Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 2:17

Γ΄. Και αυτά μεν είναι τα δικά μας λόγια· δεν είναι όμως τα μόνα, αλλά υπάρχουν και άλλα πιο απόκρυφα από αυτά, τα οποία γνωρίζει με ακρίβεια ο Ίδιος που τα οικονόμησε. Αφήνοντας λοιπόν σε Εκείνον την ακριβέστερη κατανόηση αυτού του ζητήματος, ας προχωρήσουμε εμείς στα επόμενα, και μέσα από τις συμφορές των άλλων ας διδασκόμαστε να τα υπομένουμε όλα γενναία. Διότι, βέβαια, δεν ήταν μικρή η τραγωδία που έπληξε τότε τη Βηθλεέμ, με τα βρέφη να αρπάζονται από το στήθος των μητέρων τους και να οδηγούνται σε αυτήν την άδικη σφαγή. Αν, όμως, ακόμη μικροψυχείς και υστερείς στην πνευματική θεώρηση αυτών των γεγονότων, μάθε το τέλος εκείνου που τα τόλμησε, και ανακουφίσου λιγάκι. Διότι ταχύτατα τον πρόλαβε η θεία δίκη για αυτές τις πράξεις του, και του επέβαλε την πρέπουσα τιμωρία για αυτό το ανοσιούργημα, τερματίζοντας τη ζωή του με θάνατο φρικτό και πιο ελεεινό από το έγκλημα που μόλις είχε τολμήσει, υποφέροντας και μύρια άλλα δεινά. Αυτά θα τα μάθετε εάν διαβάσετε την ιστορία του Ιωσήπου γι' αυτά· την οποία, για να μην μακρηγορούμε και διακόπτουμε τη συνέχεια του λόγου, δεν θεωρήσαμε αναγκαίο να την παραθέσουμε εδώ. Τότε εκπληρώθηκε εκείνο που ειπώθηκε μέσω του προφήτη Ιερεμία, που λέει: «Φωνή ακούστηκε στη Ραμά, η Ραχήλ να κλαίει τα παιδιά της, και δεν ήθελε να παρηγορηθεί, επειδή δεν υπάρχουν πια».

Δεν γνωρίζω πώς μου συμβαίνει αυτό, το να μην απαλλάσσεται ποτέ η πενία μου από το διαρκές χρέος, ενώ εσείς, οι αχόρταγοι δανειστές στα πνευματικά ζητήματα, απαιτείτε το οφειλόμενο μαζί με τον τόκο. Αλλά όμως δεν οδύρομαι, ω φίλοι, μάλλον αγάλλομαι περισσότερο· διότι είμαι ένας γεμάτος ελπίδα δούλος ενός πλούσιου Δεσπότη. Γι' αυτό δεν ζητώ συγγνώμη, αλλά παρακαλώ για αποδοχή. Διότι έχω ως χορηγό του λόγου τον Θεό, ο οποίος λέει: «Άνοιξε το στόμα σου, και εγώ θα το γεμίσω», όχι λόγω της αξίας εκείνου που ομιλεί, αλλά λόγω της ευσεβούς φιληκοΐας εκείνων που ακούν. Άκουσες λοιπόν τον ευαγγελιστή Ματθαίο να λέει: «Βλέποντας δε ο βασιλιάς Ηρώδης ότι εμπαίχθηκε από τους μάγους, οργίστηκε σφόδρα, και απέστειλε και θανάτωσε όλα τα παιδιά που βρίσκονταν στη Βηθλεέμ και σε όλα τα όριά της, από δύο ετών και κάτω, σύμφωνα με τον χρόνο που είχε εξακριβώσει από τους μάγους». Αυτά συνέβησαν κατά την κατά σάρκα γέννηση του Χριστού. Άκουσε όμως πώς αυτά είχαν προφητευθεί από πολλά χρόνια πριν. Ώστε, λέγει, να εκπληρωθεί το ρηθέν από τον προφήτη Ιερεμία, ο οποίος λέει: «Κραυγή ακούστηκε στη Ραμά, η Ραχήλ να κλαίει τα τέκνα της».

Φθάνοντας δε στη Γαβαά και στη Ραμά και στη Ραχήλ, πόλεις της φυλής Βενιαμίν, φόνευσαν όλα τα παιδιά τους· διότι η φυλή Βενιαμίν έλαβε ως κλήρο γης περιοχή πάρα πολύ κοντά στον κλήρο γης του Ιούδα και οι πόλεις τους ομοίως, τόσο η Βηθλεέμ και η Ιεβούς, η οποία είναι η Ιερουσαλήμ, όσο και οι πόλεις του Βενιαμίν, η Γαβαά και η Ραμά και η Ραχήλ, καθώς οι πόλεις και του Ιούδα και του Βενιαμίν γειτνίαζαν μεταξύ τους. Τότε εκπληρώθηκε αυτό που ειπώθηκε διά του προφήτη Ιερεμία: Φωνή ακούσθηκε στη Ραμά, θρήνος και κλαυθμός και οδυρμός πολύς· η Ραχήλ έκλαιγε τα τέκνα της και δεν ήθελε να παρηγορηθεί, επειδή δεν υπάρχουν πλέον.

Έτσι, οι πειρασμοί και οι θλίψεις έχουν θεωρηθεί άξιοι μεγάλης προσοχής ενώπιον του Θεού και έχουν γίνει από την αρχή συνοδοιπόροι της δικής μας ευσέβειας. Διότι από την ίδια κιόλας τη σπορά του κηρύγματος στη γη, βλάστησαν μαζί και εκείνη και αυτές. Και γιατί μιλώ για το κήρυγμα; Διότι ο ίδιος ο Σωτήρας μας, όταν επέλεξε να ενδυθεί το φύραμα της ανθρώπινης φύσης μας, αμέσως, από την πρώτη στιγμή της εισόδου του στον βίο, συνεπλάκη με τους πειρασμούς. Όταν δηλαδή ο τότε ηγεμόνας της Ιουδαίας εξοπλιζόταν για να τον δολοφονήσει, και Εκείνος δραπέτευσε στην Αίγυπτο με τη μητέρα Του, και από την Αίγυπτο επέστρεψε πάλι στην Ιουδαία, και από εκεί πήγε στη Ναζαρέτ προσπαθώντας να αποφύγει τους δολοφόνους, άραγε, ενώ οι πειρασμοί έπνεαν με τέτοια ορμή εναντίον του, μήπως Εκείνος απέβλεπε καθόλου στην εξωτερική άνεση ή τη δόξα; Κάθε άλλο. Αντιθέτως, από την ίδια τη γέννησή Του μέχρι το τέλος του ανθρώπινου βίου Του, διαπιστώνουμε ότι χαιρόταν απόλυτα μέσα στην πενία και τη λιτότητα.

Και τι σημαίνει αυτό; Για να αποδειχθεί η δική του κακία, γι' αυτό αδικήθηκαν τα παιδιά; Άκουσε λοιπόν ότι δεν αδικήθηκαν, αλλά αξιώθηκαν στεφάνων. Διότι καθένας που υποφέρει κάποιο κακό εδώ, είτε το υποφέρει για την εξάλειψη αμαρτημάτων, είτε για την προσθήκη στεφάνων· όπως ακριβώς και αυτά τα παιδιά, θα στεφανωθούν σε μεγαλύτερο βαθμό. «Και σε όλα τα περίχωρά της, από δύο ετών και κάτω, σύμφωνα με τον χρόνο που εξακρίβωσε από τους Μάγους.» «Τότε εκπληρώθηκε εκείνο που ειπώθηκε από τον προφήτη Ιερεμία, ο οποίος λέει.» Για να μην νομίσει κανείς ότι η σφαγή των νηπίων έγινε χωρίς τη θέληση του Θεού, δείχνει ότι και το γνώριζε εκ των προτέρων και το προείπε. «Φωνή ακούστηκε στη Ραμά.» Η Ραμά ήταν ένας υψηλός τόπος της Παλαιστίνης. Διότι αυτό σημαίνει το όνομα, υψηλή· και έπεσε ως κλήρος στη φυλή του Βενιαμίν, ο οποίος ήταν γιος της Ραχήλ· η δε Ραχήλ ενταφιάστηκε στη Βηθλεέμ. Ονομάζει, λοιπόν, ο προφήτης τη Βηθλεέμ, Ραχήλ, διότι εκείνη ενταφιάστηκε σε αυτήν· και (λέει) ότι το κλάμα και ο θρήνος ακούστηκε στην υψηλή περιοχή.