Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 19:28

Σε εκείνον που νικά, θα δώσω να καθίσει μαζί μου στον θρόνο μου, όπως κι εγώ νίκησα και κάθισα μαζί με τον Πατέρα μου στον θρόνο Του. Όποιος έχει αυτιά ας ακούσει τι λέει το Πνεύμα στις εκκλησίες. Μέσω του θρόνου φανερώνεται η βασιλεία και η ανάπαυση του μέλλοντος αιώνος. Λέει, λοιπόν, ότι όσοι νίκησαν τον εχθρό θα συνδοξαστούν και θα συμβασιλεύσουν μαζί μου. Το δε «όπως κι εγώ νίκησα» λέγεται ανθρωποπρεπώς εξαιτίας της πρόσληψης (της ανθρώπινης φύσης). Διότι ο Θεός Λόγος δεν απέκτησε τη βασιλεία ως έπαθλο αρετής· επειδή αυτήν την κατέχει ουσιωδώς και αιώνια. Εάν δεν ίσχυε αυτό, δεν θα μπορούσε να τη μεταδώσει σε άλλους, αλλά σύμφωνα με τον Θεολόγο και υιό της βροντής, από το πλήρωμά Του μετέδωσε σε όλους τους αγίους. Γι' αυτό και στους ιερούς αποστόλους υποσχέθηκε ότι θα καθίσουν σε δώδεκα θρόνους, προκειμένου να κρίνουν τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ. Επειδή, λοιπόν, για εμάς έγινε άνθρωπος, αν και είναι Θεός και βασιλιάς προαιώνιος, και συμμετείχε σε όλα τα δικά μας εκτός από την αμαρτία, μετέδωσε από όλα τα δικά Του στους νικητές του διαβόλου, στον βαθμό που ήταν δυνατό να τα δεχθούν οι άνθρωποι.

Οι άρχοντες των λαών συγκεντρώθηκαν μαζί με τον Θεό του Αβραάμ. Παρόμοιο είναι το: «Θα καθίσετε σε δώδεκα θρόνους, κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ». Διότι οι ισχυροί του Θεού επί της γης ανυψώθηκαν σφόδρα. Στη γη των πραέων, λέγει, η οποία πρόκειται να αποδοθεί στους αγίους, οι ισχυροί του Θεού υπερυψώθηκαν και υπερδοξάστηκαν, όπως διδαχθήκαμε από τον λόγο που αναφέρει: «Θα καθίσετε σε δώδεκα θρόνους».

Ορθ. Και πώς δεν κατόρθωσαν αληθινή δικαιοσύνη αυτοί που άκουσαν: «Θα καθίσετε και εσείς σε δώδεκα θρόνους, κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ;» και, «Εσείς είστε το φως του κόσμου;» Και ακόμη κι αν κατόρθωσαν αληθινή δικαιοσύνη, εντούτοις δεν είναι αυτοδικαιοσύνη. Ο δε Θεός Λόγος, όντας αυτοδικαιοσύνη, αφού έλαβε μορφή δούλου, «έγινε για εμάς δικαιοσύνη, και αγιασμός, και απολύτρωση.» Αυτός που είναι δικαιοσύνη, έγινε δικαιοσύνη σύμφωνα με τον λόγο της ανθρώπινης φύσης, ώστε εμάς που δεν είμαστε δικαιοσύνη, να μας δικαιώσει με τη δική του χάρη. Και ο ίδιος είναι Θεός και άνθρωπος· ως Θεός μεν, όντας δικαιοσύνη· ως άνθρωπος δε, γινόμενος δικαιοσύνη, για να εκπληρωθεί αυτό που ειπώθηκε: «Γι' αυτό όφειλε κατά πάντα να ομοιωθεί με τους αδελφούς.» Απολλ. Αν ο άνθρωπος έχει συμπλακεί με τον Θεό, εν Χριστώ νομοθετούσε ο ίδιος αφ' εαυτού του ή όχι; Αλλά αν μεν νομοθετούσε αφ' εαυτού του, είναι Θεός· αν όμως όχι αφ' εαυτού του, πώς δεν έλεγε: «Αυτά λέγει ο Κύριος», αλλά, «Εγώ σας λέω;» Και πώς δεν ήταν χωρισμένος από αυτόν που μιλούσε, εκείνος που δεν μιλούσε; Ορθ. Αν μεν ο Χριστός είναι άλλο πρόσωπο και δεν έχει συμπλακεί με τον Θεό, η ερώτησή σου είναι ανακόλουθη· αν όμως ο ίδιος ο Χριστός είναι Θεός και άνθρωπος, προς τι ο περιττός κόπος της ερώτησης; Από πού δε πήρες το ρήμα «συμπέπλεκται» και ρώτησας, εφόσον πουθενά η Γραφή δεν λέει κάτι τέτοιο;

Διότι, εάν εκείνος μεν ονομάζεται Υιός του Θεού, και εμείς ονομαζόμαστε υιοί του Υιού, τότε το επινόημά τους θα ήταν αληθοφανές· εάν όμως και εμείς ονομαζόμαστε υιοί του Θεού, του Οποίου και αυτός είναι Υιός, είναι προφανές ότι και εμείς μετέχουμε στον Πατέρα, ο οποίος λέει: «υιούς γέννησα και ύψωσα». Διότι, εάν δεν μετείχαμε σε αυτόν, δεν θα έλεγε: «γέννησα»· εάν όμως αυτός γέννησε, δεν είναι κάποιος άλλος, αλλά αυτός ο ίδιος είναι Πατέρας μας. Και δεν υπάρχει διαφορά, πάλι, εάν εκείνος έχει κάτι περισσότερο και έγινε πρώτος, ενώ εμείς έχουμε κάτι λιγότερο και γίναμε ύστερα, εφόσον όλοι μετέχουμε στον ίδιο και ονομαζόμαστε υιοί του ίδιου Πατέρα. Διότι το περισσότερο και το λιγότερο δεν φανερώνουν διαφορετική φύση, αφού αυτό το προσθέτει στον καθένα η πράξη της αρετής. Και άλλος μεν καθίσταται άρχοντας σε δέκα πόλεις, και άλλος σε πέντε· και άλλοι μεν κάθονται «σε δώδεκα θρόνους κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ», ενώ άλλοι ακούνε: «ελάτε οι ευλογημένοι του Πατέρα μου» και «εύγε, δούλε αγαθέ και πιστέ». Εφόσον, λοιπόν, εκείνοι έχουν τέτοια φρονήματα, εύλογα φαντάζονται ότι ο Θεός δεν είναι πάντοτε Πατέρας ενός τέτοιου υιού, ούτε ότι ένας τέτοιος υιός υπάρχει πάντοτε, αλλά ότι είναι κτίσμα που έγινε εκ του μη όντος και ότι δεν υπήρχε πριν γεννηθεί. Διότι αυτός είναι διαφορετικός από τον αληθινό Υιό του Θεού.

Προσέρχεται ο πλούσιος. Ρωτούν οι μαθητές: «Ποιος μπορεί να σωθεί;» Τότε λέει: «Θα καθίσετε σε δώδεκα θρόνους»· και, «Όποιος άφησε οικίες», και τα εξής. Έπειτα, ακολουθεί η παραβολή των εργατών. Και ανεβαίνοντας στα Ιεροσόλυμα, μίλησε στους μαθητές για τον θάνατό του. Η σύζυγος του Ζεβεδαίου αξιώνει τα πρωτεία υπέρ των υιών της. Οι απόστολοι φθονούν και νουθετούνται.

Έπρεπε λοιπόν, αφού ευεργετήθηκαν, να επανέλθουν στη μακάρια κατάσταση. Γι' αυτόν τον λόγο, υποσχέθηκε να εγκαταστήσει όχι βασιλείς, αλλά κριτές, χαρίζοντάς τους την ελευθερία· διότι δεν υπήρχε βασιλιάς στον Ισραήλ, αλλά ο καθένας έπραττε ό,τι φαινόταν σωστό στα μάτια του. —Ή, επειδή δεν ήταν πλέον καιρός βασιλέων, μετά την έλευση του αληθινού Βασιλέως, υποσχέθηκε να παράσχει κριτές παρόμοιους με τους προγενέστερους, δηλαδή τους μαθητές του Κυρίου, για τους οποίους έχει ειπωθεί: Θα καθίσετε σε δώδεκα θρόνους, κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ.

Μην προτιμήσεις απολύτως τίποτα περισσότερο από τον Θεό, ή μάλλον από τη δική σου σωτηρία, για να βρεθείς και εσύ μαζί με τον Ιωάννη, φέροντας το ομόθρονο με εκείνον αξίωμα. Διότι έτσι υποσχέθηκε ο Θεός σε όσους εγκατέλειψαν πατέρα ή μητέρα ή αδελφούς ή αγρούς ή οικίες, ότι θα καθίσουν σε δώδεκα θρόνους στη βασιλεία των ουρανών.

Ας τον ακολουθήσουμε, λοιπόν, και όταν καταδιώκεται και όταν αποφεύγει τις κακοτροπίες εκείνων που τον πολεμούν, ώστε να ανεβούμε κι εμείς στο όρος και να καθίσουμε εκεί μαζί του, δηλαδή να ανέλθουμε σε περιφανή και ενδοξότατη χάρη, μέσω του να συμβασιλεύσουμε μαζί του, όπως ακριβώς έλεγε και ο ίδιος: «Εσείς που με ακολουθήσατε στις δοκιμασίες μου, κατά την παλιγγενεσία, όταν καθίσει ο Υιός του ανθρώπου στον θρόνο της δόξας του, θα καθίσετε κι εσείς σε δώδεκα θρόνους για να κρίνετε τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ». Διότι νομίζω πως αυτά τα πνευματικά νοήματα εισάγει το ότι λέγεται πως οι μαθητές παραμένουν κοντά στον Σωτήρα, και αφού ανέβηκαν στο όρος, κάθισαν μαζί του. <Υψώνοντας λοιπόν τα μάτια ο Ιησούς και βλέποντας ότι πολύ πλήθος έρχεται προς αυτόν, λέει στον Φίλιππο: Από πού θα αγοράσουμε άρτους για να φάνε αυτοί; Αυτό όμως το έλεγε για να τον δοκιμάσει· διότι ο ίδιος γνώριζε τι επρόκειτο να κάνει. Του αποκρίθηκε ο Φίλιππος.> Ένα ακόμη μάθημα, άριστο και απολύτως πρέπον στους ιερότατους άνδρες, επινόησε ο Χριστός για τους μαθητές του, πείθοντάς τους να νικούν ακόμη και μέσα σε απόλυτες δυσκολίες τη δειλία σχετικά με τη φιλοξενία, και τον μεν δισταγμό γι' αυτό το ζήτημα να τον απορρίπτουν μακριά, να φτάνουν δε στην αρετή με πιο θερμές διαθέσεις. Από αυτό τι θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερο, τουλάχιστον για εκείνους που γνωρίζουν και θέλουν να εξασφαλίζουν για τον εαυτό τους την άνωθεν φιλία με τα μέσα που αρμόζουν;

Εμφανίστηκε, λοιπόν, ως άνθρωπος υπέρ ημών στον Πατέρα, για να στήσει πάλι μπροστά στο πρόσωπο του Πατέρα εμάς, που είχαμε αποδιωχθεί από το πρόσωπό Του εξαιτίας της αρχικής παράβασης. Κάθισε ως Υιός, ώστε και εμείς μέσω αυτού να ονομαστούμε υιοί και τέκνα Θεού. Γι' αυτόν τον λόγο και ο Παύλος, ο οποίος διατεινόταν ότι είχε τον Χριστό να μιλάει μέσα του, διδάσκοντας ότι όσα έγιναν ειδικά για εκείνον είναι κοινά για την ανθρώπινη φύση, λέει ότι «και μας συνανέστησε και μας συνεκάθισε στα επουράνια εν Χριστώ». Διότι το αξίωμα της συνεδρίας ανήκει αποκλειστικά στον Χριστό, ως Υιό κατά φύση, και θα πούμε ότι η δόξα της συγκαθέδρας ανήκει με τον πρέποντα τρόπο και αληθινά μόνο σε αυτόν. Το γεγονός όμως ότι αυτός που συγκάθεται είναι εξ ολοκλήρου όμοιος με εμάς, καθόσον εμφανίστηκε ως άνθρωπος, ενώ ταυτόχρονα νοείται και ως Θεός εκ Θεού, μεταβιβάζει κατά κάποιον τρόπο και σε εμάς τη χάρη αυτού του αξιώματος. Διότι, έστω κι αν δεν θα συγκαθίσουμε εμείς με τον Πατέρα (πώς άλλωστε θα μπορούσε ποτέ η δουλική φύση να ανέλθει στην ίδια τιμή με τον δεσπότη;), εντούτοις υποσχέθηκε στους αγίους μαθητές ότι θα καθίσουν σε θρόνους. «Διότι όταν», λέει, «ο Υιός του ανθρώπου καθίσει στον θρόνο της δόξας του, και εσείς θα καθίσετε σε δώδεκα θρόνους κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ».

Όταν δε πάλι ο Χριστός λάμψει από τους ουρανούς εκείνον τον καιρό, και εκείνος που θεωρήθηκε ότι είναι ελάχιστος και ασήμαντος, θα αναδειχθεί σε μέγα έθνος. Διότι θα καθοδηγήσει λαούς και θα ηγεμονεύσει σε πολλούς, εφόσον βεβαίως διήνυσε ευδόκιμη πορεία στον παρόντα βίο· και αυτό μπορεί κανείς να το δει από όσα είπε ο Χριστός, διότι μιλώντας στους αποστόλους λέει: «Όταν ο Υιός του ανθρώπου καθίσει», λέει, «επί του θρόνου της δόξης αυτού, τότε και εσείς θα καθίσετε σε δώδεκα θρόνους, κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ». Αλλά βεβαίως και στη διανομή των ταλάντων βρίσκεται να λέει: «Να έχεις εξουσία πάνω από δέκα φυλές»· σε άλλους δε δίνει μικρότερο μερίδιο· «Διότι να έχεις», λέει, «εξουσία πάνω από πέντε πόλεις». Προσφέροντας οπωσδήποτε ανταμοιβή ισάξια με τις αρετές τους, και σταθμίζοντας την τιμή που αρμόζει στον καθένα. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο λοιπόν χαίρονται οι άγιοι και λένε: «Υπέταξε σε μας λαούς, και έθνη κάτω από τα πόδια μας». Όσο για εκείνους βέβαια που θεωρήθηκαν ελάχιστοι κατά τη διάρκεια του βίου τους, έπειτα όμως αναδείχθηκαν σε χιλιάδες και σε μέγα έθνος: «Εγώ», λέει, «ο Κύριος των πάντων, θα τους συνάξω στους καιρούς», εννοώντας προφανώς τους καιρούς της έλευσής Του από τους ουρανούς.

ΑΛΛΟ. Εάν, σύμφωνα με εσάς, ω θεομάχοι, δεν δύναται να εκπληρώσει το αίτημα των υιών του Ζεβεδαίου, και για τον λόγο αυτόν λέει, «Δεν είναι δικό μου να το δώσω», πώς σε άλλη περίπτωση διαπιστώνεται ότι το χαρίζει σε όλους μαζί τους μαθητές, λέγοντας τα εξής: «Αλήθεια, αλήθεια σας λέω, όταν καθίσει ο Υιός του ανθρώπου επί του θρόνου της δόξης του, θα καθίσετε και εσείς σε δώδεκα θρόνους;» Διότι αυτό δεν είναι λόγος κάποιου που προφητεύει τα μέλλοντα, αλλά κάποιου που προσφέρει τη χάρη σε όσους κόπιασαν μαζί του.

Ερμηνεία του ρητού, «Δεν είναι δικό μου να το δώσω», και σαφής διδασκαλία για το πώς πρέπει να το κατανοούμε. Καθώς ο Σωτήρας μας Χριστός προέτρεπε τους μαθητές να μην επιθυμούν να αποκτήσουν απολύτως τίποτα σε αυτή τη ζωή, αλλά μάλλον να απέχουν από τη φιλαργυρία, και να προσηλώνονται απερίσπαστα στον Θεό, αφιερωμένοι εξ ολοκλήρου στη λατρεία Του, και επειδή υποσχόταν ότι θα ανταποδώσει πλούσια τιμή σε όσους τηρούν αυτή την εντολή, τον πλησίασαν λέγοντας: «Ιδού, εμείς αφήσαμε τα πάντα και σε ακολουθήσαμε· τι άραγε θα υπάρξει για εμάς;» Σε αυτή τους την ερώτηση ο Χριστός αποκρίνεται: «Εσείς που με ακολουθήσατε, κατά την παλιγγενεσία, όταν καθίσει ο Υιός του ανθρώπου στον θρόνο της δόξας του, θα καθίσετε και εσείς σε δώδεκα θρόνους, κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ». Ακούγοντας αυτή την υπόσχεση, οι γιοι του Ζεβεδαίου κυριεύθηκαν από μια επιθυμία που δεν τους ταίριαζε. Διότι αυτό που είχε προταθεί σε όλους τους μαθητές ως αμοιβή για την αφοσίωσή τους στον Χριστό, ήθελαν να το οικειοποιηθούν μόνοι τους. Όμως, από ντροπή μήπως φανεί ότι έχουν ηττηθεί από την επιθυμία της κενής δόξας, οι ίδιοι σιωπούν χωρίς να αποκαλύπτουν τις σκέψεις τους, αλλά παρασκευάζουν τη μητέρα τους να τους εξυπηρετήσει σε αυτό. Και πράγματι, εκείνη πλησίασε και είπε: «Πες να καθίσουν αυτοί οι δύο γιοι μου, ο ένας στα δεξιά σου και ο άλλος στα αριστερά σου». Φαίνεται λοιπόν μέσα από αυτά, ότι η γυναίκα προσπαθούσε να αποσπάσει μόνο για τα δικά της παιδιά αυτό που οφειλόταν σε όλους.

Διότι αν δεν συμβαίνει αυτό, ποια λογική έχει το να πλησιάζει και να ζητά πάλι αυτό που ήδη έχει δοθεί; Επειδή και αυτοί ήταν ανάμεσα σε εκείνους που άκουσαν: «Εσείς που με ακολουθήσατε, θα καθίσετε σε δώδεκα θρόνους». Γνωρίζοντας δε ο Σωτήρας ως Θεός τι υπήρχε μέσα στον άνθρωπο, προσκαλεί μεν τους γιους του Ζεβεδαίου, αλλά δεν τους ελέγχει απότομα, επειδή είναι φιλάγαθος, ώστε να μην τους βυθίσει στην απελπισία από το βάρος της λύπης. Αντιθέτως, τους λέει πειστικά: «Δεν είναι δικό μου να το δώσω»· και βέβαια δεν κατηγορεί τη δική του φύση, ότι τάχα δεν έχει τη δύναμη να το παραχωρήσει (διότι είναι όντως άτοπο και πολύ ανόητο να το σκέφτεται κανείς έτσι, εφόσον ήδη φαίνεται ότι το έχει παραχωρήσει και το έχει υποσχεθεί), αλλά επειδή, λέει, ζητάτε να λάβετε μια άδικη χάρη και μια τέτοια απαίτηση, την οποία δεν αρμόζει σε εμένα να παραχωρήσω, «Δεν είναι δικό μου να το δώσω». Διότι είμαι δίκαιος κριτής, και αποδίδω τα βραβεία ανάλογα με την αξία των κόπων του καθενός, σαν μια μορφή οφειλής. Εξάλλου, θεωρήσατε ως κενή δόξα το να καθίσετε στα δεξιά μου και στα αριστερά μου· αλλά δεν είναι δικό μου να το παραχωρήσω αυτό. Διότι αυτός που διδάσκει να μην αρρωσταίνουμε, δεν θα μετέδιδε ο ίδιος ασθένεια σε κάποιον· όπως ακριβώς αν η φωτιά έλεγε σε κάποιον που θέλει να δροσιστεί και ζητά κάτι τέτοιο από αυτήν: «Δεν είναι δικό μου γνώρισμα να σου προσφέρω αυτό που ζητάς, διότι είμαι διαφορετικής φύσης».

Μέσω αυτών των αρετών, λοιπόν, αξιώθηκαν τόσο μεγάλης δόξας και αναδείχθηκαν φίλοι και αδελφοί του Κυρίου. Άλλοτε μεν ο Κύριος τους έλεγε: εσείς είστε φίλοι μου, εάν κάνετε αυτά που σας παραγγέλλω. Μετά δε την ανάσταση έλεγε στις γυναίκες: πηγαίνετε στη Γαλιλαία και αναγγείλετε στους αδελφούς μου ότι προπορεύομαι από εσάς. Γι' αυτόν τον λόγο, κατά την παλιγγενεσία τους υποσχέθηκε καθίσματα σε δώδεκα θρόνους, και ο Δεσπότης είπε ότι αυτοί θα εγκαθιδρυθούν ως κριτές των δώδεκα φυλών του Ισραήλ.

καθώς το θείο γράμμα υποδηλώνει ότι το σώμα του Μωυσή δεν ενταφιάστηκε από ανθρώπους, αλλά, όπως υποθέτει η σκέψη, από αγίους αγγέλους· και όλα αυτά ενώ αυτός βρισκόταν ακόμη σε τούτον τον κόσμο, ακόμη μέσα σε τούτο το ψυχικό σώμα, το οποίο συγχρόνως είχε γίνει τελείως πνευματικό. Λαμβάνοντας δε από εδώ τον αρραβώνα, ως υπόδειγμα της τέλειας βλάστησης (που θα γίνει) τότε, όταν θα εκπληρωθεί το ρητό: «σπείρεται με ατιμία, ανασταίνεται με δόξα· σπείρεται με αδυναμία, ανασταίνεται με δύναμη». Διότι πώς να μην είναι ασθενές αυτό που σπείρεται και δεν γνωρίζει πού σπείρεται; Πώς να μην είναι άτιμο αυτό που ρίχνεται στο μνήμα και σκεπάζεται με χώμα, που διαρρηγνύεται, θρυμματίζεται και χάνει τις αισθήσεις του; Πώς να μην είναι έντιμο αυτό που ανασταίνεται, διαμένει αιώνια και, με την ελπίδα της φιλανθρωπίας του Θεού, αποκτά τη βασιλεία στους ουρανούς, όπου θα λάμψουν «οι δίκαιοι όπως ο ήλιος», όπου θα είναι «ισάγγελοι», όπου θα χορεύσουν μαζί με τον Νυμφίο, όπου οι Απόστολοι γύρω από τον Πέτρο «θα καθίσουν πάνω σε δώδεκα θρόνους, κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ», όπου οι δίκαιοι θα λάβουν «εκείνα που μάτι δεν είδε και αυτί δεν άκουσε και σε καρδιά ανθρώπου δεν ανέβηκαν, τα οποία ετοίμασε ο Θεός για εκείνους που τον αγαπούν»; Επομένως, η ανάστασή μας, όπως και κάθε ανθρώπου, δικαίου και αδίκου, απίστου και πιστού, εναπόκειται στον Θεό· οι μεν θα αναστηθούν για αιώνια ζωή, οι δε για αιώνια κρίση. 70.

Γι' αυτό, βλέποντάς τον να γίνεται «πρόδρομος», ο φθονερός προς τα καλά έσπευσε και τον άρπαξε νωρίτερα, σαν «να ήθελε να τον καταπιεί πριν καν τον πιάσει από το χέρι»· έτσι λοιπόν τον «κατάπιε», αφού επικράτησε. Αλλά τα μεν σχετικά με το «στεφάνι της ύβρεως» και τα σχετικά με το «άνθος που έπεσε» είναι αυτής της λογής· για την «ημέρα εκείνη» όμως, λέει, δηλαδή κατά τον ίδιο χρόνο, «θα είναι ο Κύριος Σαβαώθ το στεφάνι της ελπίδας που πλέχτηκε από δόξα για όσους απέμειναν από τον λαό», δηλαδή για εκείνους που «διασώθηκαν» από την απώλεια ολόκληρου του λαού. Αυτοί δε ήταν οι απόστολοι και μαθητές του Σωτήρα, στους οποίους υπόσχεται ότι ο ίδιος ο Κύριος θα γίνει «στεφάνι ελπίδας». Έπειτα, επειδή έχει ειπωθεί ότι θα «καθίσουν σε θρόνους κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ», ο ίδιος ο Κύριος έγινε για αυτούς «και πνεύμα κρίσεως», και επιπλέον ο ίδιος ήταν η «δύναμή» τους, για να υποδέχονται εκείνους που πρόκειται να «επιστρέψουν από τον πόλεμο» στην «πύλη» της Εκκλησίας.

Αν όμως παραξενεύει την ακοή σου ως παράδοξος αυτός ο λόγος, έχω πρόχειρη τη μαρτυρία, ότι σε εκείνους που δαπανούν με ευσέβεια και ευεργετούν, ο Θεός αποδίδει την αμοιβή πολλαπλασιάζοντάς την. Διότι, όταν ο Πέτρος ρωτούσε και έλεγε: «Ιδού, εμείς αφήσαμε τα πάντα και σε ακολουθήσαμε· τι άραγε θα γίνει με εμάς;», Εκείνος αναφέρει: «Αλήθεια σας λέγω, καθένας που άφησε σπίτια ή αδελφούς ή αδελφές ή πατέρα ή μητέρα ή γυναίκα ή παιδιά ή αγρούς, θα λάβει εκατονταπλάσια και θα κληρονομήσει ζωή αιώνια». Βλέπεις τη γενναιοδωρία; Βλέπεις την αγαθότητα; Ο εξαιρετικά αναίσχυντος δανειστής κοπιάζει για να διπλασιάσει το κεφάλαιο, ενώ ο Θεός δίνει οικειοθελώς το εκατονταπλάσιο σε εκείνον που δεν καταπιέζει τον αδελφό του. Πείσου, λοιπόν, στον Θεό που σε συμβουλεύει, και θα λάβεις αναμάρτητους τόκους. Γιατί φθείρεις τον εαυτό σου με αμαρτωλές μέριμνες, μετρώντας τις ημέρες, υπολογίζοντας τους μήνες, έχοντας το νου σου στο κεφάλαιο, ονειροπολώντας τις προσαυξήσεις, φοβούμενος την προθεσμία, μήπως και καταφθάσει άκαρπη σαν χαλαζοχτυπημένος θερισμός; Ο δανειστής περιεργάζεται τις πράξεις του οφειλέτη, τις αποδημίες του, τις κινήσεις του, τις μετακινήσεις του, τις εμπορικές του συναλλαγές.

Υποδεικνύοντας λοιπόν ο Κύριος αυτήν την υπερβολή της δόξας και των μελλοντικών αγαθών, προς μεν τους αγίους μαθητές και αποστόλους του έλεγε: «αλήθεια σας λέω, εσείς που με ακολουθήσατε, κατά την παλιγγενεσία, όταν ο Υιός του ανθρώπου καθίσει στον θρόνο της δόξας του, θα καθίσετε και εσείς σε δώδεκα θρόνους, κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ», προς όλους δε γενικά τους πιστούς: «καθένας», λέει, «που άφησε σπίτι ή αδελφούς ή αδελφές ή πατέρα ή μητέρα ή γυναίκα ή παιδιά ή χωράφια εξαιτίας του ονόματός μου, θα λάβει εκατονταπλάσια και θα κληρονομήσει αιώνια ζωή· ενώ όποιος αγαπά πατέρα ή μητέρα περισσότερο από εμένα, δεν είναι άξιός μου».

Ως ευλογία εννοεί αυτή των αποστόλων, την οποία ο Χριστός διακήρυξε προς αυτούς: «Αλήθεια σας λέω, εσείς που με ακολουθήσατε, θα καθίσετε σε δώδεκα θρόνους, κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ». «Και ντύθηκε την κατάρα.» Διότι αυτά τυγχάνει να είναι τα εσωτερικά του ανθρώπου. Ώστε, από τις δυνάμεις της ψυχής, τα μεν σπλάγχνα είναι οι λογικές δυνάμεις, επειδή τα σπλάγχνα δεν συγκρατούν την ίδια τροφή, αλλά άλλοτε δέχονται και άλλοτε αποβάλλουν. Όπως ακριβώς και οι λογισμοί δεν παραμένουν σταθεροί στα ίδια πράγματα, διότι μεταβάλλονται συνεχώς. Τα δε οστά ας τα κατανοήσουμε ως τις πρακτικές δυνάμεις, ως ισχυρά. Επειδή δε το μεν νερό είναι κατάλληλο για τα σπλάγχνα (καθώς αυτά τρέφονται με υγρασία), ενώ το λάδι για τα οστά (διότι ευεργετούνται σφόδρα με την επάλειψη του λαδιού), ευλόγως απέδωσε το νερό στα σπλάγχνα και το λάδι στα οστά, για να δείξει ότι ακριβώς του ταίριαξαν τα της κατάρας, εφόσον επιδίωξε την πονηρία που ήταν κατάλληλη σε αυτήν. «Και συ, Κύριε, ενέργησε υπέρ εμού.» Έχει λεχθεί πολλές φορές, ότι στο πρόσωπο του Χριστού αρμόζουν τα ταπεινά λόγω της ανθρώπινης φύσης Του, αλλά και έτσι τα υψηλά έχουν συζευχθεί με τα ταπεινά. Διότι λέγοντας, «Ενέργησε υπέρ εμού», πρόσθεσε «ένεκα του ονόματός σου», δηλαδή ένεκα της δικής μου αξίας. Διότι Όνομα του Πατρός είναι ο Υιός· για αυτό και λέγεται, «Ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου», ως ίσος και απαράλλακτος με Αυτόν, και για τον λόγο αυτό αναλαμβάνει το όνομα του Πατρός.

Ω, πόσα κατεργάστηκε ο Αγαθός για τη σωτηρία μέσω πονηρών δούλων! Κατήλθε από τους ουρανούς, ανήλθε στους ουρανούς, και από τους ουρανούς πάλι θα έλθει. Και πώς θα έλθει; Όχι μεταβαλλόμενος σε άλλη υπόσταση, αλλά με τη μορφή της σάρκας, με το ανθρώπινο σχήμα· όχι βέβαια πράττοντας ταπεινά, όπως προηγουμένως, όχι κοιμώμενος πάνω σε πλοιάριο, όχι καταπονημένος από τη δίψα σε κάποιο πηγάδι, όχι καθήμενος πάνω σε πώλο όνου, αλλά εποχούμενος επί πώλου νεφελοειδούς· όχι έχοντας ως ακολουθία αλιείς, αλλά δορυφορούμενος από αγγέλους· όχι παριστάμενος σε βήμα δικαστού, αλλά κρίνοντας ο Ίδιος τα πέρατα της οικουμένης, και χαρίζοντας δικαστική εξουσία στους ίδιους τους αλιείς. Όπως ακριβώς και ο Ίδιος διδάσκει, λέγοντας προς μεν τους μαθητές: «Όταν καθίσει ο Υιός του ανθρώπου επί του θρόνου της δόξης Του, θα καθίσετε και εσείς σε δώδεκα θρόνους, κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ»· προς δε τους Ιουδαίους: «Αν εγώ εκβάλλω τα δαιμόνια με τη δύναμη του Βεελζεβούλ, οι υιοί σας με τη δύναμη τίνος τα εκβάλλουν; Γι' αυτόν τον λόγο, αυτοί θα είναι κριτές σας»· διότι, αν και προέρχονταν από τους Ιουδαίους, δεν είχαν το φρόνημα των Ιουδαίων, αλλά προτίμησαν τα πάθη του Χριστού και τα στίγματα, αντί για τους κυριοκτόνους συγγενείς τους.

Άκουγε τον ίδιο τον Χριστό να λέει στους μαθητές: «Θα καθίσετε σε δώδεκα θρόνους, για να κρίνετε τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ»· και πάλι: «Το να καθίσετε όμως στα δεξιά μου και στα αριστερά μου δεν ανήκει σε εμένα να το δώσω, αλλά θα δοθεί σε εκείνους για τους οποίους έχει ετοιμαστεί από τον Πατέρα». Επομένως, έχει ετοιμαστεί. Και ορθά είπε: «Με την αγαθότητά του προς εμάς εν Χριστώ Ιησού». Διότι το να καθίσει κανείς στα δεξιά αποτελεί τιμή που ξεπερνά κάθε τιμή, και μετά την οποία δεν υπάρχει άλλη. Αυτό, λοιπόν, λέει, ότι και εμείς θα καθίσουμε. Είναι όντως υπερβάλλων πλούτος, είναι όντως υπερβάλλον το μέγεθος της δυνάμεώς του, το να καθίσει κανείς μαζί με τον Χριστό. Ακόμη και αν είχες αμέτρητες ζωές, δεν θα τις θυσίαζες για χάρη του; Εάν, δηλαδή, έπρεπε να μπεις στη φωτιά, δεν θα έπρεπε να το υπομείνεις με προθυμία; Και ο ίδιος πάλι λέει: «Θέλω, όπου είμαι εγώ, εκεί να είναι και οι δικοί μου διάκονοι». Εάν λοιπόν έπρεπε να κατακομματιάζεσαι κάθε μέρα, δεν θα έπρεπε για χάρη αυτών των αγαθών να το αποδέχεσαι πρόθυμα; Αναλογίσου πού κάθισε Εκείνος.

Διότι, όταν εκείνος είπε, «Εμείς αφήσαμε τα πάντα και σε ακολουθήσαμε· τι θα υπάρξει για εμάς;», ο Χριστός τους απάντησε ότι «Θα καθίσετε σε δώδεκα θρόνους, κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ». Αυτά δε τα προανέφερα, ώστε, όταν τον δείξω να αγωνιά υπέρ των συνδούλων του, να μην πεις ότι φοβόταν για τον εαυτό του. Διότι πώς θα μπορούσε να φοβηθεί, όταν εκείνος ο ίδιος που επρόκειτο να τον στεφανώσει είχε ήδη αποφανθεί για τον στέφανο και τα βραβεία;

Διότι η εγκατάλειψη των πάντων συνέβη με σκοπό την ακολούθηση, και η ακολούθηση κατέστη ευκολότερη εξαιτίας της εγκατάλειψης, και αυτό τους προετοίμαζε να λαμβάνουν θάρρος και να χαίρονται επειδή τα εγκατέλειψαν. Τι απαντά λοιπόν Εκείνος; «Αλήθεια σας λέω, ότι εσείς που με ακολουθήσατε, κατά την παλιγγενεσία, όταν ο Υιός του ανθρώπου καθίσει επί του θρόνου της δόξας Του, θα καθίσετε και εσείς σε δώδεκα θρόνους, κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ». Τι λοιπόν; Θα καθίσει, λέει, και ο Ιούδας; Ουδαμώς. Πώς λοιπόν λέει: «Εσείς θα καθίσετε σε δώδεκα θρόνους»; Πώς θα εκπληρωθεί η υπόσχεση; Άκουσε πώς και για ποιον λόγο. Υπάρχει ένας νόμος θεσπισμένος από τον Θεό, ο οποίος αναγνώσθηκε στους Ιουδαίους μέσω του προφήτη Ιερεμία, και λέει τα εξής: «Θα μιλήσω κάποτε εναντίον ενός έθνους και μιας βασιλείας, για να την ξεριζώσω και να την καταστρέψω· και εάν το έθνος εκείνο επιστρέψει από τις κακίες του, θα μετανοήσω και εγώ για τα δεινά που σκέφτηκα να τους επιφέρω. Και άλλοτε θα μιλήσω για ένα έθνος και μια βασιλεία, για να την ανοικοδομήσω και να την καταφυτεύσω· και εάν πράξουν το πονηρό ενώπιόν μου, με το να μην ακούσουν τη φωνή μου, θα μετανοήσω και εγώ για τα αγαθά τα οποία είπα ότι θα τους κάνω». Διότι ακριβώς τον ίδιο κανόνα τηρώ και στις ευεργεσίες, λέει. Διότι, ακόμη κι αν πω ότι θα ανοικοδομήσω, εάν όμως καταστήσουν τους εαυτούς τους ανάξιους της υπόσχεσης, δεν θα το πράξω πλέον. Πράγμα το οποίο συνέβη και στην περίπτωση του ανθρώπου που πλάστηκε πρώτος.

Στους μεν μαθητές, λοιπόν, υποσχέθηκε τα μέλλοντα, λέγοντας: «Θα καθίσετε σε δώδεκα θρόνους»· διότι βρίσκονταν πλέον σε υψηλότερο πνευματικό επίπεδο και δεν αναζητούσαν τίποτα από τα παρόντα· στους άλλους όμως υπόσχεται και τα επίγεια. Διότι, λέγει, καθένας που άφησε αδελφούς, ή αδελφές, ή πατέρα, ή μητέρα, ή γυναίκα, ή τέκνα, ή αγρούς, ή οικία, ένεκα του ονόματός μου, θα λάβει εκατονταπλάσια σε αυτόν τον αιώνα και θα κληρονομήσει αιώνια ζωή.

Αυτοί λοιπόν οι πιστοί συγκάθονται με τον Δεσπότη, ακούγοντας: «Εσείς δε οι δώδεκα θα καθίσετε σε δώδεκα θρόνους, κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ». «Οι οφθαλμοί μου είναι στραμμένοι στους πιστούς της γης, για να συγκάθονται μαζί μου». Ω του θαύματος! Οι πήλινοι κάθονται, και οι ασώματοι παρίστανται.

Δεν του είπε, όπως στον Πέτρο: «Έλα πίσω μου, και θα σε κάνω ψαρά ανθρώπων»· ούτε του είπε, όπως στους δώδεκα, ότι: «Θα καθίσετε σε δώδεκα θρόνους κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ»· μάλλον δε, ούτε καν με έναν λόγο δεν τον αξίωσε. Δεν του έδειξε κανένα θαύμα, δεν είδε νεκρό να ανασταίνεται, ούτε δαίμονες να εκδιώκονται· δεν είδε τη θάλασσα να υπακούει, δεν του είπε τίποτα περί βασιλείας, ούτε περί γεέννης· και πάνω από όλα, τον ομολόγησε, και μάλιστα ενώ ο άλλος τον χλεύαζε· διότι τον χλεύαζε ο άλλος ληστής. Διότι υπήρχε και άλλος ληστής σταυρωμένος μαζί του, προκειμένου να εκπληρωθεί εκείνο, ότι: «Συγκαταλέχθηκε μεταξύ των ανόμων». Διότι οι Ιουδαίοι ήθελαν να διαβάλουν τη δόξα του, και από παντού αντιδρούσαν κακόβουλα στα όσα συνέβαιναν· αλλά η αλήθεια έλαμπε από παντού, και αυξανόταν μέσα από τα δικά τους εμπόδια. Τον χλεύαζε, λοιπόν, ο άλλος ληστής. Είδες τον έναν ληστή και τον άλλον; Αμφότεροι βρίσκονταν πάνω στον σταυρό, αμφότεροι προέρχονταν από βίο ληστρικό, αμφότεροι από πονηρία. Αλλά δεν κατέληξαν και οι δύο στην ίδια μοίρα, διότι ο μεν κληρονόμησε τη βασιλεία, ενώ ο δε παραπέμφθηκε στη γέεννα.

Διότι ούτε του είπε, όπως στον Πέτρο και τον Ανδρέα: «Ελάτε, και θα σας κάνω αλιείς ανθρώπων»· ούτε του είπε, όπως στους δώδεκα μαθητές, ότι: «Θα καθίσετε σε δώδεκα θρόνους, κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ». Γενικά δε, ούτε καν ενός λόγου δεν τον αξίωσε.

Εάν όμως θέλεις οπωσδήποτε να ακούσεις τα έπαθλα των αποστόλων, άκουσε εκείνον που πρόκειται να τα δώσει να λέει: «Εσείς που με ακολουθήσατε, όταν καθίσει ο Υιός του ανθρώπου στον θρόνο της δόξας του, θα καθίσετε και εσείς σε δώδεκα θρόνους κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ». Και πουθενά εδώ δεν αναφέρεται ο Αβραάμ, ούτε ο γιος του, ούτε ο γιος εκείνου, ούτε ο κόλπος που τους έλαχε, αλλά κάποιο αξίωμα πολύ μεγαλύτερο από αυτό· διότι αυτοί θα καθίσουν για να κρίνουν τους απογόνους εκείνων. Η διαφορά δεν είναι φανερή μόνο από αυτό, αλλά και από το γεγονός ότι όσα αξιώθηκε ο Αβραάμ, θα τα αξιωθούν πολλοί. Διότι «πολλοί», λέγει, «θα έλθουν από ανατολάς και δυσμάς και θα ανακλιθούν μαζί με τον Αβραάμ, τον Ισαάκ και τον Ιακώβ»· αυτούς τους θρόνους όμως, κανένας άλλος δεν πρόκειται να τους καταλάβει, παρά μόνο η χορεία αυτών των αγίων.

«Διότι όπου είναι δύο ή τρεις συγκεντρωμένοι στο όνομά μου, εκεί βρίσκομαι και εγώ ανάμεσά τους.» Και πάλι: «Λάβετε Πνεύμα Άγιο· σε όποιους συγχωρήσετε τις αμαρτίες, τους συγχωρούνται· σε όποιους τις κρατήσετε, παραμένουν κρατημένες.» Και πάλι: «Θα καθίσετε σε δώδεκα θρόνους κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ.» Και ξανά: «Όσα τυχόν δέσετε πάνω στη γη, θα είναι δεμένα στον ουρανό, και όσα τυχόν λύσετε πάνω στη γη, θα είναι λυμένα στον ουρανό.» Και αλλού: «Δεν προσεύχομαι, λέει ο Κύριος, μόνο για τούτους, αλλά και για εκείνους που θα πιστεύουν σε εμένα μέσω του λόγου τους· ώστε όλοι να είναι ένα, όπως εσύ, Πατέρα, είσαι μέσα μου και εγώ μέσα σε εσένα. Και εγώ τη δόξα που μου έχεις δώσει την έχω δώσει σε αυτούς, ώστε να έχουν τελειωθεί σε ένα, και για να γνωρίσει ο κόσμος ότι εσύ τους αγάπησες, καθώς αγάπησες εμένα· και ώστε όπου είμαι εγώ, να είναι και εκείνοι μαζί μου, για να θεωρούν τη δική μου δόξα, την οποία μου έδωσες.» Και ο θεσπέσιος απόστολος Πέτρος λέει: «Δίνοντας το Άγιο Πνεύμα σε αυτούς, όπως ακριβώς και σε εμάς», και την ίδια δωρεά έδωσε ο Θεός στα έθνη, καθώς μιλούσαν σε γλώσσες και προφήτευαν.

«Η ευλογία του Κυρίου βρίσκεται στην ανταμοιβή του ευσεβούς. Η δωρεά του Κυρίου παραμένει στους ευσεβείς.» «Πίστεψε σε αυτόν, και θα σε βοηθήσει.» «Η ομιλία του ευσεβούς είναι πάντοτε γεμάτη σοφία.» «Να συναναστρέφεσαι συνεχώς με άνθρωπο ευσεβή.» «Καθένας που θα με ομολογήσει εμπρός στους ανθρώπους, θα τον ομολογήσω κι εγώ εμπρός στον Πατέρα μου τον εν ουρανοίς.» «Αλήθεια σας λέγω· εάν έχετε πίστη σαν κόκκο σιναπιού, θα πείτε στο όρος τούτο, “Μετάβα από εδώ εκεί”, και θα μεταβεί· και τίποτα δεν θα είναι αδύνατο σε εσάς.» «Αποκριθείς ο Πέτρος του είπε: “Ιδού, εμείς αφήσαμε τα πάντα και σε ακολουθήσαμε· τι άραγε θα υπάρξει για εμάς;” Ο δε Ιησούς τους είπε: “Αλήθεια σας λέγω, ότι εσείς που με ακολουθήσατε, κατά την παλιγγενεσία, όταν καθίσει ο Υιός του ανθρώπου στον θρόνο της δόξας του, θα καθίσετε και εσείς σε δώδεκα θρόνους κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ. Και καθένας που άφησε οικίες, ή αδελφούς, ή πατέρα, ή μητέρα, ή γυναίκα, ή τέκνα, ή αγρούς χάριν του ονόματός μου, θα λάβει εκατονταπλάσια και θα κληρονομήσει αιώνια ζωή.”» «Αποκριθείς ο Ιησούς τους είπε: “Αλήθεια σας λέγω· εάν έχετε πίστη και δεν αμφιβάλλετε, όχι μόνο αυτό που έγινε στη συκιά θα κάνετε, αλλά και αν πείτε στο όρος τούτο, 'Σήκω και πέσε στη θάλασσα', θα γίνει· και όλα όσα ζητήσετε στην προσευχή με πίστη, θα τα λάβετε.”» «Στα δικά του ήλθε, και οι δικοί του δεν τον δέχτηκαν.»

Λόγος του Νεοφύτου μοναχού και εγκλείστου στους θείους και κορυφαίους των Αποστόλων Πέτρο και Παύλο και στους λοιπούς Αποστόλους. Ευλόγησον, πάτερ. Εορτάζοντας σήμερα την πανήγυρη των αποστόλων και μυστών και φίλων και αδελφών του Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού, ποιος είναι ικανός να τους εξυμνήσει επάξια; Διότι, αν στους φίλους και αδελφούς των επίγειων βασιλέων απονέμεται πολλή τιμή από όλους, πόσο μάλλον σε εκείνους που αξιώθηκαν να γίνουν κατά χάριν φίλοι και αδελφοί του Βασιλέως της δόξης. «Εσείς είστε φίλοι μου», λέει, «εάν κάνετε όσα εγώ σας εντέλλομαι». Και: «Εγώ σας αποκάλεσα φίλους, διότι όλα όσα άκουσα από τον Πατέρα μου σας τα έκανα γνωστά». Και: «Πηγαίνετε», λέει, «και αναγγείλτε στους αδελφούς μου να πάνε στη Γαλιλαία, και εκεί θα με δουν». «Καθώς με απέστειλε ο Πατέρας» για να θεραπεύω «κάθε νόσο και κάθε ασθένεια» και «να συγχωρώ αμαρτίες», «έτσι και εγώ στέλνω εσάς». Και: «Αν κάποιων συγχωρήσετε τις αμαρτίες, τους συγχωρούνται, αν κάποιων τις κρατήσετε, παραμένουν κρατημένες». Και: «Στην παλιγγενεσία, όταν καθίσει ο Υιός του ανθρώπου στον θρόνο της δόξας του, θα καθίσετε και εσείς σε δώδεκα θρόνους για να κρίνετε τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ».

Ματθ. 19, 28 Επειδή είναι συνήθεια αυτοί που ελέγχουν να εξετάζονται και οι ίδιοι και κατά κάποιον τρόπο να βρίσκονται στην ίδια θέση με αυτούς που ελέγχονται, ο Χριστός δείχνει ότι οι απόστολοι δεν θα ελέγξουν τους Ιουδαίους που απείθησαν με αυτόν τον τρόπο, αλλά οι ίδιοι θα λάμπουν με τιμή και δόξα, ενώ εκείνοι θα βρίσκονται σε έσχατη αδοξία και κατήφεια. Για να υποδηλώσει, λοιπόν, το καθένα από αυτά, στους μεν προσέδωσε θρόνους, καθέδρες και εξουσία κρίσεως, ενώ τους άλλους τους τοποθέτησε στη θέση εκείνων που παρίστανται για να κριθούν. Διότι μέσω καθενός από αυτά, για τους μεν υποδηλώνεται η τιμή, η δόξα και η λαμπρότητα, ενώ για τους δε τα αντίθετα.

Παρομοίως δε, και ο σατανάς και οι δυνάμεις και οι άρχοντες του σκότους, μετά την παράβαση της εντολής, εγκαταστάθηκαν στην καρδιά, στον νου και στο σώμα του Αδάμ σαν σε δικό τους θρόνο. Για τον λόγο αυτόν, λοιπόν, ήρθε ο Κύριος και έλαβε σώμα από την Παρθένο. Διότι, εάν επιθυμούσε να κατέλθει με γυμνή τη θεότητα, ποιος θα μπορούσε να το αντέξει; Αντιθέτως, μιλούσε στους ανθρώπους μέσω του οργάνου του σώματος. Επομένως, τα πνεύματα της πονηρίας, τα οποία είχαν εγκατασταθεί στο σώμα, τα καθαίρεσε από τους θρόνους των νοημάτων και των λογισμών, στους οποίους κυριαρχούσαν, και ο Κύριος καθάρισε τη συνείδηση και έκανε δικό Του θρόνο τον νου, τους λογισμούς και το σώμα. Ερώτηση: Τι σημαίνει, λοιπόν, αυτό που είπε: «θα καθίσετε πάνω σε δώδεκα θρόνους κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ»; Απόκριση: Βρίσκουμε ότι αυτό συνέβη πάνω στη γη, όταν ο Κύριος ανελήφθη στους ουρανούς. Διότι έστειλε το Παράκλητο Πνεύμα στους δώδεκα αποστόλους και την άγια δύναμη, η οποία, όταν ήλθε, κατασκήνωσε και εγκαταστάθηκε στους θρόνους των νοημάτων τους. Επειδή δε οι παριστάμενοι είπαν ότι «αυτοί είναι γεμάτοι από γλεύκος», άρχισε ο Πέτρος να τους κρίνει, λέγοντας για τον Ιησού ότι «έναν άνδρα δυνατό σε λόγια και σε θαύματα εσείς τον σταυρώσατε κρεμώντας τον πάνω σε ξύλο». Και ιδού, εκεί επιτελεί θαυμάσια, διαρρηγνύει τις πέτρες των μνημείων και ανασταίνει τους νεκρούς.

Ερώτηση: Τι σημαίνει λοιπόν αυτό που είπε: «θα καθίσετε σε δώδεκα θρόνους κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ»; Απόκριση: Βρίσκουμε ότι αυτό συνέβη στη γη, όταν αναλήφθηκε ο Κύριος στους ουρανούς. Διότι έστειλε το Παράκλητο Πνεύμα στους δώδεκα αποστόλους, την αγία Του δύναμη, η οποία, όταν ήρθε, κατασκήνωσε και εγκαθιδρύθηκε στους θρόνους των νοημάτων τους. Και ιδού, οι παριστάμενοι έλεγαν: «είναι γεμάτοι από γλεύκος». Τότε άρχισε ο Πέτρος να τους κρίνει, λέγοντας για τον Ιησού ότι «έναν άνδρα δυνατό σε λόγο και σε σημεία, εσείς τον σταυρώσατε κρεμώντας τον σε ξύλο», και ο Οποίος κάνει θαυμάσια έργα, διαρρηγνύει τους λίθους των μνημείων και εγείρει τους νεκρούς. Και είναι γραμμένο ότι: «στις έσχατες ημέρες θα εκχέω από το Πνεύμα μου επί πάσαν σάρκα, και θα προφητεύσουν οι υιοί σας και οι θυγατέρες σας», πράγμα που τώρα εκπληρώνεται. Πολλοί, λοιπόν, ήλθαν σε μετάνοια, αφού κατηχήθηκαν από τον Πέτρο, ώστε να γίνουν εκλεκτός λαός του Θεού.

Σχετικά με τους υιούς του Ζεβεδαίου λέει η μητέρα τους: Κύριε, θέλω «να καθίσουν οι δύο μου υιοί, ένας στα δεξιά σου και ένας στα αριστερά σου». Αποκρίθηκε ο Κύριος: «Αυτό δεν ανήκει σε εμένα», επειδή ζήτησε μόνο τα σχετικά με αυτούς. Ο Πέτρος, όμως, ομιλεί για όλους, λογαριάζοντας τους αδελφούς ως δικά του μέλη, τους οποίους επιζήτησε ως κοινωνούς: «Εμείς που αφήσαμε τα πάντα και σε ακολουθήσαμε, τι θα έχουμε;». Αποκρίθηκε σε αυτόν ο Κύριος, λέγοντας για πολλούς: «Εσείς που τα αφήσατε και με ακολουθήσατε, θα καθίσετε στον νέο αιώνα σε δώδεκα θρόνους, κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ». Και πάλι: «Θα λάβετε εκατονταπλάσια στον παρόντα αιώνα».

Και βέβαια δεν θαυμάζομαι μόνο για αυτά, αλλά και για όλους εκείνους που για χάρη του ευαγγελίου του Κυρίου εγκατέλειψαν τα πάντα· και πώς άλλοι μεν εγκατέλειψαν γονείς, άλλοι αδελφούς, άλλοι γυναίκες, άλλοι τους δικούς τους ανθρώπους, άλλοι την πατρίδα τους· άλλοι οικίες και άλλοι τις συνήθειές τους. Διότι υπάρχει, υπάρχει σε όλα η αποταγή, και πολλές φορές αυτός που φαίνεται μικροπρεπής και δεν θεωρείται άξιος λόγου σε σύγκριση με κάποιον από τους μεγάλους, ομολογείται ότι έχει υποστεί περισσότερο ή μεγαλύτερο κόπο. Διότι, ακόμη κι αν δεν υπάρχει τίποτε άλλο, πάντως επειδή αποσπάστηκε από την τυραννική και βίαιη και γονική ή και θεληματική φύση· αυτό είναι αρκετό για αυτόν ως μαρτύριο και για να πει, όπως ο κορυφαίος των αποστόλων προς τον Χριστό: «Ιδού εμείς αφήσαμε τα πάντα και σε ακολουθήσαμε· τι λοιπόν θα υπάρξει για εμάς;» Και να ακούσει ως απάντηση: «Στην παλιγγενεσία θα καθίσετε σε δώδεκα θρόνους για να κρίνετε τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ.» Αφού λοιπόν ετοιμάζονται για εμάς τέτοιοι και τόσο μεγάλοι μισθοί, ω αδελφοί και πατέρες, γιατί να μην βιάσουμε περισσότερο τον εαυτό μας προς το παρόν, ώστε να πράξουμε και να επιτελέσουμε τα όσια;

Επομένως, εάν δεν αναγνωρίσουμε ο ένας τον άλλον, ούτε θα κριθούμε, και εφόσον δεν κριθούμε, ούτε θα λάβουμε τα ανάλογα με την αξία των όσων πράξαμε στη ζωή μας. Έπειτα πάλι, πώς θα εκπληρωθεί αυτό που ειπώθηκε από τον Κύριο προς τους αποστόλους: «Εσείς θα καθίσετε σε δώδεκα θρόνους κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ», εάν βέβαια δεν αναγνωρίσουν αυτούς που θα κρίνουν; Και πώς επίσης ο μακάριος Ιώβ θα λάβει διπλάσια τα παιδιά του, εάν βέβαια δεν τα αναγνωρίσει στη βασιλεία των ουρανών; Επειδή τα μεν τα έλαβε εδώ, τα δε έχει λάβει την υπόσχεση ότι θα τα λάβει στον μέλλοντα αιώνα. Εξάλλου και ο άγιος Δαβίδ, λέγοντας: «Αδελφός δεν λυτρώνει, πώς θα λυτρώσει άνθρωπος;», φανερώνει ότι ο αδελφός θα αναγνωρίσει τον αδελφό. Επομένως, από παντού συνάγεται ότι το ζήτημα είναι άτοπο, και είναι ισάξιο με τη μυθολογία του Ωριγένη ως προς την ασέβεια.

Ο Κύριος λοιπόν διδάσκει να μην υπολογίζουμε τη σωτηρία με βάση την ανθρώπινη αδυναμία, αλλά με τη δύναμη του Θεού. Διότι, εάν κάποιος αρχίσει να μην πλεονεκτεί, θα προκόψει και στο να αποβάλλει τα περιττά, και από αυτό, θα προχωρήσει στο να αδειάζει και τα αναγκαία, και έτσι θα πετύχει με τη συμμαχία του Θεού. «Τότε αποκρίθηκε ο Πέτρος και του είπε: Ιδού, εμείς αφήσαμε τα πάντα και σε ακολουθήσαμε· τι άραγε θα γίνει με εμάς;» Αν και φαίνεται ότι ο Πέτρος δεν άφησε μεγάλα πράγματα, επειδή ήταν φτωχός, μάθε όμως ότι στην πραγματικότητα άφησε πολλά και αυτός. Διότι εμείς οι άνθρωποι προσκολλόμαστε περισσότερο στα λίγα· αλλά και κάθε κοσμική ηδυπάθεια περιφρόνησε ο Πέτρος, καθώς και τη σαρκική αγάπη προς τους γονείς. Επειδή αυτά τα πάθη δεν εκστρατεύουν μόνο εναντίον των πλουσίων, αλλά και εναντίον των φτωχών. Τι απάντησε λοιπόν ο Κύριος; «Ο δε Ιησούς τους είπε: Αλήθεια σας λέω, ότι εσείς που με ακολουθήσατε, κατά την παλιγγενεσία, όταν ο Υιός του ανθρώπου καθίσει στον θρόνο της δόξας του, θα καθίσετε και εσείς σε δώδεκα θρόνους, κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ.» Άραγε θα καθίσουν; Όχι, αλλά με την καθέδρα φανέρωσε την υπερβολική τιμή. Και ο Ιούδας λοιπόν θα καθίσει; Όχι. Διότι είπε «όσοι ακολουθήσατε», δηλαδή αυτοί που ακολούθησαν μέχρι τέλους, ενώ εκείνος δεν ακολούθησε μέχρι τέλους.