Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 2:3

Για το ότι βασιλιάς είναι και ο θάνατος της ασέβειας, ο Παύλος λέει: «Αλλά βασίλευσε ο θάνατος από τον Αδάμ μέχρι τον Μωυσή.» Ότι, επίσης, και η κακοποιός αμαρτία είναι βασιλιάς: «Ας μη βασιλεύει, λοιπόν, η αμαρτία στο θνητό σας σώμα.» Και ότι ο νηπιοκτόνος Ηρώδης είναι βασιλιάς, έχει γραφτεί: «Όταν άκουσε, δε, ο βασιλιάς Ηρώδης τη φήμη για τον Ιησού, ταράχθηκε, και μαζί του όλη η Ιερουσαλήμ.» Πέμπτος είναι ο άλλος Ηρώδης.

Επειδή, όμως, ασχολούνταν με τις κινήσεις των ουρανίων σωμάτων, δεν παρατηρούσαν επιπόλαια το παράδοξο των ουρανίων θεαμάτων, δηλαδή έναν νέο και ασυνήθιστο αστέρα που ανέτειλε κατά τη γέννηση του Κυρίου. Και ας μην συνδέει κανείς τις επινοήσεις της αστρολογίας με την ανατολή αυτού του αστέρα. Διότι εκείνοι που εισάγουν την πεποίθηση για την αστρολογική μοίρα από τα ήδη υπάρχοντα άστρα, θεωρούν ότι ένας συγκεκριμένος σχηματισμός τους αποτελεί την αιτία των περιστατικών της ζωής κάθε ανθρώπου· εδώ όμως κανένα από τα υπάρχοντα άστρα δεν σήμανε τη βασιλική γέννηση, ούτε και ο ίδιος ο αστέρας ήταν από τους συνηθισμένους. Διότι τα άστρα που δημιουργήθηκαν μαζί με την κτίση από την αρχή είναι είτε διαρκώς ακίνητα, είτε έχουν κίνηση αδιάκοπη· αυτός όμως που εμφανίστηκε φαίνεται να έχει και τα δύο, και να κινείται και να στέκεται. Και ανάμεσα στα ήδη υπάρχοντα, τα μεν απλανή δεν κινούνται ποτέ, οι δε πλανήτες δεν σταματούν ποτέ· αυτός όμως που συγκεντρώνει στον εαυτό του και τα δύο, και κίνηση και στάση, είναι φανερό ότι δεν ανήκει σε καμία από τις δύο κατηγορίες. Διότι κινήθηκε μεν από την ανατολή μέχρι τη Βηθλεέμ· στάθηκε δε πάνω από τον τόπο όπου βρισκόταν το παιδίον. Γι' αυτό οι μάγοι, αφού ξεκίνησαν από την ανατολή ακολουθώντας την καθοδήγηση του αστέρα, όταν έφτασαν στα Ιεροσόλυμα, αναστάτωσαν ολόκληρη την πόλη με την άφιξή τους, και προκάλεσαν φόβο στον βασιλιά των Ιουδαίων.

Ματθ. 2, 3-6 Δεν τον τάραξε η φωνή των μάγων, αλλά το γεγονός ότι αυτό διαδιδόταν έντονα από όλους τους νομομαθείς και από όσους πίστευαν στα λόγια των προφητών. Διότι οι μάγοι αναζητούσαν βασιλιά, ενώ οι Ιουδαίοι διέδιδαν ότι είχε γεννηθεί ο Χριστός. Γι' αυτό, αφήνοντας τους μάγους και προσκαλώντας τους Ιουδαίους, τους ρωτούσε πού γεννιέται ο Χριστός, για τον οποίο εσείς τώρα διαδίδετε φήμες, αφού ακούσατε τους μάγους. Έτσι, οι εχθροί της αλήθειας λένε την αλήθεια έστω και παρά τη θέλησή τους και ερμηνεύουν την προφητεία εντελώς εις μάτην, διότι δεν προσέθεσαν τη συνέχειά της. Αποκαλεί δε τους μάγους πρέσβεις, επειδή κατά κάποιον τρόπο ήλθαν προς τον βασιλιά του Ισραήλ, για να λειτουργήσουν ως πρέσβεις και να επέλθει ειρήνη μεταξύ αυτών και των Ισραηλιτών, ώστε τα έθνη και οι Ιουδαίοι να γίνουν «μία ποίμνη, ένας ποιμένας» και για τους δύο. Και τι σήμαινε αυτό, ότι δηλαδή οι έξοδοί του είναι από την αρχή; Ότι έρχονται από τα πέρατα της οικουμένης για να δουν τη φάτνη.

Όταν ο Ηρώδης άκουσε γι' αυτόν, ταράχτηκε πάρα πολύ, και αφού κάλεσε τους ιερείς, τους ρωτούσε πού γεννιέται ο Χριστός. Αυτοί απάντησαν και δεν το αρνήθηκαν· ομολόγησαν και δεν είπαν ψέματα. Δεν μπορούσαν να κρύψουν τις ακτίνες του ήλιου, και επιβεβαίωσαν τον λόγο για τον Σωτήρα, που διασαφηνίζεται μέσω του προφήτη, λέγοντας: «Στη Βηθλεέμ γεννιέται ο Χριστός». Διότι έτσι ανακράζει μέσω του προφήτη: «Και εσύ, Βηθλεέμ, καθόλου δεν είσαι η ελάχιστη ανάμεσα στους ηγεμόνες του Ιούδα· διότι από εσένα θα προέλθει αυτός που θα είναι άρχοντας στον Ισραήλ». Ω, του απειθούς Ισραήλ! Ομολόγησε την αλήθεια του νόμου, και αρνήθηκε τον νομοθέτη· οι ίδιοι μαρτύρησαν πού γεννιέται ο Χριστός, και οι ίδιοι πάλι αρνήθηκαν τον γεννηθέντα Χριστό.

Μήπως το ότι βαστάχθηκε στην αγκαλιά της Μαρίας; Τα αγγίγματα της πόρνης; Οι τρίχες της γυναίκας που άγγιξαν τα πόδια του; Ή τα δάκρυα; Ή η τοποθέτησή του στο μνήμα; Διότι το σάβανο που τύλιξε το σώμα του δεν υπερίσχυσε εκείνης της αμιγούς και μέγιστης δύναμής του. Επειδή και ο Ιωάννης, ενώ βρισκόταν ακόμη στην κοιλιά, σκίρτησε χαίροντας για την έλευση του Δεσπότη του προς αυτόν μέσω της εγκυμοσύνης της αγίας Παρθένου. Και όταν γεννήθηκε και βρισκόταν στη φάτνη, δεν διέλαθε της προσοχής των αγγελικών χορών. Αντιθέτως, στρατιές αγγέλων αποστέλλονταν για να δορυφορήσουν την έλευση του Βασιλιά των αιώνων, νικητήριοι ύμνοι ψάλλονταν, και ειρήνη κηρυσσόταν στους ποιμένες. Αλλά τι αμαύρωσε τη δύναμή του; Διότι, ενώ ήταν ακόμη βρέφος και τον βαστούσαν στην αγκαλιά, εμφανίστηκε το σημείο του αστέρα από την ανατολή, η παρουσία των μάγων, η προσκύνηση και η προσφορά δώρων, η αναζήτηση των γραμματέων από τον βασιλιά, η απάντηση και η ομολογία γι' αυτόν. Και όλα τα άλλα, όσα περιέχει η συνέχεια της διήγησης, τι πλήγμα επέφεραν στη θεότητά του; Ποια συγκάλυψη προκάλεσε, όπως συμβαίνει σε εμάς, η πρόσληψη της σάρκας; Επιτιμά την τρικυμία, τους ανέμους και τη θάλασσα, και η δύναμη της θεότητάς του δεν εμποδίζεται από τη σάρκα, αλλά επιτελεί αυτά που είναι σύμφωνα με τη φύση της θεότητας. Αλλά, μολονότι η σάρκα έχει όγκο και βάρος, δεν περιορίζεται από το βάρος. Διότι περπατά πάνω στα ύδατα σαν να βρίσκεται σε ξηρά, ως άτρεπτος Θεός, ο οποίος βέβαια υπάρχει εν σαρκί, αλλά δεν αλλοιώνεται από τη σάρκα.

Και ξαφνικά εμφανίστηκε μαζί με τον άγγελο ένα πλήθος ουράνιας στρατιάς, που υμνούσαν τον Θεό και έλεγαν: «Δόξα εν υψίστοις στον Θεό, και επί γης ειρήνη, ευδοκία στους ανθρώπους». Και όταν οι άγγελοι αναχώρησαν από αυτούς για τον ουρανό, οι βοσκοί είπαν μεταξύ τους: «Ας μεταβούμε, λοιπόν, μέχρι τη Βηθλεέμ και ας δούμε αυτό το γεγονός που συνέβη, το οποίο μας φανέρωσε ο Κύριος». Και ήλθαν βιαστικά, και βρήκαν τη Μαρία και τον Ιωσήφ, και το βρέφος να κείτεται στη φάτνη. Όταν το είδαν, έκαναν γνωστό τον λόγο που τους είχε ειπωθεί για το παιδί αυτό. Και όλοι όσοι άκουσαν, θαύμασαν για όσα τους ειπώθηκαν από τους βοσκούς». Αυτά μεν αναφέρει ο Λουκάς, αλλά και ο Ματθαίος, εξιστορώντας τα σχετικά με τη γέννηση του Σωτήρα μας, γράφει με τον ακόλουθο τρόπο: «Όταν γεννήθηκε ο Ιησούς στη Βηθλεέμ της Ιουδαίας στις ημέρες του βασιλιά Ηρώδη, ιδού, έφτασαν μάγοι από την Ανατολή στην Ιερουσαλήμ λέγοντας: Πού είναι ο τεχθείς βασιλιάς των Ιουδαίων; Διότι είδαμε το άστρο του στην Ανατολή και ήλθαμε να τον προσκυνήσουμε. Όταν άκουσε αυτά ο βασιλιάς Ηρώδης ταράχθηκε, και όλη η Ιερουσαλήμ μαζί του. Και αφού συγκέντρωσε όλους τους αρχιερείς και τους γραμματείς του λαού, τους ρωτούσε να μάθει πού γεννιέται ο Χριστός.

Ο Ηρώδης, όταν άκουσε τον λόγο, ταράχθηκε, και μαζί του ολόκληρη η Ιερουσαλήμ. Οι μεν του προσφέρουν λιβάνι ως σε Θεό και τιμούν τη βασιλική του αξία με τον χρυσό, ενώ τη θεία οικονομία του πάθους την υποδηλώνουν με κάποια προφητική χάρη μέσω της σμύρνας. Οι δε καταδικάζουν σε πανωλεθρία ολόκληρη τη νέα γενιά. Πράγμα που, κατά τη γνώμη μου, συνιστά κατηγορία όχι μόνο για την ωμότητά τους αλλά και για την έσχατη ανοία τους. Διότι τι εξυπηρετεί σε αυτούς η παιδοκτονία, και με ποιον σκοπό τολμήθηκε ένα τέτοιο ανοσιούργημα από τους αιμοσταγείς; Επειδή, λέγεται, κάποιο καινούργιο σημείο από τα ουράνια θαύματα φανέρωσε στους μάγους την ανάδειξη του βασιλιά, —τι σημαίνει λοιπόν αυτό; Πιστεύεις ως αληθινό το σημείο που έφερε το μήνυμα ή υποθέτεις πως είναι μάταιο αυτό που θρυλείται; Διότι, εάν μεν είναι τέτοιος ώστε να έχει τους ουρανούς σύμφωνους μαζί του, τότε βρίσκεται οπωσδήποτε υπεράνω της δικής σου δυνάμεως. Εάν όμως το να ζει ή να πεθάνει εξαρτάται από εσένα, μάταια φοβήθηκες έναν τέτοιον. Διότι αυτόν που είναι τόσο αδύναμος, ώστε να είναι υποχείριος στη δική σου εξουσία, για ποιον λόγο τον επιβουλεύεσαι; Γιατί εξαπολύεται εκείνο το φρικτό πρόσταγμα, η μοχθηρή απόφαση κατά των νηπίων, το να θανατωθούν τα δύστυχα βρέφη; —Τι αδίκησαν; Ποια αιτία θανάτου και τιμωρίας έδωσαν εναντίον του εαυτού τους, έχοντας ως μοναδικό έγκλημα το ότι γεννήθηκαν και ήρθαν στο φως;

Ο Κύριος εβασίλευσε, ας οργιστούν οι λαοί. Εννοεί τους λαούς των Ιουδαίων· διότι αυτούς η βασιλεία του Χριστού τους κίνησε σε οργή και θυμό, ώστε να πουν στον Πιλάτο: «Μη λες ότι είναι βασιλιάς των Ιουδαίων»· και πάλι: «Δεν έχουμε βασιλιά εκτός από τον Καίσαρα». Αυτός που κάθεται πάνω στα Χερουβίμ, ας σαλευτεί η γη. Υπονοεί και πάλι την Ιουδαία. Διότι, όταν έφτασαν οι μάγοι από την ανατολή λέγοντας: «Πού είναι ο τεχθείς βασιλιάς των Ιουδαίων; Διότι είδαμε το άστρο του στην ανατολή και ήρθαμε να τον προσκυνήσουμε», ο Ηρώδης ταράχθηκε στο άκουσμά τους, και μαζί του όλα τα Ιεροσόλυμα. Το τι έπραξε λοιπόν Εκείνος που κάθεται πάνω στα Χερουβίμ, το φανερώνουν τα εξής: Ο Κύριος στη Σιών είναι μέγας και υψηλός πάνω από όλους τους λαούς. Διότι, έχοντας εισέλθει στη Σιών με κλειστές τις θύρες, φανέρωσε το δικό του μεγαλείο, και έδειξε σαφώς μέσω εκείνου του θαύματος ότι Αυτός είναι που κάθεται πάνω στα Χερουβίμ.

Αλλά έλα λοιπόν, και μη θρηνείς πλέον, αλλά παύσε το πένθος, Ραχήλ. Ο Ηρώδης σκότωσε τα νήπιά σου στη γη, αλλά ο Θεός τα ανατρέφει στον ουρανό· ο Ηρώδης στέρησε τα παιδιά σου από το πρόσκαιρο φως, αλλά θα τα γεμίσει στον ουρανό με το δικό Του φως. Δεν τα βλέπεις να χοροπηδούν στη γη, αλλά τότε θα τα δεις, και θα χαρείς βλέποντάς τα να σκιρτούν σαν αρνιά στον παράδεισο. Τώρα λυπάσαι που δεν τα βλέπεις να απλώνουν τα χέρια τους στο τραπέζι, αλλά τότε θα τα δεις, και θα χαρείς βλέποντάς τα να συμποσιάζονται μαζί με τους αγγέλους τον ουράνιο άρτο· τώρα λυπάσαι που δεν τα βλέπεις να τιτιβίζουν χαρούμενα, αλλά τότε θα δεις και θα χαρείς τον χορό αυτών των νηπίων, σαν εαρινά χελιδόνια, να ανυμνούν τον Χριστό στον παράδεισο. Επειδή, λοιπόν, ο προφήτης έλεγε: «Εκ στόματος νηπίων και θηλαζόντων κατηρτίσω αίνον», πρόλαβε ο χορός των νηπίων να ετοιμάσει επινίκιους ύμνους στον Χριστό, εκπληρώνοντας τον λόγο του προφήτη: «Εκ στόματος νηπίων και θηλαζόντων κατηρτίσω αίνον». Αλλά αυτά μεν, αγαπητοί, τα είπαμε για την τέρψη της ψυχής· ας στραφούμε λοιπόν πλέον στην οδό του Ευαγγελίου. Διότι, λέγει, «όταν άκουσε ο Ηρώδης, ταράχθηκε». Τι άκουσε; Ότι γεννήθηκε ο βασιλιάς των Ιουδαίων. Πρόσεξε, αγαπητέ, τον διάβολο να ταράσσεται μέσα στον Ηρώδη, και μάλιστα πάρα πολύ.

Διότι, για να μη θεωρηθούν ότι είναι κάποιοι υποβολιμαίοι, αναφέρουν εκείνον που τους οδήγησε, καθώς και το μήκος της οδοιπορίας, και με την άφιξή τους επιδεικνύουν την παρρησία τους: «Ήρθαμε», λέει, «για να τον προσκυνήσουμε»· και δεν φοβήθηκαν ούτε τον θυμό του λαού, ούτε την τυραννία του βασιλιά. Γι' αυτόν τον λόγο μάλιστα θεωρώ ότι αυτοί έγιναν και στην πατρίδα τους διδάσκαλοι των συμπατριωτών τους. Διότι, εφόσον εδώ δεν δίστασαν να το πουν αυτό, πολύ περισσότερο μίλησαν με παρρησία στην πατρίδα τους, δεδομένου μάλιστα ότι έλαβαν και το θείο μήνυμα από τον άγγελο, αλλά και τη μαρτυρία από τον προφήτη. «Όταν δε το άκουσε ο Ηρώδης», λέει, «ταράχτηκε, και μαζί του όλη η Ιερουσαλήμ». Ο μεν Ηρώδης δικαιολογημένα, διότι ήταν βασιλιάς και φοβόταν τόσο για τον εαυτό του όσο και για τα παιδιά του· η Ιερουσαλήμ όμως, για ποιον λόγο; Καίτοι οι προφήτες από παλιά τον προανήγγειλαν ως σωτήρα, και ευεργέτη, και ελευθερωτή. Για ποιον λόγο λοιπόν ταράχτηκαν;

Έγιναν λοιπόν τα Εγκαίνια στα Ιεροσόλυμα, και ήταν χειμώνας, όχι σωματικός, αλλά ψυχικός· χειμώνας, όχι από τους ανέμους, αλλά από τους δαίμονες· χειμώνας, όχι από τον καιρό, αλλά από τον διάβολο· χειμώνας, όχι από την αλλαγή του καιρού, αλλά μάλλον από την ψυχική ταραχή. Διότι πάντοτε οι εκ περιτομής, ενώπιον της παρουσίας των αγαθών, ταράσσονται από τον διάβολο. Όταν, λοιπόν, ήλθαν Μάγοι από την Ανατολή ευαγγελιζόμενοι τον Χριστό και λέγοντας: «Πού είναι ο τεχθείς βασιλεύς των Ιουδαίων; Διότι είδαμε τον αστέρα του στην Ανατολή και ήλθαμε για να τον προσκυνήσουμε», τότε αναφέρει η Γραφή: «Ταράχθηκε ο Ηρώδης, και ολόκληρα τα Ιεροσόλυμα μαζί του». Έτσι και τώρα, τελούν την εορτή μέσα στον χειμώνα, έχοντας αθετήσει τον κυβερνήτη του γένους των ανθρώπων.

Διότι ήρθαμε για να τον προσκυνήσουμε· επειδή είδαμε το άστρο του στην ανατολή και ήρθαμε να τον προσκυνήσουμε. Όταν δε τα άκουσε αυτά ο βασιλιάς Ηρώδης, ταράχθηκε, και μαζί του ολόκληρα τα Ιεροσόλυμα. Και αφού προσκάλεσε τους ιερείς και τους γραμματείς του λαού, ρωτούσε να μάθει από αυτούς πού γεννιέται ο Χριστός. Εκείνοι του είπαν: «Στη Βηθλεέμ της Ιουδαίας· διότι έτσι έχει γραφτεί μέσω του προφήτη: "Και εσύ, Βηθλεέμ, γη του Ιούδα, δεν είσαι καθόλου η ελάχιστη ανάμεσα στους ηγεμόνες του Ιούδα· διότι από εσένα θα προέλθει ηγέτης, ο οποίος θα ποιμάνει τον λαό μου, τον Ισραήλ"». Τότε ο Ηρώδης, αφού κάλεσε κρυφά τους μάγους, εξακρίβωσε από αυτούς τον χρόνο εμφάνισης του άστρου. Εκείνοι του απάντησαν: «Εδώ και αρκετές ημέρες μέχρι σήμερα βλέπουμε το άστρο και, καθ' όλη τη διάρκεια της οδοιπορίας μας, καθοδηγούμαστε από αυτό μέχρις εδώ». Διότι ο Ηρώδης ζητούσε να μάθει τον καιρό της γέννησης του Χριστού όχι επειδή ήθελε να τον τιμήσει, αλλά επειδή επιθυμούσε να τον θανατώσει.

Εμείς δε, με τη θεία χάρη, αφού αναπτύξαμε αυτά στο διήγημα, ας κατευθύνουμε και πάλι τον λόγο προς το θείο ευαγγέλιο και, αφού τον επισφραγίσουμε από εκεί, ας τον ολοκληρώσουμε. Αλλά ας μην θεωρήσει κανείς τα όσα λέχθηκαν ξένα προς το ευαγγέλιο, επειδή και εκείνο διηγείται για μία παρθένο που γέννησε ένσαρκο τον Θεό και για μάγους από τη χώρα της Περσίας που έφτασαν με οδηγό ένα αστέρι για να προσκυνήσουν τον γεννηθέντα. Το ότι δε το ευαγγέλιο δεν εξιστόρησε τα όσα έγιναν στην Περσία, να γνωρίζεις ότι «ο κόσμος δεν θα μπορούσε να χωρέσει τα βιβλία που θα γράφονταν», κατά τον μέγα Ιωάννη, εάν γράφονταν πλήρως όλα όσα αφορούσαν τον Ιησού, και ότι δεν θα έρχονταν από την Περσία στην Ιουδαία μάγοι φέρνοντας δώρα, εάν δεν είχαν δει εκεί πολλά σημεία και τέρατα. Γι' αυτό, όταν έφτασαν, αναζητούσαν: «Πού είναι ο τεχθείς βασιλιάς των Ιουδαίων; Διότι είδαμε το αστέρι του στην ανατολή και ήρθαμε να τον προσκυνήσουμε. Και όταν άκουσε αυτά ο βασιλιάς Ηρώδης, ταράχτηκε και μαζί του όλα τα Ιεροσόλυμα». Δικαιολογημένα ταράσσεται ο Ηρώδης, έχοντας κυριευτεί από το δαιμόνιο της φιλαρχίας, και μαθαίνοντας για τη γέννηση ενός βασιλιά, ταράσσεται από τον φόβο της διαδοχής. Τι να πει όμως κανείς; Και όλα τα Ιεροσόλυμα ταράσσονται και θλίβονται μαζί του, σαν να γεννήθηκε τύραννος και λεηλάτης και όχι σωτήρας.

Τον οργισμένο βασιλιά της χώρας, όταν έμαθε όλα τα σχετικά με τους μάγους, τον κατέλαβε άγρια ταραχή, μαζί με τους πονηρότατους κατοίκους. Και αφού συγκάλεσε τους μύστες των θείων Γραφών μαζί με τους ιερείς, ρωτούσε πού γεννιέται ο Χριστός κατά την ανθρώπινη φύση. Μακάρια θα αποκαλέσω τα φύλα των ισχυρών μάγων, επειδή πρώτα από όλα τα έθνη αγκάλιασαν την πίστη.

Αλλά και τους θεόφρονες μάγους ζηλεύω, και τις θεοφιλείς πορείες τους θαυμάζω, τις οποίες ακολουθώντας οι πιστότατοι έφτασαν στη θεογόνο Βηθλεέμ χωρίς να τρομάξουν από τον θυμό του Ηρώδη ούτε να φοβηθούν την παιδοκτόνο μάχαιρα, έχοντας αποκτήσει αστέρα ως λαμπαδηφόρο και βρίσκοντας υψηλό και ουράνιο οδηγό για την υψηλή τους πορεία· και με αυτούς θέλω να γίνω συνοδοιπόρος και επιθυμώ να προσφέρω δώρα στον Τεχθέντα, και αν δεν επιθυμεί να του προσφέρουν χρυσό και σμύρνα και λιβάνι οι σημερινοί δωροφόροι του, καθώς ο ίδιος αναγνωρίζεται ως ποιητής των όλων και μάλλον χορηγεί σε εμάς τους στερημένους αυτά που μας λείπουν, και αντί για χρυσό ποθεί τη λαμπρότητα της πίστεως, αντί για σμύρνα θέλει την αφθαρσία και της ψυχής και του σώματος, καθώς βέβαια και του δόγματος και του κηρύγματος και του ορθόδοξου φρονήματος γύρω από την πίστη, και αντί για λιβάνι επιθυμεί να λαμβάνει από εμάς την ευωδία των πράξεών μας, όχι για να πλουτίσει σε κάτι δεχόμενος αυτά, αλλά για να κάνει εμάς πλουσιότερους μέσω αυτών. Διότι τι υπάρχει από τα υψηλά και ουράνια αγαθά και τα λαμπρά κατορθώματα, του οποίου ο Θεός δεν είναι θησαυρός και πηγή και αμέτρητο πέλαγος, και όχι μόνο αυτά, αλλά και πλουσιόδωρος δωρητής σε εμάς που έχουμε ανάγκη από όλα;

Το ότι δε ο αστέρας ήταν αγγελική δύναμη, είναι φανερό από το ότι έλαμπε υπερβολικά και κατά τη διάρκεια της ημέρας, και από το ότι κινούνταν μεν όταν κινούνταν οι Μάγοι, και στεκόταν δε όταν εκείνοι αναπαύονταν· αλλά και από το ότι κινούνταν από το βόρειο μέρος, δηλαδή από την Περσία, προς το νότιο, δηλαδή την Ιερουσαλήμ. Ποτέ όμως κανένας αστέρας δεν κινείται από τον βορρά προς τον νότο. «Και ήρθαμε να τον προσκυνήσουμε.» Φαίνεται ότι αυτοί οι Μάγοι ήταν μεγάλης αρετής. Διότι, αν ήθελαν να προσκυνήσουν σε ξένη χώρα, πώς δεν θα μιλούσαν με παρρησία και δεν θα κήρυτταν στην Περσία; «Όταν το άκουσε δε ο βασιλιάς Ηρώδης, ταράχτηκε, και μαζί του όλη η Ιερουσαλήμ.» Ο μεν Ηρώδης ταράχτηκε, επειδή, όντας αλλόφυλος, φοβήθηκε για τη βασιλεία, διότι γνώριζε ότι ήταν ανάξιος αυτής· οι δε Ιουδαίοι, για ποιον λόγο ταράσσονται; Έπρεπε, δηλαδή, αυτοί μάλλον να χαίρονται, διότι θα έχουν έναν βασιλιά που θα τον προσκυνούν οι Πέρσες βασιλείς, αλλά όντως η πονηρία είναι ανόητο πράγμα. «Και αφού συγκέντρωσε όλους τους αρχιερείς και τους γραμματείς του λαού, ζητούσε να μάθει από αυτούς πού γεννιέται ο Χριστός.» Γραμματείς ήταν οι δάσκαλοι του λαού, όπως αυτούς που εμείς αποκαλούμε γραμματικούς.