Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 22:31

Και αυτοί θα ανατραπούν από την αξιόπιστη φωνή του Κυρίου, την οποία οι ίδιοι επέσυραν εναντίον του εαυτού τους μέσω της επίλυσης του ζητήματος, όταν τον πλησίασαν ρωτώντας αν είναι δυνατόν να υπάρχει ανάσταση νεκρών· και (αναφέροντας) ότι υπήρξαν επτά αδελφοί, και ο πρώτος νυμφεύθηκε γυναίκα και πέθανε άτεκνος, και ο δεύτερος την πήρε (ως σύζυγο), καθώς ο Μωυσής είχε παραγγείλει να νυμφεύεται κανείς τη γυναίκα του αδελφού του που πέθανε άτεκνος και να την παίρνει ο αδελφός του για να αναστήσει απογόνους στο όνομα του αποθανόντος. Την πήρε λοιπόν, λένε, αυτήν ο πρώτος και ο δεύτερος και πέθαναν, και ομοίως και οι επτά. Στην ανάσταση των νεκρών, λοιπόν, ποιανού θα είναι αυτή γυναίκα, εφόσον και οι επτά τη γνώρισαν; Ο δε Κύριος είπε: «Πλανάσθε, επειδή δεν γνωρίζετε τις Γραφές ούτε τη δύναμη του Θεού. Διότι στην ανάσταση των νεκρών ούτε νυμφεύονται ούτε υπανδρεύονται, αλλά είναι ισάγγελοι. Το ότι, όμως, θα αναστηθούν οι νεκροί θα σας το διδάξει ο Μωυσής, καθώς ο Θεός του μίλησε αποκαλυπτικά λέγοντας, "εγώ είμαι ο Θεός του Αβραάμ και ο Θεός του Ισαάκ και ο Θεός του Ιακώβ"· είναι δε Θεός ζώντων και όχι νεκρών». Και «εφίμωσε το στόμα τους». Διότι αυτοί είναι ευάλωτοι και δεν μπορούν να αντισταθούν ούτε μία ώρα απέναντι στην αλήθεια.

γ΄. Και πρώτον μεν απαντά στο ερώτημα που του τέθηκε. Επειδή δηλαδή αυτή ήταν η αιτία που δεν πίστευαν στην ανάσταση, το ότι νόμιζαν πως τέτοια θα είναι η κατάσταση των πραγμάτων, θεραπεύει την αιτία, και έπειτα και το σύμπτωμα (διότι από αυτήν προήλθε και η νόσος)· και αποδεικνύει τον τρόπο της αναστάσεως. Διότι στην ανάσταση, λέει, ούτε νυμφεύονται ούτε παντρεύονται, αλλά είναι σαν τους αγγέλους του Θεού στον ουρανό. Ο δε Λουκάς λέει: Ως υιοί του Θεού. Εάν λοιπόν δεν νυμφεύονται, είναι περιττή η ερώτηση. Βέβαια, δεν είναι άγγελοι επειδή δεν νυμφεύονται, αλλά επειδή είναι σαν άγγελοι, γι' αυτό δεν νυμφεύονται. Με αυτό αναίρεσε και πολλά άλλα, τα οποία όλα με έναν λόγο ο Παύλος τα υπαινίχθηκε, λέγοντας: «Διότι παρέρχεται το σχήμα του κόσμου τούτου». Και με αυτά μεν φανέρωσε πόσο μεγαλειώδης είναι η ανάσταση· το ότι δε υπάρχει ανάσταση, το αποδεικνύει. Αν και έχει αποδειχθεί συγχρόνως και αυτό με όσα ειπώθηκαν, εντούτοις εκ περισσού στον λόγο του πάλι το προσθέτει, λέγοντας. Διότι δεν στάθηκε μόνο στο ερώτημα, αλλά απευθύνθηκε και στον τρόπο σκέψης τους. Έτσι, όταν δεν ενεργούν με υπερβολική δολιότητα, αλλά ρωτούν από άγνοια, τους διδάσκει και εκ περισσού· όταν όμως η ερώτηση προέρχεται μόνο από κακία, δεν απαντά ούτε καν στα ερωτήματα. Και πάλι τους αποστομώνει μέσα από τον Μωυσή, επειδή και εκείνοι τον Μωυσή είχαν προβάλει, και λέει: «Περί δε της αναστάσεως των νεκρών δεν διαβάσατε ότι: "Εγώ είμαι ο Θεός του Αβραάμ, και ο Θεός του Ισαάκ, και ο Θεός του Ιακώβ";»

Και λέγει ο Βαρλαάμ: Από όσα έχουν ήδη συμβεί, απέκτησα την πλήρη βεβαιότητα και για τα μελλοντικά· διότι εκείνοι που τα κήρυξαν, αφού σε τίποτε δεν αστόχησαν ως προς την αλήθεια, αλλά στερέωσαν τα λεγόμενά τους με σημεία και τέρατα και με ποικίλες θαυματουργικές δυνάμεις, οι ίδιοι μάς δίδαξαν και περί των μελλοντικών. Όπως λοιπόν για τα παρόντα δεν δίδαξαν τίποτε το διεστραμμένο και πλαστό, αλλά όλα όσα είπαν και έπραξαν έλαμψαν πιο λαμπρά και από τον ήλιο, έτσι και για τα μελλοντικά αληθινά δογμάτισαν· τα οποία άλλωστε και ο ίδιος ο Κύριος ημών και Δεσπότης Ιησούς Χριστός επιβεβαίωσε με λόγια και με έργα. Διότι, λέγει, «αλήθεια σας λέω ότι έρχεται η ώρα, κατά την οποία όλοι όσοι βρίσκονται στα μνημεία θα ακούσουν τη φωνή του Υιού του Θεού, και όσοι την ακούσουν θα ζήσουν»· και πάλι: «Έρχεται η ώρα, κατά την οποία οι νεκροί θα ακούσουν τη φωνή του, και θα εξέλθουν, εκείνοι που έπραξαν τα αγαθά σε ανάσταση ζωής, και εκείνοι που έπραξαν τα φαύλα σε ανάσταση κρίσεως»· και πάλι, σχετικά με την ανάσταση των νεκρών, λέγει: «Δεν διαβάσατε αυτό που σας ελέχθη από τον Θεό, ο οποίος λέγει: Εγώ είμαι ο Θεός του Αβραάμ και ο Θεός του Ισαάκ και ο Θεός του Ιακώβ;».

Αφού ο Ιακώβ είπε αυτά και προανήγγειλε τον δικό του θάνατο, ο συγγραφέας ανέφερε: «και αφού σήκωσε τα πόδια του στο κρεβάτι, εξέπνευσε και προστέθηκε στον λαό του». Αυτό άλλωστε είχε πει και προς τον Αβραάμ ο Θεός των όλων: «εσύ όμως θα απέλθεις προς τους πατέρες σου εν ειρήνη, έχοντας φτάσει σε καλά γηρατειά». Από αυτό ακριβώς ήλεγξε και ο Κύριος την απιστία των Σαδδουκαίων λέγοντας: «Και σχετικά με το ότι ανασταίνονται οι νεκροί, δεν διαβάσατε: εγώ είμαι ο Θεός του Αβραάμ και του Ισαάκ και του Ιακώβ; Δεν είναι ο Θεός, Θεός νεκρών, αλλά ζωντανών». Σε Αυτόν ανήκει η δόξα στους αιώνες, αμήν.

«Όσο για την ανάσταση των νεκρών, δεν διαβάσατε αυτό που σας ειπώθηκε από τον Θεό, ο οποίος λέει: Εγώ είμαι ο Θεός του Αβραάμ, και ο Θεός του Ισαάκ, και ο Θεός του Ιακώβ; Ο Θεός δεν είναι Θεός νεκρών, αλλά ζώντων. Και όταν άκουσαν τα πλήθη, εκπλήσσονταν με τη διδαχή του.» Αποδεικνύει ο Σωτήρας ότι και ανάσταση θα υπάρξει, και όχι τέτοια σαρκική, όπως πλανώνται, αλλά πιο θεϊκή και πνευματική. Διότι λέει: «Πλανάσθε, επειδή δεν γνωρίζετε τις Γραφές ούτε τη δύναμη του Θεού». Διότι, αν μεν γνωρίζατε τις Γραφές, θα κατανοούσατε ότι ο Θεός δεν είναι Θεός νεκρών, αλλά ζώντων. Αν πάλι γνωρίζατε τη δύναμη του Θεού, θα ξέρατε ότι στον Θεό τα πάντα είναι δυνατά, ώστε να κάνει και τους ανθρώπους να πολιτεύονται ως άγγελοι. Δες όμως τη σοφία του Κυρίου: εκείνοι με βάση τον Μωυσή προσπαθούσαν να ανατρέψουν το δόγμα της αναστάσεως, και Αυτός πάλι μέσα από τον Μωυσή τους πείθει. Διότι λέει, «Εγώ είμαι ο Θεός του Αβραάμ, και του Ισαάκ, και του Ιακώβ». Και αυτό που λέει σημαίνει το εξής: Ο Θεός δεν είναι Θεός αυτών που δεν υπάρχουν, αλλά αυτών που υφίστανται και υπάρχουν. Διότι δεν είπε: «Εγώ ήμουν», αλλά, «Είμαι». Επειδή, αν και πέθαναν, ζουν με την ελπίδα της αναστάσεως.