Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 21:3

Μτ 21, 1-7 Πέντε ημέρες πριν από το σωτήριο πάθος του, θέλοντας να εκπληρώσει και τα λόγια των προφητών που είχαν ειπωθεί για αυτόν, προστάζει τους δύο μαθητές να πάνε στο μικρό χωριό απέναντι από τη Βηθφαγή και τη Βηθανία και να φέρουν τον αδάμαστο πώλο. Το γεγονός ότι ο μεν Ματθαίος αναφέρει πως έφεραν στον Κύριο όνο και πώλο, ενώ ο Λουκάς και ο Μάρκος μνημόνευσαν ένα μόνο υποζύγιο, δεν αποτελεί αντίφαση. Διότι, καθώς ο πώλος οδηγούνταν από τους μαθητές σύμφωνα με την προσταγή, ακολούθησε και η όνος το τέκνο της ως φιλόστοργη μητέρα.

Ματθ. 21, 1-3 Λέει λοιπόν ότι «δύο» είναι οι «μαθητές», δηλαδή οι απόστολοι και οι ευαγγελιστές, οι οποίοι έγιναν συνεργοί και υπηρέτες του Χριστού για αυτόν τον σκοπό. Ή μπορεί να εννοεί ως καλούς αγγέλους εκείνους που υπηρετούν τον Χριστό για τη δική μας λύτρωση, οι οποίοι «ανεβαίνουν και κατεβαίνουν πάνω στον Υιό του Ανθρώπου». Εάν όμως ρωτήσει εκείνος που τους έχει δέσει με τα δεσμά των αμαρτιών, «τι κάνετε;», τότε μη μπορώντας να αντισταθεί στα λόγια του Σωτήρα θα σιωπήσει χωρίς τη θέλησή του, εξαιτίας της υπερβολικής Του δύναμης. Και με αυτό φανερώνεται ότι η κλήση είναι θεϊκή.

Αυτά μεν ισχύουν κατά το πνευματικό νόημα· αλλά και ρητώς ο Χριστός, αφού ενανθρώπησε και εκπλήρωσε σωματικώς τις προφητείες περί αυτού, έδωσε και σε τούτη εδώ εκπλήρωση, όταν, σύμφωνα με τον ευαγγελιστή, είπε στους μαθητές του: πηγαίνοντας στην απέναντι κώμη θα βρείτε μια όνο και ένα πουλάρι δεμένο· αφού τα λύσετε λοιπόν, φέρτε τα· και εάν κάποιος σας πει τι κάνετε, θα πείτε, ο Κύριος τα έχει ανάγκη· και εκείνοι πήγαν και έπραξαν καθώς τους πρόσταξε. Έχοντας λοιπόν αυτά κατ' αυτόν τον τρόπο, πρέπει να παραθέσουμε τα ρητά σε εκείνους που φαντάζονται ότι τα προκείμενα επρόκειτο να συμβούν κατά την παρουσία του Χριστού μόνο σωματικώς και ιουδαϊκώς· πρέπει επίσης να τους αποδείξουμε πώς, κατά την παρουσία του Σωτήρος ημών, και σωματικώς περ αυτ...[...]... μαζί με τις άλλες και η προφητεία που λέει, και θα εξολοθρεύσει άρματα από τον Εφραίμ και ίππο από την Ιερουσαλήμ. Η θεία λοιπόν και ουράνια δύναμη του Χριστού, με απόρρητη ενέργεια μετά την .... εναντίον του επιβουλή· και την ίδια την Ιερουσαλήμ μαζί με την προγ........ στις οποίες με την υπάρχουσα πολεμική δύναμη εξολόθρευσε· τότ...... τον λαό μέσα σε αυτήν που πολλές φορές έχει ονομαστεί Εφραίμ ......... ........ εντολή· που πλήθαινε τον ίππο στην Ιερουσαλήμ και άρματ........τικώς εξαιτίας των πολεμικών παρατάξεων τ......κατ.......... ίππους που έγιναν· παρόμοια με τα ανόητα κτήνη ......... τους οποίους προφανώς όλους η παρουσία του Σωτήρος ημών εξολόθρευσε ....

Λόγος του Χρυσοστόμου για τα Βαΐα, Κύριε ευλόγησον. Όταν πλησίασε ο Κύριος στα Ιεροσόλυμα και ήλθε στη Βηθσφαγή, προς το Όρος των Ελαιών, απέστειλε δύο μαθητές λέγοντας: πορευθείτε στο χωριό που βρίσκεται απέναντί σας και θα βρείτε μία όνο δεμένη και ένα πουλάρι μαζί της· αφού τα λύσετε, φέρτε τα σε εμένα. Και εάν κάποιος σας πει κάτι, θα πείτε ότι ο Κύριος τα χρειάζεται· και αμέσως θα τα αποστείλει. Αυτό δε έγινε, για να εκπληρωθεί το ρηθέν μέσω του προφήτη: πείτε στη θυγατέρα της Σιών· ιδού, ο βασιλιάς σου έρχεται σε εσένα πράος και επιβιβασμένος σε όνο και σε πουλάρι, γέννημα υποζυγίου.

Διότι ποιος έπεισε αυτούς τους Ιουδαίους, όταν τους τα αφαιρούσαν, και μάλιστα όντας ίσως φτωχοί και γεωργοί, να μην φέρουν αντίρρηση; Τι λέγω να μην φέρουν αντίρρηση; Το να μην ρωτήσουν καν ή, και αν ρώτησαν, να σιωπήσουν και να τα παραχωρήσουν; Επειδή και τα δύο αποτελούσαν εξίσου θαύματα: και εάν δεν είπαν τίποτε καθώς έπαιρναν τα υποζύγια, και εάν, αφού μίλησαν και άκουσαν ότι ο Κύριος τα έχει ανάγκη, τα παραχώρησαν και δεν αντιστάθηκαν, και μάλιστα χωρίς να βλέπουν τον ίδιο, αλλά τους μαθητές.

Αυτό ακριβώς έκανε και στην περίπτωση της Χαναναίας γυναίκας, αυτό και στην περίπτωση του εκατόνταρχου, αυτό και στην περίπτωση της αιμορροούσας· μάλλον δε, εκείνη η θαυμαστή γυναίκα πρόλαβε την ερώτηση του Δεσπότη· όμως, παρ' όλα αυτά, ούτε έτσι την προσπέρασε, αλλά και μετά τη θεραπεία την καθιστά γνωστή σε όλους. Τόσο πολύ επιδίωκε παντού να διακηρύσσει τα κατορθώματα εκείνων που τον πλησίαζαν, και να τα παρουσιάζει πολύ μεγαλύτερα από ό,τι ήταν· πράγμα που ακριβώς κάνει και εδώ. Έπειτα, επειδή είπαν αυτό που ήθελαν, τους σπλαχνίστηκε και τους άγγιξε. Διότι αυτή είναι η μόνη αιτία της θεραπείας, για την οποία άλλωστε ήλθε και στον κόσμο. Όμως, αν και πρόκειται για έλεος και χάρη, αναζητεί τους αξίους. Το ότι δε ήταν άξιοι, είναι φανερό και από όσα φώναξαν, και από το γεγονός ότι, αφού έλαβαν τη θεραπεία, δεν απομακρύνθηκαν βιαστικά, πράγμα που κάνουν πολλοί, δείχνοντας αγνωμοσύνη μετά τις ευεργεσίες. Εκείνοι όμως δεν ήταν τέτοιοι, αλλά και πριν από τη δωρεά υπήρξαν καρτερικοί, και μετά τη δωρεά ευγνώμονες· διότι τον ακολούθησαν. Και όταν πλησίασε στα Ιεροσόλυμα, και ήλθε στη Βηθφαγή, προς το όρος των Ελαιών, απέστειλε δύο από τους μαθητές του, λέγοντας: «Πορευθείτε στο χωριό που βρίσκεται απέναντί σας, και θα βρείτε μια όνο δεμένη, και ένα πουλάρι μαζί της· λύστε τα και φέρτε τα μου. Και εάν κάποιος σας πει κάτι, θα πείτε ότι ο Κύριος τα έχει ανάγκη· και αμέσως θα τα αποστείλει».

Και πού τους έστειλε; Πρόσεξέ με, ακροατή. «Πηγαίνετε», λέει, «στο απέναντι χωριό και αμέσως θα βρείτε μία δεμένη όνο και ένα πουλάρι μαζί της· αφού τα λύσετε, φέρτε τα σε εμένα. Και εάν κάποιος σας πει κάτι, θα πείτε ότι ο Κύριος τα χρειάζεται, και αμέσως θα τα στείλει». Βλέπεις την ταχύτητα του λόγου και την αποστολή του πράγματος;

Και πού, λέγει, τους έστειλε, πού; Στο απέναντι χωριό· «πηγαίνετε», λέγει, «στο απέναντι χωριό και αμέσως θα βρείτε μια δεμένη γαϊδούρα και ένα πουλάρι μαζί της· αφού τα λύσετε, φέρτε τα μου. Και αν κάποιος σας πει κάτι, θα πείτε ότι ο Κύριος τα χρειάζεται, και αμέσως θα τα στείλει». Βλέπεις την ταχύτητα του λόγου και την αποστολή του έργου; «Πηγαίνετε», λέγει, «στο απέναντι χωριό». Αν πρέπει να το κατανοήσουμε θεωρητικά και αναγωγικά, «το απέναντι χωριό ήταν τύπος του παρόντος βίου· διότι βρισκόταν απέναντι και όχι κοντά στον Θεό, ίσως εξαιτίας της ξεπεσμένης εικόνας που με κανέναν τρόπο δεν μπορούσε να ανορθωθεί. Γι' αυτό, όταν πλησίασε σε αυτό το χωριό ο Χριστός ο Θεός μέσω της ένσαρκης παρουσίας Του, τότε πλέον αποστέλλει τις δύο διαθήκες, την Παλαιά και την Καινή, για να Του φέρουν τους δύο λαούς: την παλαιωμένη γαϊδούρα και γερασμένη συναγωγή των Ιουδαίων και τον νέο και αγύμναστο λαό των εθνών», για να τον δαμάσει με την παρουσία Του, αφού επικάθισε σε αυτόν, και καθώς οι μαθητές έστρωσαν τα ενδύματά τους, δηλαδή τη δοκιμασμένη διαγωγή τους μέσω των διδακτικών επενδύσεων· διότι αυτοί μας έστρωσαν ως ενδύματα τους λόγους της διδασκαλίας και έθεσαν πάνω μας το ένδυμα της αφθαρσίας του βαπτίσματος.

Αν, λοιπόν, πρέπει να κατανοήσουμε τα πράγματα αναγωγικώς, όπως είπαμε, αυτά θα κατανοήσουμε· αν όμως πρέπει να αναζητήσουμε την ακρίβεια των γεγονότων ακολουθώντας την ιστορική τους σειρά, έτσι θα την αναζητήσουμε. Ο Ιησούς έστειλε δύο από τους μαθητές του, τον Ιωάννη δηλαδή και τον Ιάκωβο, στο απέναντι χωριό. Διότι απέναντι από τους Αιλιείς βρίσκεται η Βηθλεέμ· αυτή δε βρισκόταν μεταξύ της Βηθλεέμ και της Ναζαρέτ, όπως εξ αρχής και ανέκαθεν μας έχει παραδοθεί από ιστορικούς άνδρες. Σε αυτό, λοιπόν, το χωριό έστειλε τους μαθητές για να φέρουν το πουλάρι και την όνο. Ο δε ιδιοκτήτης τους ήταν ο πατέρας αυτών των ίδιων των μαθητών, ο Ζεβεδαίος. Σε αυτόν, λοιπόν, όταν θα έκανε την ερώτηση, ο Ιησούς είχε παραγγείλει στους μαθητές να δώσουν την απάντηση: «Ο Κύριος τα έχει ανάγκη». Γι' αυτό τον λόγο, ατάραχοι και αθόρυβοι, γεμάτοι χαρά οι ιδιοκτήτες παρέδωσαν την όνο στα παιδιά τους, ως οικείους τους.

Προς αυτόν που θα έκανε την ερώτηση, ο Σωτήρας παρήγγειλε στους μαθητές να δώσουν την εξής απάντηση: «Ότι ο Κύριος τα έχει ανάγκη». Γι' αυτό και οι ιδιοκτήτες, χωρίς ταραχή, αλλά μάλλον με χαρούμενη ψυχή, παρέδωσαν τα ζώα στους μαθητές. «Αφού δε έπραξαν όπως τους πρόσταξε ο Ιησούς, έφεραν την όνο και τον πώλο και τοποθέτησαν πάνω τους τα ιμάτιά τους, και εκείνος κάθισε πάνω σε αυτά. Ο δε πολύς όχλος έστρωνε τα ιμάτιά του στον δρόμο». Αφού απογυμνώθηκαν, λέγει, από την ιουδαϊκή στολή, ρίχνοντάς την στον αγαθό δρόμο, ντύνονταν το ένδυμα της πίστεως· «Άλλοι δε έκοβαν κλαδιά από τα δέντρα και τα έστρωναν στον δρόμο». Όλοι λοιπόν προϋπάντησαν την είσοδο του Χριστού, βλέποντάς τον όχι πάνω σε κάποιο όχημα, αλλά σε ένα φτωχικό υποζύγιο, και συνοδεύοντάς τον ως δορυφόροι, σαν να καθόταν σε θρόνο, έστρωναν τους χιτώνες τους, έχοντας ντυθεί τον θώρακα της πίστεως· οι δε φτωχότεροι, που στερούνταν ενδυμάτων, σκορπούσαν στο χώμα τα κλαδιά των δέντρων σαν βραβεία νίκης, προς τιμήν του νικητή του θανάτου.

Κεφάλαιο ΚΑ'. Περί της όνου και του πώλου. Περί των χωλών και των τυφλών. Περί της ξηρανθείσης συκής. Περί των αρχιερέων και πρεσβυτέρων που επερωτούσαν τον Κύριο. Η παραβολή περί των δύο υιών. Περί του αμπελώνος. «Και όταν πλησίασαν στα Ιεροσόλυμα, και ήλθαν στη Βηθφαγή προς το όρος των Ελαιών, τότε ο Ιησούς απέστειλε δύο μαθητές, λέγοντάς τους: Πηγαίνετε στο χωριό που είναι απέναντί σας, και αμέσως θα βρείτε μια όνο δεμένη και ένα πουλάρι μαζί της· λύστε τα και φέρτε τα σε εμένα. Και εάν κάποιος σας πει κάτι, θα πείτε ότι ο Κύριος τα χρειάζεται, και αμέσως θα τα αποστείλει. Όλο αυτό συνέβη για να εκπληρωθεί το ρηθέν διά του προφήτη, ο οποίος λέει: Πείτε στη θυγατέρα Σιών: Ιδού, ο βασιλιάς σου έρχεται σε εσένα πράος, και επιβαίνοντας σε όνο και σε πουλάρι, γέννημα υποζυγίου.» Κάθισε πάνω στην όνο, χωρίς να υπάρχει καμία άλλη ανάγκη παρά μόνο για να εκπληρώσει την προφητεία, και για να σας δείξει πώς πρέπει να επιβαίνετε με απλότητα· διότι δεν επέβη σε άλογο, αλλά σε ένα ταπεινό γαϊδουράκι. Εκπληρώνει λοιπόν την προφητεία και ιστορικά και αλληγορικά· ιστορικά μεν, καθώς κάθισε πάνω στην όνο, ως προς το ορώμενο γεγονός· αλληγορικά δε, διότι κάθισε και πάνω στο πουλάρι, που συμβολίζει τον νέο και αδάμαστο λαό, τον ανυπότακτο. Ήταν δε δεμένα και η όνος και το πουλάρι με τα δεσμά των δικών τους αμαρτιών.