Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 21:5

Μτ 21, 1-7 Πέντε ημέρες πριν από το σωτήριο πάθος του, θέλοντας να εκπληρώσει και τα λόγια των προφητών που είχαν ειπωθεί για αυτόν, προστάζει τους δύο μαθητές να πάνε στο μικρό χωριό απέναντι από τη Βηθφαγή και τη Βηθανία και να φέρουν τον αδάμαστο πώλο. Το γεγονός ότι ο μεν Ματθαίος αναφέρει πως έφεραν στον Κύριο όνο και πώλο, ενώ ο Λουκάς και ο Μάρκος μνημόνευσαν ένα μόνο υποζύγιο, δεν αποτελεί αντίφαση. Διότι, καθώς ο πώλος οδηγούνταν από τους μαθητές σύμφωνα με την προσταγή, ακολούθησε και η όνος το τέκνο της ως φιλόστοργη μητέρα.

Αυτά μεν ισχύουν κατά το πνευματικό νόημα· αλλά και ρητώς ο Χριστός, αφού ενανθρώπησε και εκπλήρωσε σωματικώς τις προφητείες περί αυτού, έδωσε και σε τούτη εδώ εκπλήρωση, όταν, σύμφωνα με τον ευαγγελιστή, είπε στους μαθητές του: πηγαίνοντας στην απέναντι κώμη θα βρείτε μια όνο και ένα πουλάρι δεμένο· αφού τα λύσετε λοιπόν, φέρτε τα· και εάν κάποιος σας πει τι κάνετε, θα πείτε, ο Κύριος τα έχει ανάγκη· και εκείνοι πήγαν και έπραξαν καθώς τους πρόσταξε. Έχοντας λοιπόν αυτά κατ' αυτόν τον τρόπο, πρέπει να παραθέσουμε τα ρητά σε εκείνους που φαντάζονται ότι τα προκείμενα επρόκειτο να συμβούν κατά την παρουσία του Χριστού μόνο σωματικώς και ιουδαϊκώς· πρέπει επίσης να τους αποδείξουμε πώς, κατά την παρουσία του Σωτήρος ημών, και σωματικώς περ αυτ...[...]... μαζί με τις άλλες και η προφητεία που λέει, και θα εξολοθρεύσει άρματα από τον Εφραίμ και ίππο από την Ιερουσαλήμ. Η θεία λοιπόν και ουράνια δύναμη του Χριστού, με απόρρητη ενέργεια μετά την .... εναντίον του επιβουλή· και την ίδια την Ιερουσαλήμ μαζί με την προγ........ στις οποίες με την υπάρχουσα πολεμική δύναμη εξολόθρευσε· τότ...... τον λαό μέσα σε αυτήν που πολλές φορές έχει ονομαστεί Εφραίμ ......... ........ εντολή· που πλήθαινε τον ίππο στην Ιερουσαλήμ και άρματ........τικώς εξαιτίας των πολεμικών παρατάξεων τ......κατ.......... ίππους που έγιναν· παρόμοια με τα ανόητα κτήνη ......... τους οποίους προφανώς όλους η παρουσία του Σωτήρος ημών εξολόθρευσε ....

«Και όχι μόνο αυτό, αλλά και καυχόμαστε στις θλίψεις μας, γνωρίζοντας ότι η θλίψη κατεργάζεται υπομονή, η δε υπομονή δοκιμή, η δε δοκιμή ελπίδα· και η ελπίδα δεν καταισχύνει, διότι η αγάπη του Θεού έχει εκχυθεί στις καρδιές μας διά του Αγίου Πνεύματος που μας δόθηκε.» Το δε «έστρωναν στη γη» υποδηλώνει ότι σωματικά, φανερά και αισθητά παρατηρούνταν οι αρετές τους ενώπιον των εθνών, καθώς και σε άλλο σημείο αναφέρει ο απόστολος μιλώντας για αυτά: «Όσα είδατε σε εμένα και ακούσατε και παραλάβατε, αυτά να πράττετε.» Αλλά ας επανέλθουμε στο προκείμενο θέμα μας. «Και τα πλήθη που προπορεύονταν από αυτόν και όσοι τον ακολουθούσαν έκραζαν», με αίνους και κλαδιά ελιάς [και βαΐων], τα οποία σημαίνουν την πρακτική εργασία του εξωτερικού ανθρώπου, και με βάγια φοινίκων, τα οποία φανερώνουν την πνευματική [και πρακτική] και γνωστική και καθαρή εργασία του εσωτερικού ανθρώπου. «Έκραζαν λέγοντας: Ωσαννά εν τοις υψίστοις». Διότι στ' αλήθεια όλα τα πλήθη των δικαίων και των προφητών και των ιερέων, οι οποίοι είναι αυτοί που προπορεύονται και αυτοί που ακολουθούν, κράζουν με πίστη και λένε: «Ωσαννά στον υιό του Δαβίδ· ευλογημένος ο ερχόμενος στο όνομα του Κυρίου· Ωσαννά εν τοις υψίστοις.» Όπως λέει ο ευαγγελιστής: «Όλο δε αυτό έγινε, για να εκπληρωθεί το ρηθέν διά του προφήτη που λέει: Πείτε στη θυγατέρα της Σιών.» Σε ποιους λες «Πείτε», ω προφήτη; Ιδού, εσύ κηρύττεις, ιδού, εσύ μιλάς.

Λέει, λοιπόν: «Εγώ επιθυμούσα να δω και να ακούσω, και όχι μόνο εγώ, αλλά και πολλοί προφήτες και δίκαιοι». Αλλά και σε αυτούς που βρίσκονται εκεί και μαθητεύουν, που βλέπουν και ακούν τον βασιλιά της Σιών, μιλώ, ώστε να πουν και να κηρύξουν: «Πείτε στη θυγατέρα της Σιών: Ιδού ο βασιλιάς σου έρχεται σε εσένα». Και δεν είπε απλώς «έρχεται», αλλά «έρχεται σε εσένα», δηλαδή για να γίνει δικός σου και να κατοικήσει μέσα σου. «Ιδού ο βασιλιάς σου έρχεται σε εσένα, δίκαιος και σώζων», σώζοντας δηλαδή από τη δουλεία του εχθρού εκείνους που πιστεύουν σε αυτόν. «Πράος και επιβαίνων επί πώλον, υιόν υποζυγίου», δηλαδή ταπεινόφρων και με την ταπεινοφροσύνη του «εξολοθρεύοντας τα άρματα της βασιλείας του Εφραΐμ», δηλαδή του διαβόλου, ο οποίος βασίλευσε επί του Ισραήλ και επί των εθνών. Εξολόθρευσε δε, σύμφωνα και με το γράμμα, και τη βασιλεία του λαού των Ιουδαίων· διότι μέχρι τον Χριστό έφτασε το χρίσμα και η βασιλεία των Ιουδαίων, και έπειτα έπαυσε. «Και τον ίππο», λέει, «από την Ιερουσαλήμ», δηλαδή όλη την υπερηφάνεια της εξουσίας τους, μέσω του ταπεινού του πώλου. Ο δε πατριάρχης Ιακώβ, ευλογώντας τον Ιούδα και φανερώνοντας την ευλογία προς τους πατέρες του, τον Αβραάμ και τον Ισαάκ, η οποία είναι ο Χριστός, λέει: «Δένοντας τον πώλο του στην άμπελο».

Λόγος του Χρυσοστόμου για τα Βαΐα, Κύριε ευλόγησον. Όταν πλησίασε ο Κύριος στα Ιεροσόλυμα και ήλθε στη Βηθσφαγή, προς το Όρος των Ελαιών, απέστειλε δύο μαθητές λέγοντας: πορευθείτε στο χωριό που βρίσκεται απέναντί σας και θα βρείτε μία όνο δεμένη και ένα πουλάρι μαζί της· αφού τα λύσετε, φέρτε τα σε εμένα. Και εάν κάποιος σας πει κάτι, θα πείτε ότι ο Κύριος τα χρειάζεται· και αμέσως θα τα αποστείλει. Αυτό δε έγινε, για να εκπληρωθεί το ρηθέν μέσω του προφήτη: πείτε στη θυγατέρα της Σιών· ιδού, ο βασιλιάς σου έρχεται σε εσένα πράος και επιβιβασμένος σε όνο και σε πουλάρι, γέννημα υποζυγίου.

Αυτό δε συνέβη, για να εκπληρωθεί το ρηθέν διά του προφήτη Ζαχαρία: «Πείτε στη θυγατέρα Σιών, ιδού ο βασιλιάς σου έρχεται σε σένα πράος, και επιβιβασμένος σε όνο και σε πουλάρι, υιό υποζυγίου». Αν και πολλές φορές είχε εισέλθει στα Ιεροσόλυμα προηγουμένως, ποτέ όμως με τέτοια μεγαλοπρέπεια. Ποια είναι λοιπόν η αιτία; Τότε ήταν τα προοίμια της οικονομίας· και ούτε ο ίδιος ήταν εξαιρετικά φανερός, ούτε ο καιρός του Πάθους ήταν κοντά. Γι' αυτό και αναμειγνυόταν μαζί τους χωρίς να ξεχωρίζει, κρύβοντας μάλλον τον εαυτό του.

Κεφάλαιο ΚΑ'. Περί της όνου και του πώλου. Περί των χωλών και των τυφλών. Περί της ξηρανθείσης συκής. Περί των αρχιερέων και πρεσβυτέρων που επερωτούσαν τον Κύριο. Η παραβολή περί των δύο υιών. Περί του αμπελώνος. «Και όταν πλησίασαν στα Ιεροσόλυμα, και ήλθαν στη Βηθφαγή προς το όρος των Ελαιών, τότε ο Ιησούς απέστειλε δύο μαθητές, λέγοντάς τους: Πηγαίνετε στο χωριό που είναι απέναντί σας, και αμέσως θα βρείτε μια όνο δεμένη και ένα πουλάρι μαζί της· λύστε τα και φέρτε τα σε εμένα. Και εάν κάποιος σας πει κάτι, θα πείτε ότι ο Κύριος τα χρειάζεται, και αμέσως θα τα αποστείλει. Όλο αυτό συνέβη για να εκπληρωθεί το ρηθέν διά του προφήτη, ο οποίος λέει: Πείτε στη θυγατέρα Σιών: Ιδού, ο βασιλιάς σου έρχεται σε εσένα πράος, και επιβαίνοντας σε όνο και σε πουλάρι, γέννημα υποζυγίου.» Κάθισε πάνω στην όνο, χωρίς να υπάρχει καμία άλλη ανάγκη παρά μόνο για να εκπληρώσει την προφητεία, και για να σας δείξει πώς πρέπει να επιβαίνετε με απλότητα· διότι δεν επέβη σε άλογο, αλλά σε ένα ταπεινό γαϊδουράκι. Εκπληρώνει λοιπόν την προφητεία και ιστορικά και αλληγορικά· ιστορικά μεν, καθώς κάθισε πάνω στην όνο, ως προς το ορώμενο γεγονός· αλληγορικά δε, διότι κάθισε και πάνω στο πουλάρι, που συμβολίζει τον νέο και αδάμαστο λαό, τον ανυπότακτο. Ήταν δε δεμένα και η όνος και το πουλάρι με τα δεσμά των δικών τους αμαρτιών.