Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 22:3

Ματθ. 22, 2—5 Αρνήθηκαν να προσέλθουν εκείνοι που προσκλήθηκαν μέσω των πρώτων υπηρετών, οι οποίοι, αφού απέρριψαν τον νόμο που δόθηκε μέσω του Μωυσή, στράφηκαν σε διδασκαλίες ανθρώπων. Ομοίως δε και οι δεύτεροι, που προσκλήθηκαν μετά από εκείνους μέσω των δεύτερων, δηλαδή των αγίων αποστόλων, αφήνοντας κατά μέρος το συμφέρον τους απομακρύνθηκαν όσο το δυνατόν περισσότερο προς αυτό που οι ίδιοι θεωρούσαν σωστό· διότι οι μεν πήγαν στον «δικό τους αγρό», με τον οποίο υποδηλώνεται η απόκτηση των επίγειων αγαθών και η μέριμνα γι' αυτά, άλλοι δε στην «εμπορία», με την οποία πάλι μας φανερώνεται το φιλόπλουτο πάθος και η προσήλωση σε αυτό· διότι η φιλοσαρκία και οι κοσμικές φιληδονίες και οι μάταιοι περισπασμοί και η φροντίδα για τον πλουτισμό, μας στερούν την αιώνια τρυφή και την οικειότητα με τον Θεό.

Διότι προσκολλώμαστε σε αυτόν μέσω της πίστεως και του αγιασμού, και των ηρωικών κατορθωμάτων της ευσέβειας. Και αυτό είναι εορτή και πανήγυρη, και πρόξενος των ανώτατων αγαθών στο τέλος. Γι' αυτό λοιπόν και ο ίδιος ο Σωτήρας και Κύριος των όλων, με παραδειγματικό τρόπο, υποδηλώνει τη δύναμη της δικής του παρουσίας λέγοντας: «Η βασιλεία των ουρανών μοιάζει με άνθρωπο βασιλιά, ο οποίος έκανε τους γάμους του γιου του, και απέστειλε τους δούλους του για να καλέσουν τους προσκεκλημένους, λέγοντας: 'Ιδού, ετοίμασα το γεύμα μου· οι ταύροι μου και τα θρεφτά ζώα έχουν σφαχτεί, και όλα είναι έτοιμα· ελάτε στους γάμους'». Και κρίνει σωστό να παρομοιάσει την πνευματική κατάσταση με τους σωματικούς γάμους. Διότι είναι γραμμένο ότι «Εκείνος που προσκολλάται στον Κύριο είναι ένα πνεύμα με αυτόν». Επομένως, εφόσον ο Θεός και Πατέρας μας συγκεντρώνει στη νοητή πανδαισία, και μας προσφέρει την πλουσιότατη παράθεση των θείων μαθημάτων —διότι τον ακούσαμε να λέει: «Οι ταύροι μου και τα θρεφτά ζώα έχουν σφαχτεί»—, εμπρός, αφού φορέσουμε τη στολή που ταιριάζει σε αυτούς που εορτάζουν, και αφού στεφανωθούμε με το στεφάνι της πολυειδούς αρετής που μοιάζει σαν να έχει πλεχτεί από ανοιξιάτικα άνθη, και έχοντας ως χοροστάτη τον ίδιο προς τιμήν του οποίου τελούμε την πανήγυρη, ας ψάλουμε λέγοντας: «Ελάτε, ας αγαλλιάσουμε στον Κύριο, ας αλαλάξουμε χαρούμενα στον Θεό τον Σωτήρα μας». Διότι μερικοί βέβαια αγαλλιούν στον κόσμο, παχαίνοντας τη σάρκα τους με την πολυτέλεια των εδεσμάτων.

Ήταν, λοιπόν, σε δόξα παρά τω Θεώ ο Ισραήλ, όντας πρωτότοκος, πλην όμως δεν διαφύλαξε για πάντα την τιμή που είχε απονεμηθεί στα πρωτεία του. Απεναντίας παραχώρησε, τρόπον τινά, τα πρωτοτόκια στον νέο και μεταγενέστερο λαό, δηλαδή στους προερχόμενους από τα έθνη, έχοντας στραφεί υπερβολικά προς τα της σάρκας και του κόσμου. Και πράγματι, όπως διαβάστηκε στις ευαγγελικές παραβολές, «Έκανε γάμους ο βασιλιάς για τον γιο του». Έπειτα παρουσιάστηκαν εκείνοι που προσκαλούσαν στο δείπνο, αναγγέλλοντας στους προσκεκλημένους τα του Θεού, δηλαδή: «Ιδού, ετοίμασα το γεύμα μου, οι ταύροι μου και τα θρεφτάρια είναι σφαγμένα, και όλα είναι έτοιμα· ελάτε στους γάμους. Εκείνοι όμως δεν ήθελαν να έλθουν», λέει. Αλλά ο καθένας προέβαλλε τη δικαιολογία που νόμιζε. Διότι ο μεν έλεγε: «Παντρεύτηκα γυναίκα, θεώρησέ με δικαιολογημένο. Ο δε: Αγρό αγόρασα, και δεν μπορώ να έλθω». Βλέπεις, λοιπόν, πώς μιμήθηκαν τον Ησαύ, έχοντας προτιμήσει την απόλαυση των πρόσκαιρων και σαρκικών πραγμάτων αντί της δόξας του Θεού, και σχεδόν προσφέροντας τα πρωτοτόκια σε άλλους για να τα λάβουν. Διότι αντ' αυτών προσκλήθηκαν αμέσως οι εκ των εθνών που πίστεψαν, και κέρδισαν τη δόξα που οφειλόταν στον Ισραήλ, καθώς βέβαια και την ευλογία, εξαιτίας της ετοιμότητάς τους για υπακοή, και της μεγάλης προθυμίας και εγρήγορσης στο να εκπληρώνουν τα αρεστά στον Θεό.

«Κάποιος άνθρωπος έκανε μεγάλο δείπνο και κάλεσε πολλούς». Αυτή η παραβολή είναι διαφορετική από εκείνη στο κατά Ματθαίον. Διότι εκεί υπάρχει βασιλιάς, και οι γάμοι του υιού του βασιλιά, και πολλοί προσκαλούντες, και οι καλεσμένοι δεν πήγαν, αλλά μάλιστα ύβρισαν και σκότωσαν τους δούλους, και στράτευμα που κινήθηκε εναντίον εκείνων που σκότωσαν τους δούλους, και εκείνος που εκδιώχθηκε από τον γάμο εξαιτίας του ρυπαρού ενδύματος. Εδώ όμως εισάγεται ένας απλός άνθρωπος, και απλώς ένα δείπνο, και μόνο ένας αποστέλλεται για την πρόσκληση, και οι καλεσμένοι απλώς αρνούνται την πρόσκληση, προφασιζόμενοι ασχολίες. Το δε κυριότερο είναι ότι εκείνη μεν είχε λεχθεί στο ιερό προς τους αρχιερείς και τους πρεσβυτέρους του λαού, ενώ αυτή στη Γαλιλαία, στην οικία κάποιου άρχοντα Φαρισαίου. Διότι κάποιος από τους συνδαιτυμόνες, αφού άκουσε το: «Μακάριος θα είσαι, διότι δεν έχουν να σου ανταποδώσουν· διότι θα σου ανταποδοθεί στην ανάσταση των δικαίων»· επειδή η ανάσταση και η βασιλεία του Θεού νοούνται ως ένα και το αυτό. Προς εκείνον, λοιπόν, που είπε: «Μακάριος όποιος φάει άρτο στη βασιλεία του Θεού», το ποιος θα μπορούσε να είναι αυτός ο μακάριος το παρουσιάζει ο Σωτήρας μέσω της παραβολής λέγοντας: «Κάποιος άνθρωπος έκανε μεγάλο δείπνο»· ονομάζοντας πάλι σε αυτά τον εαυτό Του άνθρωπο.

Θα μπορούσε ίσως να νομίσει κανείς ότι πρόκειται για την ίδια παραβολή με εκείνη στον Ματθαίο, στην οποία ένας βασιλιάς τελεί τους γάμους του υιού του και αποστέλλει δούλους για να καλέσουν τους προσκεκλημένους. Εκείνος όμως που δεν προσέχει την ανάγνωση επιφανειακά, αν προσηλώσει τον νου του, θα διαπιστώσει ότι αυτή είναι εντελώς διαφορετική από εκείνη. Διότι η παραβολή στον Ματθαίο, πρώτα από όλα, παρομοίασε τα λεγόμενα με τη βασιλεία των ουρανών· αυτό όμως εδώ δεν αναφέρεται.

Αλλά βέβαια, αυτά έφτασαν στο τέλος τους μετά τη σωτήρια Παρουσία και τα προαναφερθέντα λόγια Του, έπειτα από τα οποία, σε σύντομο χρονικό διάστημα, οι Ρωμαίοι επιτέθηκαν και αφάνισαν τον τόπο. Αυτό ακριβώς φανέρωνε και ο ίδιος ο Σωτήρας, προφητεύοντας το μέλλον μέσα από την παραβολή που έχει ως εξής: «Η βασιλεία των ουρανών μοιάζει με άνθρωπο βασιλιά, ο οποίος έκανε τους γάμους του γιου του· και απέστειλε τους δούλους του για να καλέσουν τους προσκεκλημένους στους γάμους, αλλά εκείνοι δεν ήθελαν να έλθουν. Πάλι απέστειλε άλλους. Εκείνοι όμως, εκτός από το ότι δεν θέλησαν να ανταποκριθούν, συνέλαβαν τους δούλους, τους εξύβρισαν και τους σκότωσαν». Σε αυτά προσθέτει: «Ο δε βασιλιάς, όταν τα άκουσε, οργίστηκε, και στέλνοντας τα στρατεύματά του εξολόθρευσε εκείνους τους φονιάδες και πυρπόλησε την πόλη τους». Αυτά έχει καταγραφεί ότι τα είπε ο Σωτήρας μέσα στο ίδιο το ιερό, το οποίο τότε ακόμη στεκόταν όρθιο· τα οποία μάλιστα εκπληρώθηκαν σε σύντομο χρονικό διάστημα, όταν ο Βεσπασιανός και ο Τίτος πολιόρκησαν τον τόπο. Κατά την εποχή τους, μάλιστα, δεν αναφέρεται ιστορικά ότι εμφανίστηκε κανένας προφήτης. Επομένως, ο προκείμενος λόγος περιγράφει μια πολιορκία· γι' αυτό και στην αρχή του λέει: «Γιατί, Θεέ, μας απέρριψες έως τέλους;». Μπορεί δε κανείς, με βάση αυτά, να θαυμάσει το μεγαλείο της θεόπνευστης Γραφής, το πώς δηλαδή με θεία πρόγνωση προέβλεψε γεγονότα που συνέβησαν ύστερα από πολύ καιρό.

ΣΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΤΗΣ ΔΕΚΑΤΗΣ ΤΕΤΑΡΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΤΟΥ ΜΑΤΘΑΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΒΟΛΗ ΠΟΥ ΚΑΛΕΙ ΣΤΟΥΣ ΓΑΜΟΥΣ ΤΟΥ ΥΙΟΥ, στην οποία δίδεται απάντηση και προς αυτούς που λένε, γιατί κάλεσε ο Θεός αυτούς που δεν επρόκειτο καθόλου να υπακούσουν ή να υπακούσουν με τα έργα τους, και γιατί δημιούργησε αυτούς που θα κολαστούν. Από την παραβολή του Κυρίου που αναγινώσκεται σήμερα στο Ευαγγέλιο, θα αναφέρω πρώτα προς την αγάπη σας το τελευταίο της μέρος, ότι πολλοί είναι οι κλητοί, λίγοι όμως οι εκλεκτοί. Διότι αυτό ακριβώς δείχνει ο Κύριος μέσα από όλη την παραβολή, ώστε να φροντίσουμε εμείς να μην είμαστε απλώς από τους κλητούς, αλλά από τους εκλεκτούς. Επειδή, αυτός που δεν είναι από τους εκλεκτούς, αλλά μόνο από τους κλητούς, όχι μόνο εκπίπτει από το ανέσπερο φως, αλλά και οδηγείται στο εξώτερο σκότος. Και αφού δεθεί στα χέρια και στα πόδια, τα μεν πόδια επειδή δεν έτρεξαν προς τον Θεό, τα δε χέρια επειδή δεν έπραξαν τα έργα του Θεού, παραδίδεται στον κλαυθμό και στον βρυγμό των οδόντων.

Δεν βλέπετε τους ιατρούς ότι δεν επιτρέπουν να μένουν νηστικοί εκείνοι που εξαιτίας της ατονίας του στομάχου δεν συγκρατούν αλλά κάνουν εμετό την τροφή; Για ποιον λόγο λοιπόν τους προτρέπουν να τρέφονται; Επειδή η φύση του σώματος λαμβάνει κάτι, έστω και ελάχιστο, από την τροφή, αν και το μεγαλύτερο μέρος των φαγητών αχρηστεύεται με τους εμετούς· γι' αυτόν τον λόγο η ιατρική δικαίως ονομάζεται φιλάνθρωπη. Ώστε και η φιλαγαθία και η φιλανθρωπία του Θεού αποδεικνύεται κυρίως από τούτο: ότι, ενώ είναι πλήθος εκείνοι που δεν σώζονται και λίγοι αυτοί που μεριμνούν για την προσωπική τους σωτηρία, Εκείνος δημιούργησε ολόκληρο το ανθρώπινο γένος, και παρόλο που επρόκειτο να είναι λίγοι οι εκλεκτοί, Εκείνος, λόγω της υπερβάλλουσας φιλανθρωπίας του, κάλεσε τους πάντες. Διότι «μοιάζει», λέει, «η βασιλεία των ουρανών με άνθρωπο βασιλιά, ο οποίος έκανε τους γάμους του Υιού του, και έστειλε τους δούλους του να καλέσουν τους προσκεκλημένους στους γάμους, αλλά εκείνοι δεν ήθελαν να έλθουν». Ως γάμο ονομάζει εδώ την ένωση του Υιού του Θεού με την ανθρώπινη φύση και, μέσω αυτής, με την Εκκλησία μας. Έτσι άλλωστε και ο Παύλος, αφού είπε ότι το μυστήριο του γάμου είναι μέγα, πρόσθεσε: «εγώ όμως το λέω αναφερόμενος στον Χριστό και στην Εκκλησία»· και αλλού πάλι λέει προς εμάς: «σας αρραβώνιασα με έναν άνδρα, για να σας παρουσιάσω ως αγνή παρθένο στον Χριστό».

Ομιλία ΞΘ΄. Και αποκρινόμενος ο Ιησούς είπε πάλι με παραβολές: «Η βασιλεία των ουρανών μοιάζει με κάποιον άνθρωπο βασιλιά, ο οποίος έκανε γάμους για τον υιό του. Και έστειλε τους δούλους του να καλέσουν τους προσκεκλημένους στους γάμους, αλλά εκείνοι δεν ήθελαν να έλθουν».

Δες, λοιπόν, την άφατη πρόνοια. Φύτεψε αμπελώνα, τα ετοίμασε όλα και τα ολοκλήρωσε· όταν θανατώθηκαν οι υπηρέτες, απέστειλε άλλους δούλους· όταν σφαγιάστηκαν κι εκείνοι, έστειλε τον Υιό· και όταν θανατώθηκε και αυτός, τους καλεί στους γάμους· δεν θέλησαν να έλθουν. Έπειτα στέλνει άλλους δούλους· αυτοί όμως θανάτωσαν και τούτους.

Είναι αδύνατον να συνυπάρχει η αγάπη προς τον κόσμο με την αγάπη προς τον Θεό, όπως είναι αδύνατον να συνυπάρχουν μεταξύ τους το φως και το σκοτάδι. ΣΤΟΙΧΕΙΟΝ Β΄. ΤΙΤΛΟΣ Α΄. —Περί της βασιλείας των ουρανών. «Να ζητάτε τη βασιλεία του Θεού και τη δικαιοσύνη Του, και όλα αυτά θα σας προστεθούν.» «Από τις ημέρες του Ιωάννη του Βαπτιστή η βασιλεία των ουρανών βιάζεται, και οι βιαστές την αρπάζουν.» «Όμοια είναι η βασιλεία των ουρανών με θησαυρό κρυμμένο στον αγρό, τον οποίο, όταν τον βρήκε ένας άνθρωπος, τον έκρυψε, και από τη χαρά του πηγαίνει, πουλάει όλα όσα έχει και αγοράζει τον αγρό εκείνο.» —«Όμοια είναι η βασιλεία των ουρανών με άνθρωπο έμπορο που αναζητά καλά μαργαριτάρια· ο οποίος, όταν βρήκε ένα πολύτιμο μαργαριτάρι, έφυγε, πούλησε όλα όσα είχε, και το αγόρασε.» «Όμοια είναι η βασιλεία των ουρανών με άνθρωπο οικοδεσπότη, ο οποίος βγήκε πολύ πρωί για να μισθώσει εργάτες,» και τα εξής. «Αποκρινόμενος ο Ιησούς, πάλι τους μίλησε με παραβολές, λέγοντας: Ομοιάζει η βασιλεία των ουρανών με άνθρωπο βασιλιά, ο οποίος έκανε τους γάμους του υιού του. Και έστειλε τους δούλους του για να καλέσουν τους προσκεκλημένους στους γάμους, και εκείνοι δεν ήθελαν να έρθουν· πάλι έστειλε άλλους δούλους, λέγοντας: Πείτε στους προσκεκλημένους, Ιδού, ετοίμασα το γεύμα μου, οι ταύροι και τα θρεφτά ζώα έχουν σφαγιαστεί, και όλα είναι έτοιμα· ελάτε στους γάμους.»

ια΄. Στο ρητό του Ευαγγελίου: «Και απέστειλε τους δούλους του να καλέσουν τους προσκεκλημένους στους γάμους, και δεν ήθελαν να έλθουν». ιβ΄. Ότι δεν πρέπει, πριν από την εφαρμογή των εντολών και την προκοπή και τελείωση στην αρετή, να ερευνά κανείς αμύητος τα κρυμμένα μυστήρια της βασιλείας των ουρανών· και ότι κατά τη δεύτερη έλευση του Κυρίου όλοι οι άγιοι θα γνωρίζουν ο ένας τον άλλον.

θ΄. Στο ρητό του Ευαγγελίου: «Ομοίασε η βασιλεία των ουρανών με βασιλιά.» Και ποιος είναι ο μυστικός γάμος του Θεού. «Ομοίασε», λέει, «η βασιλεία των ουρανών με βασιλιά, ο οποίος έκανε γάμους για τον γιο του και κάλεσε πολλούς», ποιον άραγε εννοεί ως βασιλιά, αν όχι τον ίδιο τον Πατέρα του και Θεό; Και για ποιον άλλον έκανε τους γάμους, αν όχι για τον ίδιο τον μονογενή του Υιό και Θεό, τον Κύριό μας Ιησού Χριστό; Με ποιον λοιπόν ή με ποιον βασιλιά ο δεσπότης και κύριος των πάντων καταδέχτηκε να συνάψει τη συμφωνία της μνηστείας; Διότι καθένας από εμάς τους ανθρώπους, όταν θέλει να νυμφεύσει τον γιο του, σπεύδει να πάρει για νύφη την κόρη κάποιου πιο επιφανούς, πιο ένδοξου και πιο πλούσιου. Ο Θεός λοιπόν ποιον θα έβρισκε έστω ίσο με τον εαυτό του, ώστε να πάρει από αυτόν νύφη για τον εαυτό του; Διότι λέει γι' αυτόν ο προφήτης: «Αυτός που κρατά στο χέρι του τον κύκλο της γης και αυτούς που κατοικούν σε αυτήν σαν ακρίδες.» Και άλλος: «Ο αιώνιος Θεός, που κατασκεύασε τα άκρα της γης» και θεμελίωσε τους στύλους της πάνω στο τίποτα. Και ο Δαβίδ: «Αυτός που επιβλέπει τη γη και την κάνει να τρέμει.» Ένας τέτοιος λοιπόν και τόσο μεγάλος, ας αναλογιστούμε τίνος άραγε την κόρη πήρε ως νύφη και έκανε τους γάμους για τον γιο του. Θέλετε να μάθετε τίνος;

Αυτό λοιπόν είναι το μυστήριο των γάμων, το οποίο ετοίμασε ο Πατέρας, ο συναΐδιος και ομότιμος, για τον μονογενή του Υιό· και κάλεσε πολλούς και απέστειλε τους δούλους του για να καλέσουν τους προσκεκλημένους στους γάμους, αλλά δεν ήθελαν να έλθουν.

ΙΑ΄. Στο ρητό του Ευαγγελίου: «Και απέστειλε τους δούλους του για να καλέσουν τους προσκεκλημένους στους γάμους, και δεν ήθελαν να έλθουν.» Ποιοι ήταν λοιπόν οι απεσταλμένοι; Οι προφήτες, λέει. Ποιοι ήταν οι προσκεκλημένοι; Τα τέκνα των Ιουδαίων· διότι εκείνοι ήταν οι τότε και εξ αρχής προσκεκλημένοι, και δεν θέλησαν να τους ακούσουν. «Πάλι απέστειλε άλλους δούλους, λέγοντας:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΒ'. Περί εκείνων που καλούνται στον γάμο. Περί αυτών που ρώτησαν για τον φόρο. Περί των Σαδδουκαίων. Περί του νομικού που ρώτησε. Περί των ερωτήσεων του Κυρίου. «Και αποκρινόμενος ο Ιησούς, τους μίλησε πάλι με παραβολές, λέγοντας: Μοιάζει η βασιλεία των ουρανών με άνθρωπο βασιλιά, ο οποίος έκανε γάμους για τον υιό του, και απέστειλε τους δούλους του για να καλέσουν τους προσκεκλημένους στους γάμους, και δεν ήθελαν να έλθουν. Πάλι απέστειλε άλλους δούλους, λέγοντας: