Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 22:6

Ποιος λοιπόν άραγε δεν θα κλάψει; Και ποιος δεν θα λυπηθεί; Και ποιος δεν θα εκπλαγεί, βλέποντας ότι ο Δεσπότης της οικουμένης, τόσο ο ίδιος προσωπικά όσο και μέσω των δούλων του, των Προφητών και των Αποστόλων, κηρύττει και φωνάζει, και δεν υπάρχει κανείς που να ακούει; Και ποια είναι αυτά που κηρύσσονται από αυτούς; Ο γάμος είναι έτοιμος, λέει, και τα σιτευτά μου έχουν σφαγεί. Ο Νυμφίος κάθεται με δόξα και μεγαλοπρέπεια στον νυμφώνα και δέχεται με χαρά αυτούς που εισέρχονται. Η θύρα είναι ανοιχτή, οι υπηρέτες βιάζονται πριν να κλείσει η θύρα. Επιταχύνετε τα βήματά σας μήπως και μείνετε έξω, διότι δεν υπάρχει κανείς για να σας εισαγάγει σε αυτά. Δεν υπάρχει κανείς που να συνετίζεται, δεν υπάρχει κανείς που να δείχνει προθυμία, αλλά η ραθυμία και η μέριμνα του αιώνος τούτου, σαν αλυσίδα, έχουν δέσει τη διάνοιά μας!

«Κάποιος άνθρωπος έκανε μεγάλο δείπνο και κάλεσε πολλούς». Αυτή η παραβολή είναι διαφορετική από εκείνη στο κατά Ματθαίον. Διότι εκεί υπάρχει βασιλιάς, και οι γάμοι του υιού του βασιλιά, και πολλοί προσκαλούντες, και οι καλεσμένοι δεν πήγαν, αλλά μάλιστα ύβρισαν και σκότωσαν τους δούλους, και στράτευμα που κινήθηκε εναντίον εκείνων που σκότωσαν τους δούλους, και εκείνος που εκδιώχθηκε από τον γάμο εξαιτίας του ρυπαρού ενδύματος. Εδώ όμως εισάγεται ένας απλός άνθρωπος, και απλώς ένα δείπνο, και μόνο ένας αποστέλλεται για την πρόσκληση, και οι καλεσμένοι απλώς αρνούνται την πρόσκληση, προφασιζόμενοι ασχολίες. Το δε κυριότερο είναι ότι εκείνη μεν είχε λεχθεί στο ιερό προς τους αρχιερείς και τους πρεσβυτέρους του λαού, ενώ αυτή στη Γαλιλαία, στην οικία κάποιου άρχοντα Φαρισαίου. Διότι κάποιος από τους συνδαιτυμόνες, αφού άκουσε το: «Μακάριος θα είσαι, διότι δεν έχουν να σου ανταποδώσουν· διότι θα σου ανταποδοθεί στην ανάσταση των δικαίων»· επειδή η ανάσταση και η βασιλεία του Θεού νοούνται ως ένα και το αυτό. Προς εκείνον, λοιπόν, που είπε: «Μακάριος όποιος φάει άρτο στη βασιλεία του Θεού», το ποιος θα μπορούσε να είναι αυτός ο μακάριος το παρουσιάζει ο Σωτήρας μέσω της παραβολής λέγοντας: «Κάποιος άνθρωπος έκανε μεγάλο δείπνο»· ονομάζοντας πάλι σε αυτά τον εαυτό Του άνθρωπο.

Και εκεί μεν παρομοίαζε αυτόν που απευθύνει την πρόσκληση με βασιλιά, ενώ εδώ εισάγει έναν απλό άνθρωπο· και εκεί μεν ο βασιλιάς τελούσε τους γάμους του Υιού του, ενώ εδώ παραθέτει ένα απλό δείπνο· και εκεί μεν αποστέλλονται πολλοί, ενώ εδώ αποστέλλεται ένας μόνο για την πρόσκληση· και εκεί αφενός κάποιοι αδιαφόρησαν και δεν προσήλθαν, αφετέρου οι υπόλοιποι και τους δούλους ύβρισαν και τους φόνευσαν· εδώ όμως προφασίζονται απλώς ασχολίες, απορρίπτοντας την πρόσκληση. Εκεί πάλι ο βασιλιάς κινεί στράτευμα εναντίον εκείνων που εξόντωσαν τους δούλους του· ενώ εδώ ο άνθρωπος, οργισμένος από την άρνηση των προσκεκλημένων, δεν κάνει τίποτα τέτοιο, αλλά προστάζει τον δούλο του να εισαγάγει φτωχούς και ανάπηρους και τυφλούς. Ο δε βασιλιάς που συγκαλεί στους γάμους του Υιού του, χρησιμοποιώντας περισσότερους δούλους ως υπηρέτες, δεν φέρνει μέσα φτωχούς και ανάπηρους, ούτε καν τυφλούς και χωλούς· επειδή δεν άρμοζε να παρίστανται τέτοια πρόσωπα σε πρόσκληση βασιλικού γάμου· και ενώ κλήθηκαν πολλοί, ο βασιλιάς τιμωρεί εκείνον που ήταν ντυμένος με ένδυμα ανάξιο για γάμο. Το δε σημαντικότερο όλων είναι ότι η μεν παραβολή στο κατά Ματθαίον ελέχθη μέσα στο ιερό, καθώς ο Σωτήρας συνομιλούσε με τους αρχιερείς και τους πρεσβυτέρους του λαού· ενώ εκείνη στο κατά Λουκάν παρουσιάζει ένα απλό δείπνο στη Γαλιλαία, στην οικία κάποιου άρχοντα Φαρισαίου, όπου ο Σωτήρας φιλοξενούνταν σε γεύμα.

Αλλά βέβαια, αυτά έφτασαν στο τέλος τους μετά τη σωτήρια Παρουσία και τα προαναφερθέντα λόγια Του, έπειτα από τα οποία, σε σύντομο χρονικό διάστημα, οι Ρωμαίοι επιτέθηκαν και αφάνισαν τον τόπο. Αυτό ακριβώς φανέρωνε και ο ίδιος ο Σωτήρας, προφητεύοντας το μέλλον μέσα από την παραβολή που έχει ως εξής: «Η βασιλεία των ουρανών μοιάζει με άνθρωπο βασιλιά, ο οποίος έκανε τους γάμους του γιου του· και απέστειλε τους δούλους του για να καλέσουν τους προσκεκλημένους στους γάμους, αλλά εκείνοι δεν ήθελαν να έλθουν. Πάλι απέστειλε άλλους. Εκείνοι όμως, εκτός από το ότι δεν θέλησαν να ανταποκριθούν, συνέλαβαν τους δούλους, τους εξύβρισαν και τους σκότωσαν». Σε αυτά προσθέτει: «Ο δε βασιλιάς, όταν τα άκουσε, οργίστηκε, και στέλνοντας τα στρατεύματά του εξολόθρευσε εκείνους τους φονιάδες και πυρπόλησε την πόλη τους». Αυτά έχει καταγραφεί ότι τα είπε ο Σωτήρας μέσα στο ίδιο το ιερό, το οποίο τότε ακόμη στεκόταν όρθιο· τα οποία μάλιστα εκπληρώθηκαν σε σύντομο χρονικό διάστημα, όταν ο Βεσπασιανός και ο Τίτος πολιόρκησαν τον τόπο. Κατά την εποχή τους, μάλιστα, δεν αναφέρεται ιστορικά ότι εμφανίστηκε κανένας προφήτης. Επομένως, ο προκείμενος λόγος περιγράφει μια πολιορκία· γι' αυτό και στην αρχή του λέει: «Γιατί, Θεέ, μας απέρριψες έως τέλους;». Μπορεί δε κανείς, με βάση αυτά, να θαυμάσει το μεγαλείο της θεόπνευστης Γραφής, το πώς δηλαδή με θεία πρόγνωση προέβλεψε γεγονότα που συνέβησαν ύστερα από πολύ καιρό.

ΣΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΤΗΣ ΔΕΚΑΤΗΣ ΤΕΤΑΡΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΤΟΥ ΜΑΤΘΑΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΒΟΛΗ ΠΟΥ ΚΑΛΕΙ ΣΤΟΥΣ ΓΑΜΟΥΣ ΤΟΥ ΥΙΟΥ, στην οποία δίδεται απάντηση και προς αυτούς που λένε, γιατί κάλεσε ο Θεός αυτούς που δεν επρόκειτο καθόλου να υπακούσουν ή να υπακούσουν με τα έργα τους, και γιατί δημιούργησε αυτούς που θα κολαστούν. Από την παραβολή του Κυρίου που αναγινώσκεται σήμερα στο Ευαγγέλιο, θα αναφέρω πρώτα προς την αγάπη σας το τελευταίο της μέρος, ότι πολλοί είναι οι κλητοί, λίγοι όμως οι εκλεκτοί. Διότι αυτό ακριβώς δείχνει ο Κύριος μέσα από όλη την παραβολή, ώστε να φροντίσουμε εμείς να μην είμαστε απλώς από τους κλητούς, αλλά από τους εκλεκτούς. Επειδή, αυτός που δεν είναι από τους εκλεκτούς, αλλά μόνο από τους κλητούς, όχι μόνο εκπίπτει από το ανέσπερο φως, αλλά και οδηγείται στο εξώτερο σκότος. Και αφού δεθεί στα χέρια και στα πόδια, τα μεν πόδια επειδή δεν έτρεξαν προς τον Θεό, τα δε χέρια επειδή δεν έπραξαν τα έργα του Θεού, παραδίδεται στον κλαυθμό και στον βρυγμό των οδόντων.

Άλλοι πάλι, λέει, αφού έπιασαν τους δούλους, τους κακοποίησαν και τους σκότωσαν. Καθόλου μακριά από αυτούς δεν βρίσκονται και εκείνοι που σήμερα απειθούν στους προστάτες της Εκκλησίας, και κάποιες φορές ξεστομίζουν εναντίον τους εχθρικά λόγια. Αλλά εμείς ας εκθλίψουμε δωρεάν και για αυτούς το σωτήριο γλεύκος από αυτήν την παραβολή. «Ιδού», λέει, «το γεύμα μου έχει ετοιμαστεί· οι ταύροι μου και τα θρεφτά ζώα έχουν σφαγιαστεί, και όλα είναι έτοιμα». Όντως, με την ενανθρώπηση του Κυρίου συντελέστηκε το άριστο από όλα τα έργα του Θεού· διότι όλα όσα έγιναν από τον Θεό πριν από αυτήν στο πλαίσιο της θείας οικονομίας υπέρ ημών ήταν καλά και αγαθά, τείνοντας προς αυτόν τον σκοπό. Αλλά το άριστο από όλα, ή μάλλον το μόνο όντως και ασύγκριτα άριστο, είναι η ενανθρώπηση του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, και ιδιαίτερα η κορύφωσή της, τα σωτήρια πάθη και η ανάσταση. Διότι φαίνεται ότι αυτή η κλήση έγινε μετά την εκ νεκρών ανάσταση του Κυρίου· επειδή τότε είχαν πλέον ετοιμαστεί όλα όσα συντελούν στη σωτηρία μας: η τέλεια δια της σαρκός οικονομία του Υιού του Θεού, η θεόλεκτη διδασκαλία Του, τα αποτελέσματα της θεανδρικής Του ενέργειας, η μετάδοση του θεανθρώπινου σώματος, το μέγα και θείο και σωτήριο θύμα, η τριήμερη έγερση εκ νεκρών, η απαρχή της αιώνιας ζωής και της ένθεης ευφροσύνης σε αυτήν. Οι ταύροι μου, λέει, και τα θρεφτά ζώα, έχουν σφαγιαστεί.

Πάλι έστειλε άλλους δούλους, λέγοντας: Πείτε στους προσκεκλημένους, Ετοίμασα το γεύμα μου, οι ταύροι μου και τα σιτευτά ζώα έχουν σφαγιαστεί, και όλα είναι έτοιμα· ελάτε στους γάμους. Εκείνοι όμως αδιαφόρησαν και έφυγαν, ο μεν στο δικό του χωράφι, ο δε στο εμπόριό του. Οι δε υπόλοιποι, αφού συνέλαβαν τους δούλους του, τους κακοποίησαν και τους σκότωσαν, και τα εξής.

Δες, λοιπόν, την άφατη πρόνοια. Φύτεψε αμπελώνα, τα ετοίμασε όλα και τα ολοκλήρωσε· όταν θανατώθηκαν οι υπηρέτες, απέστειλε άλλους δούλους· όταν σφαγιάστηκαν κι εκείνοι, έστειλε τον Υιό· και όταν θανατώθηκε και αυτός, τους καλεί στους γάμους· δεν θέλησαν να έλθουν. Έπειτα στέλνει άλλους δούλους· αυτοί όμως θανάτωσαν και τούτους.

Εκείνοι όμως αδιαφόρησαν και έφυγαν, ο ένας στη δική του εργασία και ο άλλος στο εμπόριό του· οι δε υπόλοιποι έπιασαν τους δούλους του, τους κακοποίησαν και τους σκότωσαν. Και όταν το άκουσε ο βασιλιάς εκείνος, οργίστηκε, και στέλνοντας τα στρατεύματά του, εξολόθρευσε τους φονιάδες εκείνους και έκαψε την πόλη τους. Τότε λέει στους δούλους του: Ο μεν γάμος είναι έτοιμος, αλλά οι καλεσμένοι δεν ήταν άξιοι. Πηγαίνετε, λοιπόν, στα σταυροδρόμια, και όσους βρείτε, καλέστε τους στους γάμους.

«Πείτε στους προσκεκλημένους: Ιδού, έχω ετοιμάσει το γεύμα μου, οι ταύροι μου και τα θρεφτά ζώα έχουν σφαγεί και όλα είναι έτοιμα· ελάτε στους γάμους. Εκείνοι όμως αδιαφόρησαν και έφυγαν, ο ένας στο δικό του χωράφι και ο άλλος στο εμπόριό του· οι δε υπόλοιποι έπιασαν τους δούλους του, τους κακοποίησαν και τους σκότωσαν.» Ποιους εννοεί ως δούλους; Τους αποστόλους του.

«Πείτε στους καλεσμένους: Ιδού, ετοίμασα το γεύμα μου, οι ταύροι μου και τα σιτευτά ζώα έχουν σφαχτεί, και όλα είναι έτοιμα· ελάτε στους γάμους. Εκείνοι όμως αδιαφόρησαν και έφυγαν, ο ένας στο δικό του χωράφι και ο άλλος στο εμπόριό του· και οι υπόλοιποι, αφού έπιασαν τους δούλους του, τους κακοποίησαν και τους σκότωσαν. Όταν τα άκουσε εκείνος ο βασιλιάς, οργίστηκε και, στέλνοντας τα στρατεύματά του, εξολόθρευσε εκείνους τους φονιάδες και κατέκαψε την πόλη τους.» Και αυτή η παραβολή υποδηλώνει την απείθεια των Ιουδαίων, όπως ακριβώς και η παραβολή του αμπελώνα. Με τη διαφορά ότι, ενώ εκείνη δηλώνει τον θάνατο του Χριστού, αυτή δηλώνει γαμήλια χαρά, δηλαδή την ανάσταση. Δείχνει μάλιστα αυτή η παραβολή ότι αυτοί αμάρτησαν χειρότερα από εκείνους της προηγούμενης παραβολής. Διότι εκείνοι μεν, όταν τους ζητήθηκαν καρποί, φόνευσαν αυτούς που τους τους ζητούσαν· τούτοι όμως, ενώ καλούνταν σε γάμους, επέδειξαν την ίδια δολοφονική μανία· επομένως, ο Θεός παρομοιάζεται με άνθρωπο βασιλιά, διότι δεν φανερώνεται όπως ακριβώς είναι, αλλά όπως πρέπει να φανερωθεί σε εμάς. Όταν λοιπόν πεθαίνουμε ως άνθρωποι, υποκείμενοι στα ανθρώπινα ελαττώματα, ο Θεός μας φανερώνεται ως άνθρωπος· όταν όμως περπατάμε ως θεοί, τότε στέκεται ο Θεός σε σύναξη θεών. Όπως, λοιπόν, και όταν ζούμε ως θηρία, γίνεται και Εκείνος για εμάς πάνθηρας και αρκούδα και λιοντάρι· και κάνει γάμο για τον Υιό Του, ενώνοντάς τον με κάθε ωραία ψυχή. Διότι Νυμφίος είναι ο Χριστός, και νύμφη είναι η Εκκλησία και η ψυχή.