Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 23:35

Απόκριση. Αυτό μεν το είπε ο Θεός διά του Μωυσή· διά του προφήτη Ιερεμία όμως είπε πάλι, ότι στο εξής δεν θα συμβαίνει έτσι, αλλά όποιος φάει τα άγουρα σταφύλια, αυτού τα δόντια θα μουδιάσουν. Ακούμε πάλι τον Χριστό να λέει προς τους Ιουδαίους: «Αλήθεια σας λέω, θα πέσουν πάνω σας οι ανομίες των πατέρων σας, από το αίμα του δίκαιου Άβελ έως το αίμα του Ζαχαρία, του υιού του Βαραχία, τον οποίο φονεύσατε μεταξύ του ναού και του θυσιαστηρίου». Επομένως, πρέπει να συμπεράνουμε ότι στους μεν απίστους οι αμαρτίες των ασεβών πατέρων μεταβιβάζονται στους πονηρούς υιούς —διότι δεν είναι αγαθοί—, ενώ στους πιστούς το άγιο βάπτισμα μας καθαρίζει από κάθε προπατορική αμαρτία.

Εσύ όμως αναπαύσου στους ευρύχωρους κόλπους του προπάτορα Αβραάμ. Αφού ολοκληρώθηκε και αυτή η απόφαση, εισέρχεται ο προφήτης Ζαχαρίας φωνάζοντας δυνατά: Κύριε, άκουσε και εμένα με ευμένεια και δικαιοσύνη. Ο δε Μονογενής είπε: Μίλησε εναντίον εκείνων που σε αδίκησαν. Ο δε Ζαχαρίας απάντησε: Εκείνοι που με αδίκησαν είναι οι αρχιερείς και οι νομοδιδάσκαλοι. Ο δε Μονογενής ρώτησε: Και ποια τέτοια αδικία σου έκαναν οι αρχιερείς και οι νομοδιδάσκαλοι; Ο δε Ζαχαρίας αποκρίθηκε: Με φόνευσαν μεταξύ του ναού και του θυσιαστηρίου. Έπηξε μάλιστα και το αίμα μου πάνω στην πέτρα, προς έλεγχο της μιαιφόνου προθέσεώς τους.

Ματθ. 23, 29-36 Ας ερευνήσουμε με ακρίβεια τι άραγε λέει ο Σωτήρας. Οι μεν πατέρες των Ιουδαίων σκότωσαν κατά καιρούς τους αγίους προφήτες που τους μετέφεραν τον θείο λόγο· οι απόγονοί τους όμως, ομολογώντας ότι οι προφήτες υπήρξαν σεπτοί και τίμιοι, τους περιέβαλαν με στεφάνια, δηλαδή τα μνημεία τους, απονέμοντάς τους την τιμή που αρμόζει απόλυτα στους αγίους, και αυτοί οι ίδιοι, επειδή πίστεψαν ότι εκείνοι ήταν προφήτες και άγιοι άνδρες, έγιναν κριτές εκείνων που τους σκότωσαν· διότι με όσα αποφάσισαν να τιμούν τους δολοφονημένους, με τα ίδια αυτά κατηγορούν τους προγόνους τους ότι ενήργησαν ασεβώς. Αλλά αυτοί που καταδίκασαν τους ίδιους τους πατέρες τους για τόσο φοβερές δολοφονίες, έμελλε να κυριευθούν από τα ίδια κακά, ή μάλλον από ακόμη χειρότερα. Διότι από τη μια «σκότωσαν τον αρχηγό της ζωής», και από την άλλη πρόσθεσαν στις εναντίον του ασέβειες και άλλες δολοφονίες εναντίον των θεσπέσιων μαθητών του· διότι εφόσον κάποιος εξετάζει τις αδικίες των άλλων κρίνοντας με βάση τη φυσική λογική, βλέπει το κακό και το κατακρίνει, όταν όμως ο ίδιος παρασύρεται στα ίδια πάθη, φέρεται προς αυτά σαν να είναι τυφλός.

Ματθ. 23, 35-36 Με ποιον τρόπο θα πέσει η τιμωρία για κάθε αίμα στην τελευταία γενιά των φονέων, παρόλο που ο Θεός λέει μέσω του προφήτη «δεν θα πεθάνουν οι πατέρες για τα παιδιά τους» και βέβαια και το αντίστροφο «αλλά ο καθένας θα πεθάνει για τη δική του αμαρτία»; Τι έχουμε λοιπόν να πούμε; Πώς θα ζητηθεί λόγος για τα εγκλήματα άλλων από εκείνους προς τους οποίους ο Χριστός είπε αυτά τα λόγια; Ή μήπως δεν θα τιμωρηθεί ο Κάιν για τον Άβελ; Και ο Λάμεχ που λέει: «Σκότωσα άνδρα προκαλώντας τραύμα σε μένα και νέο προκαλώντας μώλωπα σε μένα»; Εφόσον, λοιπόν, ο καθένας είναι φορτωμένος με τα δικά του κακά, πώς αυτοί οι άθλιοι θα υποστούν την τιμωρία για όλους; Διότι «δεν είναι άδικος ο Θεός», αλλά είναι κριτής δίκαιος και ισχυρός και μακρόθυμος, σύμφωνα με το γεγραμμένο. Λέμε, λοιπόν, ότι αρμόζει να προσδώσουμε στα λεγόμενα την εξής περίπου έννοια. Ας υποτεθεί, λοιπόν, κάτι τέτοιο: εμφανίστηκαν, ας πούμε, ληστές σε αυτή τη χώρα. Αυτοί λεηλατούσαν τα γύρω χωριά και θανάτωναν τους κατοίκους τους. Αλλά ο ηγεμόνας δεν γύμνωσε αμέσως εναντίον τους το ξίφος της εξουσίας του, αλλά προσπαθούσε μάλλον να τους συνετίσει με απειλές.

Έτσι λοιπόν και αυτοί, εφόσον φθονούν μάλλον τον Άβελ που έχει καλά έργα, ενώ τιμούν τον Κάιν, πώς δεν ελέγχονται, αφού ρητά λέει ο Σωτήρας και εκδίδει αυστηρή απόφαση γι' αυτούς ότι: «θα ζητηθεί από τη γενεά αυτή κάθε δίκαιο αίμα που έχει χυθεί από την αρχή, από τον δίκαιο Άβελ έως τον προφήτη Ζαχαρία, τον οποίο σκοτώσατε ανάμεσα στον ναό και το θυσιαστήριο» και τα εξής; 6. Δεν παρέδωσε, επομένως, ο Ιούδας τον Σωτήρα εξαιτίας κάποιας «γνώσης», όπως ισχυρίζονται αυτοί, ούτε οι Ιουδαίοι έχουν ανταμοιβή επειδή σταύρωσαν τον Κύριο, παρόλο που εμείς έχουμε τη σωτηρία μέσω του σταυρού. Διότι ο Ιούδας δεν Τον παρέδωσε για να αποτελέσει τούτο σωτηρία για εμάς, αλλά από άγνοια, φθόνο και φιλαργυρία που συνιστά αρνησιθεΐα. Διότι, ακόμη κι αν η Γραφή λέει ότι ο Χριστός επρόκειτο να παραδοθεί στον σταυρό, ή ακόμη κι αν η θεία Γραφή αναφέρει τα ατοπήματα που θα διαπραχθούν από εμάς κατά τις έσχατες ημέρες, σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσε κάποιος από εμάς που πράττουν τα παράνομα να βρει δικαιολογία, προβάλλοντας τη μαρτυρία της Γραφής που προαναγγέλλει ότι αυτά πρόκειται να συμβούν. Διότι δεν τα πράττουμε επειδή τα είπε η Γραφή, αλλά, επειδή επρόκειτο να τα πράξουμε, τα προείπε η Γραφή, χάρη στην πρόγνωση του Θεού και προκειμένου ο Θεός, ο οποίος είναι αγαθός, όταν επιφέρει την οργή Του εναντίον όσων αμαρτάνουν, να μη θεωρηθεί ότι κυριεύεται από πάθος.

Διότι ούτε ο Μάρκελλος πείστηκε από αυτόν ούτε κανένας άλλος από τους ανθρώπους εκείνης της εποχής. 78. Έπειτα ισχυρίστηκε ότι κατά τα παλαιά χρόνια κανένας δεν σώθηκε, παρά μόνο από το δέκατο πέμπτο έτος του Τιβερίου Καίσαρα μέχρι τα δικά του χρόνια· αυτοκράτορας δε εκείνη την εποχή ήταν ο Πρόβος, και πριν από αυτόν ο Αυρηλιανός, όταν ζούσε αυτός ο Μάνης. Και ως προς αυτό πάλι διαψεύδεται πλήρως, εφόσον το Ευαγγέλιο και τα αποστολικά λόγια μιλούν για εκείνους που είχαν ήδη σωθεί προηγουμένως. Ομοίως, ο Κύριος λέει: «Θα ζητηθεί από τη γενεά αυτή κάθε αίμα δικαίου που χύνεται πάνω στη γη, από το αίμα του δίκαιου Άβελ μέχρι το αίμα του Ζαχαρία, το οποίο χύθηκε ανάμεσα στον ναό και το θυσιαστήριο». Από πού λοιπόν είναι δίκαιος ο Άβελ, από πού ο Ζαχαρίας, αν όχι επειδή υπήρχε ήδη η σωτηρία και επειδή είχαν ήδη σωθεί διαμέσου του νόμου και των προφητών; Αναφέρει: «εβασίλευσε ο θάνατος από τον Αδάμ μέχρι τον Μωυσή», για να γνωρίζεις ότι με τον Μωυσή ανακόπηκε ο θάνατος, χωρίς να εξαφανιστεί εντελώς. Διότι ανέμενε τον «τελειωτή» των πάντων, τον Ιησού, ώστε, όταν παραδώσει τον εαυτό του υπέρ της ανθρωπότητας, αυτός, ο αθάνατος, πεθαίνοντας, ο ακατάσχετος γινόμενος κατασχετός, η Ζωή υπομένοντας το πάθος εν σαρκί, να συντρίψει μέσω του θανάτου εκείνον που έχει το κράτος του θανάτου, το κεντρί της αμαρτίας και τον θάνατο· οπότε τελικά εκπληρώθηκε το: «πού είναι, θάνατε, το κεντρί σου; πού είναι, άδη, η νίκη σου;».

ια΄. Ο Ζαχαρίας, ο γιος του Βαραχίου, ήρθε από τους Χαλδαίους στην Ιερουσαλήμ σε προχωρημένη ήδη ηλικία. Εκεί προφήτευσε πολλά στον λαό και έδωσε θαυμαστά σημεία ως απόδειξη. Αυτός είπε και στον Ιωσεδέκ ότι θα γεννήσει γιο και ότι εκείνος θα ιερατεύσει στην Ιερουσαλήμ, ενώ ευλόγησε και τον Σαλαθιήλ για τον γιο του, στον οποίο έδωσε το όνομα Ζοροβάβελ. Και επί εποχής του Κύρου έδωσε θαυμαστό σημείο για νίκη, προείπε για τη λειτουργία που θα επιτελέσει στην Ιερουσαλήμ, και τον ευλόγησε. Προφήτευσε επίσης για το τέλος των εθνών και του Ισραήλ, για τον ναό και για την παύση των προφητών και των ιερέων. Τον σκότωσε δε ο Ιωάς, ο βασιλιάς του Ιούδα, μεταξύ του ναού και του θυσιαστηρίου, επειδή συμβούλευε τόσο αυτόν όσο και τον λαό να απέχουν από την ασέβεια και να επιστρέψουν στον Θεό, και, αφού τον παρέλαβαν οι ιερείς, τον έθαψαν μαζί με τον πατέρα του. Και από τότε συνέβαιναν στον ναό πολλά παράδοξα και οπτασιακά φαινόμενα. Και οι ιερείς δεν είχαν πλέον τη δύναμη να δουν οπτασία αγγέλων του Θεού, ούτε να δώσουν χρησμούς από το Δαβήρ, ούτε να απαντήσουν στον λαό μέσω των Δήλων, όπως συνέβαινε παλαιότερα.

Όμως, όπως ακριβώς είχε ειπωθεί στον Αβραάμ σχετικά με τους αλλοφύλους που κατοικούσαν παλαιά στη γη της επαγγελίας: «διότι δεν έχουν ακόμη συμπληρωθεί οι αμαρτίες των Αμορραίων», και επειδή δεν είχαν ακόμη εκπληρωθεί, οι Αμορραίοι δεν εκδιώκονταν ακόμη από την πατρική τους γη, όταν όμως συμπληρώθηκαν οι αμαρτίες τους, τότε εξολοθρεύτηκαν όλοι κατά τους χρόνους του Ιησού, του διαδόχου του Μωυσή, έτσι θα κατανοήσεις και για τον προηγούμενο λαό: διότι, όσο δεν συμπληρώνονταν οι αμαρτίες τους, η ανοχή και η μακροθυμία του Θεού τους υπέμενε, καλώντας τους κάθε φορά σε μετάνοια μέσω των προφητών. Όταν όμως, σύμφωνα με τη σωτήρια φωνή, συμπλήρωσαν «το μέτρο των πατέρων» τους, έτσι λοιπόν όλα αυτά, αφού συγκεντρώθηκαν μαζί, προκάλεσαν σε αυτούς τον έσχατο όλεθρο, όπως εξάλλου πάλι ο ίδιος ο Κύριός μας διδάσκει λέγοντας: «κάθε αίμα» που χύθηκε από την καταβολή του κόσμου, «από το αίμα του δίκαιου Άβελ έως το αίμα του Ζαχαρία», θα έλθει «πάνω σε αυτήν τη γενεά». Ως το έσχατο λοιπόν όλων, επειδή τόλμησαν να απλώσουν τα χέρια τους πάνω στον Υιό του Θεού, έφεραν εις πέρας την «αθεσία» (αθέτηση) και ολοκλήρωσαν την «αμαρτία» τους σύμφωνα με τη μετάφραση του Ακύλα, ενώ σύμφωνα με τους Εβδομήκοντα, η αμαρτία τους δέθηκε και σφραγίστηκε.

Διότι, πού είναι ο θεομάχος Φαραώ; Πού είναι η αδάμαστη πονηρία των Αιγυπτίων; Ούτε βέβαια και τότε ήταν η κατάλληλη στιγμή για τον Διορθωτή των πάντων, αναφέρομαι στα δεινά των Αιγυπτίων, να αναμειχθεί στον ανθρώπινο βίο. Αλλά έπρεπε να φανερωθεί και η παρανομία των Ισραηλιτών· έπρεπε και η βασιλεία των Ασσυρίων και η υπερηφάνεια του Ναβουχοδονόσορα, η οποία υποβόσκουσα βρισκόταν ακόμη στη ζωή, να καταστεί φανερή· έπρεπε η μιαιφονία εναντίον των οσίων να αναπτυχθεί σαν κάποιος πονηρός και ακανθώδης βλαστός από την κακή ρίζα του διαβόλου· έπρεπε να φανερωθεί η λύσσα των Ιουδαίων εναντίον των αγίων του Θεού, αυτών που σκότωναν τους προφήτες, που λιθοβολούσαν τους απεσταλμένους και, τέλος, που διέπραξαν το ανοσιούργημα εις βάρος του Ζαχαρία μεταξύ του ναού και του θυσιαστηρίου. Πρόσθεσε στον κατάλογο των πονηρών αυτών βλαστημάτων και την παιδοκτονία του Ηρώδη.

Αυτός λοιπόν, ο οποίος καθοδηγούνταν από το προφητικό πνεύμα στη γνώση των απόκρυφων μυστηρίων, επειδή κατενόησε το μυστήριο της παρθενίας κατά τον άφθαρτο τοκετό, δεν απομάκρυνε μέσα στον ναό την άγαμη μητέρα από τον χώρο που είχε οριστεί κατά τον νόμο για τις παρθένες. Έτσι δίδασκε τους Ιουδαίους ότι ο δημιουργός των όντων και βασιλιάς όλης της κτίσεως έχει, μαζί με όλα τα υπόλοιπα, υποταγμένη στον εαυτό του την ανθρώπινη φύση, κατευθύνοντάς την με το δικό του θέλημα προς ό,τι Εκείνος εγκρίνει, χωρίς να εξουσιάζεται ο Ίδιος από αυτήν· ώστε είναι στη δύναμή του να δημιουργήσει μια νέα γέννηση, η οποία δεν θα αφαιρέσει από εκείνην που έγινε μητέρα την ιδιότητα της παρθένου. Γι' αυτόν τον λόγο δεν την αποχώρισε μέσα στον ναό από τον χορό των παρθένων. Και ο χώρος αυτός ήταν το διάστημα μεταξύ του ναού και του θυσιαστηρίου. Επειδή, λοιπόν, άκουσαν ότι ο βασιλιάς της κτίσεως προήλθε, κατά θεία οικονομία, σε ανθρώπινη γέννηση, από τον φόβο τους μήπως γίνουν υποχείρια σε βασιλιά, φονεύουν αυτόν που διακήρυττε αυτά τα περί του τοκετού, σφαγιάζοντας τον ιερέα δίπλα στο ίδιο το θυσιαστήριο.

Ο διάβολος ωφέλησε τον Ιώβ περισσότερο, παρά τον έβλαψε. Ο βασιλιάς των Ασσυρίων έγινε ευεργέτης του Δανιήλ. Και οι τρεις παίδες ας ομολογούν ευγνωμοσύνη στο καμίνι· και ο Ησαΐας, αφού πριονίστηκε, ας υμνεί τους Εβραίους. Και ο Ζαχαρίας, που σφαγιάστηκε ανάμεσα στον ναό και το θυσιαστήριο, ας τιμά τους δολοφόνους του· και ο Ιωάννης, που αποκεφαλίστηκε, ας ανακηρύσσει ευεργέτη τον Ηρώδη· και οι απόστολοι, αυτούς που τους έδεσαν και τους μαστίγωσαν· και όλοι οι μάρτυρες ας αγαπούν αυτούς που τους καταδίωξαν. Διότι, αν εκείνοι δεν είχαν ανοίξει το στάδιο, οι αθλητές δεν θα είχαν κάνει γνωστή την ανδρεία τους. Τι θα μπορούσε, άραγε, να θαυμάσει κανείς περισσότερο στους άνδρες που προβάλλονται ενώπιόν μας προς έπαινο; Το πλήθος, την ανδρεία, ή την αληθινή τους συμφωνία; Και ας μην προσπεράσουμε με αναισθησία, ούτε με αχαριστία, πρώτα από όλα τον αριθμό τους. Διότι όποιος έχει τόσους πολλούς πρεσβευτές, ποτέ δεν θα αναχωρήσει άπρακτος μετά την προσευχή και τη δέηση, ακόμη κι αν είναι υπερβολικά βεβαρημένος από τα αμαρτήματα. Και γι' αυτήν τη σκέψη και την ελπίδα, μάρτυρας είναι ο Θεός, κατά τη συνομιλία Του με τον Αβραάμ, όταν δεχόταν την ικεσία του υπέρ των Σοδόμων, ζητώντας όχι σαράντα δικαίους, αλλά δέκα, για να χαριστεί σε μια πόλη που επρόκειτο να εξαφανιστεί.

Καίτοι, εξαιτίας αυτών, αντιμετώπισε στάση ως αδικητής, υβρίστηκε ως επιζήμιος, δέχτηκε γογγυσμούς όπως εκείνοι που κλέβουν και καταχρώνται, συκοφαντήθηκε ως ανίδεος στρατηγός και κακός προστάτης, και κινδύνεψε να απομακρυνθεί ακόμη και από την ίδια την ιεροσύνη, όταν ο Δαθάν, ο Αβειρών και οι γιοι του Κορέ, αφού απέσπασαν μαζί τους ένα στασιαστικό πλήθος από τον λαό, όντας βέβηλοι, διεκδικούσαν πεισματικά να γίνουν ιερείς των αγίων. Αυτοί κρατούσαν τα θυμιατήρια, και ήταν έτοιμοι να αγγίξουν τα άγια, και άναβαν το μυστικό πυρ, το οποίο, πριν από το θυμίαμα, κατέκαψε τους ίδιους που θυμιάτιζαν. Και τόσο πολύ υπόκειται σε προστριβές η ηγεσία του λαού και το έργο της διδασκαλίας, ώστε ούτε τα αδέλφια του Μωυσή δεν τον σεβάστηκαν· αλλά και η Μαρία τον κακολογούσε, και ο Ααρών τον χλεύαζε, και το επαχθές της εξουσίας παρώξυνε τη φυσική τους στοργή και ξεσήκωσε τους πιο στενούς συγγενείς εναντίον αυτού του πολύπαθου άνδρα. Αλλά τούτο δεν είχε καμία σημασία· διότι εκείνος μεν ήταν ο Μωυσής, και δεν έγινε καθόλου χειρότερος, ενώ από εκείνους ο Θεός απαίτησε να λογοδοτήσουν για τα σφάλματά τους απέναντι στον ηγέτη, και υπέστησαν την τιμωρία. Τι συνέβη στους μεταγενέστερους; Ο Ησαΐας, ενώ δίδασκε την ευσέβεια, δεν πριονίστηκε; Ο Ιερεμίας, επειδή αποκήρυσσε την ειδωλολατρία, δεν κατακραυγάστηκε, και δεν τον υποδέχθηκαν σκοτεινοί λάκκοι και τιμωρίες σε καταπακτές; Ο Ζαχαρίας δεν πολεμήθηκε και δεν φονεύθηκε μεταξύ του ναού και του θυσιαστηρίου;

Έπειτα, επειδή δεν τους φόβιζε καθόλου η κρίση και η γέεννα, εξαιτίας της απιστίας τους και του ότι το γεγονός επρόκειτο να συμβεί στο μέλλον, τους καταστέλλει με τα παρόντα και λέει: Γι' αυτό, ιδού εγώ αποστέλλω σε εσάς προφήτες και γραμματείς, και μερικούς από αυτούς θα τους σκοτώσετε, και θα τους σταυρώσετε, και θα τους μαστιγώσετε· ώστε να έλθει επάνω σας κάθε δίκαιο αίμα που χύνεται πάνω στη γη, από το αίμα του Άβελ του δικαίου, έως το αίμα του Ζαχαρία, υιού του Βαραχία, τον οποίο φονεύσατε μεταξύ του ναού και του θυσιαστηρίου. Αλήθεια σας λέω, ότι όλα αυτά θα έλθουν πάνω σε τούτη τη γενεά.

Και το να αμαρτάνει κανείς έχοντας μπροστά του τα παραδείγματα, επιφέρει μεγαλύτερη τιμωρία. Γι' αυτό λέει: «Εσείς όμως, ούτε αφού τα είδατε, μετανοήσατε αργότερα», μολονότι απολαύσατε πολλή φροντίδα. Γι' αυτόν τον λόγο ελέγχει και την Ιερουσαλήμ λέγοντας: «Πόσες φορές θέλησα να συνάξω τα τέκνα σου, και δεν θελήσατε;» Επίσης, το να αμαρτάνει κανείς ενώ ζει μέσα στην τρυφή· αυτή δηλαδή είναι η περίπτωση του Λαζάρου. Ακόμη, το αμάρτημα γίνεται βαρύτερο εξαιτίας του τόπου· πράγμα που και ο ίδιος υποδείκνυε λέγοντας: «Μεταξύ του ναού και του θυσιαστηρίου». Αλλά και από το είδος των ίδιων των παραπτωμάτων: «Δεν είναι παράξενο, εάν συλληφθεί κάποιος να κλέβει»· και πάλι: «Έσφαξες τους γιους σου και τις κόρες σου· αυτό ξεπερνά όλες τις πορνείες σου και τα βδελύγματά σου». Και πάλι σε σχέση με τα πρόσωπα: «Εάν κάποιος αμαρτήσει σε άνθρωπο, θα προσευχηθούν γι' αυτόν· εάν όμως αμαρτήσει στον Θεό, ποιος θα προσευχηθεί γι' αυτόν;» Και όταν κάποιος ξεπερνά στη ραθυμία εκείνους που είναι πολύ χειρότεροι· πράγμα για το οποίο κατηγορεί και στον Ιεζεκιήλ: «Ούτε σύμφωνα με τα προστάγματα των εθνών δεν έπραξες». Και όταν κάποιος δεν συνετίζεται ούτε από τα παραδείγματα των άλλων: «Είδε την αδελφή της», λέει, «και τη δικαίωσε». Και όταν απολαμβάνει μεγαλύτερη φροντίδα: «Διότι, εάν στην Τύρο», λέει, «και στη Σιδώνα γίνονταν τα θαύματα αυτά, προ πολλού θα είχαν μετανοήσει· γι' αυτό θα είναι πιο ανεκτή η τιμωρία για την Τύρο και τη Σιδώνα παρά για την πόλη εκείνη». Είδες την απόλυτη ακρίβεια της δικαιοσύνης, και ότι δεν υφίστανται όλοι την ίδια τιμωρία για τα ίδια αμαρτήματα;

ζ΄. Αυτά, λοιπόν, έκαναν οι Χριστομάχοι, αγνοώντας τον Εσταυρωμένο, η κτίση όμως δεν αγνόησε τον δικό της Δεσπότη και Δημιουργό· διότι, ενώ ακόμη ο Σωτήρας κρεμόταν στον σταυρό, ο αισθητός ήλιος, βλέποντας τον Ήλιο της δικαιοσύνης να υβρίζεται από τους άνομους, και μη μπορώντας να αντέξει αυτό το τόλμημα, φεύγει σκοτεινιάζοντας τη γη, θεωρώντας άτοπο να συνεργεί και να φωτίζει μάτια που διαπράττουν τη μεγαλύτερη ασέβεια. Και όχι μόνο ο ήλιος έφευγε, αλλά και η γη σειόταν, μην μπορώντας να αντέξει την ανομία αυτών που γίνονταν, αποδεικνύοντας και διδάσκοντας ότι αυτός που σταυρωνόταν ήταν Θεός. Γι' αυτό δεν ανεχόταν, αλλά αγανακτούσε, μη θέλοντας να σηκώνει πάνω της τους θεοστυγείς Ιουδαίους· διότι ούτε ο Κάιν με την αδελφοκτονία του δεν μόλυνε τόσο τη γη, ούτε η κατασκευή του πύργου από τους γίγαντες τη βάρυνε τόσο, ούτε τη μόλυναν τόσο οι Σοδομίτες με τις αθέμιτες πράξεις τους, ούτε αυτοί που έπλασαν είδωλα από αυτήν, ούτε το αίμα που χύθηκε από τον Άβελ έως τον Ζαχαρία της προκάλεσε τέτοιο κακό, όσο αυτό το μεγάλο ασέβημα που τόλμησαν οι Ιουδαίοι. Γι' αυτόν τον λόγο σχίζονταν και οι σκληρές πέτρες, για να μάθουν ότι αυτός είναι η πνευματική και ζωντανή πέτρα. «Έπιναν», λέει, «από την πνευματική πέτρα που τους ακολουθούσε, και η πέτρα ήταν ο Χριστός». Ω, τι αγνωμοσύνη των Ιουδαίων!

Για τους αποστόλους λέει αυτά: διότι το Άγιο Πνεύμα, αφού τους στόλισε με διδασκαλίες, τους έκανε γραμματείς, δηλαδή δασκάλους του λαού, και προφήτες, και γεμάτους από κάθε σοφία. Και είπε «Αποστέλλω», δείχνοντας την εξουσία της θεότητος. «Για να έλθει πάνω σας κάθε δίκαιο αίμα που χύνεται πάνω στη γη, από το αίμα του δικαίου Άβελ, έως το αίμα του Ζαχαρία, υιού του Βαραχία, τον οποίο φονεύσατε μεταξύ του ναού και του θυσιαστηρίου.»

«Αλήθεια σας λέω, ότι όλα αυτά θα έρθουν πάνω σε αυτήν τη γενεά.» Λέει ότι πάνω στους Ιουδαίους που ζούσαν τότε θα έρθει κάθε αίμα που χύθηκε άδικα· διότι θα τιμωρηθούν χειρότερα από τους πατέρες τους αυτοί που δεν συνετίστηκαν ούτε μετά από τόσα παραδείγματα· όπως ακριβώς και ο Λάμεχ τιμωρήθηκε περισσότερο από τον Κάιν, αν και δεν σκότωσε αδελφό, διότι δεν συνετίστηκε με το παράδειγμα του Κάιν. Θα έρθει λοιπόν, λέει, πάνω σας κάθε αίμα, από τον Άβελ έως τον Ζαχαρία. Και πολύ εύστοχα θυμήθηκε τον Άβελ. Διότι, όπως ο Άβελ δολοφονήθηκε από φθόνο, έτσι και ο Χριστός λόγω φθόνου. Ποιον Ζαχαρία, όμως, μνημονεύει εδώ; Κάποιοι λένε ότι εννοεί αυτόν που συγκαταλέγεται στους δώδεκα προφήτες, ενώ άλλοι τον πατέρα του Προδρόμου· διότι μας έχει παραδοθεί η διήγηση ότι υπήρχε κάποιος τόπος στον ναό, στον οποίο στέκονταν οι παρθένες. Ο Ζαχαρίας, λοιπόν, όντας αρχιερέας, έστησε τη Θεοτόκο, ακόμη και μετά τη γέννηση του Χριστού, στον τόπο των παρθένων· αγανακτώντας δε γι' αυτό οι Ιουδαίοι, τον σκότωσαν, επειδή τοποθέτησε μαζί με τις παρθένες μια γυναίκα που είχε γεννήσει· και δεν είναι καθόλου παράξενο αν και ο πατέρας του Προδρόμου είχε πατέρα με το όνομα Βαραχίας, όπως ακριβώς και αυτός από τους δώδεκα προφήτες λέγεται γιος του Βαραχία· διότι είναι φυσικό, όπως συνέπεσαν τα δικά τους ονόματα, έτσι να συνέπεσαν και των πατέρων τους. «

Ο Κύριος καθιστά φανερό ότι οι Ιουδαίοι είναι απόγονοι και κληρονόμοι της κακίας του Κάιν, με το να λέει ότι κάθε αίμα που χύθηκε από τον Άβελ έως τον Ζαχαρία θα ζητηθεί από τη γενεά αυτή. Διότι, λέγει, και εσείς φονεύσατε τους προφήτες που ήταν αδελφοί σας, όπως ακριβώς κι εκείνος τον Άβελ. Γι' αυτό, όχι παράλογα, ορισμένοι θεώρησαν τον μεν Κάιν ως τον λαό που σκότωσε τους προφήτες, από τον οποίο πάρθηκε εκδίκηση επτά φορές, δηλαδή με ελαφρότερη τιμωρία, τον δε Λάμεχ ως αυτούς που σκότωσαν τον Χριστό, γι' αυτό και τιμωρήθηκαν εβδομήντα φορές το επτά, καθώς διασκορπίστηκαν σε αιχμαλωσία χωρίς επιστροφή. Ποιος ήταν άραγε ο Ζαχαρίας, τον οποίο φόνευσαν μεταξύ του ναού και του θυσιαστηρίου;