Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 22:44

20 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

εἶπεν ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου, κάθου ἐκ δεξιῶν μου ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου;

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–20 από 20

Μέγας Αθανάσιος Μαρτυρίαι ἐκ τῶν γραφῶν
Πάλιν ὁ αἱρετικὸς, θέλων δεῖξαι, ὅτι τὸ Πνεῦμα Κύριον καλεῖ τὸν Λόγον τοῦ Θεοῦ, λέγει. «Εἶπεν ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου· Κάθου ἐκ δεξιῶν μου.» Θέλων δὲ ὁ Σωτὴρ δεῖξαι ὅτι οὐ μόνον τὸ Πνεῦμα Κύριον καλεῖ τὸν Χριστὸν, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὁ Χριστὸς Κύριος καὶ Θεός ἐστιν, ἐξετασθεὶς παρὰ Ἰουδαίου λέγοντος· «Ἐπιστάτα, ποία ἐστὶ πρώτη ἐντολή; λέγει αὐτῷ· Ἀγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου ἐξ ὅλης καρδίας σου· καὶ γὰρ γέγραπται· Κύριος Θεὸς εἷς ἐστιν. Ἡ δευτέρα ἐντολή· Ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν. Τότε ἀπεκρίθη ὁ Ἰουδαῖος· Ὀρθῶς εἶπας, ἐπιστάτα, ὅτι ὁ Θεὸς εἷς ἐστι.» Τοῦτο δὲ ἔλεγεν, ἵνα τὴν θεότητα τοῦ Υἱοῦ ἀρνήσηται. Ὁ δὲ Σωτὴρ, βουλόμενος τὴν κυριότητα αὐτοῦ συνάψαι τῇ τοῦ Πατρὸς, ἐξετάζει αὐτόν· «Περὶ τοῦ Χριστοῦ τί λέγετε; τίνος ἐστὶν υἱός; Λέγουσι Τοῦ Δαβίδ.» Ἀποκρίνεται ὁ Σωτήρ· «Πῶς οὖν Δαβὶδ ἐν Πνεύματι ἁγίῳ Κύριον αὐτὸν καλεῖ; Εἰ οὖν Υἱὸς αὐτοῦ ἐστι, πῶς αὐτὸν Κύριον καλεῖ;» Πάλιν ἔλεγον αὐτῷ, ὅτε ἐξέβαλλε τὰ δαιμόνια· «Οὗτος ἐν Βεελζεβοὺλ, ἄρχοντι τῶν δαιμονίων, ἐκβάλλει τὰ δαιμόνια.» Εἶτα λέγει· «Εἰ ἐγὼ ἐν Βεελζεβοὺλ ἐκβάλλω, τὰ τέκνα ὑμῶν ἐν τίνι ἐκβάλλουσιν;»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Πάλι ο αιρετικός, θέλοντας να δείξει ότι το Πνεύμα αποκαλεί Κύριο τον Λόγο του Θεού, λέει: «Είπε ο Κύριος στον Κύριό μου: Κάθισε στα δεξιά μου». Θέλοντας δε ο Σωτήρας να δείξει ότι όχι μόνο το Πνεύμα αποκαλεί Κύριο τον Χριστό, αλλά και ότι ο ίδιος ο Χριστός είναι Κύριος και Θεός, ερωτηθείς από έναν Ιουδαίο που έλεγε: «Επιστάτη, ποια είναι η πρώτη εντολή;», του λέει: «Θα αγαπήσεις τον Κύριο τον Θεό σου με όλη την καρδιά σου· διότι είναι γεγραμμένο: Ο Κύριος και Θεός είναι ένας. Η δεύτερη εντολή: Θα αγαπήσεις τον πλησίον σου σαν τον εαυτό σου. Τότε αποκρίθηκε ο Ιουδαίος: Ορθά είπες, Επιστάτη, ότι ο Θεός είναι ένας». Αυτό δε το έλεγε, για να αρνηθεί τη θεότητα του Υιού. Ο δε Σωτήρας, θέλοντας να συνδέσει τη δική Του κυριότητα με εκείνη του Πατρός, τον ρωτά: «Για τον Χριστό τι λέτε; Τίνος υιός είναι;» Λένε: «Του Δαβίδ». Αποκρίνεται ο Σωτήρας: «Πώς λοιπόν ο Δαβίδ, εν Αγίω Πνεύματι, Τον αποκαλεί Κύριο; Αν λοιπόν είναι υιός του, πώς Τον αποκαλεί Κύριο;» Πάλι Του έλεγαν, όταν εξέβαλλε τα δαιμόνια: «Αυτός μέσω του Βεελζεβούλ, του άρχοντα των δαιμονίων, εκβάλλει τα δαιμόνια». Έπειτα λέει: «Αν εγώ εκβάλλω τα δαιμόνια μέσω του Βεελζεβούλ, τα τέκνα σας μέσω τίνος τα εκβάλλουν;»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὴν πρὸς Ἑβραίους ἐπιστολήν
Εἶτα τούτοις ἐπισυνάπτων εὐθύς Πρὸς τίνα δὲ τῶν ἀγγέλων εἴρηκέ ποτε Κάθου ἐκ δεξιῶν μου ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου. καὶ οὐκ ἂν οἶμαι ὑπολάβοι τις σωφρονῶν ἕτερον εἶναι τὸν σύνεδρον τῷ Πατρὶ παρὰ τὸν ἐκ τῆς ἁγίας παρθένου κατὰ σάρκα γεγεννημένον. καὶ πρός γε τοῦτο ἡμᾶς αὐτὸς ἐμπεδοῖ λέγων ὁ Ἐμμανουὴλ τοῖς Ἰουδαίων καθηγηταῖς “Τί ὑμῖν δοκεῖ περὶ τοῦ Χριστοῦ, τίνος ”υἱός ἐστιν; λέγουσιν αὐτῷ Τοῦ Δαυείδ·” εἶτα πρὸς αὐτοὺς ὁ Χριστός “Πῶς οὖν Δαυεὶδ ἐν πνεύματι καλεῖ αὐτὸν ”κύριον λέγων Εἶπεν ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου Κάθου ἐκ “δεξιῶν μου;” σύνες οὖν ὅτι τὸν κεχρισμένον ὡς ἄνθρωπον παρὰ τοὺς μετόχους αὐτοῦ καὶ κύριον ὀνομάζει καὶ κατ᾽ ἀρχὰς ἔφη θεμελιῶσαί τε τὴν γῆν καὶ αὐτοὺς εἰργάσθαι τοὺς οὐρανοὺς, ὑπάρχειν δὲ καὶ διαπαντός· ἀΐδιος γὰρ κατὰ φύσιν ὁ ἐκ Θεοῦ Πατρὸς Λόγος καίτοι τῶν δι᾽ αὐτοῦ γεγονότων οὐκ ἐχόντων οὐσιωδῶς τὸ ἄναρχον ἐν χρόνῳ, κέκληνται γὰρ εἰς τὸ εἶναι παρὰ Θεοῦ ὃς καὶ μόνος ἔχειν εἴρηται τὴν ἀθανασίαν· ἄφθαρτον γὰρ καὶ ἀνώλεθρον παρ᾽ αὐτὸν οὐδέν. προσεπάγει δὲ τούτοις σαφῆ καὶ ἐναργεστάτην ἀπόδειξιν τῆς ἐνούσης αὐτῷ κατὰ φύσιν ὑπεροχῆς Πρὸς τίνα γὰρ εἶπε τῶν ἀγγέλων Κάθου ἐκ δεξιῶν μου; οὐχὶ πάντες εἰσὶ λειτουργικὰ πνεύματα εἰς διακονίαν ἀποστελλόμενα διὰ τοὺς μέλλοντας κληρονομεῖν σωτηρίαν;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Έπειτα, προσθέτοντας αμέσως σε αυτά τα εξής: «Προς ποιον από τους αγγέλους είπε ποτέ· Κάθισε εκ δεξιών μου, έως ότου θέσω τους εχθρούς σου υποπόδιο των ποδιών σου;» Και νομίζω ότι κανένας συνετός άνθρωπος δεν θα μπορούσε να υποθέσει ότι αυτός που συνεδρεύει με τον Πατέρα είναι άλλος από αυτόν που γεννήθηκε κατά σάρκα από την αγία Παρθένο. Και ως προς αυτό, ο ίδιος ο Εμμανουήλ μας επιβεβαιώνει, λέγοντας στους διδασκάλους των Ιουδαίων: «Τι νομίζετε για τον Χριστό; Τίνος υιός είναι;» Του λένε· «Του Δαυίδ.» Έπειτα ο Χριστός τους λέει: «Πώς λοιπόν ο Δαυίδ εν πνεύματι τον ονομάζει κύριο, λέγοντας· Είπε ο Κύριος στον Κύριό μου, κάθισε εκ δεξιών μου;» Κατανόησε, λοιπόν, ότι αυτόν που έχει χριστεί ως άνθρωπος περισσότερο από τους μετόχους του, τον ονομάζει και Κύριο, και όπως ελέχθη στις αρχές, αυτός θεμελίωσε τη γη και ο ίδιος κατασκεύασε τους ουρανούς, και υπάρχει παντοτινά. Διότι είναι αιώνιος κατά φύση ο Λόγος εκ του Θεού Πατρός, παρόλο που τα δημιουργήματά του δεν είναι ουσιαστικά άναρχα στον χρόνο, διότι έχουν κληθεί στην ύπαρξη από τον Θεό, ο οποίος και λέγεται ότι είναι ο μόνος που έχει την αθανασία· διότι τίποτα δεν είναι άφθαρτο και ανώλεθρο εκτός από αυτόν. Προσθέτει δε σε αυτά μια σαφή και εναργέστατη απόδειξη της υπεροχής που έχει κατά φύση: Διότι προς ποιον από τους αγγέλους είπε, «Κάθισε εκ δεξιών μου»; Δεν είναι όλοι τους λειτουργικά πνεύματα που αποστέλλονται για διακονία χάριν εκείνων που πρόκειται να κληρονομήσουν τη σωτηρία;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον εὐαγγέλιον (ἐν ταῖς σειραῖς)
Mt 22, 43—46 〈Πῶς οὖν Δαυὶδ ἐν πνεύματι κύριον αὐτὸν καλεῖ〉; δέον γάρ φησιν τοὺς πατέρας τῶν υἱῶν κυρίους ὀνομάζεσθαι διὰ τὸ ἔχειν αὐτοὺς ὑπὸ τὴν αὐτῶν ἐξουσίαν τοὺς υἱούς, τοὐναντίον ὁ Δαυὶδ τὸν ἐκ σπέρματος ἑαυτοῦ 〈κύριον〉 αὐτοῦ καλεῖ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Μτ 22, 43—46 〈Πώς λοιπόν ο Δαβίδ εν Πνεύματι τον ονομάζει Κύριο〉; Διότι, λέει, το ορθό είναι οι πατέρες να ονομάζονται κύριοι των υιών επειδή έχουν τους υιούς υπό την εξουσία τους, ενώ αντίθετα ο Δαβίδ ονομάζει εκείνον που προέρχεται από το σπέρμα του 〈Κύριό〉 του.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Ὅτι εἷς ὁ Χριστός
Φαίη δ᾽ ἄν, οἶμαι, τὶς εἰκαῖον εἶναι φενακισμὸν τὸ Χριστοῦ μυστήριον, εἴπερ ὧδε ἔχει καθὰ ληροῦντές φασιν οἱ διεναντίας. Ποῦ τοιγαροῦν ἡ ἕνωσις, καὶ ἐφ᾽ ὅτῳ πεπράχθαι φασὶν αὐτήν; Ἢ τάχα που καὶ τὸ γενέσθαι σάρκα τὸν Λόγον οὐκ ἀληθὲς ὂν ἐκφαίνεται, καὶ περιττῶς εἰσκεκομισμένον, εἰ μὴ κεχρημάτικεν υἱὸς τοῦ Δαυεὶδ ὁ ἐκ Θεοῦ Πατρὸς Λόγος διὰ τὸ ἐκ σπέρματος αὐτοῦ γενέσθαι κατὰ τὴν σάρκα. Χρῆναι δὲ οἶμαι καὶ πρὸς ἡμῶν ἀκούειν αὐτοὺς τὸ παρ᾽ αὐτοῦ τοῦ Χριστοῦ τοῖς Ἰουδαίων καθηγηταῖς εἰρημένον· «Τί ὑμῖν δοκεῖ περὶ τοῦ Χριστοῦ; Τίνος υἱός ἐστι; »Κἂν εἰ φαῖεν ὅτι τοῦ Δαυείδ, ἀκούσονται πρὸς ἡμῶν· «Πῶς οὖν Δαυεὶδ ἐν Πνεύματι Κύριον αὐτὸν καλεῖ λέγων· Εἶπεν ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου· Κάθου ἐκ δεξιῶν μου, ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου; Εἰ οὖν Δαυεὶδ ἐν Πνεύματι καλεῖ αὐτὸν Κύριον, πῶς υἱὸς αὐτοῦ ἐστιν;» Ὁ μὴ κατὰ φύσιν καὶ ἀληθῶς Υἱός, καθά φασιν οἱ διεναντίας, συνεδρεύει τε τῷ Θεῷ, καὶ ὁμόθρονος, εἰπέ μοι, τῷ πάντων κρατοῦντι γίνεται;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Θα μπορούσε να πει κάποιος, νομίζω, ότι το μυστήριο του Χριστού είναι μια μάταιη απάτη, αν έχουν έτσι τα πράγματα, όπως φλυαρούν οι αντίπαλοί μας. Πού βρίσκεται λοιπόν η ένωση, και για ποιον σκοπό ισχυρίζονται ότι πραγματοποιήθηκε; Ή μήπως και το ότι ο Λόγος έγινε σάρκα αποδεικνύεται μη αληθινό, και περιττώς έχει εισαχθεί, αν ο εκ του Θεού Πατρός Λόγος δεν ονομάστηκε υιός του Δαβίδ εξαιτίας του ότι γεννήθηκε από το σπέρμα του κατά σάρκα. Νομίζω δε ότι πρέπει να ακούσουν και από εμάς αυτό που ειπώθηκε από τον ίδιο τον Χριστό στους διδασκάλους των Ιουδαίων: «Τι νομίζετε για τον Χριστό; Τίνος υιός είναι;» Και αν πουν ότι είναι του Δαβίδ, θα ακούσουν από εμάς: «Πώς λοιπόν ο Δαβίδ εν Πνεύματι τον ονομάζει Κύριο, λέγοντας: Είπε ο Κύριος στον Κύριό μου: Κάθισε εκ δεξιών μου, μέχρι να θέσω τους εχθρούς σου υποπόδιο των ποδιών σου; Αν λοιπόν ο Δαβίδ εν Πνεύματι τον αποκαλεί Κύριο, πώς είναι υιός του;» Αυτός που δεν είναι κατά φύσιν και αληθώς Υιός, όπως ισχυρίζονται οι αντίπαλοι, παρακάθεται μαζί με τον Θεό, πες μου, και γίνεται ομόθρονος με Αυτόν που εξουσιάζει τα πάντα;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Ὅτι εἷς ὁ Χριστός
Καίτοι, καθά φησιν ὁ πάνσοφος Παῦλος, οὐδενὶ πώποτε τῶν ἀγγέλων εἴρηκεν ὁ Πατήρ· «Υἱός μου εἶ σύ,» ἀλλ᾽ οὐδέ· «Κάθου ἐκ δεξιῶν μου.» Εἶτα πῶς ἐν τοῖς ὑπερτάτοις ἀξιώμασι καὶ ἐν τοῖς τῆς θεότητος θάκοις ὁ ἐκ γυναικός, καὶ πέρα πάσης Ἀρχῆς καὶ Κυριότητος, Θρόνων τε καὶ Ἐξουσίας, καὶ παντὸς ὀνόματος ὀνομαζομένου; Ἄθρει δὲ ὅπως ὁ Κύριος λέγων· «Εἰ οὖν Δαυεὶδ ἐν Πνεύματι Κύριον ὀνομάζει, πῶς υἱὸς αὐτοῦ ἐστι;» φρονεῖν ἀναπείθει τοὺς οἵπερ ἂν εἶεν τῆς ἀληθείας ἐρευνηταί, ὡς ἐν μεθέξει σαρκὸς καὶ αἵματος γεγονὼς ὁ Λόγος, εἷς μεμένηκε καὶ οὕτως Υἱός· ὅτι μέν ἐστι Θεός, ἐκ θεοπρεποῦς ὑπεροχῆς καὶ κυριότητος μαρτυρούμενος, ὅτι δὲ πέφηνεν ἄνθρωπος, τοῦ καὶ Υἱὸν χρηματίσαι Δαυεὶδ εὖ μάλα κατασημαίνοντος. Β— Φαῖεν ἂν ἴσως καὶ πρός γε ταῦτα, διατεκμαίρομαι γάρ· Ἆρ᾽ ἐκ τῆς οὐσίας τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς καὶ αὐτὸν εἶναι δώσομεν τὸν ἐκ σπέρματος τοῦ Δαυείδ. Α— Καίτοι πῶς ἡ τοιάδε πεῦσις οὐ πολὺ δὴ λίαν τὸ ἀσύφηλον ἔχει; Καὶ ἀπᾳδόντως ἂν γένοιτο τῇ τοῦ μυστηρίου δυνάμει καὶ τοῖς τῆς ἀληθείας φιλοθεάμοσιν; Β— Φράσον ὅπως. Α— Μὴ γάρ μοι διέλῃς, ὡς ἕτερόν τινα λέγων παρὰ τὸν ἕνα Χριστὸν καὶ Υἱὸν 〈καὶ〉 Κύριον, τὸν ἐκ σπέρματος τοῦ Δαυείδ. Ὁ γάρ τοι τῆς ὀρθότητος λόγος τὸν ἐκ Θεοῦ Πατρὸς φύντα Υἱὸν μονογενῆ αὐτὸν καὶ οὐχ ἕτερον εἶναι βούλεται τὸν ἐκ Δαυεὶδ κατὰ σάρκα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αν και, όπως λέει ο πάνσοφος Παύλος, σε κανέναν απολύτως από τους αγγέλους δεν είπε ποτέ ο Πατέρας: «Υιός μου είσαι εσύ», ούτε βέβαια: «Κάθισε στα δεξιά μου.» Τότε πώς, στα ύψιστα αξιώματα και στους θρόνους της θεότητας, βρίσκεται αυτός που γεννήθηκε από γυναίκα, και πάνω από κάθε Αρχή και Κυριότητα, και Θρόνους και Εξουσίες, και κάθε όνομα που ονομάζεται; Πρόσεξε δε πώς ο Κύριος, λέγοντας: «Εάν λοιπόν ο Δαβίδ εν Πνεύματι τον ονομάζει Κύριο, πώς είναι υιός του;», πείθει όσους θα ήταν ερευνητές της αλήθειας να σκεφτούν ότι, αν και ο Λόγος έλαβε σάρκα και αίμα, έχει παραμείνει ένας και ο αυτός Υιός· αφενός ότι είναι Θεός, μαρτυρούμενος από τη θεοπρεπή υπεροχή και κυριότητά του, αφετέρου ότι φανερώθηκε ως άνθρωπος, πράγμα που υποδηλώνει ξεκάθαρα το ότι ονομάστηκε και Υιός του Δαβίδ. Β— Ίσως θα έλεγαν και ως προς αυτά, διότι εικάζω: Άραγε θα δεχθούμε ότι είναι από την ουσία του Θεού και Πατρός και αυτός που προέρχεται από το σπέρμα του Δαβίδ; Α— Και όμως, πώς μια τέτοια ερώτηση δεν είναι πάρα πολύ άτοπη; Και δεν θα ερχόταν σε πλήρη αντίθεση με τη δύναμη του μυστηρίου και με εκείνους που αγαπούν να ατενίζουν την αλήθεια; Β— Πες μου πώς. Α— Μη μου κάνεις διαχωρισμό, μιλώντας για κάποιον άλλον εκτός από τον έναν Χριστό και Υιό και Κύριο, αυτόν που προήλθε από το σπέρμα του Δαβίδ. Διότι ο ορθός λόγος θέλει τον μονογενή Υιό που γεννήθηκε από τον Θεό Πατέρα να είναι ο ίδιος, και όχι άλλος, με αυτόν που προήλθε από τον Δαβίδ κατά σάρκα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἱεροσολύμων Κατηχήσεις πρὸς τοὺς φωτιζομένους
Νῦν δὲ ὑμᾶς ὑπομνηστέον ὀλίγων τῶν ἐκ πολλῶν εἰρημένων περὶ τοῦ ἐκ δεξιῶν τοῦ πατρὸς καθέζεσθαι τὸν υἱόν. ὁ μὲν γὰρ ἑκατοστὸς ἔννατος ψαλμὸς σαφῶς φησιν· εἶπεν ὁ κύριος τῷ κυρίῳ μου, κάθου ἐκ δεξιῶν μου, ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου. βεβαιῶν δὲ ὁ σωτὴρ τὸ εἰρημένον ἐν εὐαγγελίοις φησὶ τὸν Δαβὶδ οὐκ ἀφ᾽ ἑαυτοῦ ταῦτα, ἀλλ᾽ ἐξ ἐπιπνοίας τοῦ ἁγίου πνεύματος εἰρηκέναι, λέγων· πῶς οὖν Δαβὶδ ἐν πνεύματι κύριον αὐτὸν καλεῖ λέγων, εἶπεν ὁ κύριος τῷ κυρίῳ μου, κάθου ἐκ δεξιῶν μου, καὶ τὰ ἑξῆς; καὶ ἐν ταῖς πράξεσι τῶν ἀποστόλων ἐν τῇ τῆς πεντηκοστῆς ἡμέρᾳ σταθεὶς ὁ Πέτρος σὺν τοῖς ἕνδεκα καὶ τοῖς Ἰσραηλίταις διαλεγόμενος τῆς ἐν τῷ ἑκατοστῷ ἐννάτῳ ψαλμῷ ταύτης αὐτολεξεὶ τῆς μαρτυρίας ἐμνημόνευσεν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Τώρα όμως πρέπει να σας υπενθυμίσω λίγα από τα πολλά που έχουν λεχθεί σχετικά με το ότι ο Υιός κάθεται εκ δεξιών του Πατρός. Διότι ο εκατοστός ένατος ψαλμός αναφέρει σαφώς: «Είπε ο Κύριος στον Κύριό μου, κάθισε εκ δεξιών μου, μέχρι να θέσω τους εχθρούς σου υποπόδιο των ποδιών σου». Ο δε Σωτήρας, επιβεβαιώνοντας αυτά τα λόγια στα ευαγγέλια, λέει ότι ο Δαβίδ δεν τα είπε από μόνος του, αλλά κατά την έμπνευση του Αγίου Πνεύματος, λέγοντας: «Πώς λοιπόν ο Δαβίδ εν Πνεύματι τον αποκαλεί Κύριο, λέγοντας: Είπε ο Κύριος στον Κύριό μου, κάθισε εκ δεξιών μου, και τα λοιπά;». Και στις Πράξεις των Αποστόλων, την ημέρα της Πεντηκοστής, όταν στάθηκε ο Πέτρος μαζί με τους έντεκα και μιλούσε στους Ισραηλίτες, μνημόνευσε αυτολεξεί αυτή τη μαρτυρία από τον εκατοστό ένατο ψαλμό.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐπιφάνιος Σαλαμῖνος Κύπρου Πανάριον
καὶ εὐθὺς ἐπιφέρει τὸ εὐαγγέλιον λέγον ὅτι εἶπε «μὴ ποιεῖτε τὸν οἶκον τοῦ πατρός μου οἶκον ἐμπορίου,» ὡς λέγει «καὶ ἐμνήσθησαν οἱ μαθηταὶ ὅτι ἦν γεγραμμένον· ὁ ζῆλος τοῦ οἴκου σου κατέφαγέ με». 43. Καὶ πόσα ἔστιν εἰπεῖν διὰ τοιούτων * εὐαγγελίων καὶ τῶν ἀποστόλων εἰς ἔλεγχον τῆς τοῦ Μάνη μανίας καὶ 〈ἀνατροπήν〉, ὡς βούλεται διαιρεῖν καὶ ἀπαλλοτριοῦν τὴν παλαιὰν διαθήκην ἀπὸ τῆς καινῆς, τῆς παλαιᾶς μαρτυρούσης περὶ τοῦ σωτῆρος καὶ τοῦ σωτῆρος ὁμολογοῦντος τὴν παλαιὰν διαθήκην, οὐ μόνον, ἀλλὰ καὶ † αὐτοὶ οἱ ἀπόστολοι, ὡς λέγει Δαυίδ «εἶπεν ὁ κύριος τῷ κυρίῳ μου, κάθου ἐκ δεξιῶν μου. εἰ οὖν κύριον αὐτὸν λέγει, πῶς υἱὸς αὐτοῦ ἐστι;» καὶ πάλιν ἐν ἑτέρῳ λέγει τῶν παίδων κραζόντων ὡσαννὰ τῷ υἱῷ Δαυίδ, «καὶ οὐκ ἐπετίμα αὐτοῖς» 〈καὶ ὡς〉 λέγουσιν οἱ Φαρισαῖοι· οὐκ ἀκούεις τί οὗτοι λέγουσι; κώλυσον αὐτά, ὁ δὲ πρὸς αὐτούς «ἂν οὗτοι σιγήσωσιν, οἱ λίθοι κεκράξονται». υἱὸς μὲν γὰρ Δαυίδ ἐστι κατὰ σάρκα, κύριος δὲ τοῦ Δαυὶδ κατὰ πνεῦμα, τῶν ἀμφοτέρων λέξεων δυνατῶν οὐσῶν καὶ ἀληθευουσῶν. οὐδὲν γὰρ ἔστι παραπεποιημένον 〈ἐν〉 τῇ ἀληθείᾳ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και αμέσως αναφέρει το Ευαγγέλιο λέγοντας ότι είπε: «μην κάνετε τον οίκο του Πατέρα μου οίκο εμπορίου», καθώς λέγει: «και θυμήθηκαν οι μαθητές ότι ήταν γραμμένο: ο ζήλος του οίκου σου με κατέφαγε». 43. Και πόσα μπορεί να πει κανείς μέσω τέτοιων ευαγγελικών και αποστολικών χωρίων για τον έλεγχο και την ανατροπή της μανίας του Μάνη, ο οποίος θέλει να διαχωρίσει και να αποξενώσει την Παλαιά Διαθήκη από την Καινή, ενώ η Παλαιά μαρτυρεί για τον Σωτήρα και ο Σωτήρας ομολογεί την Παλαιά Διαθήκη, και όχι μόνο αυτός, αλλά και οι ίδιοι οι απόστολοι, όπως λέγει ο Δαβίδ: «είπε ο Κύριος στον Κύριό μου, κάθισε στα δεξιά μου. Αν, λοιπόν, τον αποκαλεί Κύριο, πώς είναι υιός του;». Και πάλι, σε άλλο σημείο λέγει, όταν τα παιδιά φώναζαν «ωσαννά στον υιό του Δαβίδ», και δεν τα επέπληττε, και καθώς λένε οι Φαρισαίοι: «Δεν ακούς τι λένε αυτοί; Εμπόδισέ τα», εκείνος απάντησε προς αυτούς: «Αν αυτοί σωπάσουν, οι πέτρες θα φωνάξουν». Διότι είναι μεν υιός του Δαβίδ κατά σάρκα, Κύριος όμως του Δαβίδ κατά πνεύμα, εφόσον και οι δύο φράσεις έχουν ισχύ και είναι αληθινές. Διότι τίποτα δεν είναι παραποιημένο μέσα στην αλήθεια.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
ΨΑΛΜΟΣ Τῼ ΔΑΥΙΔ. ΡΘʹ. Εἶπεν ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου· Κάθου ἐκ δεξιῶν μου, ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου. Σφόδρα ἀκριβῆ καὶ ἀληθῆ λόγον ἐπεσημήνατο ὁ Σωτὴρ ἡμῶν εἰρηκώς· Εἰ οὖν Δαυῒδ ἐν πνεύματι καλεῖ αὐτὸν Κύριον, πῶς υἱὸς αὐτοῦ ἐστιν; οὐ γὰρ ἐκτὸς Πνεύματος ἁγίου οἷός τε ἦν ὁ Δαυῒδ εἰπεῖν τό· Εἶπεν ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου· Κάθου ἐκ δεξιῶν μου. Πόθεν γὰρ παρῆν ἀνθρωπίνῳ λογισμῷ ἡ γνῶσις ἡ τοῦ Πατρὸς πρὸς τὸν ὠνομασμένον αὐτοῦ Κύριον κοινολογίας; Ὁ μὲν οὖν θρόνος τὴν βασιλικὴν αὐτοῦ ἀξίαν κατασημαίνει, ἡ δὲ κάθισις τὸ βέβαιον καὶ ἑδραῖον καὶ ἀσάλευτον τῆς ἐν τῇ βασιλείᾳ διαμονῆς· τὸ δὲ, ἐκ δεξιῶν, εἶναι καὶ δεξιῶν τοῦ Πατρὸς δωρημάτων κοινωνόν. Πάντα γὰρ τὰ δεξιὰ, φαιδρά τε καὶ ἀγαθὰ καὶ σωτήρια χορηγεῖ ὁ Υἱὸς ὡς παρὰ Πατρός. Ἐχθροὺς δὲ φησὶ τοὺς διὰ τοῦ προτεταγμένου ψαλμοῦ δεδηλωμένους· καὶ οὐ μόνον, ἀλλὰ καὶ πάσας τὰς ἀντικειμένας δυνάμεις. Πάντας γὰρ ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ θήσειν ὁ Πατὴρ διαγγέλλεται διὰ τοῦ προκειμένου ψαλμοῦ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
ΨΑΛΜΟΣ ΤΟΥ ΔΑΥΙΔ. ΡΘ΄. Είπε ο Κύριος στον Κύριό μου: «Κάθισε στα δεξιά μου, μέχρι να θέσω τους εχθρούς σου υποπόδιο των ποδιών σου». Πολύ ακριβή και αληθινό λόγο επισήμανε ο Σωτήρας μας λέγοντας: «Αν λοιπόν ο Δαβίδ εν Πνεύματι τον αποκαλεί Κύριο, πώς είναι γιος του;». Διότι δεν θα μπορούσε ο Δαβίδ χωρίς το Άγιο Πνεύμα να πει το: «Είπε ο Κύριος στον Κύριό μου: Κάθισε στα δεξιά μου». Από πού, άλλωστε, θα μπορούσε να υπάρξει στην ανθρώπινη σκέψη η γνώση της συνομιλίας του Πατέρα προς εκείνον που ονομάστηκε Κύριός του; Ο μεν θρόνος, λοιπόν, υποδηλώνει τη βασιλική του αξία, ενώ το κάθισμα υποδηλώνει τη βέβαιη, σταθερή και ασάλευτη παραμονή του στη βασιλεία· το δε «στα δεξιά», υποδηλώνει το να είναι κοινωνός και των δεξιών δωρεών του Πατέρα. Διότι όλα τα ευνοϊκά, τα λαμπρά, τα αγαθά και τα σωτήρια τα χορηγεί ο Υιός ως προερχόμενα από τον Πατέρα. Ως εχθρούς δε, αναφέρει αυτούς που έχουν φανερωθεί στον προηγούμενο ψαλμό· και όχι μόνο αυτούς, αλλά και όλες τις αντίπαλες δυνάμεις. Διότι ο Πατέρας εξαγγέλλει μέσω του προκείμενου ψαλμού ότι θα θέσει τους πάντες κάτω από τα πόδια του.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εὐαγγελικὴ ἀπόδειξις
εἰκότως οὖν ὁ σωτὴρ καὶ κύριος ἡμῶν, αὐτὸς Ἰησοῦς ὁ Χριστὸς τοῦ θεοῦ, ἐρόμενός ποτε τοὺς Φαρισαίους «τί ὑμῖν περὶ τοῦ Χριστοῦ δοκεῖ, τίνος ἐστὶν υἱός;» εἰπόντων «τοῦ Δαβίδ», ἐπιλέγει· «πῶς οὖν Δαβὶδ ἐν πνεύματι κύριον αὐτὸν καλεῖ λέγων· εἶπεν ὁ κύριος τῷ κυρίῳ μου, κάθου ἐκ δεξιῶν μου;» μονονουχὶ ἑρμηνεύων τὴν λέξιν, ὡς οὐ μόνον τοῦ Δαβὶδ κύριον αὐτὸν ἀναγορεύουσαν, ἀλλὰ γὰρ καὶ τοῦ ἐν τῷ προφήτῃ πνεύματος. εἰ δὲ τὸ πνεύμα τὸ προφητικόν, τοῦτο δ᾽ ἡμῖν εἶναι πεπίστευται τὸ ἅγιον πνεῦμα, ὁμολογεῖ τοῦτον εἶναι κύριον, ὃν σύνθρονον εἶναι τοῦ πατρὸς ἐκδιδάσκει, καὶ οὐκ ἀπολύτως γε, ἀλλὰ καὶ ἑαυτοῦ κύριον, κατὰ πολὺ πλέον καὶ μᾶλλον τοῦτ᾽ ἂν εἴποιεν αἱ μετὰ τὸ ἅγιον πνεῦμα λογικαὶ δυνάμεις, ἥ τε σύμπασα ὁρωμένη τε ἐν σώμασιν καὶ ἐν ἀσωμάτοις ἑστῶσα δημιουργία, ἧς ἁπάσης εἰκότως ἂν καταδειχθείη κύριος ὁ μόνος τοῦ πατρὸς σύνθρονος, δι᾽ οὗ τὰ σύμπαντα ἐγένετο, ὅτι δὴ κατὰ τὸν θαυμάσιον ἀπόστολον «ἐν αὐτῷ ἐκτίσθη τὰ πάντα τὰ ἐν τοῖς οὐρανοῖς καὶ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς, εἴτε ὁρατὰ εἴτε ἀόρατα». μόνον γοῦν εἰκὸς αὐτὸν τῆς τοῦ πατρὸς ὁμοιώσεως ἔχειν τὸ κῦρος, ὡς ἂν καὶ μόνον σύνθρονον τοῦ πατρὸς ἀναδεδειγμένον. πρόδηλον οὖν ὅτι οὐδενὶ τῶν γενητῶν θέμις τῶν δεξιῶν λαχεῖν τῆς παντοκρατορικῆς ἀρχῆς τε καὶ βασιλείας, εἰ μὴ ἄρα ἑνὶ μόνῳ τῷ διὰ τῶν προκειμένων ποικίλως θεολογουμένῳ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Δικαίως, λοιπόν, ο Σωτήρας και Κύριός μας, ο ίδιος ο Ιησούς ο Χριστός του Θεού, όταν ρώτησε κάποτε τους Φαρισαίους «τι πιστεύετε για τον Χριστό, τίνος υιός είναι;» και εκείνοι απάντησαν «του Δαβίδ», πρόσθεσε: «πώς, λοιπόν, ο Δαβίδ εν πνεύματι τον ονομάζει κύριο, λέγοντας: είπε ο Κύριος στον Κύριό μου, κάθισε στα δεξιά μου;» σχεδόν ερμηνεύοντας τη φράση, ότι δηλαδή τον αναγορεύει κύριο όχι μόνο του Δαβίδ, αλλά βεβαίως και του πνεύματος που βρισκόταν στον προφήτη. Εάν, δε, το προφητικό πνεύμα, το οποίο πιστεύουμε ότι είναι το Άγιο Πνεύμα, τον ομολογεί ως κύριο, και διδάσκει ότι είναι σύνθρονος του Πατρός, και μάλιστα όχι με την απόλυτη και γενική έννοια, αλλά ως δικό του κύριο, κατά πολύ περισσότερο και μάλλον θα έλεγαν τούτο οι λογικές δυνάμεις που έπονται του Αγίου Πνεύματος, καθώς και ολόκληρη η δημιουργία, τόσο η ορατή που συνίσταται σε σώματα όσο και η ασώματη. Ολόκληρης αυτής της δημιουργίας δικαίως θα αποδεικνυόταν κύριος ο μόνος σύνθρονος του Πατρός, μέσω του οποίου έγιναν τα σύμπαντα, διότι, σύμφωνα με τον θαυμάσιο Απόστολο, «εν αυτώ εκτίσθησαν τα πάντα, τα εν τοις ουρανοίς και τα επί της γης, είτε ορατά είτε αόρατα». Είναι εύλογο, λοιπόν, ότι μόνος αυτός κατέχει το κύρος της ομοιώσεως προς τον Πατέρα, αφού και μόνος αυτός έχει αναδειχθεί σύνθρονος του Πατρός. Είναι πρόδηλο, επομένως, ότι σε κανένα από τα γενητά όντα δεν είναι θεμιτό να λάβει τη θέση στα δεξιά της παντοκρατορικής εξουσίας και βασιλείας, παρά μόνο σε έναν αποκλειστικά, σε αυτόν για τον οποίο ποικιλοτρόπως θεολογούν τα προκείμενα χωρία.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον
Οὐδὲ γὰρ ἀγνοῶν, ἀλλὰ καὶ σφόδρα εἰδὼς ἡμάρτανε, ταὐτὸν παθὼν τοῖς Ἰουδαίοις. Καθάπερ γὰρ ἐκεῖνοι πρὸς ἀνθρώπους ὁρῶντες, τὸ τῆς πίστεως προὔδωκαν ὑγιὲς, εἰδότες μὲν ὅτι αὐτός ἐστιν ὁ μονογενὴς Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, διὰ δὲ τοὺς ἄρχοντας οὐχ ὁμολογοῦντες, ἵνα μὴ ἀποσυνάγωγοι γένωνται· οὕτω καὶ τοῦτον γυναικί τινι χαριζόμενον, τὴν σωτηρίαν φασὶν ἀποδόσθαι τὴν ἑαυτοῦ. Δεινὸν γὰρ, ὄντως δεινὸν τῆς κενοδοξίας ἡ τυραννὶς, καὶ σοφῶν ὀφθαλμοὺς ἐκτυφλοῦν ἱκανὸν, ὅταν μὴ νήφωσιν. Εἰ γὰρ ἡ δωροδοκία τοῦτο ἰσχύει, πολλῷ μᾶλλον τὸ ταύτης βιαιότερον πάθος. Διὰ τοῦτο καὶ Ἰουδαίοις ἔλεγεν ὁ Χριστός· Πῶς δύνασθε πιστεύειν, δόξαν παρὰ ἀνθρώπων λαμβάνοντες, καὶ τὴν δόξαν τὴν παρὰ τοῦ μόνου Θεοῦ οὐ ζητοῦντες; Καὶ ὁ κόσμος αὐτὸν οὐκ ἔγνω. Ἐνταῦθα κόσμον τὸ πλῆθός φησι, τὸ διεφθαρμένον καὶ τοῖς γηΐνοις προστετηκὸς πράγμασι, τὸν χυδαῖον, καὶ ταραχώδη, καὶ ἀνόητον λαόν. Ὡς οἵ γε τοῦ Θεοῦ φίλοι καὶ θαυμαστοὶ πάντες αὐτὸν ἐπέγνωσαν καὶ πρὸ τῆς ἐνσάρκου παρουσίας. Καὶ περὶ μὲν τοῦ πατριάρχου καὶ αὐτὸς ὀνομαστί φησιν ὁ Χριστὸς, ὅτι Ἀβραὰμ ὁ πατὴρ ὑμῶν ἠγαλλιάσατο, ἵνα ἴδῃ τὴν ἡμέραν τὴν ἐμήν· καὶ εἶδε, καὶ ἐχάρη. Καὶ περὶ τοῦ Δαυῒδ δὲ Ἰουδαίους ἐλέγχων ἔλεγε· Πῶς οὖν Δαυῒδ ἐν Πνεύματι Κύριον αὐτὸν καλεῖ λέγων· Εἶπεν ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου· Κάθου ἐκ δεξιῶν μου;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι δεν αμάρτανε από άγνοια, αλλά γνωρίζοντας πάρα πολύ καλά, παθαίνοντας το ίδιο με τους Ιουδαίους. Διότι, όπως ακριβώς εκείνοι, αποβλέποντας στους ανθρώπους, πρόδωσαν την υγιή πίστη, μολονότι γνώριζαν ότι αυτός είναι ο μονογενής Υιός του Θεού, αλλά εξαιτίας των αρχόντων δεν τον ομολογούσαν, για να μη γίνουν αποσυνάγωγοι· έτσι λένε ότι και αυτός, για να κάνει χάρη σε κάποια γυναίκα, θυσίασε τη δική του σωτηρία. Διότι είναι φοβερή, όντως φοβερή η τυραννία της κενοδοξίας, και είναι ικανή να τυφλώσει τα μάτια των σοφών, όταν δεν νήφουν. Διότι, εάν η δωροδοκία έχει τέτοια δύναμη, πολύ περισσότερο ισχύει αυτό για το πάθος της κενοδοξίας που είναι βιαιότερο από εκείνη. Γι' αυτό τον λόγο έλεγε ο Χριστός στους Ιουδαίους: «Πώς μπορείτε να πιστεύετε εσείς, που λαμβάνετε δόξα από τους ανθρώπους, και δεν ζητάτε τη δόξα που προέρχεται από τον μόνο Θεό;» «Και ο κόσμος δεν τον γνώρισε». Εδώ, με τη λέξη κόσμο εννοεί το πλήθος, το διεφθαρμένο και προσκολλημένο στα γήινα πράγματα, τον χυδαίο, ταραχώδη και ανόητο λαό. Ενώ αντίθετα οι φίλοι του Θεού και όλοι οι θαυμαστοί τον αναγνώρισαν ακόμη και πριν από την ένσαρκη παρουσία του. Και για τον πατριάρχη μάλιστα, ο ίδιος ο Χριστός λέει ονομαστικά: «Ο Αβραάμ ο πατέρας σας αγαλλίασε με την επιθυμία να δει την ημέρα τη δική μου· και την είδε, και χάρηκε». Και για τον Δαβίδ επίσης, ελέγχοντας τους Ιουδαίους, έλεγε: «Πώς λοιπόν ο Δαβίδ, εν Πνεύματι, τον ονομάζει Κύριο λέγοντας: "Είπε ο Κύριος στον Κύριό μου: Κάθισε στα δεξιά μου";»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον εὐαγγέλιον
Καὶ ὁ Χριστὸς δὲ τοῖς Ἰουδαίοις διαλεγόμενος, δείκνυσιν αὐτὸν μετὰ τὴν ἁμαρτίαν Πνεύματος ἠξιωμένον τοσοῦτον, ὡς καὶ περὶ τῆς αὐτοῦ θεότητος ἀξιωθῆναι προφητεῦσαι πάλιν· καὶ ἐντεῦθεν αὐτοὺς ἐπιστομίζων ἔλεγε· Πῶς οὖν Δαυῒδ ἐν πνεύματι Κύριον αὐτὸν καλεῖ, λέγων· Εἶπεν ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου· Κάθου ἐκ δεξιῶν μου; Καὶ ὅπερ ἐπὶ τοῦ Μωϋσέως γέγονε, τοῦτο καὶ ἐπὶ τοῦ Δαυΐδ. Καθάπερ γὰρ τὴν Μαρίαν, καὶ ἄκοντος τοῦ Μωϋσέως, ἐκόλασεν ὁ Θεὸς διὰ τὴν εἰς τὸν ἀδελφὸν ὕβριν, ἐπειδὴ σφόδρα ἐφίλει τὸν ἅγιον· οὕτω καὶ τούτῳ παρὰ τοῦ παιδὸς ὑβρισθέντι ταχέως ἤμυνε, καὶ ταῦτα μὴ βουλομένῳ. Ἱκανὰ μὲν οὖν καὶ ταῦτα, μᾶλλον δὲ πρὸ τῶν ἄλλων ταῦτα ἱκανὰ δεῖξαι τὴν ἀρετὴν τοῦ ἀνδρός. Ὅταν γὰρ ὁ Θεὸς ψηφίζηται, οὐδὲν δεῖ πλέον περιεργάζεσθαι. Εἰ δὲ βούλεσθε κατ᾽ εἶδος αὐτοῦ τὴν φιλοσοφίαν μαθεῖν, ἔξεστιν ὑμῖν ἐπελθοῦσι τὴν ἱστορίαν τὴν μετὰ τὴν ἁμαρτίαν, ἰδεῖν αὐτοῦ τὴν παῤῥησίαν τὴν πρὸς τὸν Θεὸν, τὴν εὔνοιαν, τὴν τῆς ἀρετῆς ἐπίδοσιν, τὴν εἰς ἐσχάτας ἀναπνοὰς ἀκρίβειαν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και ο Χριστός, εξάλλου, συνομιλώντας με τους Ιουδαίους, αποδεικνύει ότι αυτός μετά την αμαρτία του αξιώθηκε σε τέτοιο βαθμό τη χάρη του Αγίου Πνεύματος, ώστε να αξιωθεί να προφητεύσει πάλι και για τη δική Του θεότητα· και αποστομώνοντάς τους εξαιτίας αυτού, έλεγε: «Πώς λοιπόν ο Δαβίδ, φωτισμένος από το Πνεύμα, τον ονομάζει Κύριο, λέγοντας: Είπε ο Κύριος στον Κύριό μου, κάθισε στα δεξιά μου;». Και ό,τι ακριβώς συνέβη στην περίπτωση του Μωυσή, αυτό συνέβη και στον Δαβίδ. Διότι, όπως ακριβώς ο Θεός τιμώρησε τη Μαριάμ για την ύβρη προς τον αδελφό της, παρά τη θέληση του Μωυσή, επειδή αγαπούσε πάρα πολύ τον άγιο· έτσι υπερασπίστηκε γρήγορα και αυτόν, όταν υβρίστηκε από το ίδιο του το παιδί, και μάλιστα χωρίς ο ίδιος να το επιθυμεί. Είναι λοιπόν αρκετά και αυτά, ή μάλλον περισσότερο από όλα τα άλλα αυτά είναι αρκετά, για να αποδείξουν την αρετή του ανδρός. Διότι, όταν ο Θεός αποφαίνεται, δεν χρειάζεται να ερευνούμε τίποτε περισσότερο. Εάν όμως θέλετε να γνωρίσετε λεπτομερώς την πνευματική του ανωτερότητα, μπορείτε, μελετώντας την ιστορία του μετά την αμαρτία, να διαπιστώσετε την παρρησία του προς τον Θεό, την εύνοια που έλαβε, την πρόοδό του στην αρετή και την πνευματική του ακρίβεια μέχρι την τελευταία του αναπνοή.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον εὐαγγέλιον
Καὶ οὐδὲ μέχρι τούτου ἵσταται· ἀλλ᾽ ὥστε καὶ φοβῆσαι καὶ τὸ ἑξῆς ἐπάγει λέγων· Ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου· ἵνα κἂν οὕτως αὐτοὺς ἐπαγάγηται. Καὶ ἵνα μὴ λέγωσιν, ὅτι κολακεύων αὐτὸν οὕτως ἐκάλεσε, καὶ ἀνθρωπίνη ἡ ψῆφος αὕτη, ὅρα τί φησι· Πῶς οὖν Δαυῒδ ἐν Πνεύματι Κύριον αὐτὸν καλεῖ; Ὅρα πῶς ὑφειμένως εἰσάγει τὴν περὶ αὐτοῦ ψῆφον καὶ δόξαν. Πρότερον εἶπε, Τί ὑμῖν δοκεῖ; τίνος υἱός ἐστιν; ὥστε δι᾽ ἐρωτήσεως εἰς ἀπόκρισιν αὐτοὺς ἀγαγεῖν. Εἶτα ἐπειδὴ εἶπον, Τοῦ Δαυῒδ, οὐκ εἶπε· Καὶ μὴν ὁ Δαυῒδ τάδε φησὶν, ἀλλὰ πάλιν ἐν τάξει ἐρωτήσεως· Πῶς οὖν Δαυῒδ ἐν Πνεύματι Κύριον αὐτὸν καλεῖ; ὥστε μὴ προσστῆναι αὐτοῖς τὰ λεγόμενα. Διὸ οὐδὲ εἶπε, Τί ὑμῖν δοκεῖ περὶ ἐμοῦ, ἀλλὰ, Περὶ τοῦ Χριστοῦ. Διὰ τοῦτο καὶ οἱ ἀπόστολοι ὑφειμένως διελέγοντο, λέγοντες· Ἐξὸν εἰπεῖν μετὰ παῤῥησίας περὶ τοῦ πατριάρχου Δαυῒδ, ὅτι καὶ ἐτελεύτησε καὶ ἐτάφη. Καὶ αὐτὸς ὁμοίως διὰ τοῦτο ὡς ἐν ἐρωτήσεως τάξει καὶ συλλογισμοῦ τὸ δόγμα εἰσάγει, λέγων· Πῶς οὖν Δαυῒδ ἐν Πνεύματι Κύριον αὐτὸν καλεῖ, λέγων· Εἶπεν ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου, Κάθου ἐκ δεξιῶν μου, ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου; καὶ πάλιν· Εἰ οὖν Δαυῒδ καλεῖ αὐτὸν Κύριον, πῶς υἱὸς αὐτοῦ ἐστιν; οὐκ ἀναιρῶν τὸ εἶναι αὐτοῦ υἱὸς, ἄπαγε· οὐ γὰρ ἂν Πέτρῳ ἐπετίμησε διὰ τοῦτο· ἀλλὰ τὴν ἐκείνων ὑπόνοιαν διορθούμενος.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και δεν σταματά μέχρι εδώ· αλλά, για να τους προκαλέσει και φόβο, προσθέτει και τα εξής, λέγοντας: «Έως ότου θέσω τους εχθρούς σου υποπόδιο των ποδιών σου», ώστε έστω και με αυτόν τον τρόπο να τους προσελκύσει. Και για να μην πουν ότι τον ονόμασε έτσι κολακεύοντάς τον και ότι η κρίση αυτή είναι ανθρώπινη, δες τι λέει: «Πώς λοιπόν ο Δαβίδ εν Πνεύματι τον ονομάζει Κύριο;» Δες πώς διακριτικά εισάγει την περί αυτού κρίση και δόξα. Προηγουμένως είπε: «Ποια είναι η γνώμη σας; Τίνος υιός είναι;», ώστε μέσω της ερώτησης να τους οδηγήσει σε απάντηση. Έπειτα, επειδή είπαν «Του Δαβίδ», δεν είπε: «Κι όμως ο Δαβίδ λέει αυτά», αλλά πάλι υπό μορφή ερώτησης: «Πώς λοιπόν ο Δαβίδ εν Πνεύματι τον ονομάζει Κύριο;», ώστε να μην τους προκαλέσουν δυσαρέσκεια τα λεγόμενα. Γι' αυτό και δεν είπε: «Ποια είναι η γνώμη σας για εμένα;», αλλά, «Για τον Χριστό». Για τον ίδιο λόγο και οι απόστολοι μιλούσαν με διακριτικότητα, λέγοντας: «Μας επιτρέπεται να μιλήσουμε με παρρησία για τον πατριάρχη Δαβίδ, ότι και πέθανε και ετάφη». Και ο ίδιος ομοίως γι' αυτόν τον λόγο εισάγει το δόγμα υπό μορφή ερώτησης και συλλογισμού, λέγοντας: «Πώς λοιπόν ο Δαβίδ εν Πνεύματι τον ονομάζει Κύριο, λέγοντας: Είπε ο Κύριος στον Κύριό μου, κάθισε στα δεξιά μου, έως ότου θέσω τους εχθρούς σου υποπόδιο των ποδιών σου;» Και πάλι: «Αν λοιπόν ο Δαβίδ τον ονομάζει Κύριο, πώς είναι υιός του;» Αυτό δεν το λέει αναιρώντας το ότι είναι υιός του, μη γένοιτο· διότι τότε δεν θα είχε επιτιμήσει τον Πέτρο γι' αυτό τον λόγο· αλλά το λέει για να διορθώσει τη δική τους εσφαλμένη αντίληψη.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον εὐαγγέλιον
Διὸ καὶ νῦν ἐν τάξει μὲν πεύσεως καὶ ἀποκρίσεως δογματίζει· αἰνίττεται δὲ καὶ οὕτω τὴν ἀξίαν αὐτοῦ. Οὐ γὰρ ἦν ἴσον ἀκοῦσαι Ἰουδαίων Κύριον, καὶ τοῦ Δαυΐδ. Σὺ δέ μοι σκόπει καὶ τὸ εὔκαιρον. Ὅτε γὰρ εἶπεν, Εἷς ἐστι Κύριος, τότε καὶ περὶ αὐτοῦ εἶπεν, ὅτι Κύριός ἐστι, καὶ ἀπὸ προφητείας, οὐκέτι ἀπὸ ἔργων μόνον. Καὶ δείκνυσιν αὐτὸν ὑπὲρ αὐτοῦ ἀμυνόμενον αὐτοὺς τὸν Πατέρα· Ἕως ἂν θῶ γὰρ, φησὶ, τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου· καὶ πολλὴν κἀντεῦθεν ὁμόνοιαν τοῦ γεγεννηκότος πρὸς αὐτὸν καὶ τιμήν. Καὶ τοῦτο τὸ τέλος ἐπιτίθησι τῶν πρὸς αὐτοὺς διαλέξεων, ὑψηλὸν καὶ μέγα καὶ ἱκανὸν αὐῶν ἀποῤῥάψαι τὰ στόματα. Καὶ γὰρ ἐσίγησαν ἐξ ἐκείνου, οὐχ ἑκόντες, ἀλλὰ τῷ μηδὲν ἔχειν εἰπεῖν· καὶ οὕτω καιρίαν ἐδέξαντο πληγὴν, ὡς μηκέτι τολμῆσαι τοῖς αὑτοῖς ἐπιχειρῆσαι λοιπόν. Οὐδεὶς γὰρ, φησὶν, ἐτόλμησεν ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης ἐπερωτῆσαι αὐτόν. Οὐ μικρὸν δὲ τοῦτο τοὺς ὄχλους ὠφέλει. Διὸ καὶ πρὸς αὐτοὺς λοιπὸν τρέπει τὸν λόγον, ἀποστήσας τοὺς λύκους, καὶ ἀποκρουσάμενος αὐτῶν τὰς ἐπιβουλάς.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Γι' αυτό και τώρα με τη μορφή ερώτησης και απόκρισης διδάσκει δογματικά· και με αυτόν τον τρόπο υπαινίσσεται την αξία του. Διότι δεν ήταν το ίδιο πράγμα να ακούσουν ότι είναι Κύριος των Ιουδαίων και ότι είναι Κύριος του Δαβίδ. Εσύ όμως πρόσεξέ μου και την καταλληλότητα της στιγμής. Διότι, όταν είπε: «Ένας είναι ο Κύριος», τότε και για τον εαυτό του είπε ότι είναι Κύριος, και μάλιστα μέσα από προφητεία, όχι πλέον μόνο από τα έργα του. Και παρουσιάζει τον Πατέρα να τον υπερασπίζεται απέναντί τους· διότι λέει: «Έως ότου θέσω τους εχθρούς σου υποπόδιο των ποδιών σου»· αποδεικνύοντας και από αυτό τη μεγάλη ομόνοια του Γεννήτορα προς αυτόν, καθώς και την τιμή. Και αυτό το τέλος θέτει στις συζητήσεις του μαζί τους, ένα τέλος υψηλό και μέγα, ικανό να τους κλείσει τα στόματα. Διότι από εκείνη τη στιγμή σιώπησαν, όχι με τη θέλησή τους, αλλά επειδή δεν είχαν τίποτα να πουν· και δέχθηκαν τόσο καίριο πλήγμα, ώστε να μην τολμήσουν πλέον στο εξής να επιχειρήσουν τα ίδια. Διότι κανείς, λέει, δεν τόλμησε από εκείνη την ημέρα να τον επερωτήσει. Και αυτό δεν ωφέλησε και λίγο τα πλήθη. Γι' αυτό, λοιπόν, στρέφει τον λόγο του πλέον προς αυτούς, αφού απομάκρυνε τους λύκους και απέκρουσε τις επιβουλές τους.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸν πεντηκοστὸν ψαλμόν
Ὅτε δὲ καὶ στοιχεῖα πάντα ἔδειξάν μου τὴν θεότητα, ὅτε ὁ Πατὴρ, ὅτε ἡ πρὸς αὐτὸν ὁμόνοια, ὅτε ἡ ἐμὴ διδασκαλία πάντας ἐκεῖ ἐχειραγώγησεν, ὅτε οὐδὲ σκιὰν ἔχετε ἀντιλογίας, Τί νῦν ὑμῖν δοκεῖ περὶ τοῦ Χριστοῦ; τίνος ἐστὶν υἱός; Λέγουσιν ἐκεῖνοι οἱ ἀγνώμονες καὶ ἀναίσχυντοι, Τοῦ Δαυῒδ, ἀρνούμενοι τὴν θεότητα, καὶ οὐ θέλοντες εἰπεῖν, ὅτι τοῦ Θεοῦ ἐστι. Τί οὖν αὐτός; Πῶς οὖν Δαυῒδ ἐν Πνεύματι ἁγίῳ Κύριόν με καλεῖ, λέγων· Εἶπεν ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου; Κάθου ἐκ δεξιῶν μου, ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου; Εἰ δὲ Πνεῦμα εἶχεν ὁ Δαυῒδ, ἐλύθη ἡ ἁμαρτία· εἰ δὲ ἐλύθη ἡ ἁμαρτία, καὶ τὴν αἴτησιν ἔλαβε. Λέγει γὰρ ὁ Δαυΐδ· Καρδίαν καθαρὰν κτίσον ἐν ἐμοὶ, ὁ Θεὸς, καὶ πνεῦμα εὐθὲς ἐγκαίνισον ἐν τοῖς ἐγκάτοις μου. Ὁρᾷς ὅτι πάλιν ἐπὶ τὸ ἀξίωμα τὸ ἑαυτοῦ ἐπανῆλθε; Πάλιν προφήτης ἐγένετο, πάλιν περὶ Χριστοῦ διαλέγεται, πάλιν ἀπέλαβεν ἑαυτοῦ τὴν παῤῥησίαν, καὶ οὐδὲν ἐλυμήνατο αὐτὸν ἡ ἁμαρτία. Εἶδες πόση τῆς μετανοίας ἡ δύναμις;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Όταν δε και όλα τα στοιχεία έδειξαν τη θεότητά μου, όταν ο Πατέρας, όταν η ομόνοια προς αυτόν, όταν η διδασκαλία μου καθοδήγησαν τους πάντες εκεί, όταν δεν έχετε πλέον ούτε σκιά αντιλογίας, «Τι γνώμη έχετε τώρα για τον Χριστό; Τίνος είναι υιός;» Λέγουν εκείνοι οι αγνώμονες και αναίσχυντοι: «Του Δαβίδ», αρνούμενοι τη θεότητα και μη θέλοντας να πουν ότι είναι του Θεού. Τι λέει λοιπόν ο ίδιος; «Πώς λοιπόν ο Δαβίδ εν Αγίω Πνεύματι με ονομάζει Κύριο, λέγοντας: Είπε ο Κύριος στον Κύριό μου· Κάθισε στα δεξιά μου, έως ότου θέσω τους εχθρούς σου υποπόδιο των ποδιών σου;» Εάν δε ο Δαβίδ είχε Πνεύμα, συγχωρήθηκε η αμαρτία του· εάν δε συγχωρήθηκε η αμαρτία, τότε έλαβε και αυτό που ζήτησε. Διότι λέει ο Δαβίδ: «Καρδιά καθαρή κτίσε μέσα μου, Θεέ, και πνεύμα ευθές εγκαίνισε στα έγκατά μου». Βλέπεις ότι επανήλθε πάλι στο αξίωμά του; Πάλι έγινε προφήτης, πάλι ομιλεί περί του Χριστού, πάλι ανέκτησε την παρρησία του, και σε τίποτα δεν τον έβλαψε η αμαρτία. Είδες πόση είναι η δύναμη της μετάνοιας;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸν ψαλμὸν ρμεʹ
Λέγοντος γὰρ ἐκείνου, Πέμψον Λάζαρον, ἵνα οἱ ἀδελφοί μου, μαθόντες τὰ ἐν ᾅδου, διορθώσωνται τὰ καθ᾽ ἑαυτούς· λέγει πρὸς αὐτόν· Ἔχουσι Μωϋσέα καὶ τοὺς προφήτας. Καὶ μὴν Μωϋσῆς καὶ οἱ προφῆται πάντες πάλαι τεθνήκεσαν τῷ σώματι, διὰ τῶν γραμμάτων δὲ εἶχον αὐτούς. Εἰ γὰρ εἰκόνα τις ἄψυχον ἀναθεὶς παιδὸς ἢ φίλου, νομίζει παρεῖναι ἐκεῖνον τὸν ἀπελθόντα, καὶ διὰ τῆς εἰκόνος αὐτὸν φαντάζεται τῆς ἀψύχου· πολλῷ μᾶλλον ἡμεῖς διὰ τῶν θείων Γραφῶν τῆς τῶν ἁγίων ἀπολαύομεν συνουσίας. οὐχὶ τῶν σωμάτων αὐτῶν, ἀλλὰ τῶν ψυχῶν τὰς εἰκόνας ἔχοντες. Τὰ γὰρ παρ᾽ αὐτῶν εἰρημένα τῶν ψυχῶν αὐτῶν εἰκόνες εἰσί. Βούλει μαθεῖν, ὅτι ζῶσιν οἱ δίκαιοι καὶ πάρεισιν; Οὐδεὶς τοὺς τεθνεῶτας μάρτυρας καλεῖ· ὁ δὲ Χριστὸς μάρτυρας αὐτοὺς ἐκάλεσε τῆς οἰκείας θεότητος, καὶ πρὸ τούτων αὐτὸν τὸν Δαυῒδ, ἵνα σε διδάξῃ ὅτι ζῇ. Τῶν γὰρ Ἰουδαίων ἀμφισβητούντων περὶ αὐτοῦ, λέγει πρὸς αὐτούς· Τί ὑμῖν δοκεῖ περὶ τοῦ Χριστοῦ; τίνος ἐστὶν υἱός; Λέγουσιν αὐτῷ, Τοῦ Δαυΐδ. Λέγει αὐτοῖς· Πῶς οὖν Δαυῒδ ἐν Πνεύματι Κύριον αὐτὸν καλεῖ λέγων· Εἶπεν ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου, Κάθου ἐκ δεξιῶν μου; Εἶδες πῶς ζῇ ὁ Δαυΐδ; Εἰ γὰρ μὴ ἔζη, οὐκ ἂν ἐκάλεσεν αὐτὸν μάρτυρα τῆς θεότητος αὐτοῦ. Καὶ οὐκ εἶπε, Πῶς οὖν ὁ Δαυῒδ ἐν Πνεύματι Κύριον αὐτὸν ἐκάλεσεν; ἀλλὰ, Κύριον αὐτὸν καλεῖ; ἵνα δείξῃ ὅτι πάρεστιν ἔτι, καὶ διὰ τῶν γραμμάτων φθέγγεται.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι, όταν εκείνος έλεγε: «Στείλε τον Λάζαρο, ώστε τα αδέλφια μου, μαθαίνοντας τα όσα συμβαίνουν στον άδη, να διορθώσουν τη ζωή τους», του λέει: «Έχουν τον Μωυσή και τους προφήτες». Και όμως, ο Μωυσής και όλοι οι προφήτες είχαν προ πολλού πεθάνει ως προς το σώμα, τους είχαν όμως κοντά τους μέσω των Γραφών. Διότι, εάν κάποιος, όταν τοποθετεί την άψυχη εικόνα ενός παιδιού ή ενός φίλου, νομίζει ότι είναι παρών εκείνος που έχει φύγει, και τον φαντάζεται μέσω της άψυχης εικόνας, πόσο μάλλον εμείς μέσω των θείων Γραφών απολαμβάνουμε την αναστροφή με τους αγίους, έχοντας όχι τις εικόνες των σωμάτων τους, αλλά των ψυχών τους. Διότι τα όσα έχουν ειπωθεί από αυτούς είναι εικόνες των ψυχών τους. Θέλεις να μάθεις ότι οι δίκαιοι ζουν και είναι παρόντες; Κανείς δεν καλεί τους νεκρούς ως μάρτυρες· ο Χριστός όμως τους κάλεσε ως μάρτυρες της δικής Του θεότητας, και προπάντων τον ίδιο τον Δαβίδ, για να σε διδάξει ότι ζει. Διότι, όταν οι Ιουδαίοι αμφισβητούσαν γι' Αυτόν, τους λέει: «Τι γνώμη έχετε για τον Χριστό; Τίνος υιός είναι;» Του λένε: «Του Δαβίδ». Τους λέει: «Πώς λοιπόν ο Δαβίδ, εν Πνεύματι, τον αποκαλεί Κύριο, λέγοντας: Είπε ο Κύριος στον Κύριό μου, κάθισε στα δεξιά μου;» Είδες πώς ζει ο Δαβίδ; Διότι, αν δεν ζούσε, δεν θα τον καλούσε ως μάρτυρα της θεότητάς Του. Και δεν είπε: «Πώς λοιπόν ο Δαβίδ εν Πνεύματι τον αποκάλεσε Κύριο;» αλλά: «Τον αποκαλεί Κύριο», για να δείξει ότι είναι ακόμη παρών και ομιλεί μέσω των Γραφών.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Τί οὖν βούλεται ἡ κοινωνία τοῦ θρόνου; Ἐνταῦθα γὰρ τὸ ὁμότιμον δείκνυται, ὃ καὶ τοὺς τὰ Ἀρείου φρονοῦντας ἐπιστομίσαι ἱκανόν. Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Χριστὸς πρὸς τοὺς Ἰουδαίους λέγοντας, ὅτι υἱὸς τοῦ Δαυΐδ ἐστιν, ἐπήγαγε λέγων· Πῶς οὖν Δαυῒδ ἐν Πνεύματι Κύριον αὐτὸν καλεῖ, λέγων· Εἶπεν ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου· Κάθου ἐκ δεξιῶν μου; Προϊὼν δὲ καὶ τὸν περὶ τῆς οἰκονομίας κινεῖ λόγον σαφέστερον ἑρμηνεύων ὁ Παῦλος, καὶ Μαρκίωνι καὶ Μανιχαίῳ, καὶ πᾶσι τοῖς τὰ τοιαῦτα νοσοῦσι καιρίαν δίδωσι πληγὴν, λέγων· ἑρμηνεύει γὰρ μετὰ τῆς αὐτῷ προσηκούσης συνέσεως, πῶς γέγονεν ἱερεὺς κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ. Ἡμεῖς δὲ πάλιν ἐπὶ τὸ προκείμενον ἐπανίωμεν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Τι σημαίνει, λοιπόν, η συμμετοχή στον ίδιο θρόνο; Διότι εδώ αποδεικνύεται η ισοτιμία, πράγμα που είναι ικανό να αποστομώσει και εκείνους που ακολουθούν τα φρονήματα του Αρείου. Γι' αυτόν τον λόγο και ο Χριστός, απευθυνόμενος προς τους Ιουδαίους που έλεγαν ότι είναι υιός του Δαβίδ, πρόσθεσε τα εξής: «Πώς λοιπόν ο Δαβίδ εν Πνεύματι τον ονομάζει Κύριο, λέγοντας: Είπε ο Κύριος στον Κύριό μου, κάθισε στα δεξιά μου;». Προχωρώντας δε ο Παύλος θίγει και το ζήτημα περί της θείας Οικονομίας ερμηνεύοντάς το σαφέστερα, και καταφέρει καίριο πλήγμα στον Μαρκίωνα και στον Μανιχαίο και σε όλους όσοι νοσούν από τέτοιες πλάνες, λέγοντας τα εξής· διότι ερμηνεύει με την αρμόζουσα σε αυτόν σύνεση, πώς έγινε ιερέας κατά την τάξη του Μελχισεδέκ. Εμείς, όμως, ας επανέλθουμε πάλι στο προκείμενο θέμα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ὥσπερ οὖν ἕτερον τὸ, Πρὸ ἡλίου, καὶ ἕτερον τὸ, Πρὸ ἀνατολῆς ἡλίου· τὸ μὲν γὰρ τὴν ἐνέργειαν τοῦ ἡλίου, καὶ τὸν ὄρθρον δηλοῖ, τὸ δὲ τὴν φύσιν· οὕτω δὴ καὶ ἐνταῦθα εἰ ἐβούλετο τὴν νύκτα δηλῶσαι, οὐκ ἂν εἶπε, Πρὸ ἑωσφόρου, ἀλλὰ, Πρὸ ἀνατολῆς ἑωσφόρου. Ἄλλως δὲ καὶ ὁ Χριστὸς τὸν ψαλμὸν τοῦτον οὐκ εἰς τὴν κατὰ σάρκα οἰκονομίαν, ἀλλ᾽ εἰς τὴν κατὰ Πνεῦμα γέννησιν ἔλαβεν. Εἰπὼν γὰρ τοῖς Ἰουδαίοις, Τί ὑμῖν δοκεῖ περὶ τοῦ Χριστοῦ, τίνος υἱός ἐστιν; ἐπειδὴ εἶπον, Τοῦ Δαυῒδ, ἐπήγαγε τὸν ψαλμὸν, λέγων· Πῶς οὖν Δαυΐδ φησιν, Εἶπεν ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου· Κάθου ἐκ δεξιῶν μου; Εἰ οὖν Κύριος αὐτοῦ ἐστι, πῶς ὑμεῖς λέγετε, ὅτι υἱὸς αὐτοῦ ἐστι; Τί οὖν ἐστι τὸ λεγόμενον; Τὸ γνήσιον τῆς γεννήσεως παρέστησεν ἐνταῦθα. Τί οὖν; πρὸ τοῦ ἑωσφόρου μόνον ἐστίν; Οὐδαμῶς. Ἐπεὶ καὶ ἀλλαχοῦ φησι· Πρὸ τῆς σελήνης ὁ θρόνος αὐτοῦ. Καὶ οὐ πρὸ τῆς σελήνης μόνον, ἐπεὶ καὶ περὶ τοῦ Πατρὸς λέγει· Πρὸ τοῦ ὄρη γενηθῆναι, καὶ πλασθῆναι τὴν γῆν, καὶ τὴν οἰκουμένην, καὶ ἀπὸ τοῦ αἰῶνος, καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος σὺ εἶ. Οὐκ ἀπὸ τοῦ αἰῶνος μόνον, ἀλλὰ καὶ πρὸ τοῦ αἰῶνος· οὐδὲ γὰρ ἕως τοῦ αἰῶνος, ἀλλ᾽ ἀπείρως ἐστί. Μὴ δὴ πρόσπταιε ταῖς λέξεσιν, ἀλλὰ θεοπρεπῶς δέχου τὴν ἔννοιαν. Καὶ ὅρα Προφήτου σοφίαν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Όπως λοιπόν είναι διαφορετικό το «Πριν από τον ήλιο» και διαφορετικό το «Πριν από την ανατολή του ηλίου»· διότι το ένα δηλώνει την ενέργεια του ηλίου και τον όρθρο, ενώ το άλλο τη φύση· έτσι ακριβώς και εδώ, αν ήθελε να δηλώσει τη νύχτα, δεν θα έλεγε «Πριν από τον εωσφόρο», αλλά «Πριν από την ανατολή του εωσφόρου». Εξάλλου, και ο Χριστός αυτόν τον ψαλμό δεν τον εξέλαβε αναφορικά με την κατά σάρκα οικονομία, αλλά με την κατά Πνεύμα γέννηση. Διότι, αφού ρώτησε τους Ιουδαίους: «Τι νομίζετε για τον Χριστό; Τίνος υιός είναι;», επειδή εκείνοι απάντησαν «Του Δαβίδ», παρέθεσε τον ψαλμό, λέγοντας: «Πώς λοιπόν ο Δαβίδ λέει: Είπε ο Κύριος στον Κύριό μου· Κάθισε στα δεξιά μου; Αν λοιπόν είναι Κύριός του, πώς εσείς λέτε ότι είναι υιός του;» Τι σημαίνουν λοιπόν αυτά τα λόγια; Εδώ κατέδειξε τη γνησιότητα της γεννήσεως. Τι λοιπόν; Μόνο πριν από τον εωσφόρο υπάρχει; Σε καμία περίπτωση. Επειδή και αλλού λέει: «Πριν από τη σελήνη είναι ο θρόνος του». Και όχι μόνο πριν από τη σελήνη, επειδή και για τον Πατέρα λέει: «Πριν δημιουργηθούν τα όρη και πλασθεί η γη και η οικουμένη, και από τον αιώνα και έως τον αιώνα, εσύ υπάρχεις». Όχι μόνο από τον αιώνα, αλλά και πριν από τον αιώνα· διότι δεν υπάρχει μόνο έως τον αιώνα, αλλά απείρως. Μην προσκόπτεις λοιπόν στις λέξεις, αλλά να αποδέχεσαι το νόημά τους θεοπρεπώς. Και πρόσεξε τη σοφία του Προφήτη.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Περὶ ἀκαταλήπτου
Ἐγὼ δὲ οὐ τοῦτο δείκνυμι μόνον, ἀλλ᾽ ὅτι καὶ Κύριον τὸν Πατέρα καλεῖ καὶ Κύριον τὸν Υἱὸν καὶ ὅτι Θεὸν τὸν Πατέρα καλεῖ καὶ ὅτι Θεὸν τὸν Υἱόν, ὁμοῦ τιθεὶς ἑκάτερα τὰ ὀνόματα. Ποῦ οὖν τοῦτό ἐστιν εὑρεῖν; Διαλεγόμενός ποτε τοῖς Ἰουδαίοις ὁ Χριστός φησι· «Τί ὑμῖν δοκεῖ περὶ τοῦ Χριστοῦ; τίνος υἱός ἐστιν;» Οἱ δὲ λέγουσιν αὐτῷ· «τοῦ Δαυίδ». Λέγει αὐτοῖς· «Πῶς οὖν Δαυὶδ ἐν πνεύματι Κύριον αὐτὸν καλεῖ λέγων· Εἶπε ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου· κάθου ἐκ δεξιῶν μου;» Ἰδοὺ «Κύριος» καὶ «Κύριος».
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εγώ όμως δεν αποδεικνύω μόνο αυτό, αλλά ότι και τον Πατέρα ονομάζει Κύριο και τον Υιό Κύριο, και ότι τον Πατέρα ονομάζει Θεό και τον Υιό Θεό, θέτοντας ομού και τα δύο ονόματα. Πού, λοιπόν, μπορεί να το βρει κανείς αυτό; Συνομιλώντας κάποτε με τους Ιουδαίους, ο Χριστός λέει: «Ποια είναι η γνώμη σας για τον Χριστό; Τίνος υιός είναι;». Εκείνοι του λένε: «Του Δαβίδ». Τους απαντά: «Πώς λοιπόν ο Δαβίδ εν Πνεύματι τον ονομάζει Κύριο, λέγοντας: Είπε ο Κύριος στον Κύριό μου, κάθισε στα δεξιά μου;». Ιδού «Κύριος» και «Κύριος».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Νικηφόρος Α΄ Κωνσταντινουπόλεως Ἔλεγχος καὶ ἀνατροπὴ τῆς συνοδικῆς ὁρισμοῦ τοῦ ἔτους 815
τῶν γὰρ Ἰουδαίων ἀμφισβητούντων περὶ αὐτοῦ, λέγει πρὸς αὐτούς· Τί ὑμῖν δοκεῖ περὶ τοῦ Χριστοῦ; τίνος ἐστὶν υἱός; λέγουσιν αὐτῷ· Τοῦ Δαυΐδ. λέγει αὐτοῖς· Πῶς οὖν ὁ Δαυῒδ ἐν πνεύματι κύριον αὐτὸν καλεῖ λέγων· Εἶπεν ὁ κύριος τῷ κυρίῳ μου· Κάθου ἐκ δεξιῶν μου. εἶδες πῶς ζῇ ὁ Δαυΐδ; εἰ γὰρ μὴ ἔζη, οὐκ ἂν ἐκάλεσεν αὐτὸν μάρτυρα τῆς θεότητος αὐτοῦ· καὶ οὐκ εἶπεν· πῶς ἐκάλεσεν, ἀλλὰ καλεῖ, ἵνα διδάξῃ ὅτι πάρεστιν ἔτι διὰ τῶν γραμμάτων καὶ φθέγγεται. τὰ τοῦ πατρὸς τοιαῦτα· ἐκ τούτων δὲ καὶ τῶν προρρηθέντων εὐχερῶς τις τὸν τρόπον οὗ εἵνεκεν ἔφη μὴ ἔχειν εἰκόνας τῶν ἁγίων σωματικὰς καταλήψεται. κατοκνήσειέν τις τάχα τοῖς προσαπαντῶσιν ἑξῆς ἐπιβάλλειν· θρήνων γὰρ καὶ ὀδυρμῶν καὶ δακρύων πολλῶν, οὐκ ἐλέγχων ἄξια. καί μοι τὸν λόγον ἡ ἔκπληξις ἐπικόπτει καὶ σύγχυσίς πως καὶ ἀκηδία πνεύματος ἀλύοντι ἔπεισιν. ἀπορήσειεν γὰρ ἀνθρώπων γλῶσσα ἐκτραγῳδοῦσα οἷα τοῖς ἀθλίοις συνήνεκται. πότερον γάρ τις τὴν ἀλογίαν κατοικτειρήσειεν ἢ καταπλαγείη τὴν ἀσέβειαν; πρὸς δὲ τῆς ἀναισχυντίας τὸ μέγεθος πῶς οὐκ ἄν τις ἀπαυδήσειεν; τριάκοντα γάρ που σχεδὸν διαγεγόνασιν ἐνιαυτοὶ ἐξ οὗ ἡ πονηρὰ ταύτη ἐπίνοια ἡ κατὰ τῶν ὀρθῶν λόγων ἐξευρεθεῖσα πεφώραται δημοσιευομένη καὶ θριαμβευομένη. καὶ πᾶς τις, ᾧ λόγου ποσῶς μετῆν, ἀνὰ στόμα ἔχων ἠγόρευεν, ἵνα καὶ τῶν οὐχ’ ἡμετέρων τι φθέγξωμαι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι, όταν οι Ιουδαίοι αμφισβητούσαν γι' αυτόν, τους λέει: Τι νομίζετε για τον Χριστό; Τίνος γιος είναι; Του λένε: Του Δαβίδ. Τους λέει: Πώς λοιπόν ο Δαβίδ, εν Πνεύματι, τον ονομάζει κύριο λέγοντας: Είπε ο Κύριος στον Κύριό μου: Κάθισε στα δεξιά μου. Είδες πώς ζει ο Δαβίδ; Διότι αν δεν ζούσε, δεν θα τον είχε καλέσει ως μάρτυρα της θεότητάς του. Και δεν είπε: πώς τον ονόμασε, αλλά «ονομάζει», για να διδάξει ότι είναι ακόμη παρών μέσω των Γραφών και ομιλεί. Τέτοια είναι τα λόγια του Πατέρα. Και από αυτά και από τα προαναφερθέντα μπορεί κανείς εύκολα να κατανοήσει τον λόγο για τον οποίο είπε ότι δεν έχουν σωματικές εικόνες των αγίων. Θα δίσταζε ίσως κανείς να ασχοληθεί με όσα συναντά στη συνέχεια. Διότι είναι άξια θρήνων και οδυρμών και πολλών δακρύων, και όχι ελέγχων. Και η έκπληξη διακόπτει τον λόγο μου, και μια κάποια σύγχυση και ακηδία πνεύματος με κυριεύει καθώς θλίβομαι. Διότι κάθε ανθρώπινη γλώσσα θα αδυνατούσε να περιγράψει τραγικά τα όσα έχουν συμβεί στους άθλιους. Διότι τι να πρωτοκάνει κανείς: να σπλαχνιστεί την αλογία τους ή να εκπλαγεί με την ασέβεια; Και μπροστά στο μέγεθος της αναισχυντίας πώς να μην απηυδήσει κανείς; Διότι έχουν περάσει σχεδόν τριάντα χρόνια από τότε που αυτή η πονηρή επινόηση, η οποία εφευρέθηκε εναντίον των ορθών δογμάτων, έχει αποκαλυφθεί, δημοσιευθεί και διαπομπευθεί. Και ο καθένας, που είχε έστω και ελάχιστη μόρφωση, την είχε στο στόμα του και τη συζητούσε, για να χρησιμοποιήσω και κάτι από τους εκτός της πίστεώς μας.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Θεοφύλακτος Βουλγαρίας Εἰς τὰ εὐαγγέλια ἐξηγήσεις
Λέγει αὐτοῖς· Πῶς οὖν Δαυῒδ ἐν πνεύματι Κύριον αὐτὸν καλεῖ, λέγων· Εἶπεν ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου· Κάθου ἐκ δεξιῶν μου, ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου; Εἰ οὖν Δαυῒδ καλεῖ αὐτὸν Κύριον, πῶς υἱὸς αὐτοῦ ἐστι; Καὶ οὐδεὶς ἠδύνατο ἀποκριθῆναι αὐτῷ λόγον, οὐδὲ ἐτόλμησέ τις ἀπ’ ἐκείνης τῆς ἡμέρας ἐπερωτῆσαι αὐτὸν οὐκ ἔτι.» Ἐπειδὴ ψιλὸν ἄνθρωπον αὐτὸν ἐνόμιζον εἶναι, ἀνατρέπει αὐτῶν τὴν δόξαν, καὶ διδάσκει τὸ ἀληθὲς διὰ τῆς τοῦ Δαυῒδ προφητείας, ὅτι καὶ Κύριός ἐστι, τὴν θεότητα τὴν ἑαυτοῦ ἀνακηρύττων. Εἰπόντων γὰρ τῶν Φαρισαίων ὅτι Υἱός ἐστι τοῦ Δαυῒδ ὁ Χριστός, τουτέστιν, ἄνθρωπος ψιλός, φησί· Πῶς οὖν ὁ Δαυῒδ Κύριον αὐτὸν ὀνομάζει; καὶ οὐχ ἀπλῶς Κύριον, ἀλλ’ ἐν πνεύματι. τουτέστι διὰ τῆς τοῦ Πνεύματος χάριτος ἀποκαλυφθεὶς αὐτόν; Οὐκ ἀρνούμενος δὲ τὸ εἶναι υἱὸς Δαυῒδ ταῦτα λέγει, ἀλλὰ τοῦτο δεικνύων, ὅτι οὐκ ἔστι ψιλὸς ἄνθρωπος, ἐκ μόνου τοῦ Δαυϊδικοῦ σπέρματος καταγόμενος. Ταῦτα δὲ ἐρωτᾷ ὁ Κύριος, ὡς ἂν ἢ εἰπόντες, ὅτι, Οὐκ οἴδαμεν, ἐρωτήσωσι καὶ μάθωσιν, ἢ εἰπόντες τὸ ἀληθές, πιστεύσωσιν, ἢ μηδὲν ἔχοντες εἰπεῖν, καταισχυνθῶσι καὶ ἀναχωρήσωσι, μηκέτι τολμῶντες ἐρωτῆσαι αὐτόν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Τους λέγει: Πώς λοιπόν ο Δαβίδ εν Πνεύματι τον ονομάζει Κύριο, λέγοντας: Είπε ο Κύριος στον Κύριό μου: Κάθισε στα δεξιά μου, μέχρι να θέσω τους εχθρούς σου υποπόδιο των ποδιών σου; Αν λοιπόν ο Δαβίδ τον ονομάζει Κύριο, πώς είναι υιός του; Και κανείς δεν μπορούσε να του αποκριθεί λόγο, ούτε τόλμησε κανείς από εκείνη την ημέρα να τον επερωτήσει πλέον.» Επειδή νόμιζαν ότι αυτός είναι ένας απλός άνθρωπος, ανατρέπει την άποψή τους και διδάσκει το αληθές μέσω της προφητείας του Δαβίδ, ότι είναι και Κύριος, διακηρύσσοντας τη δική του θεότητα. Διότι, όταν οι Φαρισαίοι είπαν ότι ο Χριστός είναι Υιός του Δαβίδ, δηλαδή απλός άνθρωπος, λέγει: Πώς λοιπόν ο Δαβίδ τον ονομάζει Κύριο; Και όχι απλώς Κύριο, αλλά εν Πνεύματι, δηλαδή έχοντας λάβει αποκάλυψη για αυτόν μέσω της χάριτος του Πνεύματος; Και δεν τα λέει αυτά αρνούμενος ότι είναι υιός του Δαβίδ, αλλά για να αποδείξει τούτο, ότι δεν είναι απλός άνθρωπος που κατάγεται μόνο από το σπέρμα του Δαβίδ. Και αυτά τα ρωτάει ο Κύριος, έτσι ώστε, είτε λέγοντας ότι «Δεν γνωρίζουμε», να ρωτήσουν και να μάθουν, είτε λέγοντας την αλήθεια, να πιστέψουν, είτε μη έχοντας τίποτα να πουν, να ντροπιαστούν και να αναχωρήσουν, μη τολμώντας πλέον να τον ρωτήσουν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες