Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 22:8

Κεφάλαιο ΙΓʹ. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Ό,τι σας λέω στο σκοτάδι, πείτε το στο φως· και ό,τι ακούσατε στο αυτί, κηρύξτε το πάνω στα δώματα. Και μη φοβάστε εκείνους που σκοτώνουν το σώμα, αλλά δεν μπορούν να σκοτώσουν την ψυχή. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Ο μεν γάμος είναι έτοιμος, αλλά οι καλεσμένοι δεν ήταν άξιοι. Πηγαίνετε, λοιπόν, στις διασταυρώσεις των δρόμων, και όσους βρείτε, καλέστε τους στους γάμους.

Ποιος λοιπόν άραγε δεν θα κλάψει; Και ποιος δεν θα λυπηθεί; Και ποιος δεν θα εκπλαγεί, βλέποντας ότι ο Δεσπότης της οικουμένης, τόσο ο ίδιος προσωπικά όσο και μέσω των δούλων του, των Προφητών και των Αποστόλων, κηρύττει και φωνάζει, και δεν υπάρχει κανείς που να ακούει; Και ποια είναι αυτά που κηρύσσονται από αυτούς; Ο γάμος είναι έτοιμος, λέει, και τα σιτευτά μου έχουν σφαγεί. Ο Νυμφίος κάθεται με δόξα και μεγαλοπρέπεια στον νυμφώνα και δέχεται με χαρά αυτούς που εισέρχονται. Η θύρα είναι ανοιχτή, οι υπηρέτες βιάζονται πριν να κλείσει η θύρα. Επιταχύνετε τα βήματά σας μήπως και μείνετε έξω, διότι δεν υπάρχει κανείς για να σας εισαγάγει σε αυτά. Δεν υπάρχει κανείς που να συνετίζεται, δεν υπάρχει κανείς που να δείχνει προθυμία, αλλά η ραθυμία και η μέριμνα του αιώνος τούτου, σαν αλυσίδα, έχουν δέσει τη διάνοιά μας!

«Κάποιος άνθρωπος έκανε μεγάλο δείπνο και κάλεσε πολλούς». Αυτή η παραβολή είναι διαφορετική από εκείνη στο κατά Ματθαίον. Διότι εκεί υπάρχει βασιλιάς, και οι γάμοι του υιού του βασιλιά, και πολλοί προσκαλούντες, και οι καλεσμένοι δεν πήγαν, αλλά μάλιστα ύβρισαν και σκότωσαν τους δούλους, και στράτευμα που κινήθηκε εναντίον εκείνων που σκότωσαν τους δούλους, και εκείνος που εκδιώχθηκε από τον γάμο εξαιτίας του ρυπαρού ενδύματος. Εδώ όμως εισάγεται ένας απλός άνθρωπος, και απλώς ένα δείπνο, και μόνο ένας αποστέλλεται για την πρόσκληση, και οι καλεσμένοι απλώς αρνούνται την πρόσκληση, προφασιζόμενοι ασχολίες. Το δε κυριότερο είναι ότι εκείνη μεν είχε λεχθεί στο ιερό προς τους αρχιερείς και τους πρεσβυτέρους του λαού, ενώ αυτή στη Γαλιλαία, στην οικία κάποιου άρχοντα Φαρισαίου. Διότι κάποιος από τους συνδαιτυμόνες, αφού άκουσε το: «Μακάριος θα είσαι, διότι δεν έχουν να σου ανταποδώσουν· διότι θα σου ανταποδοθεί στην ανάσταση των δικαίων»· επειδή η ανάσταση και η βασιλεία του Θεού νοούνται ως ένα και το αυτό. Προς εκείνον, λοιπόν, που είπε: «Μακάριος όποιος φάει άρτο στη βασιλεία του Θεού», το ποιος θα μπορούσε να είναι αυτός ο μακάριος το παρουσιάζει ο Σωτήρας μέσω της παραβολής λέγοντας: «Κάποιος άνθρωπος έκανε μεγάλο δείπνο»· ονομάζοντας πάλι σε αυτά τον εαυτό Του άνθρωπο.

ΣΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΤΗΣ ΔΕΚΑΤΗΣ ΤΕΤΑΡΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΤΟΥ ΜΑΤΘΑΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΒΟΛΗ ΠΟΥ ΚΑΛΕΙ ΣΤΟΥΣ ΓΑΜΟΥΣ ΤΟΥ ΥΙΟΥ, στην οποία δίδεται απάντηση και προς αυτούς που λένε, γιατί κάλεσε ο Θεός αυτούς που δεν επρόκειτο καθόλου να υπακούσουν ή να υπακούσουν με τα έργα τους, και γιατί δημιούργησε αυτούς που θα κολαστούν. Από την παραβολή του Κυρίου που αναγινώσκεται σήμερα στο Ευαγγέλιο, θα αναφέρω πρώτα προς την αγάπη σας το τελευταίο της μέρος, ότι πολλοί είναι οι κλητοί, λίγοι όμως οι εκλεκτοί. Διότι αυτό ακριβώς δείχνει ο Κύριος μέσα από όλη την παραβολή, ώστε να φροντίσουμε εμείς να μην είμαστε απλώς από τους κλητούς, αλλά από τους εκλεκτούς. Επειδή, αυτός που δεν είναι από τους εκλεκτούς, αλλά μόνο από τους κλητούς, όχι μόνο εκπίπτει από το ανέσπερο φως, αλλά και οδηγείται στο εξώτερο σκότος. Και αφού δεθεί στα χέρια και στα πόδια, τα μεν πόδια επειδή δεν έτρεξαν προς τον Θεό, τα δε χέρια επειδή δεν έπραξαν τα έργα του Θεού, παραδίδεται στον κλαυθμό και στον βρυγμό των οδόντων.

βʹ. Εσύ, όμως, δες και από αυτό το σημείο τη μεγαλοδωρία. «Όσους βρείτε», λέει, «καλέστε τους στους γάμους». Διότι πριν από αυτό, όπως είπα, δίδασκαν και στους Ιουδαίους και στους Έλληνες, παραμένοντας για περισσότερο χρόνο στην Ιουδαία· επειδή όμως εκείνοι επέμεναν να τους επιβουλεύονται, άκουσε τον Παύλο να ερμηνεύει αυτήν την παραβολή και να λέει τα εξής: «Σε εσάς ήταν αναγκαίο να κηρυχθεί πρώτα ο λόγος του Θεού. Επειδή όμως κρίνατε τους εαυτούς σας ανάξιους, ιδού, στρεφόμαστε προς τα έθνη». Γι' αυτό λέει και ο ίδιος: «Ο μεν γάμος είναι έτοιμος, αλλά οι καλεσμένοι δεν ήταν άξιοι». Το γνώριζε, βέβαια, αυτό και πριν από τούτο· αλλά, για να μην τους αφήσει καμία πρόφαση για αναίσχυντη αντιλογία, αν και το γνώριζε, και ήρθε και έστειλε πρώτα σε αυτούς, αφενός αποστομώνοντάς τους, και αφετέρου διδάσκοντας εμάς να εκπληρώνουμε στο ακέραιο όλα όσα εξαρτώνται από εμάς, έστω και αν κανείς δεν πρόκειται να ωφεληθεί. Επειδή, λοιπόν, δεν ήταν άξιοι, «Πηγαίνετε», λέει, «στα σταυροδρόμια, και όσους βρείτε, καλέστε τους»· ακόμη και τους τυχαίους και τους περιφρονημένους. Διότι, επειδή επανειλημμένα έλεγε ότι «οι πόρνες και οι τελώνες θα κληρονομήσουν τον ουρανό», και «οι πρώτοι θα είναι έσχατοι, και οι έσχατοι πρώτοι», αποδεικνύει ότι αυτά γίνονται δικαίως. Αυτό, άλλωστε, πλήγωνε τους Ιουδαίους περισσότερο από όλα και τους ενοχλούσε πιο οδυνηρά και από την ίδια την καταστροφή (της πόλης τους), το να βλέπουν δηλαδή να εισάγονται εκείνοι που προέρχονταν από τα έθνη στα δικά τους αγαθά, και μάλιστα σε πολύ μεγαλύτερα από εκείνα.

Εκείνοι όμως αδιαφόρησαν και έφυγαν, ο ένας στη δική του εργασία και ο άλλος στο εμπόριό του· οι δε υπόλοιποι έπιασαν τους δούλους του, τους κακοποίησαν και τους σκότωσαν. Και όταν το άκουσε ο βασιλιάς εκείνος, οργίστηκε, και στέλνοντας τα στρατεύματά του, εξολόθρευσε τους φονιάδες εκείνους και έκαψε την πόλη τους. Τότε λέει στους δούλους του: Ο μεν γάμος είναι έτοιμος, αλλά οι καλεσμένοι δεν ήταν άξιοι. Πηγαίνετε, λοιπόν, στα σταυροδρόμια, και όσους βρείτε, καλέστε τους στους γάμους.

Εννοεί τους ασεβείς Εβραίους, τους οποίους και κατέσφαξε, επιφέροντας την παντελή ερήμωσή τους μέσω της επιδρομής των Ρωμαίων. Και στρατεύματα του Θεού ονομάζονται και οι πονηροί, όταν αποστέλλονται για την τιμωρία άλλων πονηρών, όπως λέει ο Θεός μέσω του Μωυσή: «Θα εξαποστείλω εναντίον τους θυμό και οργή, αποστολή μέσω πονηρών αγγέλων.» «Τότε, λοιπόν, λέγει στους δούλους του: Ο μεν γάμος είναι έτοιμος, αλλά οι καλεσμένοι δεν ήταν άξιοι. Πηγαίνετε, λοιπόν, στα σταυροδρόμια των δρόμων και όσους βρείτε καλέστε τους στους γάμους.» Είδες την ακολουθία των πραγμάτων; Είδες την ακρίβεια της παραβολής; Διότι λέει «τότε». Τότε; Πότε; Όταν προφανώς οι Ιουδαίοι, έχοντας κληθεί στη βασιλεία των ουρανών από τους αποστόλους, όχι μόνο δεν ανέχθηκαν να τους ακούσουν, αλλά, αφού τους εξύβρισαν, τους σκότωσαν, τότε τους απέστειλε σε ολόκληρο τον κόσμο και σε όλα τα έθνη. «Και αφού βγήκαν, λέει, οι δούλοι εκείνοι στους δρόμους, συγκέντρωσαν όλους όσους βρήκαν, και πονηρούς και αγαθούς, και γέμισε ο γάμος από παρακαθήμενους.» Διότι, αφού περιήλθαν ολόκληρη την οικουμένη οι απόστολοι, κήρυξαν τον λόγο του Θεού και συγκέντρωσαν όλους όσοι υπάκουσαν σε μία πίστη θεογνωσίας, και αυτούς που ήταν πονηροί στους τρόπους και τους αγαθούς, οι οποίοι προφανώς μεταβάλλονταν και επανέρχονταν προς την αρετή. Διότι αυτό δηλώνει το «συγκέντρωσαν»· αλλά και από τα επόμενα διδασκόμαστε πάλι το ίδιο ακριβώς πράγμα.

Ταύροι και σιτιστά είναι η Παλαιά και η Νέα Διαθήκη. Διότι η μεν Παλαιά υποδηλώνεται από τους ταύρους, επειδή είχε θυσίες ζώων· η δε Νέα από τα σιτιστά· διότι άρτους προσφέρουμε τώρα στο θυσιαστήριο, οι οποίοι ετυμολογικά θα ονομάζονταν πιο σωστά σιτιστά, επειδή παρασκευάζονται από σίτο. Μας καλεί, λοιπόν, ο Θεός για να γευτούμε και τα αγαθά της Παλαιάς Γραφής και τα αγαθά της Νέας. Αλλά και όταν δεις κάποιον να ερμηνεύει τα θεία λόγια με σαφήνεια, να γνωρίζεις ότι ένας τέτοιος άνθρωπος προσφέρει σιτιστά εδέσματα, διότι τρόπον τινά τρέφει και χορταίνει τους πιο απλούς ανθρώπους αυτός που διδάσκει με σαφήνεια. Θα αναρωτηθείς εδώ πώς λέει «Καλέστε τους καλεσμένους»· αν ήταν καλεσμένοι, πώς επρόκειτο πάλι να τους καλέσουν; Μάθε, λοιπόν, ότι ο καθένας μας έχει κληθεί από τη φύση του στο αγαθό, καλούμενος από τη λογική που είναι ο έμφυτος δάσκαλός μας. Όμως ο Θεός στέλνει και τους εξωτερικούς δασκάλους, ώστε αυτούς που έχουν κληθεί φυσικώς από τη λογική, να τους καλέσουν και αυτοί εξωτερικά. Έστειλε δε ο βασιλιάς τα στρατεύματά του, δηλαδή τα ρωμαϊκά, και κατέστρεψε τους απειθείς Ιουδαίους και την πόλη τους, την Ιερουσαλήμ, την έκαψε, όπως λέει και ο φιλαλήθης Ιώσηπος. «Τότε λέει στους δούλους του: Ο μεν γάμος είναι έτοιμος, αλλά οι καλεσμένοι δεν ήταν άξιοι· πηγαίνετε λοιπόν στα σταυροδρόμια των οδών και όσους βρείτε καλέστε τους στους γάμους.»