Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 21:18

Λύση. Ο καθένας τους, όπως σε όλα, έτσι και σε αυτό είπε την αλήθεια. Διότι το πρωί, καθώς λέει ο ευαγγελιστής, επιστρέφοντας ο Κύριος στην πόλη, πείνασε· και όταν πήγε στη συκιά, δεν βρήκε παρά μόνο φύλλα. Αφού λοιπόν είπε: Ποτέ πια να μη γίνει καρπός από σένα, αμέσως την ξέρανε. Εξαιτίας δε του μεγέθους και του παράδοξου του θαύματος, την επόμενη ημέρα οι μαθητές, αφού την παρατήρησαν, προκειμένου να εξετάσουν αν και οι ρίζες ξεράθηκαν ομοίως με τον κορμό και τα κλαδιά, έμειναν έκπληκτοι με την επιβεβαίωση του θαύματος.

Διότι, ακούγοντας τον ευαγγελιστή να διηγείται τα γεγονότα που συνέβησαν στη Βηθανία σχετικά με τη συκιά, βρίσκομαι μεν εδώ με το σώμα, αλλά με τη διάνοια φαντάζομαι τον εαυτό μου να βρίσκεται εκεί· και νομίζω πως ακολουθώ τώρα τον Δεσπότη Ιησού, και πως βλέπω τη συκιά, πριν μεν από το δεσποτικό πρόσταγμα, να είναι θαλερή και κατάφυτη, μετά δε το κυριακό πρόσταγμα, σκυθρωπή και κατάξερη. Διότι το πρωί, λέγει, καθώς επέστρεφε ο Ιησούς στην πόλη, πείνασε. Και βλέποντας μία συκιά, πήγε κοντά της, και δεν βρήκε τίποτε επάνω της παρά μόνον φύλλα· και της λέγει: Ποτέ πια να μη γεννηθεί από εσένα καρπός στον αιώνα· και αμέσως ξεράθηκε. Διότι αυτό ακριβώς μας αναγνώσθηκε προ ολίγου. Με εκπλήσσει το θαύμα· η διάνοιά μου έχει μοιραστεί. Διότι, όταν θελήσω να διηγηθώ το ιστορικό γεγονός, αμέσως μαζί με την ιστορία τα θαύματα με ελκύουν προς αυτά.

Και όπως ακριβώς, όταν δει κανείς μια χρυσή στάμνα που έχει μέσα της πολύτιμους λίθους, οι οποίοι φέρουν πάνω τους γραμμένα μυστήρια, επιθυμεί μεν να βλέπει τη στάμνα λόγω της λαμπρότητας της εμφάνισής της, αλλά ανθελκύεται από τους εσωτερικούς λίθους· διότι σπεύδει και να περιεργαστεί την ομορφιά των λίθων, και να γνωρίσει τα μυστήρια που είναι γραμμένα σε αυτήν· παρομοίως κι εγώ, βλέποντας μεν την ιστορία του γράμματος να είναι λαμπρή και περικαλλής, εκεί προσηλώνω τον νου μου· ελκύομαι όμως πάλι από την πνευματική θεωρία, η οποία υπόσχεται να μου αναδείξει θαύματα μεγαλύτερα από εκείνα της ιστορίας. Διότι, λέγει, το πρωί, καθώς ο Ιησούς επέστρεφε στην πόλη, πείνασε. Ω, ανεκφράστου και ανεκδιηγήτου μυστηρίου! Πείνασε αυτός που τρέφει όλη την οικουμένη· πείνασε αυτός που από πέντε άρτους έθρεψε μέχρι χορτασμού πέντε χιλιάδες ανθρώπους· πείνασε αυτός που κατασκεύασε ζωντανούς οφθαλμούς από πηλό· πείνασε αυτός που περπάτησε πάνω στα κύματα της θάλασσας και δεν έβρεξε τα πόδια του στο νερό· πείνασε αυτός που με μόνη τη βούλησή του μετέτρεψε το νερό σε οίνο· πείνασε αυτός που απέσπασε ψυχές από τα σκηνώματα και πάλι τις εγκατέστησε σε αυτά με έναν λόγο.

Β΄. Αλλά ας επανέλθουμε στο κύριο θέμα. Διότι το πρωί, λέγει, καθώς επέστρεφε ο Ιησούς στην πόλη, πείνασε. Πρωί, αφού παρήλθε η νύχτα της πλάνης, και ο Χριστός, που είναι ο όρθρος, εξέπεμψε στον κόσμο το φως της αναστάσεως· διότι ο Χριστός είναι ο όρθρος, όπως ακριβώς λέγει ο προφήτης: «Ως όρθρον έτοιμον θα τον βρούμε». Το πρωί, καθώς επιστρέφει ο Ιησούς. Το πρωί, αφού αφανίστηκε ο σκοτεινόμορφος θάνατος από το φως της δόξας του Χριστού, και αφού ο ήλιος της δικαιοσύνης έλαμψε με τις χρυσές του ακτίνες στις καρδιές των σκοτισμένων ανθρώπων· πρωί, αφού εξέτεινε τις θερμές ακτίνες της θεότητας και θέρμανε τις νεκρωμένες από τον διάβολο ψυχές· διότι δεν υπάρχει κανείς που να μπορεί να κρυφτεί από τη θέρμη του. Επειδή με την πλέον ψυχρή αμαρτία ο διάβολος νέκρωσε τις καρδιές των ανθρώπων. Γι' αυτό ο προφήτης προσεύχεται λέγοντας: «Πύρωσε τους νεφρούς μου και την καρδιά μου». Διότι ολόκληρη η ανθρωπότητα ήταν δεμένη από τον παγετό της ασέβειας. Γι' αυτό όλοι οι προφήτες ομόφωνα προσεύχονταν προς τον Θεό λέγοντας: «Επίστρεψε, Κύριε, την αιχμαλωσία μας, όπως τους χειμάρρους στον νότο»· δηλαδή, όπως ακριβώς ο θερμός νότιος άνεμος, όταν πνεύσει, επαναφέρει τα παγωμένα νερά στην πρότερη φύση του νερού, έτσι παρομοίως κι εμάς, που είχαμε νεκρωθεί από την αμαρτία του διαβόλου, πνέοντας σαν θερμός νότιος άνεμος, μας ανακαινίζει στην αρχαία φύση της αφθαρσίας.

«Το πρωί», λέει, «καθώς επέστρεφε». Είναι εύστοχο το «επέστρεφε» (το πρωτότυπο «ἐπανάγων»), για να υποδηλώσει ότι τον Αδάμ, ο οποίος εξέπεσε από τον παράδεισο, ερχόμενος πάλι ο Κύριός μας τον επαναφέρει στον ίδιο τόπο. Το πρωί, καθώς επέστρεφε ο Ιησούς στην πόλη, πείνασε.

Ακούγοντας τώρα για πόλη, μην κοιτάζεις κάτω στη γη, αλλά να προσηλώνεις το βλέμμα σου προς την άνω Ιερουσαλήμ, προς τον ουράνιο χώρο· διότι το πολίτευμά μας βρίσκεται στους ουρανούς. Το πρωί, καθώς ο Ιησούς επέστρεφε στην πόλη, πείνασε, όχι για την τροφή των ανθρώπων, αλλά για τη ζωή των ανθρώπων· διότι δική μου τροφή είναι να πράττω το θέλημα του Πατέρα μου· δηλαδή να πιστέψουν σε εκείνον που Αυτός απέστειλε. Διότι όποιος πιστεύει σε αυτόν, όπως είπε ο ίδιος, δεν θα πεθάνει στον αιώνα. Το πρωί, καθώς ο Ιησούς επέστρεφε στην πόλη, πείνασε, και βλέποντας μια συκιά, ήλθε προς αυτήν. Διότι, εάν προσπερνούσε τη συκιά, το φίδι θα διατηρούσε τη φωλιά του μέσα στη συκιά αθάνατη· όμως ήλθε στη συκιά και την ξέρανε. Κάτω από μια τέτοια συκιά είδε ο Κύριος να βρίσκεται ο Ναθαναήλ: «Προτού σε φωνάξει ο Φίλιππος, ενώ ήσουν κάτω από τη συκιά, σε είδα». Αυτήν τη συκιά προέβλεπε ο προφήτης ότι επρόκειτο να γίνει άκαρπη, όταν έλεγε: «Θα ανεβώ σε λαό της παροικίας μου, διότι η συκιά δεν θα καρποφορήσει».

Και το πρωί, επιστρέφοντας στην πόλη, πείνασε. Πώς πεινάει το πρωί; Όταν παραχώρησε στη σάρκα, τότε φανερώνεται το πάθος της. Και βλέποντας μία συκιά στον δρόμο, πήγε κοντά της και δεν βρήκε τίποτα παρά μόνο φύλλα. Άλλος ευαγγελιστής λέει ότι «δεν ήταν ακόμη η εποχή»· αν όμως δεν ήταν η εποχή, πώς ένας άλλος ευαγγελιστής λέει: «Ήλθε, μήπως τυχόν βρει καρπό σε αυτήν»; Από αυτό είναι φανερό ότι αυτό αποτελούσε υπόθεση των μαθητών, οι οποίοι βρίσκονταν ακόμη σε ατελέστερη πνευματική κατάσταση. Διότι οι ευαγγελιστές σε πολλά σημεία καταγράφουν τις υποθέσεις των μαθητών. Όπως λοιπόν αυτό αποτελούσε δική τους υπόθεση, έτσι ήταν και το να νομίζουν ότι γι' αυτόν τον λόγο την καταράστηκε, επειδή δηλαδή δεν είχε καρπό. Για ποιον λόγο, λοιπόν, την καταράστηκε; Για χάρη των μαθητών, ώστε να αποκτήσουν θάρρος.

«Εκ στόματος νηπίων», υπονοώντας ότι τα λόγια δεν προέρχονταν από τη δική τους διάνοια, αλλά μόνο το στόμα τους κινούνταν από τη θεία χάρη· αυτό σήμαινε επίσης ότι θα δοξολογηθεί και από τα έθνη, τα οποία ήταν νήπια και ανόητα. Αυτό αποτελούσε παρηγοριά και για τους αποστόλους, ότι θα δοθεί λόγος και σε αυτούς, έστω και αν είναι απλοϊκοί. Και εσύ, εάν γίνεις νήπιο ως προς την κακία, όντας άκακος, και θηλάζεις το πνευματικό γάλα, τα θεία λόγια, τότε θα γίνεις άξιος να υμνείς τον Θεό. «Και αφού τους άφησε, βγήκε έξω από την πόλη, στη Βηθανία, και διανυκτέρευσε εκεί». Αναχωρεί από αυτούς ως ανάξιους, και έρχεται στη Βηθανία, που ερμηνεύεται «οίκος υπακοής»· διότι από τους ανυπότακτους μεταβαίνει σε αυτούς που τον υπακούν, και αναπαύεται ανάμεσά τους. Λέγει, πράγματι: «Θα ενοικήσω σε αυτούς και θα εμπεριπατήσω». «Το πρωί, ενώ επέστρεφε στην πόλη, πείνασε· και βλέποντας μία συκιά στον δρόμο, πήγε κοντά της και δεν βρήκε τίποτα σε αυτήν παρά μόνο φύλλα, και της λέγει: Ποτέ πια να μην υπάρξει καρπός από εσένα στον αιώνα· και αμέσως η συκιά ξεράθηκε· και βλέποντάς το οι μαθητές θαύμασαν, λέγοντας: Πώς ξεράθηκε αμέσως η συκιά;»