Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 2:4

Ωστόσο, μαζί με όλα όσα έχουν ήδη λεχθεί, σας προβάλλουμε ως μάρτυρες όχι μόνο τους προφήτες, αλλά και εκείνους που παρακολούθησαν από κοντά την ένσαρκη παρουσία του Χριστού. Διότι και όσα πρόκειται τώρα να πούμε, τα έχετε καταγεγραμμένα στα υπομνήματά σας· αφού οι πατέρες σας εκείνης της εποχής, που είχαν ηττηθεί ολοκληρωτικά και επιχείρησαν να μεταστρέψουν την ήττα τους σε ακατανίκητη νίκη, διέταξαν να μη διατηρεί κανείς από τους Ιουδαίους γραπτώς όσα έγιναν από τον Χριστό, ούτε καν να τα αναζητεί ή να τα διαβάζει, ώστε να μη δώσει η φιλοπονία στους πολλούς τη δυνατότητα να τα γνωρίσουν. Αλλά εμείς τα λέμε αυτά σε σας που τα γνωρίζετε, έστω κι αν από τη συνήθεια αναγκάζεστε να αποκρύπτετε την αλήθεια. Δεν ακούσατε για τους Μάγους που πέρασαν από την Περσίδα στην Παλαιστίνη, οδηγημένοι από θεία χρησμωδία μαζί με αστέρα, και οι οποίοι, αφού προσκύνησαν τον Χριστό, του πρόσφεραν δώρα; Μετά από αυτούς, οι τότε αρχιερείς σας, όταν συνάντησαν τον τότε βασιλιά Ηρώδη, του είπαν πού γεννιέται ο Χριστός· και του είπαν: «Στη Βηθλεέμ, την πόλη της Ιουδαίας, όπως λέγουν οι προφήτες». Και έτσι ο Ηρώδης, επειδή φθόνησε τη βασιλεία που αναφαινόταν, προχώρησε σε εκείνη τη μεγάλη παιδοσφαγή. Ο Ιωάννης ο Βαπτιστής δεν καταγόταν από τους Ιουδαίους; Προς αυτόν έστειλαν τότε οι πατέρες σας να τον ρωτήσουν αν αυτός ήταν ο Χριστός, και εκείνος είπε: «Δεν είμαι εγώ». Αλλά, δείχνοντάς τους τον Χριστό, είπε: «Αυτός είναι ο Αμνός του Θεού, ο αίρων την αμαρτία του κόσμου»։

Ματθ. 2, 3-6 Δεν τον τάραξε η φωνή των μάγων, αλλά το γεγονός ότι αυτό διαδιδόταν έντονα από όλους τους νομομαθείς και από όσους πίστευαν στα λόγια των προφητών. Διότι οι μάγοι αναζητούσαν βασιλιά, ενώ οι Ιουδαίοι διέδιδαν ότι είχε γεννηθεί ο Χριστός. Γι' αυτό, αφήνοντας τους μάγους και προσκαλώντας τους Ιουδαίους, τους ρωτούσε πού γεννιέται ο Χριστός, για τον οποίο εσείς τώρα διαδίδετε φήμες, αφού ακούσατε τους μάγους. Έτσι, οι εχθροί της αλήθειας λένε την αλήθεια έστω και παρά τη θέλησή τους και ερμηνεύουν την προφητεία εντελώς εις μάτην, διότι δεν προσέθεσαν τη συνέχειά της. Αποκαλεί δε τους μάγους πρέσβεις, επειδή κατά κάποιον τρόπο ήλθαν προς τον βασιλιά του Ισραήλ, για να λειτουργήσουν ως πρέσβεις και να επέλθει ειρήνη μεταξύ αυτών και των Ισραηλιτών, ώστε τα έθνη και οι Ιουδαίοι να γίνουν «μία ποίμνη, ένας ποιμένας» και για τους δύο. Και τι σήμαινε αυτό, ότι δηλαδή οι έξοδοί του είναι από την αρχή; Ότι έρχονται από τα πέρατα της οικουμένης για να δουν τη φάτνη.

Έπειτα ο Σολομών, ακούγοντας τον πατέρα του τον Δαβίδ να λέει αυτά, και έχοντας οικοδομήσει θαυμαστό οίκο και προβλέποντας Εκείνον που επρόκειτο να έλθει σε αυτόν, με θαυμασμό λέει: Άραγε αληθινά θα κατοικήσει ο Θεός με τους ανθρώπους πάνω στη γη; Ναι, απαντά προκαταβολικά ο Δαβίδ στον ψαλμό που φέρει την επιγραφή «στον Σολομώντα», στον οποίο αναφέρεται: «Θα κατέβει σαν βροχή πάνω στο δέρας». Σαν βροχή μεν, λόγω της επουράνιας προέλευσής Του, πάνω στο δέρας δε, λόγω της ανθρωπότητάς Του. Διότι, όταν η βροχή κατεβαίνει πάνω στο δέρας, πέφτει αθόρυβα, με αποτέλεσμα, καθώς το μυστήριο της γεννήσεως παρέμενε άγνωστο, οι μάγοι να ρωτούν: «Πού είναι ο τεχθείς βασιλιάς των Ιουδαίων;», και ο Ηρώδης ταραγμένος να ανακρίνει για αυτόν που γεννήθηκε και να ρωτά: «Πού γεννιέται ο Χριστός;»

Όταν δε έφτασε η φήμη αυτών των γεγονότων στον Ηρώδη, αφήνοντας προσωρινά τους μάγους, καλεί τους σοφούς των Ιουδαίων λέγοντας: Πού γεννιέται ο Χριστός; Και εκείνοι απαντούν, στη Βηθλεέμ της Ιουδαίας. Ω του θαύματος! Γνωρίζουν τον τόπο, και αποστρέφονται τη γέννηση. Τη Βηθλεέμ διαλαλούν, και τη θεία οικονομία αποσιωπούν. Την Ιουδαία υποδεικνύουν, και τη δεσποτεία αρνούνται. Αν έτσι έχει γραφτεί, γιατί δεν συμφωνείτε; Αν το αναγνώσατε, γιατί δεν πιστεύετε; Αν πρόκειται να γεννηθεί στη Βηθλεέμ, γιατί δεν πρόκειται να προσκυνηθεί από εσάς;

Έπειτα λέει τα εξής: Μάγοι από την Ανατολή, καταυγαζόμενοι και οδηγούμενοι από φωτεινό αστέρα, αφού διήνυσαν τη μακρά οδό από την Ανατολή, έφθασαν για να προσκυνήσουν τον τεχθέντα στη Βηθλεέμ. Όταν, λοιπόν, έφθασαν στην πόλη της Ιερουσαλήμ, ο αστέρας κρύβεται από αυτούς· αυτοί δε, έχοντας θορυβηθεί επειδή έχασαν τον οδηγό τους, πιεζόμενοι από την ανάγκη ρωτούσαν τους ευρισκόμενους στην πόλη, ζητώντας να μάθουν από αυτούς: «Πού γεννιέται ο Χριστός;». Και τούτο εθεωρείτο από όλους ως παράδοξο θαύμα.

Όταν ο Ηρώδης άκουσε γι' αυτόν, ταράχτηκε πάρα πολύ, και αφού κάλεσε τους ιερείς, τους ρωτούσε πού γεννιέται ο Χριστός. Αυτοί απάντησαν και δεν το αρνήθηκαν· ομολόγησαν και δεν είπαν ψέματα. Δεν μπορούσαν να κρύψουν τις ακτίνες του ήλιου, και επιβεβαίωσαν τον λόγο για τον Σωτήρα, που διασαφηνίζεται μέσω του προφήτη, λέγοντας: «Στη Βηθλεέμ γεννιέται ο Χριστός». Διότι έτσι ανακράζει μέσω του προφήτη: «Και εσύ, Βηθλεέμ, καθόλου δεν είσαι η ελάχιστη ανάμεσα στους ηγεμόνες του Ιούδα· διότι από εσένα θα προέλθει αυτός που θα είναι άρχοντας στον Ισραήλ». Ω, του απειθούς Ισραήλ! Ομολόγησε την αλήθεια του νόμου, και αρνήθηκε τον νομοθέτη· οι ίδιοι μαρτύρησαν πού γεννιέται ο Χριστός, και οι ίδιοι πάλι αρνήθηκαν τον γεννηθέντα Χριστό.

Διότι, αφού αναλογίστηκε το γεγονός και απόρησε για το ότι πολλοί βασιλείς γεννήθηκαν στην Ιερουσαλήμ, πρώτος ο Σαούλ από τη φυλή Βενιαμίν, δεύτερος ο Δαβίδ από τη φυλή Ιούδα και γιος αυτού ο Σολομών, και γιος του Σολομώντα ο Ροβοάμ και οι γιοι αυτού κατά διαδοχή, και ποτέ, για κανέναν από αυτούς που γεννήθηκαν, δεν φάνηκε αστέρας, ούτε συνέβη έλευση μάγων με σκοπό να έλθουν και να προσκυνήσουν τον γεννηθέντα βασιλιά, παρά μόνο τότε, —επομένως, έχοντας σκεφτεί αυτό, κατηύθυνε τη διάνοιά του προς τη γνώση της αλήθειας, κατανοώντας ότι το σημείο αυτό δεν προέρχεται από άνθρωπο, αλλά μόνο από τον Κύριο. Γι' αυτό δεν ρωτούσε πλέον για επίγειο βασιλιά ή άνθρωπο, αλλά για τον Χριστό, λέγοντας στους γραμματείς και τους ιερείς: «πού γεννιέται ο Χριστός;» Και άκουσε από αυτούς: «Στη Βηθλεέμ της Ιουδαίας»· και ρωτώντας αυτούς μεν έμαθε τον τόπο, από τους μάγους δε τον χρόνο. Διότι και οι ίδιοι οι μάγοι, μετά από διετία, την ίδια ακριβώς ημέρα των Επιφανείων έφτασαν στη Βηθλεέμ και προσέφεραν τα δώρα, τη σμύρνα, τον χρυσό και τον λίβανο. Επειδή ακριβώς εκείνη την ημέρα των Επιφανείων έγιναν οι αρχές πολλών σημείων της θείας επιφάνειας.

Μήπως το ότι βαστάχθηκε στην αγκαλιά της Μαρίας; Τα αγγίγματα της πόρνης; Οι τρίχες της γυναίκας που άγγιξαν τα πόδια του; Ή τα δάκρυα; Ή η τοποθέτησή του στο μνήμα; Διότι το σάβανο που τύλιξε το σώμα του δεν υπερίσχυσε εκείνης της αμιγούς και μέγιστης δύναμής του. Επειδή και ο Ιωάννης, ενώ βρισκόταν ακόμη στην κοιλιά, σκίρτησε χαίροντας για την έλευση του Δεσπότη του προς αυτόν μέσω της εγκυμοσύνης της αγίας Παρθένου. Και όταν γεννήθηκε και βρισκόταν στη φάτνη, δεν διέλαθε της προσοχής των αγγελικών χορών. Αντιθέτως, στρατιές αγγέλων αποστέλλονταν για να δορυφορήσουν την έλευση του Βασιλιά των αιώνων, νικητήριοι ύμνοι ψάλλονταν, και ειρήνη κηρυσσόταν στους ποιμένες. Αλλά τι αμαύρωσε τη δύναμή του; Διότι, ενώ ήταν ακόμη βρέφος και τον βαστούσαν στην αγκαλιά, εμφανίστηκε το σημείο του αστέρα από την ανατολή, η παρουσία των μάγων, η προσκύνηση και η προσφορά δώρων, η αναζήτηση των γραμματέων από τον βασιλιά, η απάντηση και η ομολογία γι' αυτόν. Και όλα τα άλλα, όσα περιέχει η συνέχεια της διήγησης, τι πλήγμα επέφεραν στη θεότητά του; Ποια συγκάλυψη προκάλεσε, όπως συμβαίνει σε εμάς, η πρόσληψη της σάρκας; Επιτιμά την τρικυμία, τους ανέμους και τη θάλασσα, και η δύναμη της θεότητάς του δεν εμποδίζεται από τη σάρκα, αλλά επιτελεί αυτά που είναι σύμφωνα με τη φύση της θεότητας. Αλλά, μολονότι η σάρκα έχει όγκο και βάρος, δεν περιορίζεται από το βάρος. Διότι περπατά πάνω στα ύδατα σαν να βρίσκεται σε ξηρά, ως άτρεπτος Θεός, ο οποίος βέβαια υπάρχει εν σαρκί, αλλά δεν αλλοιώνεται από τη σάρκα.

Και ξαφνικά εμφανίστηκε μαζί με τον άγγελο ένα πλήθος ουράνιας στρατιάς, που υμνούσαν τον Θεό και έλεγαν: «Δόξα εν υψίστοις στον Θεό, και επί γης ειρήνη, ευδοκία στους ανθρώπους». Και όταν οι άγγελοι αναχώρησαν από αυτούς για τον ουρανό, οι βοσκοί είπαν μεταξύ τους: «Ας μεταβούμε, λοιπόν, μέχρι τη Βηθλεέμ και ας δούμε αυτό το γεγονός που συνέβη, το οποίο μας φανέρωσε ο Κύριος». Και ήλθαν βιαστικά, και βρήκαν τη Μαρία και τον Ιωσήφ, και το βρέφος να κείτεται στη φάτνη. Όταν το είδαν, έκαναν γνωστό τον λόγο που τους είχε ειπωθεί για το παιδί αυτό. Και όλοι όσοι άκουσαν, θαύμασαν για όσα τους ειπώθηκαν από τους βοσκούς». Αυτά μεν αναφέρει ο Λουκάς, αλλά και ο Ματθαίος, εξιστορώντας τα σχετικά με τη γέννηση του Σωτήρα μας, γράφει με τον ακόλουθο τρόπο: «Όταν γεννήθηκε ο Ιησούς στη Βηθλεέμ της Ιουδαίας στις ημέρες του βασιλιά Ηρώδη, ιδού, έφτασαν μάγοι από την Ανατολή στην Ιερουσαλήμ λέγοντας: Πού είναι ο τεχθείς βασιλιάς των Ιουδαίων; Διότι είδαμε το άστρο του στην Ανατολή και ήλθαμε να τον προσκυνήσουμε. Όταν άκουσε αυτά ο βασιλιάς Ηρώδης ταράχθηκε, και όλη η Ιερουσαλήμ μαζί του. Και αφού συγκέντρωσε όλους τους αρχιερείς και τους γραμματείς του λαού, τους ρωτούσε να μάθει πού γεννιέται ο Χριστός.

Ω, της τυφλής αντιφάσεως των λόγων! Διότι, όταν ο Ηρώδης «ερευνούσε να μάθει από αυτούς πού γεννάται ο Χριστός», έλεγαν με πολλή παρρησία: «Στη Βηθλεέμ της Ιουδαίας», και υπεδείκνυαν το χωρίο της προφητείας και παρουσίαζαν τον ιεροφάντη ως μάρτυρα: «Μέγας προφήτης έχει εγερθεί» στον Ισραήλ. Και τώρα με καλυμμένο το πρόσωπο κραυγάζουν: «Στον Μωυσή έχει μιλήσει ο Θεός, αυτόν όμως δεν γνωρίζουμε από πού είναι.» Όντως «δεν εγνώρισαν ούτε κατενόησαν, πορεύονται μέσα στο σκοτάδι.» Αληθώς αυτός είναι «λαός μωρός και όχι σοφός.» Δικαίως ο Χριστός φώναζε προς αυτούς: «Σας παίξαμε αυλό και δεν χορέψατε, σας θρηνήσαμε και δεν κόψατε τα στήθη σας.» Ποιος θα αντιπαραταχθεί απέναντι σε μια τόσο αγνώμονα στάση τους; Ποιος θα ελέγξει τη φιλόνικη δυσμένειά τους;

Επειδή, λοιπόν, ο άνθρωπος, αφού εξαπατήθηκε, έγινε όργανο του διαβόλου, για τον λόγο αυτόν Εκείνος ανέλαβε τον ίδιο τον εμψυχωμένο ναό που είχε υποσκελιστεί, ώστε μέσα από την ένωση με τον Δημιουργό να τον απομακρύνει από την οικειότητα με τον διάβολο. Όμως, αν και έγινε άνθρωπος, δεν γεννιέται όπως ο άνθρωπος, αλλά γεννιέται ως Θεός. Διότι, αν είχε προέλθει από συνηθισμένο γάμο, όπως εγώ, θα θεωρούνταν από τους πολλούς ως ψεύδος· τώρα όμως, για τον λόγο αυτόν γεννιέται από παρθένο, και καθώς γεννιέται διατηρεί τη μήτρα αναλλοίωτη και διαφυλάσσει την παρθενία αλώβητη, ώστε ο παράδοξος τρόπος της κυήσεως να γίνει για εμένα πρόξενος μεγάλης πίστεως. Επομένως, είτε Έλληνας είτε Ιουδαίος με ρωτήσει εάν ο Χριστός, όντας Θεός κατά φύσιν, έγινε άνθρωπος παρά τη φύση, θα απαντήσω: Ναι, επικαλούμενος ως μάρτυρα των λόγων μου την άσπιλη σφραγίδα της παρθενίας· διότι με αυτόν τον τρόπο αποδεικνύεται Θεός που νικά την τάξη της φύσεως· με αυτόν τον τρόπο είναι πλάστης της μήτρας και δημιουργός της παρθενίας, επειδή και ο τρόπος της γεννήσεώς Του υπήρξε αμόλυντος, και οικοδόμησε για τον εαυτό Του ναό με τρόπο άρρητο, όπως Εκείνος θέλησε. Πες μου λοιπόν, Ιουδαίε, γέννησε η παρθένος ή όχι; Διότι, εάν μεν γέννησε, ομολόγησε τον παράδοξο τοκετό· εάν όμως δεν γέννησε, γιατί εξαπάτησες τον Ηρώδη; Επειδή εσύ, όταν εκείνος ρωτούσε πού γεννιέται ο Χριστός, του είπες στη Βηθλεέμ της Ιουδαίας. Μήπως, λοιπόν, εγώ γνώριζα το χωριό ή τον τόπο; Μήπως εγώ γνώριζα την αξία Εκείνου που γεννιόταν; Δεν τον μνημόνευσε ο Ησαΐας ως Θεό;

ΟΜΙΛΙΑ Ζ΄. Και αφού συγκέντρωσε όλους τους αρχιερείς και τους γραμματείς του λαού, ζητούσε να μάθει από αυτούς πού γεννιέται ο Χριστός. Και εκείνοι του είπαν: Στη Βηθλεέμ της Ιουδαίας. α΄. Είδες πώς όλα γίνονται προς έλεγχο των Ιουδαίων;

Διότι, αν μεν έβλεπε κατεδαφισμένο τοίχο ή πόρτες παραβιασμένες, ίσως θα είχε το δικαίωμα να κατηγορήσει για αμέλεια τους στρατιώτες που φύλαγαν τον Απόστολο. Τώρα όμως που όλα παρέμεναν ανέπαφα στη θέση τους, και οι πόρτες ήταν κλειδωμένες, και οι αλυσίδες ήταν περασμένες στα χέρια των φρουρών (διότι ήταν δεμένοι μαζί του), μπορούσε να συμπεράνει από αυτά, αν βέβαια έκρινε ορθά τα όσα συνέβαιναν, ότι το γεγονός δεν ήταν αποτέλεσμα ανθρώπινης δύναμης ούτε κακουργίας, αλλά κάποιας θείας και θαυματουργικής δύναμης, και να προσκυνήσει αυτόν που τα έπραξε αυτά, και όχι να πολεμήσει τους φρουρούς. Διότι ο Θεός έπραξε όλα όσα έπραξε με τέτοιον τρόπο, ώστε όχι μόνο να μην εκθέσει σε κίνδυνο τους φρουρούς, αλλά και να οδηγήσει μέσω αυτών τον βασιλιά προς την αλήθεια. Αν όμως εκείνος φάνηκε αχάριστος, τι ευθύνη φέρει ο σοφός ιατρός των ψυχών, που τα πάντα τα εργάζεται προς ευεργεσία, για την ανυπακοή του ασθενούς; Αυτό ακριβώς μπορεί να πει κανείς και εδώ. Διότι για ποιον λόγο οργίστηκες, Ηρώδη, επειδή εμπαίχθηκες από τους μάγους; Δεν κατάλαβες ότι η γέννηση ήταν θεία; Δεν κάλεσες εσύ τους αρχιερείς; Δεν συγκέντρωσες εσύ τους γραμματείς; Δεν έφεραν εκείνοι, όταν κλήθηκαν, μαζί τους στο δικό σου δικαστήριο και τον Προφήτη, ο οποίος τα προανήγγειλε αυτά από παλιά; Δεν είδες τα παλαιά να συμφωνούν με τα νέα; Δεν άκουσες ότι και ένα αστέρι τους υπηρέτησε; Δεν σεβάστηκες τον ζήλο των βαρβάρων; Δεν θαύμασες την παρρησία τους;

Διότι ήρθαμε για να τον προσκυνήσουμε· επειδή είδαμε το άστρο του στην ανατολή και ήρθαμε να τον προσκυνήσουμε. Όταν δε τα άκουσε αυτά ο βασιλιάς Ηρώδης, ταράχθηκε, και μαζί του ολόκληρα τα Ιεροσόλυμα. Και αφού προσκάλεσε τους ιερείς και τους γραμματείς του λαού, ρωτούσε να μάθει από αυτούς πού γεννιέται ο Χριστός. Εκείνοι του είπαν: «Στη Βηθλεέμ της Ιουδαίας· διότι έτσι έχει γραφτεί μέσω του προφήτη: "Και εσύ, Βηθλεέμ, γη του Ιούδα, δεν είσαι καθόλου η ελάχιστη ανάμεσα στους ηγεμόνες του Ιούδα· διότι από εσένα θα προέλθει ηγέτης, ο οποίος θα ποιμάνει τον λαό μου, τον Ισραήλ"». Τότε ο Ηρώδης, αφού κάλεσε κρυφά τους μάγους, εξακρίβωσε από αυτούς τον χρόνο εμφάνισης του άστρου. Εκείνοι του απάντησαν: «Εδώ και αρκετές ημέρες μέχρι σήμερα βλέπουμε το άστρο και, καθ' όλη τη διάρκεια της οδοιπορίας μας, καθοδηγούμαστε από αυτό μέχρις εδώ». Διότι ο Ηρώδης ζητούσε να μάθει τον καιρό της γέννησης του Χριστού όχι επειδή ήθελε να τον τιμήσει, αλλά επειδή επιθυμούσε να τον θανατώσει.

Τον οργισμένο βασιλιά της χώρας, όταν έμαθε όλα τα σχετικά με τους μάγους, τον κατέλαβε άγρια ταραχή, μαζί με τους πονηρότατους κατοίκους. Και αφού συγκάλεσε τους μύστες των θείων Γραφών μαζί με τους ιερείς, ρωτούσε πού γεννιέται ο Χριστός κατά την ανθρώπινη φύση. Μακάρια θα αποκαλέσω τα φύλα των ισχυρών μάγων, επειδή πρώτα από όλα τα έθνη αγκάλιασαν την πίστη.

Αλλά και τους θεόφρονες μάγους ζηλεύω, και τις θεοφιλείς πορείες τους θαυμάζω, τις οποίες ακολουθώντας οι πιστότατοι έφτασαν στη θεογόνο Βηθλεέμ χωρίς να τρομάξουν από τον θυμό του Ηρώδη ούτε να φοβηθούν την παιδοκτόνο μάχαιρα, έχοντας αποκτήσει αστέρα ως λαμπαδηφόρο και βρίσκοντας υψηλό και ουράνιο οδηγό για την υψηλή τους πορεία· και με αυτούς θέλω να γίνω συνοδοιπόρος και επιθυμώ να προσφέρω δώρα στον Τεχθέντα, και αν δεν επιθυμεί να του προσφέρουν χρυσό και σμύρνα και λιβάνι οι σημερινοί δωροφόροι του, καθώς ο ίδιος αναγνωρίζεται ως ποιητής των όλων και μάλλον χορηγεί σε εμάς τους στερημένους αυτά που μας λείπουν, και αντί για χρυσό ποθεί τη λαμπρότητα της πίστεως, αντί για σμύρνα θέλει την αφθαρσία και της ψυχής και του σώματος, καθώς βέβαια και του δόγματος και του κηρύγματος και του ορθόδοξου φρονήματος γύρω από την πίστη, και αντί για λιβάνι επιθυμεί να λαμβάνει από εμάς την ευωδία των πράξεών μας, όχι για να πλουτίσει σε κάτι δεχόμενος αυτά, αλλά για να κάνει εμάς πλουσιότερους μέσω αυτών. Διότι τι υπάρχει από τα υψηλά και ουράνια αγαθά και τα λαμπρά κατορθώματα, του οποίου ο Θεός δεν είναι θησαυρός και πηγή και αμέτρητο πέλαγος, και όχι μόνο αυτά, αλλά και πλουσιόδωρος δωρητής σε εμάς που έχουμε ανάγκη από όλα;

Το ότι δε ο αστέρας ήταν αγγελική δύναμη, είναι φανερό από το ότι έλαμπε υπερβολικά και κατά τη διάρκεια της ημέρας, και από το ότι κινούνταν μεν όταν κινούνταν οι Μάγοι, και στεκόταν δε όταν εκείνοι αναπαύονταν· αλλά και από το ότι κινούνταν από το βόρειο μέρος, δηλαδή από την Περσία, προς το νότιο, δηλαδή την Ιερουσαλήμ. Ποτέ όμως κανένας αστέρας δεν κινείται από τον βορρά προς τον νότο. «Και ήρθαμε να τον προσκυνήσουμε.» Φαίνεται ότι αυτοί οι Μάγοι ήταν μεγάλης αρετής. Διότι, αν ήθελαν να προσκυνήσουν σε ξένη χώρα, πώς δεν θα μιλούσαν με παρρησία και δεν θα κήρυτταν στην Περσία; «Όταν το άκουσε δε ο βασιλιάς Ηρώδης, ταράχτηκε, και μαζί του όλη η Ιερουσαλήμ.» Ο μεν Ηρώδης ταράχτηκε, επειδή, όντας αλλόφυλος, φοβήθηκε για τη βασιλεία, διότι γνώριζε ότι ήταν ανάξιος αυτής· οι δε Ιουδαίοι, για ποιον λόγο ταράσσονται; Έπρεπε, δηλαδή, αυτοί μάλλον να χαίρονται, διότι θα έχουν έναν βασιλιά που θα τον προσκυνούν οι Πέρσες βασιλείς, αλλά όντως η πονηρία είναι ανόητο πράγμα. «Και αφού συγκέντρωσε όλους τους αρχιερείς και τους γραμματείς του λαού, ζητούσε να μάθει από αυτούς πού γεννιέται ο Χριστός.» Γραμματείς ήταν οι δάσκαλοι του λαού, όπως αυτούς που εμείς αποκαλούμε γραμματικούς.