. Ως κόσμο να εννοείς τους ανθρώπους που είναι προσκολλημένοι στα γήινα και χαμερπείς, οι οποίοι και εύκολα παρεμποδίζονται. «Εάν δε το χέρι σου ή το πόδι σου σε σκανδαλίζει, κόψε το και πέταξέ το από πάνω σου· είναι καλύτερο για σένα να εισέλθεις στη ζωή κουτσός ή κουλοχέρης, παρά έχοντας δύο χέρια ή δύο πόδια να ριχτείς στο αιώνιο πυρ· και εάν το μάτι σου σε σκανδαλίζει, βγάλε το και πέταξέ το από πάνω σου· είναι καλύτερο για σένα να εισέλθεις στη ζωή μονόφθαλμος, παρά έχοντας δύο μάτια να ριχτείς στη γέεννα του πυρός.» Με το χέρι, το πόδι και το μάτι να εννοείς τους φίλους, τους οποίους έχουμε σε θέση μελών του σώματος. Εάν λοιπόν τέτοιοι είναι αυτοί που μας βλάπτουν, δηλαδή στενοί φίλοι, πρέπει να τους περιφρονούμε σαν σαπισμένα μέλη και να τους αποκόπτουμε, για να μη βλάψουν και άλλους. Ώστε από αυτά είναι φανερό ότι, αν και είναι αναπόφευκτο να έλθουν τα σκάνδαλα, δηλαδή αυτοί που προξενούν βλάβη, δεν είναι ωστόσο αναπόφευκτο να βλαφτούμε εμείς. Διότι, εάν πράξουμε όπως είπε ο Κύριος, και αποκόψουμε από εμάς αυτούς που μας βλάπτουν, έστω και αν είναι φίλοι μας, δεν θα βλαφτούμε. «Προσέξτε μην καταφρονήσετε κανέναν από αυτούς τους μικρούς· διότι σας λέω ότι οι άγγελοί τους στους ουρανούς βλέπουν διαπαντός το πρόσωπο του Πατέρα μου του εν τοις ουρανοίς· διότι ο Υιός του ανθρώπου ήλθε για να σώσει το απολωλός.»

Αφού απείλησε εκείνους που σκανδαλίζουν, λέγοντας ότι θα τους συνέφερε αν είχαν ριχτεί στη θάλασσα, τώρα προτρέπει αυτούς που σκανδαλίζονται να φυλάγονται από εκείνους που είναι έτοιμοι να τους σκανδαλίσουν και να τους υποσκελίσουν. Διότι, ακόμη κι αν είναι πόδι, χέρι ή μάτι αυτό που σε σκανδαλίζει, δηλαδή ακόμη κι αν πρόκειται για κάποιον από τους πιο οικείους, από τους εξ αίματος συγγενείς και τους αναγκαίους, απόκοψέ τον, δηλαδή απαρνήσου τη φιλία και την οικειότητα προς αυτόν.