Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 21:10

Φωνή Κυρίου, η οποία διακόπτει φλόγα πυρός. Υποδηλώνει αυτή την υπόσχεση, την οποία έδωσε στους αγίους λέγοντας: «Και εάν περάσεις μέσα από φωτιά, η φωτιά δεν θα σε κατακάψει». Φωνή Κυρίου, η οποία συγκλονίζει την έρημο. Το «συγκλονίζοντας» εδώ λέγεται πάλι με την έννοια της μεγάλης απήχησης, όπως στο: «Όταν εισήλθε ο Ιησούς, σείστηκε όλη η πόλη». Έρημο, δε, ονομάζει την Εκκλησία που προέρχεται από τα έθνη, η οποία στο παρελθόν ήταν έρημη από τη γνώση του Θεού. Και θα συγκλονίσει ο Κύριος την έρημο Κάδης. Η λέξη Κάδης ερμηνεύεται ως «αγία». Και ως αγία νοείται η Εκκλησία του Χριστού. Φωνή Κυρίου που καταρτίζει ελάφια, και θα αποκαλύψει δρυμούς. Ελάφια μεν είναι οι άγιοι· το δε «καταρτιζομένη» χρησιμοποιείται αντί του «προετοιμάζοντος». Διότι Αυτός, αφού προετοίμασε τους αγίους Αποστόλους, τους απέστειλε, σύμφωνα με το: «Πορευθέντες, μαθητεύσατε πάντα τα έθνη». Δρυμούς αποκαλεί την Εκκλησία, επειδή στο παρελθόν ήταν μητέρα άκαρπων δέντρων. [Και στον ναό Του ο καθένας αναπέμπει δόξα.]

Όπως, για παράδειγμα, όταν επιβαίνοντας στο πουλάρι, ενώ τα παιδιά τον υμνούσαν, ανέβηκε στα Ιεροσόλυμα, τότε, ερμηνεύοντας ο ευαγγελιστής την επισημότητα αυτής της εισόδου, έγραψε ότι, όταν αυτός εισήλθε στα Ιεροσόλυμα, συγκλονίστηκε ολόκληρη η πόλη· αντί του να πει ότι το πληροφορήθηκε, και δεν έμεινε κρυφό από κανέναν, και θαυμάστηκε από όλους. Έτσι και εδώ θα εννοήσεις ότι το να σαλευτούν όλοι οι κάτοικοι της οικουμένης, σημαίνει ότι καταπλήσσονται και θαυμάζουν, ώστε κανένας απολύτως να μην αγνοήσει τη δόξα του Θεού, και το ασύγκριτο μεγαλείο της δύναμης και της υπεροχής που υπάρχει σε Αυτόν. <Επειδή αυτός είπε, και έγιναν· αυτός έδωσε εντολή, και δημιουργήθηκαν.> (A f. 180 b, C f. 68) Εκείνος μεν υπήρχε και υπάρχει, ενώ εμείς δημιουργηθήκαμε δια του ζώντος και ενυποστάτου Λόγου Του, ο οποίος είναι η σοφία και η δύναμή Του.

Στη γη πεινά ως άνθρωπος, ενώ ο ίδιος, ερχόμενος άνωθεν ως ουράνιος άρτος, διψά κατά θεία οικονομία· όμως αυτός είναι η πηγή της ζωής θεοπρεπώς. Κάτω κοπιάζει κατά την πρόσληψη της ανθρώπινης φύσης· όμως αυτός είναι η ανάπαυση των κοπιώντων και πεφορτισμένων. Αυτός είναι που σήμερα προσέρχεται εκουσίως προς τον θάνατο, ώστε διά του δικού του θανάτου να καταργήσει εκείνον που έχει το κράτος του θανάτου, χαρίζοντας την αθανασία σε όσους πέθαναν εξαιτίας του, οι οποίοι δελεάστηκαν από την ελπίδα της αθανασίας. Γι' αυτό εμφανίστηκε, όχι φέρνοντας μαζί του σκήπτρα και σάλπιγγες, αλλά επιδεικνύοντας έσχατη πτωχεία· όχι έχοντας ξίφη, όπλα και δόρατα, αλλά φέροντας άκρα ταπείνωση· χωρίς οπλοφόρους, χωρίς χρυσοποίκιλτες ασπίδες, θυρεούς, κράνη και θώρακες, αλλά με άκρα πραότητα, άμετρη ακακία και υπέρμετρη ταπεινοφροσύνη, ο Κύριος Χριστός, ο Θεός στη Σιών. Και συγκλονίστηκε, λέγει, όλη η πόλη λέγοντας: «Ποιος είναι αυτός;». Τα δε πλήθη απαντούσαν: «Αυτός είναι ο Χριστός, ο υιός του Δαβίδ». Και αφού εισήλθε στο ιερό αυτός που είναι ο όντως ναός και Θεός, ο ιερότερος και από το ίδιο το ιερό, έβγαλε έξω και τους μιαρούς ιερείς, τους παράνομους και κακότροπους. Τα δε παιδιά, στεκόμενα ιεροπρεπώς ή μάλλον θεοπρεπώς μέσα στο ιερό του Θεού, αναφωνούσαν: «Ωσαννά στον Θεό του ιερού, τον Ιησού Χριστό· Ωσαννά στον υιό του Δαβίδ, ο οποίος δωρίζει ειρήνη στον ουρανό και δόξα εν υψίστοις». Μακάριες οι προσδοκίες των Εκκλησιών!

Σύμφωνα με όσα έχουν αποδοθεί, σαλεύθηκε και σείστηκε η γη. Διότι, αντί του «και έντρομη», σύμφωνα με όλους τους ερμηνευτές έχει λεχθεί το «και σείστηκε». Έτσι, λοιπόν, σείστηκε η γη, όπως αναφέρεται στα Ευαγγέλια: «Και όταν εισήλθε ο Σωτήρας στα Ιεροσόλυμα, σείστηκε όλη η πόλη λέγοντας· Ποιος είναι αυτός;»

Όταν κάποτε ο Σωτήρας μας Ιησούς Χριστός εισήλθε στα Ιεροσόλυμα, τότε που, σύμφωνα με την προγενέστερη προφητεία, επιβαίνοντας σε όνο εκπλήρωνε την πρόρρηση του Ζαχαρία, κατά τον θείο ευαγγελιστή «τα πλήθη που προπορεύονταν από αυτόν και τον ακολουθούσαν, τον επευφημούσαν λέγοντας: ωσαννά στον υιό του Δαβίδ, ευλογημένος ο ερχόμενος στο όνομα του Κυρίου, ωσαννά εν τοις υψίστοις», τότε που «κατά την είσοδό του στα Ιεροσόλυμα σείστηκε όλη η πόλη και έλεγαν: ποιος είναι αυτός; Και τα πλήθη έλεγαν: αυτός είναι ο προφήτης Ιησούς, ο από τη Ναζαρέτ της Γαλιλαίας». Επειδή, λοιπόν, από τον προκείμενο ψαλμό έχει ειπωθεί το «ως αννά» (το οποίο ερμηνευόμενο σημαίνει «σώσον δη», ενώ το εβραϊκό περιέχει το «αννά Αδωναΐ ως αννά»), αλλά και το «ευλογημένος ο ερχόμενος στο όνομα του Κυρίου» (καθώς και αυτό έχει ληφθεί από τον ίδιο ψαλμό), και εφόσον αυτά αναφέρονται σαφώς στον Χριστό του Θεού, εύλογα συμπεραίνουμε ότι και τα υπόλοιπα της πρόρρησης αναφέρονται σε αυτόν.

Διότι, αφού παρέλαβαν το πουλάρι, στο εξής τα προσφέρουν όλα, όπως ακριβώς έλεγε και ο Παύλος: «Εγώ δε με μεγάλη ευχαρίστηση θα δαπανήσω και θα δαπανηθώ για τις ψυχές σας». Παρατήρησε δε την πειθήνια συμπεριφορά του πουλαριού, πώς δηλαδή, αν και ήταν αδάμαστο και δεν είχε γνωρίσει χαλινάρι, δεν άρχισε τα σκιρτήματα, αλλά πορευόταν με ευταξία, πράγμα που αποτελούσε και αυτό ένα είδος προφητείας, η οποία φανέρωνε την υπακοή των εθνών και την αθρόα μεταβολή τους προς την ευταξία. Διότι τα πάντα τα κατειργάσθηκε ο λόγος που είπε: «αφού τον λύσετε, φέρτε τον σε μένα», ώστε τα άτακτα να γίνουν εύτακτα και τα ακάθαρτα να γίνουν στο εξής καθαρά. Αλλά δες την ποταπότητα των Ιουδαίων. Τόσα θαύματα επιτέλεσε και ποτέ δεν τον θαύμασαν κατ' αυτόν τον τρόπο. Όταν όμως είδαν το πλήθος να συρρέει, τότε εκπλήσσονται. Διότι σείστηκε όλη η πόλη λέγοντας: «Ποιος είναι αυτός;», ενώ τα πλήθη έλεγαν: «Αυτός είναι ο προφήτης, από τη Ναζαρέτ της Γαλιλαίας»· και όταν νόμισαν ότι εξέφρασαν κάτι μεγάλο, τότε ακριβώς φάνηκε η σκέψη τους χαμερπής, ποταπή και συρόμενη στο έδαφος.

Και οι μεν δοξολογούσαν: «Ευλογημένη η δόξα του Κυρίου από τον τόπο Του»· οι δε θεολογούσαν: «Ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου». βʹ. Ενώ δε αυτά συντελούνταν με αυτόν τον τρόπο, και οι μαθητές αγάλλονταν για όλα τα θαύματα που είχαν δει, και έλεγαν: «Ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου· δόξα εν υψίστοις, και επί γης ειρήνη»· η πόλη συγκλονιζόταν λέγοντας: «Ποιος είναι αυτός;», υποκινώντας πωρωμένο φθόνο εναντίον της δόξας του Δεσπότη. Ακούγοντας δε τη λέξη πόλη, να κατανοείς το παλαιό και άτακτο πλήθος της συναγωγής.

Διότι είδαν οι αχάριστοι, και ψηλάφησαν μέσω των θαυμάτων τον θαυματουργό Θεό, και παρέμειναν στην απιστία· είδαν τον εκ γενετής τυφλό να κηρύττει τον Κύριο που τον φωταγώγησε· είδαν τον παράλυτο, ο οποίος ήταν επί χρόνια συζευγμένος με την ασθένεια, να απαλλάσσεται από την κακουχία με ένα μόνο πρόσταγμα· αντίκρισαν τον Λάζαρο να έχει γίνει φυγάς του θανάτου· άκουσαν για τον περίπατο πάνω στη θάλασσα, για την παροχή οίνου χωρίς αμπελουργία, για την άκοπη προσφορά άρτου, για την εκδίωξη των δαιμόνων, για την ανάρρωση των ασθενών· οι πλατείες τους κήρυτταν τα θαύματα, οι δρόμοι τους ανήγγειλαν τις ιάσεις στους οδοιπόρους· όλη η Ιουδαία γέμισε από τις ευεργεσίες, και τώρα ρωτούν: «Ποιος είναι αυτός;» Ω της ανοίας των ψευδώνυμων διδασκάλων! Ω των απειθών πατέρων! Ω των άφρονων πρεσβυτέρων! Ω σπέρμα του αναιδούς Χαναάν, και όχι του ευλαβούς Ιούδα! Τα τέκνα αναγνώρισαν τον Κτίστη, και οι απειθείς πατέρες έλεγαν: «Ποιος είναι αυτός;» Η νεαρή ηλικία ανύμνησε τον Θεό, και οι πεπαλαιωμένοι από τις κακές ημέρες ρωτούσαν: «Ποιος είναι αυτός;» Τα θηλάζοντα βρέφη θεολογούν, και οι πρεσβύτεροι βλασφημούν· τα παιδιά ιερουργούν τον αίνο με ευσέβεια, και οι ανίεροι ιερείς αγανακτούν με δυσσέβεια;

γ΄. Αλλά δες την ποταπότητα των Ιουδαίων. Τόσα θαύματα έκανε και ποτέ δεν εξεπλάγησαν τόσο πολύ μαζί του· επειδή όμως είδαν το πλήθος να συρρέει, τότε τον θαυμάζουν. Διότι σείστηκε ολόκληρη η πόλη, λέγοντας: «Ποιος είναι αυτός;». Και τα πλήθη έλεγαν: «Αυτός είναι ο Ιησούς ο προφήτης, ο από τη Ναζαρέτ της Γαλιλαίας».

Αυτό, λοιπόν, τους κατέτρωγε, το γεγονός δηλαδή ότι, ενώ η εορτή πλησίαζε, όλοι τους εγκατέλειπαν και πήγαιναν στη Βηθανία. Επιχείρησαν, λοιπόν, να τον θανατώσουν, και μάλιστα δεν θεωρούσαν καν ότι αποτολμούσαν κάποια φαύλη πράξη· τόσο φονικοί ήταν. Γι’ αυτό και ο νόμος, ευθύς εξαρχής, ξεκινά από αυτό, λέγοντας: «Ου φονεύσεις». Και ο προφήτης αυτό τους καταμαρτυρεί λέγοντας: «Τα χέρια τους είναι γεμάτα αίμα». Την επομένη ημέρα, το μεγάλο πλήθος που είχε έλθει στην εορτή, όταν άκουσαν ότι ο Ιησούς έρχεται στα Ιεροσόλυμα, πήραν τα κλαδιά των φοινίκων, βγήκαν σε προϋπάντησή του και κραύγαζαν: «Ωσαννά, ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου, ο βασιλεύς του Ισραήλ». Πώς λοιπόν, ενώ δεν κυκλοφορούσε φανερά στην Ιουδαία και είχε αποσυρθεί στην έρημο, εισέρχεται πάλι με παρρησία; Έχοντας κατασιγάσει την οργή τους με την αναχώρησή του, εμφανίζεται μπροστά τους τώρα που είχαν πλέον ηρεμήσει· εξάλλου, το πλήθος που προπορευόταν και εκείνο που ακολουθούσε ήταν αρκετό για να τους προκαλέσει φόβο και αγωνία. Διότι κανένα θαύμα δεν τους είχε προσελκύσει τόσο, όσο αυτό του Λαζάρου. Και ένας άλλος ευαγγελιστής αναφέρει ότι έστρωσαν στα πόδια του τα ενδύματά τους, και ότι όλη η πόλη συγκλονίστηκε· με τόση τιμή εισήλθε. Βρίσκοντας δε ο Ιησούς ένα γαϊδουράκι, κάθισε πάνω του, όπως είναι γεγραμμένο: «Μη φοβάσαι, θυγατέρα της Σιών· ιδού, ο βασιλιάς σου έρχεται καθήμενος πάνω σε πώλο όνου». Αυτό το έπραξε, αφενός για να εκπληρώσει μια προφητεία και αφετέρου για να προτυπώσει μια άλλη· και η ίδια αυτή πράξη αποτελούσε για την πρώτη την αρχή, και για τη δεύτερη το τέλος.

Ω, ψελλίσματα νηπίων, ανώτερα από τις γλώσσες που σοφίζονται και λαλούν μάταια! Δεν φοβήθηκαν τα ιερά βρέφη τη σκληρότητα των πατέρων τους. Δεν μπόρεσε η αυστηρότητά τους να κλονίσει την αγνή πίστη τους και τη σταθερότητά τους στην ευσέβεια, αλλά ούτε οι απειλές τους έκαμψαν το ανυποχώρητο φρόνημά τους. Αντιθέτως, όσο αυτοί εξαγριώνονταν από θυμό, τόσο περισσότερο τα ιερά παιδιά αναφωνούσαν και διακήρυτταν το ωσαννά, και η οδός στρωνόταν ακόμη περισσότερο από τα κλαδιά και τα ιμάτιά τους.

Όταν δε ο Ιησούς ήλθε «στα Ιεροσόλυμα, συγκλονίστηκε όλη η πόλη λέγοντας: Ποιος είναι αυτός» που τώρα επευφημείται; «Ποιος είναι αυτός» ο βασιλεύς της δόξης, ο οποίος δορυφορείται από παιδιά; «Ποιος είναι αυτός» που κάθεται πάνω σε πουλάρι; Μήπως αυτός είναι ο Ιησούς ο Ναζωραίος;

Ο δε Ιησούς, φθάνοντας στα Ιεροσόλυμα, όπως λέει ο ευαγγελιστής, έκανε όλη την πόλη να συγκλονιστεί· και οι κάτοικοι μάλιστα έλεγαν: «Ποιος είναι αυτός» που τώρα επευφημείται; «Ποιος είναι αυτός» που συνοδεύεται από παιδιά σαν βασιλιάς της δόξης και κάθεται πάνω σε πουλάρι με άκρα ταπεινότητα; Μήπως αυτός είναι ο Ιησούς ο Ναζωραίος; Μήπως ήρθε να καταλύσει την πατροπαράδοτη θρησκεία και νομοθεσία μας; «Ποιος είναι αυτός» που επευφημείται με τόση μεγάλη δόξα και κάθεται πάνω σε ένα γυμνό και φτωχικό γαϊδουράκι; «Ποιος είναι αυτός;» Τι είναι αυτό το σημείο, που τώρα το βλέπουμε, αλλά ποτέ πρωτύτερα δεν έχει συμβεί; Διότι ποιος είδε ποτέ βασιλιά να επευφημείται έτσι, να θριαμβεύει έτσι; Ποιος είδε βασιλιά να είναι ντυμένος με τόσο φτωχική στολή και να τα χρησιμοποιεί όλα με τόση ταπεινότητα, αντίθετα προς τη συνήθεια των βασιλέων; Μήπως πλανώνται τα παιδιά; Όμως αναφωνούν το «ωσαννά εν τοις υψίστοις». Παράδοξα τα λόγια, παράδοξα τα πράγματα, καινοφανής η επευφημία, καινοφανής και η είσοδος. Αυτά έλεγαν οι Ιεροσολυμίτες με έκπληξη και, ατενίζοντας τον Ιησού σαν σε έκσταση, απορούσαν για το γεγονός.