Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 19:25

Προσέρχεται ο πλούσιος. Ρωτούν οι μαθητές: «Ποιος μπορεί να σωθεί;» Τότε λέει: «Θα καθίσετε σε δώδεκα θρόνους»· και, «Όποιος άφησε οικίες», και τα εξής. Έπειτα, ακολουθεί η παραβολή των εργατών. Και ανεβαίνοντας στα Ιεροσόλυμα, μίλησε στους μαθητές για τον θάνατό του. Η σύζυγος του Ζεβεδαίου αξιώνει τα πρωτεία υπέρ των υιών της. Οι απόστολοι φθονούν και νουθετούνται.

Αυτός, λοιπόν, ο Πέτρος, που τα άφησε όλα, που είχε θάρρος για τη βασιλεία των ουρανών, όταν κάποτε πλησίασε κάποιος πλούσιος και είπε στον Χριστό: «Τι να κάνω για να κληρονομήσω ζωή αιώνια;», και όταν ο Χριστός του αποκρίθηκε: «Εάν θέλεις να είσαι τέλειος, πήγαινε, πούλησε τα υπάρχοντά σου και δώσε τα στους φτωχούς, και έλα ακολούθει με»· έπειτα, αφού εκείνος λυπήθηκε γι' αυτό, και ο Χριστός είπε στους μαθητές: «Βλέπετε πόσο δύσκολα εισέρχονται οι πλούσιοι στη βασιλεία των ουρανών· αλήθεια, αλήθεια σας λέω, ότι είναι ευκολότερο να περάσει καμήλα μέσα από τρύπα βελόνας, παρά να εισέλθει πλούσιος στη βασιλεία του Θεού»· ο Πέτρος, ο ακτήμονας, που είχε θάρρος για τη βασιλεία, που δεν φοβόταν για τη δική του σωτηρία, που ήταν απολύτως πεπεισμένος για την τιμή που του επιφυλασσόταν εκεί, ακούγοντας αυτά έλεγε: «Ποιος μπορεί να σωθεί;». Τι φοβάσαι, μακάριε Πέτρε; Γιατί αγωνιάς; Γιατί τρέμεις; Όλα τα απέρριψας, όλα τα εγκατέλειψας· για όσους πλουτίζουν γίνεται ο λόγος, εναντίον εκείνων στρέφεται η κατηγορία. Εσύ όμως ζεις διαρκώς μέσα σε πενία και ακτημοσύνη. Αλλά «δεν αποσκοπώ στο δικό μου συμφέρον», λέει, «αλλά επιζητώ και το συμφέρον των άλλων». Γι' αυτόν τον λόγο, ενώ είχε θάρρος για τον εαυτό του, υπέβαλε το ερώτημα για χάρη των άλλων λέγοντας: «Ποιος μπορεί να σωθεί;».

Και όταν άρχισε να κάνει λογαριασμό, του έφεραν έναν οφειλέτη δέκα χιλιάδων ταλάντων. Επειδή όμως αυτός δεν είχε να τα αποδώσει, διέταξε να πουληθεί ο ίδιος, και η γυναίκα του, και τα παιδιά του, και όλα όσα είχε. Έπειτα, αφού αυτός απόλαυσε τη φιλανθρωπία, βγαίνοντας έξω, έπνιγε έναν σύνδουλό του που του όφειλε εκατό δηνάρια· και προκαλώντας με αυτά την οργή του κυρίου του, τον έκανε να τον ρίξει πάλι στη φυλακή, μέχρι να εξοφλήσει ολόκληρο το χρέος. Είδες πόση είναι η διαφορά ανάμεσα στα αμαρτήματα προς τον άνθρωπο και σε εκείνα προς τον Θεό; Όση είναι η διαφορά ανάμεσα στα δέκα χιλιάδες τάλαντα και τα εκατό δηνάρια· μάλλον δε και πολύ μεγαλύτερη. Και αυτό προκύπτει τόσο από τη διαφορά των προσώπων, όσο και από τη συνέχεια των αμαρτημάτων. Διότι, όταν μας βλέπει κάποιος άνθρωπος, και απομακρυνόμαστε και διστάζουμε να αμαρτήσουμε· ενώ, όταν ο Θεός μάς βλέπει κάθε μέρα, δεν απέχουμε, αλλά χωρίς κανέναν φόβο και πράττουμε και λέμε τα πάντα. Όχι όμως μόνο εξαιτίας αυτού, αλλά και εξαιτίας της ευεργεσίας και της τιμής που απολαύσαμε, γίνονται τα αμαρτήματα βαρύτερα. Και αν θέλετε να μάθετε πώς τα αμαρτήματα απέναντί Του ισοδυναμούν με δέκα χιλιάδες τάλαντα, ή μάλλον και με πολύ περισσότερα, θα προσπαθήσω να το αποδείξω με συντομία. Αλλά φοβάμαι μήπως, σε εκείνους που ρέπουν προς την κακία και αγαπούν να αμαρτάνουν συνεχώς, δώσω μεγαλύτερο θάρρος, ή μήπως ρίξω σε απόγνωση τους πιο ενάρετους, και πουν τον λόγο των μαθητών: «Ποιος μπορεί να σωθεί;»

Εκείνοι δε της Καινής Διαθήκης επέδειξαν ακόμη μεγαλύτερη αρετή από αυτήν, επειδή ακριβώς είχαν απολαύσει περισσότερη χάρη και είχαν κληθεί σε μεγαλύτερους πνευματικούς αγώνες. Γι' αυτόν τον λόγο και ο Πέτρος, ακούγοντας τον Χριστό να λέει ότι για τους πλουσίους είναι δυσκολότατη η είσοδος στον ουρανό, αγωνιούσε και έτρεμε, και απηύθυνε το ερώτημα λέγοντας: «Ποιος άραγε μπορεί να σωθεί;», μολονότι ένιωθε βεβαιότητα για τη δική του κατάσταση. Διότι δεν απέβλεπαν στο δικό τους συμφέρον, αλλά μεριμνούσαν για ολόκληρη την οικουμένη.

Διότι και όταν προσήλθε ο πλούσιος και ρωτούσε τον Χριστό περί της αιωνίου ζωής, και αφού έμαθε τις προϋποθέσεις της τελειότητας, έφυγε λυπημένος εξαιτίας των χρημάτων του. Και όταν ο Χριστός είπε ότι είναι ευκολότερο να περάσει καμήλα μέσα από την τρύπα της βελόνας, παρά να εισέλθει πλούσιος στη βασιλεία των ουρανών, ο Πέτρος, καίτοι είχε απογυμνώσει τον εαυτό του από τα πάντα, και δεν κρατούσε πλέον ούτε το αγκίστρι, αλλά είχε περιφρονήσει και την τέχνη και το πλοιάριό του, προσήλθε και έλεγε στον Χριστό: «Και ποιος μπορεί να σωθεί;». Παρατήρησε δε και την επιείκεια του μαθητή και τη θέρμη του· διότι ούτε είπε: «Αδύνατα πράγματα προστάζεις, δύσκολη είναι η εντολή, σκληρός ο νόμος», ούτε όμως και σιώπησε, αλλά και τη μέριμνά του για τους υπολοίπους απέδειξε, και την τιμή που οφείλει ο μαθητής στον δάσκαλο του απένειμε, λέγοντας τα εξής: «Και ποιος μπορεί να σωθεί;». Και παρότι δεν είχε γίνει ακόμη ποιμένας, διέθετε ψυχή ποιμένα, και παρότι δεν του είχε ανατεθεί ακόμη η ηγεσία, τηρούσε τη μέριμνα που αρμόζει σε ηγέτη, φροντίζοντας για ολόκληρη την οικουμένη. Διότι, αν μεν ήταν πλούσιος και περιβαλλόταν από πολλά χρήματα, ίσως κάποιος να έλεγε ότι υπέβαλε αυτή την ερώτηση όχι επειδή νοιαζόταν για τους άλλους, αλλά για τον εαυτό του, φροντίζοντας για τα δικά του συμφέροντα. Τώρα όμως η πενία τον απαλλάσσει από αυτήν την υποψία, και αποδεικνύει ότι, επειδή νοιαζόταν για τη σωτηρία των άλλων, αγωνιούσε και ερευνούσε με ενδιαφέρον, και επιθυμούσε να μάθει από τον δάσκαλο την οδό της σωτηρίας.

«Όταν το άκουσαν οι μαθητές του, εξεπλάγησαν πάρα πολύ, λέγοντας: "Ποιος, άραγε, μπορεί να σωθεί;" Και αφού τους κοίταξε ο Ιησούς, τους είπε: "Για τους ανθρώπους αυτό είναι αδύνατο, για τον Θεό όμως τα πάντα είναι δυνατά"». «Κάποιου πλούσιου ανθρώπου τα χωράφια καρποφόρησαν άφθονα», και τα λοιπά. «Αλίμονο σε εσάς τους πλουσίους, διότι έχετε ήδη λάβει την παρηγοριά σας. Αλίμονο σε εσάς που είστε χορτασμένοι, διότι θα πεινάσετε».

Διότι εκείνος που έχει λίγα, δεν κυριεύεται από αυτά με τον ίδιο τρόπο· επειδή στα πολλά τα δεσμά είναι πιο τυραννικά. Επειδή δε ο Κύριος συνομιλούσε με πλούσιο, του λέει: «Θα έχεις θησαυρό στους ουρανούς», επειδή είσαι φιλοχρήματος. «Ο δε Ιησούς είπε στους μαθητές του: Αλήθεια σας λέω ότι ένας πλούσιος δύσκολα θα εισέλθει στη βασιλεία των ουρανών. Και πάλι σας λέω, είναι ευκολότερο να περάσει μια καμήλα από την τρύπα μιας βελόνας, παρά να εισέλθει ένας πλούσιος στη βασιλεία του Θεού.» Εφόσον παραμένει πλούσιος και αυτός μεν έχει τα περιττά, ενώ άλλοι δεν έχουν ούτε τα αναγκαία, δεν πρόκειται να εισέλθει στη βασιλεία των ουρανών. Όταν όμως αποτινάξει από πάνω του τα πάντα, τότε δεν είναι πλέον πλούσιος, και επομένως θα εισέλθει. Διότι είναι αδύνατον να εισέλθει κάποιος που έχει πολλά, όπως ακριβώς είναι αδύνατον και η καμήλα να περάσει μέσα από την τρύπα της βελόνας. Δες λοιπόν πώς πιο πάνω είπε ότι είναι δύσκολο να εισέλθει, ενώ εδώ ότι είναι εντελώς αδύνατο. Ορισμένοι δε υποστηρίζουν ότι η λέξη «κάμηλος» δεν δηλώνει το ζώο, αλλά το χοντρό σχοινί που χρησιμοποιούν οι ναύτες για να ρίχνουν τις άγκυρες. «Ακούγοντάς το αυτό οι μαθητές του, εκπλήσσονταν πάρα πολύ, λέγοντας: Ποιος άραγε μπορεί να σωθεί; Ο δε Ιησούς, κοιτάζοντάς τους, τους είπε: Για τους ανθρώπους αυτό είναι αδύνατο, για τον Θεό όμως τα πάντα είναι δυνατά.» Οι μαθητές, όντας φιλάνθρωποι, ρωτούν όχι για τους εαυτούς τους (διότι ήταν φτωχοί), αλλά για λογαριασμό όλων των ανθρώπων.