Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 22:19

Ή δεν άκουσες αυτό που διέταξα στον νομοθέτη Μωυσή: «Φτιάξε μου δύο Χερουβείμ στη σκηνή του μαρτυρίου, ως προμήνυμα της δικής μου εικόνας»; Και πάλι, όταν με δοκίμαζαν οι Ιουδαίοι λέγοντας: «Δάσκαλε, επιτρέπεται να δώσουμε φόρο στον Καίσαρα, ή όχι;», εγώ τους είπα: «Δείξτε μου ένα νόμισμα», και σας λέω: Εκείνοι μου έφεραν ένα δηνάριο· και τους λέω: «Τίνος είναι αυτή η εικόνα και η επιγραφή;» Εκείνοι είπαν: «Του Καίσαρα»· και τους είπα: «Αποδώστε λοιπόν τα του Καίσαρα στον Καίσαρα, και τα του Θεού στον Θεό». Και πάλι προς τον Πέτρο: «Πήγαινε, ρίξε αγκίστρι στη θάλασσα, και στο ψάρι που θα ανέβει, άνοιξε το στόμα του, και θα βρεις έναν στατήρα· δώσε τον για εμένα και για εσένα». Δηλαδή, δώσε τη δική μου εικόνα και τη δική σου στον κόσμο. Ή δεν άκουσες τον μνήστορά σου Παύλο να λέει: «Εφόσον συμπάσχουμε, για να συνδοξαστούμε κιόλας;»· και προς τους Αθηναίους: «Κατά πάντα σας θεωρώ ιδιαιτέρως θρήσκους. Διότι, περιερχόμενος τα σεβάσματά σας, βρήκα και έναν βωμό που έγραφε: Στον Άγνωστο Θεό· αυτόν λοιπόν που εσείς χωρίς να γνωρίζετε λατρεύετε με ευσέβεια, αυτόν εγώ σας κηρύττω». Και προς τους Γαλάτες: «Ω ανόητοι Γαλάτες, ποιος σας βάσκανε ώστε να μην πείθεστε στην αλήθεια, εσάς, μπροστά στα μάτια των οποίων ο Ιησούς Χριστός παρουσιάστηκε ολοκάθαρα ανάμεσά σας, και μάλιστα εσταυρωμένος;»

Το ότι επέλεξε όχι μόνο να περιβληθεί σάρκα, αλλά και το ότι, αφενός έγινε, αφετέρου νομίστηκε παιδί ταπεινών γονέων, κατά την επίγεια μορφή Του· έγινε δηλαδή τέκνο της μητέρας, ενώ θεωρήθηκε τέκνο του λεγόμενου πατέρα. Δείγμα δε φρονήσεως είναι το ότι άλλοτε μεν αναιρούσε τους Σαδδουκαίους, οι οποίοι επιχειρούσαν να χλευάσουν την ανάσταση με την επινοημένη ιστορία των επτά αδελφών που πέθαναν έχοντας την ίδια σύζυγο· άλλοτε πάλι καταντρόπιαζε τους μαθητές των Φαρισαίων μαζί με τους Ηρωδιανούς, όταν αυτοί, προβάλλοντας το διλημματικό ερώτημα εάν πρέπει να δώσουν φόρο στον Καίσαρα ή όχι, λάμβαναν μια επιδέξια απάντηση, ικανή να καταρρίψει την ανοησία τους και στις δύο κατευθύνσεις, καθώς τους πρόσταζε όχι απλώς να δώσουν, αλλά να αποδώσουν.

Γι' αυτό, λοιπόν, ακόμη και εκείνους που επέλεγαν να χρησιμοποιούν ωραία λόγια, χωρίς όμως να είναι πράγματι αγαθοί, με αυστηρούς ελέγχους πολλές φορές τους μετέστρεφε ώστε να επιλέξουν να ζουν με μεγαλύτερη σωφροσύνη. Διότι κάποτε τον πλησίασαν μερικοί από τους λεγόμενους Ηρωδιανούς, οι οποίοι ήταν πράκτορες των τελωνών, και εξυφαίνοντας εναντίον του έναν πικρό δόλο, έλεγαν: «Διδάσκαλε, γνωρίζουμε ότι διδάσκεις την οδό του Θεού με αλήθεια και δεν υπολογίζεις κανέναν. Διότι δεν βλέπεις σε πρόσωπο ανθρώπων. Επιτρέπεται να δώσουμε φόρους στον Καίσαρα ή όχι;» Εκείνος τότε τους απάντησε: «Γιατί με πειράζετε, υποκριτές; Επιδείξτε μου το νόμισμα του φόρου». Πρόσεξε, λοιπόν, πώς τους ελέγχει ενώ τον κολακεύουν και αποδιώχνει αυτούς που του μιλούν κολακευτικά. Τους ήλεγξε, μάλιστα, όχι με βάση την ομιλία τους· διότι αυτοί περίμεναν ότι θα επαινεθούν, ειρωνευόμενοι ίσως, εφαρμόζοντας ωστόσο μια ευφυή και εξαιρετικά εύγλωττη κομψολογία, ενώ εκείνος απροσδόκητα τους αποκάλεσε πειραστές και υποκριτές. Επομένως, δεν θα κρίνει με βάση την εξωτερική εμφάνιση, δηλαδή δεν θα είναι προσωπολήπτης κριτής, ούτε βέβαια θα ελέγξει σύμφωνα με τα λόγια. Διότι δεν θα ανεχθεί, λέει, αυτούς που επέλεξαν να σκέφτονται ανόσια, αλλά περιβάλλουν τον εαυτό τους με την κομψολογία ως προσωπείο απάτης και δόλου. Αυτό ακριβώς λέει ξεκάθαρα: «Δεν θα εισέλθει στη βασιλεία των ουρανών ο καθένας που μου λέει, Κύριε, Κύριε, αλλά εκείνος που κάνει το θέλημα του Πατέρα μου του εν τοις ουρανοίς».

Βʹ. Δεν περιορίστηκε βέβαια μόνο στην επίπληξη· καίτοι θα αρκούσε μόνο το ότι ήλεγξε την πρόθεσή τους, για να καταισχύνει την πονηρία τους. Αλλά δεν σταματά σε αυτό, παρά και με διαφορετικό τρόπο τούς κλείνει τα στόματα. Διότι τους λέει: «Δείξτε μου το νόμισμα του φόρου». Και όταν του το έδειξαν, πράττει αυτό που κάνει πάντοτε: εκφέρει την απόφαση μέσω της δικής τους γλώσσας, και τους ωθεί να αποφανθούν οι ίδιοι ότι επιτρέπεται· γεγονός που αποτελούσε λαμπρή και ξεκάθαρη νίκη.

Ο Σαούλ έσκισε το ιμάτιο του Σαμουήλ, και τι έπαθε; Ο Θεός έσκισε τη βασιλεία του και την έδωσε στον πραότατο Δαβίδ. Η Ιεζάβελ καταδίωξε τον Ηλία, και οι σκύλοι λούστηκαν στο αίμα της. Ο Ηρώδης θανάτωσε τον Ιωάννη, και καταφαγώθηκε από τα σκουλήκια και ξεψύχησε. Και τώρα ο μακάριος Γερμανός, που αστράφτει με τον βίο και τον λόγο του, ραπίστηκε και εξορίστηκε, καθώς και πάρα πολλοί άλλοι επίσκοποι και πατέρες, των οποίων τα ονόματα δεν γνωρίζουμε. Δεν είναι ληστρικό αυτό; Ο Κύριος, όταν τον πλησίασαν οι γραμματείς και οι Φαρισαίοι για να τον βάλουν σε πειρασμό και να τον παγιδεύσουν στα λόγια του, και τον ρώτησαν αν «επιτρέπεται να δώσουν φόρο στον καίσαρα», αποκρίθηκε σε αυτούς: «Φέρτε μου ένα νόμισμα». Όταν του το έφεραν, είπε: «Τίνος εικόνα έχει;» Και όταν εκείνοι απάντησαν «Του καίσαρα», λέει: «Αποδώστε τα του καίσαρα στον καίσαρα και τα του Θεού στον Θεό». Υπακούμε σε εσένα, βασιλιά, στα ζητήματα της βιοτικής ζωής, στους φόρους, στα τέλη, στις συναλλαγές, σε όλα εκείνα για τα οποία σου έχουν ανατεθεί οι υποθέσεις μας· στην εκκλησιαστική τάξη, όμως, έχουμε τους ποιμένες που μας δίδαξαν τον λόγο και καθόρισαν την εκκλησιαστική θεσμοθεσία. Δεν μετακινούμε τα αιώνια όρια που έθεσαν οι πατέρες μας, αλλά κρατούμε τις παραδόσεις όπως τις παραλάβαμε· διότι, αν αρχίσουμε να γκρεμίζουμε το οικοδόμημα της Εκκλησίας έστω και σε κάτι μικρό, σιγά σιγά θα καταλυθεί το παν.

Εγώ όμως σου αποδεικνύω στην Παλαιά Διαθήκη, ότι ο Θεός προσέταξε να κατασκευάζουν εικόνες, πρώτα από όλα την ίδια τη Σκηνή και όλα όσα υπήρχαν μέσα σε αυτήν. Και στα Ευαγγέλια ο ίδιος ο Κύριος, προς εκείνους που τον ρώτησαν πειραστικά αν επιτρέπεται να δώσουν φόρο στον Καίσαρα, είπε: «Φέρτε μου ένα νόμισμα». Και του έδειξαν ένα δηνάριο.

Δείξτε μου το νόμισμα του φόρου. Και εκείνοι του έφεραν ένα δηνάριο. Και τους λέει: Τίνος είναι αυτή η εικόνα και η επιγραφή; Του λένε: Του Καίσαρα. Τότε τους λέει: Αποδώστε, λοιπόν, τα του Καίσαρα στον Καίσαρα, και τα του Θεού στον Θεό. Και όταν άκουσαν, θαύμασαν, και αφού τον άφησαν, έφυγαν.» Νομίζοντας ότι θα τον μαλακώσουν και θα τον αποχαυνώσουν με τους επαίνους, τον κολακεύουν, ώστε, έχοντας αποχαυνωθεί, να πει ότι δεν πρέπει να δίνουν τον φόρο, και εξαιτίας αυτού να τον συλλάβουν ως στασιαστή και υποκινητή του λαού εναντίον του Καίσαρα.