Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 21:8

Μτ 21, 7—9. Ο Χριστός ονομάζεται «Ερχόμενος» ως ερχόμενος από άνωθεν, διότι, όντας κατά φύση Θεός και Υιός του Πατρός, έγινε άνθρωπος και ήλθε στο όνομα του Κυρίου, ονομαζόμενος Κύριος. Αυτός λοιπόν ως κατά φύση Θεός ονομάζεται «ευλογημένος», δηλαδή δοξολογούμενος. Καθόταν λοιπόν ο Χριστός πάνω στο πουλάρι, ενώ ακολουθούσε η μητέρα του. Και το δρώμενο αποτελούσε για εμάς σημείο ενός αναγκαιοτάτου πράγματος: διότι ο Χριστός αναπαύθηκε στον νέο λαό που άλλοτε ειδωλολατρούσε, ενώ στο μέλλον θα ακολουθήσει και η συναγωγή των Ιουδαίων, καίτοι από πλευράς χρόνου έχει τα πρεσβεία ως προς την κλήση· διότι είχε προσκληθεί πρωτύτερα μέσω του Μωυσή και των προφητών. Επειδή όμως προσέκρουσε στον σώζοντα Θεό, γι' αυτό δικαίως έρχεται με δυσκολία πίσω από το πουλάρι και έγινε ουρά, δηλαδή ακολούθημα και βρίσκεται πίσω από όσους προέρχονται από τα έθνη, και η πρώτη έγινε έσχατη. Πρόσεξε δε, πώς Αυτός που γνωρίζει «νεφρούς και καρδίες» έδειξε ότι η ανθρώπινη φύση είχε περιπέσει σε έσχατη αλογία· διότι και η συναγωγή των Ιουδαίων και το πλήθος των εθνών παρομοιάζονται με το εξαιρετικά άλογο ζώο, τον όνο· διότι οι μεν, «λατρεύοντας την κτίση παρά τον Κτίσαντα» Θεό, και οι δε, ατιμάζοντας τον παιδαγωγό νόμο, βρέθηκαν εκτός νου και ορθής φρένας και, ρέποντας προς κάθε είδος φαυλότητας, «παραβλήθηκαν με τα ανόητα κτήνη και έγιναν όμοιοι με αυτά» κατά τη φωνή του ψαλμωδού.

Μτ 21, 7-9 〈Οδηγείται ο πώλος〉 από δύο μαθητές που απεστάλησαν από τον Χριστό· διότι τον υπηρετούν ως προς αυτό δύο τάγματα, οι προφήτες και οι απόστολοι, μέσω των οποίων σαγηνεύονται στην πίστη τα έθνη. Και φέρεται από κάποιο χωριό, ώστε και εξ αυτού να καταδείξει το αγροίκο φρόνημα των εθνών, τα οποία δεν ανατράφηκαν σύμφωνα με τον νόμο, αλλά έζησαν μάλλον παραμελημένα και άγρια, πλην όμως μεταστράφηκαν προς το ημερότερο· διότι αυτά τέθηκαν υπό τον Χριστό που τα διδάσκει. Αλλά και τα παιδιά, υψώνοντας «βαΐα φοινίκων», προέτρεχαν αυτού και μαζί με τους μαθητές συνέθεταν τη δοξολογία, ώστε και μέσω αυτών να δούμε τον νέο λαό, που προέρχεται από τα έθνη, σαν να είναι ζωγραφισμένος σε πίνακα· διότι έχει γραφτεί: «και λαός που δημιουργείται θα αινέσει τον Κύριο».

Επιτρέψτε μου να εντρυφήσω ακόμη λίγο στη διήγηση. Διότι εκεί κατευθύνομαι, και δεν είναι εύκολο να απομακρυνθεί ο λόγος από την τελετή εκείνη. Ένας πώλος τον μετέφερε (και μη με κατηγορήσετε για θράσος), σχεδόν όπως εκείνος ο πώλος τον δικό μου Ιησού (είτε αυτό υποδηλώνει τον λαό που προέρχεται από τα έθνη, τον οποίο ευεργετώντας επιβαίνει, καθώς ελευθερώνεται από τα δεσμά της άγνοιας, είτε κάτι άλλο θέλει να φανερώσει ο λόγος)· και κλαδιά τον υποδέχονται, και στρώσεις από ενδύματα πολύχρωμα και ποικίλα που ρίχνονταν μπροστά του και κάτω από τα πόδια του· μόνο σε αυτή την περίπτωση περιφρονήθηκε το υψηλό και το πολυτελές, και αυτό που δεν είχε όμοιό του. Εικόνα της παρουσίας του Χριστού ήταν και αυτή, και εκείνοι που ζητωκραύγαζαν, και εκείνοι που προπορεύονταν χορεύοντας· με τη διαφορά ότι δεν ήταν μόνο ένα πλήθος παιδιών που τον επευφημούσε, αλλά κάθε γλώσσα, σύμφωνη και αντίθετη, καθώς βιάζονταν να ξεπεράσουν ο ένας τον άλλον. Παραλείπω, άλλωστε, να αναφέρω τα πάνδημα χειροκροτήματα, και τις εκχύσεις των μύρων, και τις παννυχίδες, και την πόλη ολόκληρη να αστράφτει από το φως, και τις δημόσιες και τις ιδιωτικές εστιάσεις, και όλα τα μέσα με τα οποία οι πόλεις εκδηλώνουν τη χαρά τους· πράγματα τα οποία τότε του τα προσέφεραν με υπερβολή και πέρα από το συνηθισμένο.

Προς αυτόν που θα έκανε την ερώτηση, ο Σωτήρας παρήγγειλε στους μαθητές να δώσουν την εξής απάντηση: «Ότι ο Κύριος τα έχει ανάγκη». Γι' αυτό και οι ιδιοκτήτες, χωρίς ταραχή, αλλά μάλλον με χαρούμενη ψυχή, παρέδωσαν τα ζώα στους μαθητές. «Αφού δε έπραξαν όπως τους πρόσταξε ο Ιησούς, έφεραν την όνο και τον πώλο και τοποθέτησαν πάνω τους τα ιμάτιά τους, και εκείνος κάθισε πάνω σε αυτά. Ο δε πολύς όχλος έστρωνε τα ιμάτιά του στον δρόμο». Αφού απογυμνώθηκαν, λέγει, από την ιουδαϊκή στολή, ρίχνοντάς την στον αγαθό δρόμο, ντύνονταν το ένδυμα της πίστεως· «Άλλοι δε έκοβαν κλαδιά από τα δέντρα και τα έστρωναν στον δρόμο». Όλοι λοιπόν προϋπάντησαν την είσοδο του Χριστού, βλέποντάς τον όχι πάνω σε κάποιο όχημα, αλλά σε ένα φτωχικό υποζύγιο, και συνοδεύοντάς τον ως δορυφόροι, σαν να καθόταν σε θρόνο, έστρωναν τους χιτώνες τους, έχοντας ντυθεί τον θώρακα της πίστεως· οι δε φτωχότεροι, που στερούνταν ενδυμάτων, σκορπούσαν στο χώμα τα κλαδιά των δέντρων σαν βραβεία νίκης, προς τιμήν του νικητή του θανάτου.

Άλλοι, σείοντας τα κλαδιά των φοινίκων, τον επευφημούσαν ως βασιλιά· ενώ άλλοι, αναγνωρίζοντας τον χορηγό του ελέους και σωτήρα των πάντων, προσέφεραν τα σύμβολα του ελέους, τα κλαδιά των ελαιόδεντρων. «Αφού έπραξαν, λοιπόν, όπως ακριβώς τους πρόσταξε ο Κύριος, έφεραν την όνο και το πουλάρι και έβαλαν πάνω τους τα ιμάτιά τους, και κάθισε πάνω σε αυτά. Και ο περισσότερος όχλος έστρωνε τα ιμάτιά του στον δρόμο». Διότι, αφού απεκδύθηκαν την ιουδαϊκή ενδυμασία και ρίχνοντας αυτήν την ενδυμασία της απιστίας στην αγαθή οδό, ενδύονταν την ενδυμασία της πίστεως. «Άλλοι δε», αναφέρει, «έκοβαν κλαδιά από τα δέντρα και τα έστρωναν στον δρόμο». Διότι όλοι προϋπάντησαν τον Χριστό κατά την είσοδό του, όχι βλέποντάς τον πάνω σε βασιλικό όχημα, αλλά καθήμενο πάνω σε ένα ευτελές και πενιχρό υποζύγιο, και καθώς καθόταν σαν σε βασιλικό θρόνο, προσφέροντάς του δώρα έστρωναν από κάτω τους χιτώνες τους, έχοντας ενδυθεί τον θώρακα της πίστεως· ενώ οι πιο φτωχοί και όσοι στερούνταν ενδυμάτων, κόβοντας τα κλαδιά των δέντρων, τα έριχναν στη γη και δόξαζαν τον Σωτήρα ως νικητή του θανάτου. Άλλοι πάλι, σείοντας τα κλαδιά των φοινίκων με πολλή αγαλλίαση, απέδιδαν επευφημίες στον Σωτήρα Χριστό ως σε βασιλιά.

Ω, ψελλίσματα νηπίων, ανώτερα από τις γλώσσες που σοφίζονται και λαλούν μάταια! Δεν φοβήθηκαν τα ιερά βρέφη τη σκληρότητα των πατέρων τους. Δεν μπόρεσε η αυστηρότητά τους να κλονίσει την αγνή πίστη τους και τη σταθερότητά τους στην ευσέβεια, αλλά ούτε οι απειλές τους έκαμψαν το ανυποχώρητο φρόνημά τους. Αντιθέτως, όσο αυτοί εξαγριώνονταν από θυμό, τόσο περισσότερο τα ιερά παιδιά αναφωνούσαν και διακήρυτταν το ωσαννά, και η οδός στρωνόταν ακόμη περισσότερο από τα κλαδιά και τα ιμάτιά τους.

Και μέχρι τώρα, δύο μας ελευθερώνουν από τις αμαρτίες, ο Απόστολος και το Ευαγγέλιο. Και έρχεται ο Χριστός πράος, διότι δεν ήλθε για να κρίνει τον κόσμο κατά την πρώτη παρουσία Του, αλλά για να τον σώσει. Αλλά και οι μεν άλλοι βασιλείς των Εβραίων ήταν άρπαγες και άδικοι, ενώ ο Χριστός είναι βασιλιάς πράος. «Αφού πήγαν λοιπόν οι μαθητές και έκαναν όπως τους πρόσταξε ο Ιησούς, έφεραν την όνο και τον πώλο, και έβαλαν επάνω τους τα ιμάτιά τους, και κάθισε επάνω τους.» Ο μεν Λουκάς και ο Μάρκος ανέφεραν μόνο ένα υποζύγιο, ο δε Ματθαίος όνο και πώλο, χωρίς να λένε αντίθετα πράγματα. Διότι, καθώς οδηγούνταν ο πώλος, τον ακολουθούσε και η μητέρα του. Κάθισε δε επάνω τους, όχι επάνω στα δύο υποζύγια, αλλά επάνω στα ιμάτια, ή πρώτα μεν κάθισε επί της όνου, και έπειτα επί του πώλου. Επειδή πρώτα αναπαύθηκε στη συναγωγή των Ιουδαίων, και έπειτα στον λαό που προερχόταν από τα έθνη. «Και το μεγαλύτερο μέρος του πλήθους έστρωσαν τα ιμάτιά τους στον δρόμο, ενώ άλλοι έκοβαν κλαδιά από τα δέντρα και τα έστρωναν στον δρόμο. Και τα πλήθη που προπορεύονταν και αυτά που ακολουθούσαν, έκραζαν λέγοντας: Ωσαννά στον υιό του Δαυίδ, ευλογημένος ο ερχόμενος στο όνομα του Κυρίου, ωσαννά εν τοις υψίστοις.»