Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 23:8

15 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

ὑμεῖς δὲ μὴ κληθῆτε ῥαββί· εἷς γὰρ ὑμῶν ἐστιν ὁ διδάσκαλος, ὁ Χριστός· πάντες δὲ ὑμεῖς ἀδελφοί ἐστε.

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–15 από 15

Μέγας Βασίλειος Κατὰ Εὐνομίου λόγοι ιβʹ
Αἱ δὲ εἰς ἡμᾶς ἀπ᾽ αὐτοῦ φθάνουσαι εὐεργεσίαι ὁποῖαί τινές εἰσι καὶ ἡλίκαι; Ὥσπερ αὐτὸς ὁ Κύριος ἔδωκεν ἐξουσίαν τοῖς δεξαμένοις αὐτὸν τέκνα Θεοῦ γενέσθαι, οὕτω καὶ τὸ Πνεῦμα ἅγιον Πνεῦμα υἱοθεσίας ἐστί. Καὶ ὥσπερ διδάσκαλός ἐστιν ἀληθινὸς ὁ Κύριος ἡμῶν κατὰ τὸ εἰρημένον· Ὑμεῖς δὲ μὴ καλέσατε διδάσκαλον ὑμῶν ἐπὶ τῆς γῆς· εἷς γὰρ καθηγητὴς ὑμῶν ἐστιν ὁ Χριστός· οὕτω καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον διδάσκειν πάντας τοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου πεπιστευκότας, ὑπ᾽ αὐτοῦ τοῦ Κυρίου μεμαρτύρηται, εἰπόντος· Ὁ δὲ Παράκλητος τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ὃ πέμψει ὁ Πατὴρ, ἐκεῖνος ὑμᾶς διδάξει πάντα. Καὶ ὥσπερ διαιρεῖν τὰ ἐνεργήματα εἰς τοὺς ἀξίους τῆς ὑποδοχῆς τῶν ἐνεργημάτων ὁ Πατὴρ λέγεται, καὶ διαιρεῖν τὰς διακονίας ὁ Υἱὸς ἐν τοῖς τῆς διακονίας ἀξιώμασιν· οὕτω διαιρεῖν καὶ τὰ χαρίσματα τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον εἰς τοὺς ἀξίους τῆς τῶν χαρισμάτων ὑποδοχῆς μαρτυρεῖται.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Οι δε ευεργεσίες που φθάνουν σε εμάς από αυτό, τι είδους είναι και πόσο μεγάλες; Όπως ακριβώς ο ίδιος ο Κύριος έδωσε την εξουσία σε όσους τον δέχθηκαν να γίνουν τέκνα Θεού, έτσι και το Άγιο Πνεύμα είναι Πνεύμα υιοθεσίας. Και όπως ο Κύριός μας είναι αληθινός διδάσκαλος, σύμφωνα με το χωρίο: «Εσείς όμως μην αποκαλέσετε κανέναν διδάσκαλό σας πάνω στη γη· διότι ένας είναι ο καθηγητής σας, ο Χριστός»· έτσι έχει μαρτυρηθεί από τον ίδιο τον Κύριο ότι και το Άγιο Πνεύμα διδάσκει όλους όσοι έχουν πιστέψει στο όνομα του Κυρίου, λέγοντας: «Ο δε Παράκλητος, το Άγιο Πνεύμα, το οποίο θα πέμψει ο Πατέρας, εκείνος θα σας διδάξει τα πάντα». Και όπως λέγεται ότι ο Πατέρας διανέμει τα ενεργήματα σε όσους είναι άξιοι να υποδεχθούν τα ενεργήματα, και ο Υιός διανέμει τις διακονίες στα αξιώματα της διακονίας· έτσι μαρτυρείται ότι και το Άγιο Πνεύμα διανέμει τα χαρίσματα σε όσους είναι άξιοι να υποδεχθούν τα χαρίσματα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Ὅροι κατὰ πλάτος
Κεφάλ. ΚΓʹ. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Πάντα δὲ τὰ ἔργα αὐτῶν ποιοῦσι πρὸς τὸ θεαθῆναι τοῖς ἀνθρώποις· πλατύνουσι δὲ τὰ φυλακτήρια αὐτῶν, καὶ μεγαλύνουσι τὰ κράσπεδα τῶν ἱματίων αὐτῶν· φιλοῦσί τε τὰς πρωτοκλισίας ἐν τοῖς δείπνοις, καὶ τὰς πρωτοκαθεδρίας ἐν ταῖς συναγωγαῖς, καὶ τοὺς ἀσπασμοὺς ἐν ταῖς ἀγοραῖς, καὶ καλεῖσθαι ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων, Ῥαββὶ, Ῥαββί. Ὑμεῖς δὲ μὴ κληθῆτε Ῥαββί· εἷς γάρ ἐστιν ὑμῶν ὁ καθηγητής· πάντες δὲ ὑμεῖς ἀδελφοί ἐστε. Καὶ πατέρα μὴ καλέσητε ὑμῶν ἐπὶ τῆς γῆς· εἷς γάρ ἐστιν ὁ Πατὴρ ὑμῶν, ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς. Μηδὲ κληθῆτε καθηγηταί· εἷς γάρ ἐστιν ὁ καθηγητὴς ὑμῶν, ὁ Χριστός. ΙΩΑΝΝΗΣ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Κεφάλαιο ΚΓʹ. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Όλα δε τα έργα τους τα κάνουν για να τους βλέπουν οι άνθρωποι· κάνουν πλατιά τα φυλακτήριά τους και μεγαλώνουν τα κράσπεδα των ενδυμάτων τους· και αγαπούν τις πρωτοκλισίες στα δείπνα, και τις πρωτοκαθεδρίες στις συναγωγές, και τους ασπασμούς στις αγορές, και να αποκαλούνται από τους ανθρώπους, Ραββί, Ραββί. Εσείς όμως να μην ονομαστείτε Ραββί· διότι ένας είναι ο καθοδηγητής σας· και όλοι εσείς είστε αδελφοί. Και μην ονομάσετε κανέναν πατέρα σας επί της γης· διότι ένας είναι ο Πατέρας σας, αυτός που βρίσκεται στους ουρανούς. Μήτε να ονομαστείτε καθοδηγητές· διότι ένας είναι ο καθοδηγητής σας, ο Χριστός. ΙΩΑΝΝΗΣ.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸν Ἠσαΐαν προφήτην
Πρέποι δ᾽ ἂν τοῦτο, καθάπερ ἔφην ἀρτίως, τοῖς ἡγουμένοις Ἐκκλησιῶν, οἳ δὴ καί φασιν ἐκ περιχαρείας τῆς ἄγαν· «Ὑπέταξε λαοὺς ἡμῖν, καὶ ἔθνη ὑπὸ τοὺς πόδας ἡμῶν. Ἐξελέξατο ἡμῖν τὴν κληρονομίαν ἑαυτοῦ» Κλῆρος μὲν γὰρ ὁ μόνῳ καὶ ἀληθῶς πρεπωδέστατος Χριστῷ τὸ καθηγεῖσθαι τῶν ἄλλων. Διὰ τοῦτο καὶ προτέταχε μηδενὶ λέγειν· Ῥαββί· «Εἷς γάρ ἐστι,» φησὶν, «ὑμῶν καθηγητὴς ὁ Χριστός.» Ἀλλ᾽ ὥσπερ φῶς ὑπάρχων αὐτὸς τὸ ἀληθινὸν, φῶς ἐκάλεσε τοὺς ἁγίους ἀποστόλους, καὶ ὥσπερ αὐτὸς ὢν φύσει καὶ μόνος ἀληθῶς Υἱὸς, δέδωκεν ἡμῖν ἐξουσίαν τοῖς πιστεύσασιν εἰς αὐτὸν, Πατέρα καλεῖν τὸν Θεὸν, ἅτε δὴ τὸ τῆς υἱότητος πλουτοῦσιν ἀξίωμα· οὕτω καὶ αὐτὸς ὑπάρχων τῶν ὅλων καθηγητὴς, καὶ κλῆρον ἔχων τὴν ὑπ᾽ οὐρανὸν, δέδωκε τοῖς ἁγίοις τὸ χρῆμα, δόξῃ τῇ ἰδίᾳ στεφανῶν αὐτούς· ὅτι συνεργάται γεγόνασιν αὐτοῦ, καὶ γνήσιοι λαῶν κηδεμόνες κεκερδήκασι πολλοὺς, προσκομίσαντες αὐτῷ διὰ πίστεως τοὺς τῇ κτίσει παρ᾽ αὐτὸν λατρεύσαντας, καὶ τῆς ἐξαιρέτου ζωῆς οὐκ εἰδότας τὴν ὁδόν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αυτό θα ταίριαζε, όπως μόλις είπα, στους προεστώτες των Εκκλησιών, οι οποίοι μάλιστα λένε από την υπερβολική τους χαρά: «Υπέταξε λαούς σε εμάς και έθνη κάτω από τα πόδια μας. Διάλεξε για εμάς την κληρονομιά του». Διότι ο κλήρος που ταιριάζει απόλυτα και αληθινά μόνο στον Χριστό είναι το να καθοδηγεί τους άλλους. Γι' αυτό και πρόσταξε να μην αποκαλούν κανέναν «Ραββί»· «διότι ένας είναι», λέει, «ο διδάσκαλός σας, ο Χριστός». Αλλά όπως ο ίδιος, όντας το αληθινό φως, ονόμασε φως τους αγίους αποστόλους, και όπως ο ίδιος, όντας εκ φύσεως ο μόνος αληθινός Υιός, έδωσε σε εμάς που πιστέψαμε σε αυτόν την εξουσία να αποκαλούμε τον Θεό Πατέρα, εφόσον βέβαια έχουμε πλουτίσει με το αξίωμα της υιοθεσίας· έτσι και ο ίδιος, ενώ είναι ο διδάσκαλος των πάντων και έχει ως κληρονομιά όλη την οικουμένη, έδωσε στους αγίους αυτό το αξίωμα, στεφανώνοντάς τους με τη δική του δόξα· διότι έγιναν συνεργάτες του και ως γνήσιοι προστάτες των λαών κέρδισαν πολλούς, προσφέροντάς του μέσω της πίστεως εκείνους που λάτρευαν την κτίση αντί για αυτόν και δεν γνώριζαν την οδό της άριστης ζωής.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸν Λουκᾶν (ἐν ταῖς σειραῖς)
Αὐτοῦ δὲ καὶ τοῦτο, ὡς ἔφην, τὸ δῶρον· ἔφη γὰρ πρὸς ἡμᾶς· «Καὶ πατέρα μὴ καλέσητε ἐπὶ τῆς γῆς· εἷς γάρ ἐστιν ὁ Πατὴρ ὑμῶν, ὁ οὐράνιος· πάντες δὲ ὑμεῖς ἀδελφοί ἐστε.» Ἐπειδὴ γὰρ γέγονε καθ᾽ ἡμᾶς, διὰ τοῦτο πεπλουτήκαμεν ἡμεῖς τὴν πρὸς αὐτὸν ἀδελφότητα. Κελεύει τοίνυν παῤῥησιάζεσθαί τε καὶ λέγειν ἐν προσευχαῖς Πατέρα. Οἰκονομικώτατα δὲ λίαν δίδωσι κἀκεῖνο τοῖς προσευχομένοις ἐννοεῖν· εἰ γὰρ Πατέρα καλοῦμεν τὸν Θεὸν, καὶ τῆς οὕτω λαμπρᾶς ἠξιώθημεν τιμῆς, πῶς οὐκ ἀξίως τοῦ τετιμηκότος πολιτευσόμεθα· Τοῦτό τις ἔφη τῶν ἁγίων ἀποστόλων· «Εἰ Πατέρα ἐπικαλεῖσθε τὸν ἀπροσωπολήπτως κρίνοντα κατὰ τὸ ἑκάστου ἔργον, ἐν φόβῳ τὸν τῆς παροικίας ὑμῶν χρόνον ἀναστράφητε.» <Ἁγιασθήτω τὸ ὄνομά σου.> (A f. 149 b) Ἆρα ἁγιασμοῦ προσθήκην ἐγγενέσθαι παρακαλοῦμεν τῷ παναγίῳ Θεῷ; Καὶ μὴν τοῦτο ἐστιν οὐκ ἄμεμπτον παντελῶς. Πλήρης γάρ ἐστι, καθά φησιν αὐτὸς, ἐξ ἑαυτοῦ τε καὶ ἐν ἑαυτῷ παντέλειος, καὶ αὐτός ἐστιν ὁ χορηγῶν τῇ κτίσει τὸν ἁγιασμὸν ἐξ ἰδίου πληρώματος. Πρὸς δὲ αὖ τούτοις, εὔηθες καὶ καταγέλαστον τὸ νομίζεσθαι τοὺς προσευχομένους οὐχ ὑπέρ γε μᾶλλον ἑαυτῶν, ἀλλ᾽ ὑπὲρ αὐτοῦ ποιεῖσθαι τὰς λιτάς. Τί οὖν ἄρα ἐστὶ τὸ, «Ἁγιασθήτω τὸ ὄνομά σου;» Φαμὲν, ὅτι οὐχ ἁγιασμοῦ προσθήκην ἐνυπάρξαι παρακαλοῦσι τῷ ἐπὶ πάντας Θεῷ. Τίς γάρ ἐστιν ὁ μείζων αὐτοῦ, καὶ προσδοῦναί τι δυνάμενος;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Δικό Του είναι και αυτό το δώρο, όπως είπα· διότι μας είπε: «Και πατέρα σας μην ονομάσετε κανέναν επί της γης· διότι ένας είναι ο Πατέρας σας, ο επουράνιος· και όλοι εσείς είστε αδελφοί.» Επειδή δηλαδή έγινε όμοιος με εμάς, γι' αυτό εμείς πλουτίσαμε με την αδελφοσύνη προς αυτόν. Μας προστάζει λοιπόν να έχουμε το θάρρος και να τον αποκαλούμε στις προσευχές Πατέρα. Με πολύ σοφό και οικονομικό τρόπο δίνει επίσης στους προσευχόμενους να κατανοήσουν και το εξής: εάν δηλαδή ονομάζουμε Πατέρα τον Θεό, και αξιωθήκαμε τόσο λαμπρής τιμής, πώς δεν θα ζήσουμε επάξια προς εκείνον που μας τίμησε; Αυτό είπε και κάποιος από τους αγίους αποστόλους: «Εάν επικαλείστε ως Πατέρα εκείνον που κρίνει απροσωπόληπτα σύμφωνα με το έργο του καθενός, με φόβο να πορευτείτε τον χρόνο της παροικίας σας.» <Αγιασθήτω το όνομά σου.> (A f. 149 b) Άραγε παρακαλούμε να προστεθεί αγιασμός στον πανάγιο Θεό; Και όμως, αυτό είναι εντελώς άτοπο. Διότι είναι πλήρης, όπως λέει ο ίδιος, από τον εαυτό του και μέσα στον εαυτό του παντέλειος, και αυτός είναι που χορηγεί στην κτίση τον αγιασμό από το δικό του πλήρωμα. Επιπλέον, είναι αφελές και καταγέλαστο να νομίζεται ότι αυτοί που προσεύχονται δεν κάνουν τις δεήσεις υπέρ του εαυτού τους, αλλά υπέρ αυτού. Τι σημαίνει λοιπόν το «Αγιασθήτω το όνομά σου;» Λέμε ότι δεν παρακαλούν να υπάρξει προσθήκη αγιασμού στον επί πάντων Θεό. Διότι ποιος είναι ανώτερός του, και μπορεί να του προσθέσει κάτι;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Κατὰ Θεοδώρου Μοψουεστίας (Νόθος)
ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ ΚΥΡΙΛΛΟΥ Ἐκ τοῦ πρὸς τὰ Θεοδώρου δευτέρου λόγου Οὗ ἡ ἀρχή Οἱ τὴν ἁγίαν καὶ θεόπνευστον γραφὴν καθαρῷ διανοίας περιαθρήσαντες ὀφθαλμῷ. αʹ. ΤΟΙΣ μαθηταῖς ἔλεγε “Μὴ καλέσητε διδάσκαλον ἐπὶ τῆς ”γῆς· εἷς γάρ ἐστιν ὑμῶν καθηγητὴς, ὁ Χριστός·” οὐ γὰρ ὅτε τοῦτο τοῖς ἀποστόλοις παρήγγειλε, τοῦ φαινομένου σώματος τὴν οἰκείαν διώριζε θεότητα, οὐδ᾽ ὅτε Χριστὸν ἑαυτὸν διεμαρτύρατο εἶναι ψυχῆς καὶ σαρκὸς διωρίζετο οὕτως ἄμφω τυγχάνων Θεός τε καὶ ἄνθρωπος, δοῦλος ὁρώμενος καὶ Κύριος γνωριζόμενος, τὸ μὲν ὑψηλὸν τῆς θεότητος τῷ ταπεινῷ τῆς ἐνανθρωπήσεως ὑποκρυπτόμενος φρονήματι, τὸ δέ γε ταπεινὸν τοῦ ὁρωμένου σώματος τῆς θεότητος ὑπεραίρων ἐνεργείᾳ. {βʹ.} Μὴ ἀπατάτωσαν οἱ ἄνθρωποι, μηδὲ ἀπατάσθωσαν ἄνθρωπον ἄνουν δεχόμενοι τὸν κυριακὸν, ὡς αὐτοὶ λέγουσι, μᾶλλον δὲ τὸν Κύριον ἡμῶν καὶ Θεόν· οὐδὲ γὰρ τὸν ἄνθρωπον χωρίζομεν τῆς θεότητος, ἀλλ᾽ ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν δογματίζομεν, πρότερον μὲν οὐκ ἄνθρωπον, ἀλλὰ Θεὸν καὶ μόνον Υἱὸν καὶ προαιώνιον ἀμιγῆ σώματος καὶ τῶν ὅσα σώματος· ἐπὶ τέλει δὲ καὶ ἄνθρωπον προσληφθέντα ὑπὲρ τῆς ἡμετέρας σωτηρίας, παθητὸν σαρκὶ, ἀπαθῆ θεότητι, περιγραπτὸν σώματι, ἀπερίγραπτον θεότητι, τὸν αὐτὸν ἐπίγειον καὶ οὐράνιον, ὁρώμενον καὶ νοούμενον, χωρητὸν καὶ ἀχώρητον, ἵν᾽ ὅλῳ ἀνθρώπῳ τῷ αὐτῷ καὶ Θεῷ ὅλος ἄνθρωπος ἀναπλασθῇ ὁ πεσὼν ὑπὸ τὴν ἁμαρτίαν. {γʹ.}
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΚΥΡΙΛΛΟΥ Από τον δεύτερο λόγο προς τα συγγράμματα του Θεοδώρου, του οποίου η αρχή είναι: Όσοι παρατήρησαν την αγία και θεόπνευστη γραφή με καθαρό τον οφθαλμό της διάνοιας. 1. Στους μαθητές έλεγε: «Μην ονομάσετε κανέναν δάσκαλο επί της γης· διότι ένας είναι ο καθηγητής σας, ο Χριστός»· διότι, όταν παρήγγειλε αυτό στους αποστόλους, δεν διαχώριζε τη δική του θεότητα από το ορατό σώμα, ούτε, όταν διαβεβαίωνε ότι ο ίδιος είναι ο Χριστός, διαχώριζε τον εαυτό του από την ψυχή και τη σάρκα, όντας έτσι και τα δύο, Θεός και άνθρωπος, φαινόμενος ως δούλος και γνωριζόμενος ως Κύριος, αποκρύπτοντας το υψηλό της θεότητας με το ταπεινό φρόνημα της ενανθρώπησης, και ανυψώνοντας το ταπεινό του ορατού σώματος με την ενέργεια της θεότητας. 2. Ας μην απατούν οι άνθρωποι, ούτε ας απατώνται, δεχόμενοι ως άνθρωπο χωρίς νου τον κυριακό –όπως οι ίδιοι λένε–, ή μάλλον τον Κύριό μας και Θεό· διότι ούτε χωρίζουμε τον άνθρωπο από τη θεότητα, αλλά δογματίζουμε έναν και τον αυτόν, προηγουμένως μεν όχι άνθρωπο, αλλά Θεό και μόνο Υιό και προαιώνιο, αμιγή σώματος και όσων ανήκουν στο σώμα· στο τέλος δε και άνθρωπο, ο οποίος προσλήφθηκε για τη δική μας σωτηρία, παθητό κατά τη σάρκα, απαθή κατά τη θεότητα, περιγραπτό κατά το σώμα, απερίγραπτο κατά τη θεότητα, τον ίδιο επίγειο και ουράνιο, ορατό και νοούμενο, χωρητό και αχώρητο, ώστε με τον τέλειο άνθρωπο που είναι ο ίδιος και Θεός να αναπλαστεί ολόκληρος ο άνθρωπος που έπεσε στην αμαρτία. 3.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Περὶ τῆς ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ προσκυνήσεως καὶ λατρείας
Ἴδιον γὰρ μόνου τὸ ἁγιάζειν ἐστὶ τοῦ Θεοῦ, καὶ ὡς ἐξαίρετον ἀληθῶς ἀνακείσεται τὸ χρῆμα αὐτῷ, γενητῇ δὲ καὶ πεποιημένῃ φύσει τὸ ἁγιάζειν ἑτέρους δύνασθαι, πῶς ἂν ἔχοι ποτέ; Πλουτεῖ γὰρ μόλις ἐκ μετοχῆς τῆς ἄνωθεν τὸν ἁγιασμόν. Πρέποι δ᾽ ἂν αὐτῇ διὰ τῆς τῶν ἁγίων ἐπιβοᾶσθαι φωνῆς. «Τί γὰρ ἔχεις ὃ οὐκ ἔλαβες;» Καὶ γὰρ Ἰωάννης φησὶ περὶ τοῦ Μονογενοῦς, ὅτι «Ἐκ τοῦ πληρώματος αὐτοῦ ἡμεῖς πάντες ἐλάβομεν.» Καὶ, «Οὐκ ἐκ μέτρου δίδωσι τὸ Πνεῦμα,» πηγὴ δὲ μᾶλλον ὑπάρχων αὐτὸς ἁγιασμοῦ, ἐπιμετρεῖ τοῖς ἀξίοις τὸ Πνεῦμα, καὶ τὴν λογικὴν ἁγιάζει κτίσιν· «Ἐπὶ σάρκα δὲ ἀνθρώπου, φησὶν, οὐ χρισθήσεται,» καίτοι προστεταχὼς καταχρίεσθαι δεῖν ἀπ᾽ αὐτοῦ, τόν τε Ἀαρὼν καὶ τοὺς συνιερατεύοντας. Οὐκοῦν ὑπὲρ ἀνθρώπινον τὸ γένος ἤδη τὸ ἱερὸν, ἅτε δὴ καὶ Χριστοῦ μέτοχον τοῦ ὑπὲρ τὴν κτίσιν. Τοιγάρτοι καὶ πρὸς τὸ ὑπὲρ φύσιν ἡμᾶς ἀνακομίζων ἀξίωμα, καὶ οἱονεὶ τῶν ἐπιγείων ἀποτεμὼν, τοῖς ἄνω προσνέμει· «Πατέρα» γὰρ, φησὶ, «μὴ καλέσητε ὑμῶν ἐπὶ τῆς γῆς· εἷς γάρ ἐστιν ὁ Πατὴρ ὑμῶν, ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς, πάντες δὲ ὑμεῖς ἀδελφοί ἐστε.» Ὄλεθρος δὲ ἡ δίκη τοῖς ἀπ᾽ αὐτοῦ παρέχουσιν ἀλλογενεῖ· «Μὴ δῶτε γὰρ,» φησὶ, «τὰ ἅγια τοῖς κυσὶ, μηδὲ βάλητε τοὺς μαργαρίτας ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν χοίρων.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι το να αγιάζει είναι ίδιον αποκλειστικά του Θεού, και ως κάτι το εξαιρετικό αληθώς θα αποδίδεται το έργο αυτό σε Αυτόν, ενώ το να μπορεί να αγιάζει άλλους μια γενητή και δημιουργημένη φύση, πώς θα ήταν ποτέ δυνατόν; Διότι αυτή αποκτά τον αγιασμό μόνον εκ μετοχής άνωθεν. Θα της ταίριαζε δε να της απευθύνεται η φωνή των αγίων: «Τι γάρ έχεις το οποίο δεν έλαβες;» Και πράγματι ο Ιωάννης λέγει περί του Μονογενούς, ότι «Εκ του πληρώματος αυτού εμείς πάντες λάβαμε.» Και, «Δεν δίδει το Πνεύμα με το μέτρο», αλλά μάλλον, επειδή ο ίδιος είναι πηγή του αγιασμού, χορηγεί το Πνεύμα στους αξίους και αγιάζει τη λογική κτίση. «Επί δε σαρκός ανθρώπου, λέγει, δεν θα χρισθεί», αν και είχε προστάξει ότι πρέπει να χριστούν με αυτό και ο Ααρών και όσοι ιερουργούν μαζί του. Επομένως, το ιερό βρίσκεται ήδη υπεράνω του ανθρώπινου γένους, καθώς είναι μέτοχο του Χριστού, ο οποίος είναι υπεράνω της κτίσεως. Γι' αυτόν τον λόγο, ανυψώνοντάς μας προς το υπέρ φύσιν αξίωμα, και αποκόπτοντάς μας τρόπον τινά από τα επίγεια, μας προσνέμει στα επουράνια. Διότι «Πατέρα σας», λέγει, «μην ονομάσετε κανέναν επί της γης· διότι ένας είναι ο Πατέρας σας, ο εν τοις ουρανοίς, και όλοι εσείς είστε αδελφοί.» Όλεθρος δε είναι η τιμωρία για εκείνους που παρέχουν από αυτό σε αλλογενή· «Διότι μην δώσετε», λέγει, «τα άγια στους σκύλους, ούτε να ρίξετε τους μαργαρίτες σας μπροστά στους χοίρους.»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Περὶ τῆς τοῦ μονογενοῦς ἐνανθρωπήσεως
Γεννητοὺς γὰρ Πνεύματος, οὐκ ἀνδρῶν, ἡμᾶς ἔτι χρηματίζειν ἤθελε. Καὶ γοῦν «Πατέρα, φησί, μὴ καλέσητε ὑμῶν ἐπὶ τῆς γῆς· εἷς γάρ ἐστιν ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος, πάντες δὲ ὑμεῖς ἀδελφοί ἐστε.» Οὐκοῦν, ἀμώμητον παντελῶς τὸ πιστεύειν εἰς αὐτόν, μᾶλλον δὲ καὶ τῇ τῶν πλημμελημάτων ἀμνηστίᾳ τετίμηται. Γράφει γὰρ ὧδε πάλιν ὁ ἔκκριτος Παῦλος· «Εἰδότες δὲ ὅτι οὐ δικαιοῦται ἄνθρωπος ἐξ ἔργων νόμου, ἐὰν μὴ διὰ πίστεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ ἡμεῖς εἰς Χριστὸν Ἰησοῦν ἐπιστεύσαμεν.» Κατοκνήσω δὲ οὐδαμῶς ὅπερ ἤδη φθάσας ἔφην ἀνακυκλήσας εἰπεῖν, ὅτι Χριστὸς Ἰησοῦς οὐ γυμνὸς καὶ καθ᾽ ἑαυτὸν ὁ ἐκ Θεοῦ νοεῖται Λόγος, ἀλλ᾽ ὅτε προσέλαβε τὸ ἀνθρώπινον καὶ ἐνεπλάκη σαρκί.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι ήθελε εμείς πλέον να ονομαζόμαστε γεννημένοι από το Πνεύμα, όχι από ανθρώπους. Και γι' αυτό λέει: «Μην ονομάσετε κανέναν πατέρα σας πάνω στη γη· διότι ένας είναι ο Πατέρας σας, ο ουράνιος, και όλοι εσείς είστε αδελφοί». Επομένως, το να πιστεύει κανείς σε αυτόν είναι εντελώς ακατηγόρητο, μάλλον δε έχει τιμηθεί και με την αμνηστία των αμαρτημάτων. Διότι πάλι γράφει ο εκλεκτός Παύλος: «Γνωρίζοντας ότι δεν δικαιώνεται ο άνθρωπος από τα έργα του νόμου, παρά μόνο διά της πίστεως στον Ιησού Χριστό, και εμείς πιστέψαμε στον Χριστό Ιησού». Και δεν θα διστάσω καθόλου να επαναλάβω αυτό που ήδη προηγουμένως είπα, ότι ο Χριστός Ιησούς δεν νοείται ως ο Λόγος από τον Θεό γυμνός και καθ' εαυτόν, αλλά όταν προσέλαβε την ανθρώπινη φύση και ενώθηκε με σάρκα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τὸν Ἠσαΐαν
καὶ αἱ 〈ἐπάλξεις〉 δὲ τῆς νέας ταύτης καὶ καινῆς Ἰερουσαλὴμ 〈ἴασπις〉 ἦν λίθος, ἢ 〈καρχηδόνιος〉 κατὰ τὸν Σύμμαχον, ἐξαίρετός τις ἦν καὶ διαφανής. ⌜τοιοῦτοι δ᾽ ἂν εἶεν οἱ ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ θεοῦ λογικῇ παρασκευῇ τὴν πίστιν ὠχυρωμένοι ὥσπερ προμαχῶνες ὄντες τοῦ θεοσεβοῦς πολιτεύματος διὰ τὸ δύνασθαι «πᾶν ὕψωμα ἐπαιρόμενον κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ θεοῦ» ‹καθαιρεῖν› καὶ διελέγχειν πάντα ψευδῆ λόγον τὸν τῆς ἀληθείας πολέμιον· ὥσπερ γὰρ ἐπὶ τῶν τειχῶν αἱ 〈ἐπάλξεις〉 προμαχῶνές εἰσιν ἐπὶ παρασκευῇ τῆς πρὸς τοὺς πολεμίους παρατάξεως παρεσκευασμένοι, οὕτω καὶ τῆς ἐκκλησίας οἱ ἐν λόγῳ καὶ σοφίᾳ δυνατοὶ λεχθεῖεν ἂν εἰκότως 〈ἐπάλξεις〉.⌝ τούτοις συγκαταλέγει ἑτέρους ἀφομοιῶν αὐτοὺς 〈λίθοις κρυστάλλου〉, ⌜δι᾽ ὧν τὰς 〈πύλας〉 τῆς πόλεως συστήσεσθαι θεσπίζει τὸ διαυγὲς καὶ καθαρὸν τῆς ὑγιοῦς πίστεως παριστῶν τῶν πεπιστευμένων τὴν πρώτην καὶ στοιχειώδη καὶ εἰσακτικὴν διδασκαλίαν.⌝ ἐπὶ τούτοις τὸν 〈περίβολον〉 τῆς νέας τοῦ θεοῦ πόλεως ἐκ 〈λίθων ἐκλεκτῶν θήσειν〉 ἐπαγγέλλεται· ⌜τοιοῦτοι δ᾽ ἂν εἶεν οἱ περιφράττοντες καὶ ἀντὶ παντὸς ἕρκους ἀσφαλιζόμενοι διὰ τῶν πρὸς τὸν θεὸν εὐχῶν τὴν πᾶσαν οἰκοδομὴν τῆς πόλεως καὶ τὰ μὲν τῆς πόλεως μεγάλα καὶ πολυτελῆ καὶ ἔντιμα οἰκοδομήματα.⌝ Τοιαῦτα τὰ δὲ λοιπὰ πλήθη τῶν τὴν εἰρημένην πόλιν οἰκησόντων θεὸν αὐτὸν ἐπιγράψονται διδάσκαλον· τοῦτο γὰρ παρίστησι τὸ λόγιον φῆσαν· 〈καὶ πάντας τοὺς υἱούς σου διδακτοὺς θεοῦ〉· ὁ γὰρ εἰπὼν ἐν Εὐαγγελίοις· «μὴ καλέσητε διδάσκαλον ἐπὶ τῆς γῆς· εἷς γάρ ἐστιν ὑμῶν διδάσκαλος ἐν τοῖς οὐρανοῖς». ⌜〈διδακτοὺς θεοῦ〉 ἀποτελέσει τοὺς 〈υἱοὺς〉 τῆς πάλαι ‹στείρας›, ἀλλὰ 〈καὶ ἐν πολλῇ εἰρήνῃ〉 ἔσεσθαι αὐτῆς τὰ 〈τέκνα〉.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και οι 〈επάλξεις〉 αυτής της νέας και καινής Ιερουσαλήμ ήταν από λίθο 〈ίασπι〉, ή 〈καρχηδόνιο〉 κατά τον Σύμμαχο, κάποιον εξαιρετικό και διαφανή. ⌜Τέτοιοι θα μπορούσαν να είναι εκείνοι μέσα στην Εκκλησία του Θεού, οι οποίοι έχουν οχυρώσει την πίστη τους με λογική προετοιμασία, όντας σαν προμαχώνες του θεοσεβούς πολιτεύματος, χάρη στην ικανότητά τους να ‹καθαιρούν› «κάθε ύψωμα που επαίρεται εναντίον της γνώσεως του Θεού» και να ελέγχουν κάθε ψευδή λόγο που είναι εχθρός της αλήθειας· διότι, όπως ακριβώς πάνω στα τείχη οι 〈επάλξεις〉 είναι προμαχώνες, κατασκευασμένοι για την προετοιμασία της παρατάξεως εναντίον των εχθρών, έτσι και οι ισχυροί στον λόγο και στη σοφία της Εκκλησίας θα μπορούσαν εύλογα να ονομαστούν 〈επάλξεις〉.⌝ Σε αυτούς συγκαταλέγει και άλλους, παρομοιάζοντάς τους με 〈κρυστάλλινους λίθους〉, ⌜μέσω των οποίων προφητεύει ότι θα κατασκευαστούν οι 〈πύλες〉 της πόλεως, παριστώντας το διαυγές και καθαρό της υγιούς πίστεως εκείνων που έχουν επιφορτιστεί με την πρώτη, στοιχειώδη και εισαγωγική διδασκαλία.⌝ Επιπλέον, υπόσχεται ότι θα κατασκευάσει τον 〈περίβολο〉 της νέας πόλεως του Θεού από 〈εκλεκτούς λίθους〉· ⌜τέτοιοι θα ήταν εκείνοι που περιφράσσουν και ασφαλίζουν, αντί για κάθε είδους τείχος, μέσω των προσευχών τους προς τον Θεό, ολόκληρο το οικοδόμημα της πόλεως, και μάλιστα τα μεγάλα, πολυτελή και έντιμα οικοδομήματα της πόλεως.⌝ Τέτοια είναι αυτά· τα δε υπόλοιπα πλήθη εκείνων που θα κατοικήσουν στην προειρημένη πόλη, θα αναγνωρίσουν τον ίδιο τον Θεό ως διδάσκαλό τους· διότι αυτό παριστά το λόγιο που αναφέρει: 〈και όλους τους υιούς σου διδαγμένους από τον Θεό〉. Διότι εκείνος που είπε στα Ευαγγέλια: «μην ονομάσετε κανέναν δάσκαλό σας πάνω στη γη· διότι ένας είναι ο δάσκαλός σας στους ουρανούς», ⌜θα καταστήσει 〈διδαγμένους από τον Θεό〉 τους 〈υιούς〉 τής άλλοτε ‹στείρας›, και επιπλέον τα 〈τέκνα〉 της θα βρίσκονται 〈σε πολλή ειρήνη〉.⌝
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον εὐαγγέλιον
γʹ. Τὰ μὲν οὖν ἄλλα μέχρι τῆς ἐκείνων κατηγορίας ἔστησεν, ὡς μικρὰ καὶ εὐτελῆ, καὶ μὴ δεομένων τῶν μαθητῶν καὶ ὑπὲρ τούτων διορθωθῆναι· ὃ δὲ πάντων αἴτιον ἦν τῶν κακῶν, ἡ φιλαρχία, καὶ τὸ τὸν θρόνον ἁρπάζειν τὸν διδασκαλικὸν, τοῦτο εἰς μέσον ἀγαγὼν διορθοῦται σπουδαίως, ὑπὲρ τούτου σφόδρα καὶ αὐτοῖς εὐτόνως ἐπισκήπτων. Τί γάρ φησιν; Ὑμεῖς δὲ μὴ κληθῆτε Ῥαββί. Εἶτα καὶ ἡ αἰτία· Εἷς γὰρ ὑμῶν ἐστιν ὁ Διδάσκαλος· πάντες δὲ ὑμεῖς ἀδελφοί ἐστε· καὶ οὐδὲν ἕτερος ἑτέρου πλέον ἔχει, κατὰ τὸ μηδὲν εἰδέναι παρ᾽ ἑαυτοῦ. Διὸ καὶ Παῦλος λέγει· Τίς γάρ ἐστι Παῦλος, τίς δὲ Ἀπολλὼς, τίς δὲ Κηφᾶς, ἀλλ᾽ ἢ διάκονοι; Οὐκ εἶπε, Διδάσκαλοι. Καὶ πάλιν· Μὴ καλέσητε πατέρα· οὐχ ἵνα μὴ καλέσωσιν, ἀλλ᾽ ἵνα εἰδῶσιν ὃν κυρίως πατέρα καλεῖν χρή. Καθάπερ γὰρ ὁ διδάσκαλος οὐκ ἔστι διδάσκαλος προηγουμένως· οὕτως οὐδὲ ὁ πατήρ. Ἐκεῖνος γὰρ πάντων αἴτιος, καὶ τῶν διδασκάλων, καὶ τῶν πατέρων. Καὶ πάλιν ἐπάγει· Μηδὲ κληθῆτε καθηγηταί· εἷς γὰρ ὑμῶν ἐστι καθηγητὴς, ὁ Χριστός· καὶ οὐκ εἶπεν, Ἐγώ. Ὥσπερ ἀνωτέρω εἶπε, Τί ὑμῖν δοκεῖ περὶ τοῦ Χριστοῦ; καὶ οὐκ εἶπε, Περὶ ἐμοῦ· οὕτω καὶ ἐνταῦθα. Ἀλλ᾽ ἡδέως ἂν ἐροίμην ἐνταῦθα, τί ἂν εἴποιεν οἱ τὸ Εἷς καὶ Εἷς πολλάκις ἁρμόζοντες τῷ Πατρὶ μόνῳ, ἐπὶ ἀθετήσει τοῦ Μονογενοῦς.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
γ΄. Τα άλλα, λοιπόν, τα σταμάτησε μέχρι την κατηγορία εναντίον εκείνων, επειδή ήταν μικρά και ευτελή, και επειδή οι μαθητές δεν είχαν ανάγκη να διορθωθούν ως προς αυτά. Εκείνο όμως που αποτελούσε την αιτία όλων των κακών, δηλαδή τη φιλαρχία και την αρπαγή του διδασκαλικού θρόνου, το φέρνει στο μέσον και το διορθώνει με ζήλο, δίνοντάς τους γι' αυτό αυστηρές και έντονες παραγγελίες. Διότι τι λέει; «Εσείς όμως μην ονομαστείτε Ραββί». Έπειτα παραθέτει και την αιτία: «Διότι ένας είναι ο Διδάσκαλός σας· ενώ όλοι εσείς είστε αδελφοί»· και κανένας δεν υπερέχει του άλλου, καθόσον κανένας δεν γνωρίζει τίποτα από τον εαυτό του. Γι' αυτό και ο Παύλος λέει: «Ποιος είναι, λοιπόν, ο Παύλος, και ποιος ο Απολλώς, και ποιος ο Κηφάς, παρά μόνο διάκονοι;» Δεν είπε: Διδάσκαλοι. Και πάλι: «Μην ονομάσετε κανέναν πατέρα σας»· όχι για να μην ονομάζουν, αλλά για να γνωρίζουν ποιον πρέπει κυρίως να ονομάζουν πατέρα. Διότι, όπως ακριβώς ο διδάσκαλος δεν είναι διδάσκαλος με την πρωταρχική έννοια, έτσι ούτε και ο πατέρας. Επειδή Εκείνος είναι η αιτία των πάντων, και των διδασκάλων και των πατέρων. Και πάλι προσθέτει: «Μήτε να ονομαστείτε καθηγητές· διότι ένας είναι ο καθηγητής σας, ο Χριστός»· και δεν είπε: «Εγώ». Όπως ακριβώς ανέφερε πιο πάνω: «Τι γνώμη έχετε για τον Χριστό;» και δεν είπε: «Για εμένα», έτσι κάνει και εδώ. Θα ρωτούσα, όμως, ευχαρίστως εδώ: τι θα είχαν να πουν όσοι αποδίδουν πολλές φορές το «Ένας» και «Ένας» μόνο στον Πατέρα, με σκοπό την αθέτηση του Μονογενούς;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός Ἱερὰ παράλληλα
Δεσμεύουσι γὰρ φορτία βαρέα καὶ δυσβάστακτα, καὶ ἐπιτιθέασιν ἐπὶ τοὺς ὤμους τῶν ἀνθρώπων, τῷ δὲ δακτύλῳ αὐτῶν οὐ κινοῦσιν αὐτά. Πάντα δὲ τὰ ἔργα αὐτῶν ποιοῦσιν πρὸς τὸ θεαθῆναι τοῖς ἀνθρώποις. Πλατύνουσι γὰρ τὰ φυλακτήρια αὐτῶν, καὶ μεγαλύνουσι τὰ κράσπεδα τῶν ἱματίων αὐτῶν, φιλοῦσί τε τὰς πρωτοκλισίας ἐν τοῖς δείπνοις, καὶ τὰς πρωτοκαθέδρας ἐν ταῖς συναγωγαῖς, καὶ τοὺς ἀσπασμοὺς ἐν ταῖς ἀγοραῖς, καὶ καλεῖσθαι ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων Ῥαββί. Ὑμεῖς δὲ μὴ κληθῆτε, Ῥαββί.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι δένουν φορτία βαριά και δυσβάστακτα, και τα επιθέτουν στους ώμους των ανθρώπων, με το δάχτυλό τους όμως δεν τα κινούν. Όλα δε τα έργα τους τα πράττουν για να θεαθούν από τους ανθρώπους. Διότι πλαταίνουν τα φυλακτήριά τους και μεγαλώνουν τα κράσπεδα των ιματίων τους, και αγαπούν τις πρωτοκλισίες στα δείπνα και τις πρωτοκαθεδρίες στις συναγωγές, καθώς και τους ασπασμούς στις αγορές και να αποκαλούνται από τους ανθρώπους Ραββί. Εσείς όμως μην αποκληθείτε Ραββί.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός Ἱερὰ παράλληλα
Εἷς γὰρ ὑμῶν ἐστιν ὁ καθηγητὴς ὁ Χριστὸς, πάντες δὲ ὑμεῖς ἀδελφοί ἐστε. Καὶ πατέρα μὴ καλέσητε ὑμῶν ἐπὶ τῆς γῆς. Εἷς γάρ ἐστιν ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ ἐν οὐρανοῖς. Ὁ δὲ μείζων ὑμῶν ἔστω ὑμῶν διάκονος. Ὅστις δὲ ὑψώσει ἑαυτὸν, ταπεινωθήσεται, καὶ ὅστις ταπεινώσει ἑαυτὸν, ὑψωθήσεται. Οὐαὶ ὑμῖν, Γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταὶ, ὅτι κατεσθίετε τὰς οἰκίας τῶν χηρῶν, καὶ προφάσει μακρὰ προσευχόμενοι· διὰ τοῦτο λήψεσθε περισσότερον κρῖμα. Οὐαὶ δὲ ὑμῖν, Γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταὶ, ὅτι κλείετε τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν, ὑμεῖς δὲ οὐκ εἰσέρχεσθε, οὐδὲ τοὺς εἰσερχομένους ἀφίετε ἐλθεῖν. Οὐαὶ δὲ ὑμῖν, ὅτι ἀποδεκατοῦτε τὸν ἡδύοσμον, καὶ τὸ ἄνηθον, καὶ τὸ κύμινον, καὶ ἀφήκατε τὰ βαρύτερα τοῦ νόμου, τὴν κρίσιν, καὶ τὸν ἔλεον, καὶ τὴν πίστιν· οἱ διυλίζοντες τὸν κώνωπα, τὸν δὲ κάμηλον καταπίνοντες. Οὐαὶ δὲ ὑμῖν, ὅτι καθαρίζετε τὸ ἔξωθεν τοῦ ποτηρίου, καὶ τῆς παροψίδος, ἔσωθεν δὲ γέμουσιν ἐξαρπαγῆς καὶ πλεονεξίας.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι ένας είναι ο καθοδηγητής σας, ο Χριστός, και όλοι εσείς είστε αδελφοί. Και κανέναν μην ονομάσετε πατέρα σας πάνω στη γη. Διότι ένας είναι ο Πατέρας σας, ο εν τοις ουρανοίς. Και ο μεγαλύτερος ανάμεσά σας ας είναι διάκονός σας. Όποιος δε υψώσει τον εαυτό του θα ταπεινωθεί, και όποιος ταπεινώσει τον εαυτό του θα υψωθεί. Αλίμονο σε εσάς, Γραμματείς και Φαρισαίοι υποκριτές, διότι καταβροχθίζετε τις περιουσίες των χηρών, με την πρόφαση των μακροσκελών προσευχών· γι' αυτό θα λάβετε βαρύτερη καταδίκη. Αλίμονο δε σε εσάς, Γραμματείς και Φαρισαίοι υποκριτές, διότι κλείνετε τη βασιλεία των ουρανών, και ούτε εσείς εισέρχεστε, ούτε εκείνους που θέλουν να εισέλθουν τους αφήνετε να μπουν. Αλίμονο σε εσάς, διότι προσφέρετε το δέκατο από τον δυόσμο, το άνηθο και το κύμινο, αλλά παραμελήσατε τα πιο βαριά παραγγέλματα του νόμου, τη δικαιοσύνη, το έλεος και την πίστη· εσείς που διυλίζετε το κουνούπι, ενώ καταπίνετε την καμήλα. Αλίμονο σε εσάς, διότι καθαρίζετε το εξωτερικό του ποτηριού και του πιάτου, ενώ από μέσα αυτά είναι γεμάτα από αρπαγή και πλεονεξία.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Νικήτας Στηθᾶτος Περὶ τῆς τοῦ ἁγίου πνεύματος ἐκπορεύσεως κατὰ Λατίνων
τοὺς δὲ τολμῶντας ἑτέραν πίστιν παραδιδόναι ἢ ἕτερον ἐκτίθεσθαι σύμβολον, τούτους ἐπισκόπους μὲν ὄντας τῆς ἐπισκοπῆς, κληρικοὺς δὲ τοῦ κλήρου ἀλλοτριοῦσθαι, μονάζοντας δὲ καὶ λαϊκοὺς ἀναθεματίζεσθαι». ταύτην τὴν πίστιν ὡς ἄγκυραν ἐκράτησαν ἀσφαλῆ καί, ὅσαι μετὰ τὰς ἠριθμημένας θεοκινήτως συνεκροτήθησαν, οἰκουμενικαὶ σύνοδοι. διὰ ταύτης συνελόντα φάναι· πᾶς ὁ τῶν ἁγίων ὀρμαθὸς τετελείωται. ὧν πάντων τῆς κοινωνίας ὁ μὴ ταύτην τὴν πίστιν φυλάττων ἀπαρεγχείρητον ἠλλοτρίωται, καὶ αὐτῆς (οἴμοι) τῆς ὑπερτάτης ἐκπίπτει τριάδος κατὰ τὴν ἤδη πραχθεῖσαν θεολογικὴν παρεγγύησιν. οὐ φυλάττει δὴ τὴν πίστιν ἀπαρεγχείρητον ὁ μὴ στοιχῶν τῇ ἅπαξ παραδοθείσῃ, ἀλλ’ ἢ παραλλάσσων ἢ προστιθείς τι ἢ ἀφαιρούμενος ὥσπερ καὶ νῦν, ὦ καλὲ Λατῖνε, τὴν περὶ τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου πίστιν· ἣν παρέδωκεν ὁ Χριστὸς ὁ πρῶτος ἡμῶν καὶ μόνος καθηγητὴς καὶ διδάσκαλος, ἐκήρυξάν τε οἱ ἀπόστολοι καὶ ἐκύρωσαν αἱ σύνοδοι πᾶσαι, καὶ ἡ κατὰ πᾶσαν τὴν οἰκουμένην ἐκκλησία παρέλαβε· τήν, ὅτι «ἐκ τοῦ πατρὸς ἐκπορεύεται», παραχαράττεις, προστιθεὶς «καὶ ἐκ τοῦ υἱοῦ». „Ἀλλὰ καὶ σύ“, φησί, „προστίθης τὸ «μόνου ἐκ πατρός», λέγων «μόνου», καίτοι μηδαμοῦ τοῦτο τῆς θείας γραφῆς παραλαμβανούσης.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Εκείνοι δε που τολμούν να παραδίδουν άλλη πίστη ή να εκθέτουν άλλο σύμβολο, αυτοί, εάν μεν είναι επίσκοποι να αποβάλλονται από την επισκοπή, εάν δε κληρικοί να αποξενώνονται από τον κλήρο, ενώ οι μοναχοί και οι λαϊκοί να αναθεματίζονται». Αυτήν την πίστη, ως ασφαλή άγκυρα, κράτησαν και όλες οι Οικουμενικές Σύνοδοι, οι οποίες συγκροτήθηκαν θεοκινήτως μετά τις προαναφερθείσες. Δι' αυτής, για να το πούμε συνοπτικά, έχει φτάσει στην τελείωση ολόκληρη η χορεία των αγίων. Εκείνος που δεν διαφυλάττει αυτή την πίστη απαραχάρακτη έχει αποξενωθεί από την κοινωνία όλων αυτών και (αλίμονο) εκπίπτει από την ίδια την υπέρτατη Τριάδα, σύμφωνα με την θεολογική παραίνεση που ήδη προηγήθηκε. Και βέβαια, δεν διαφυλάττει την πίστη απαραχάρακτη εκείνος που δεν ακολουθεί την άπαξ παραδοθείσα, αλλά είτε την παραλλάσσει, είτε προσθέτει, είτε αφαιρεί κάτι, όπως ακριβώς και τώρα, ω καλέ Λατίνε, την πίστη περί του Αγίου Πνεύματος: την οποία παρέδωσε ο Χριστός, ο πρώτος μας και μόνος καθηγητής και διδάσκαλος, και την κήρυξαν οι απόστολοι και την επικύρωσαν όλες οι σύνοδοι, και την παρέλαβε η Εκκλησία σε όλη την οικουμένη· αυτήν, το ότι δηλαδή «εκ του Πατρός εκπορεύεται», την παραχαράσσεις, προσθέτοντας «και εκ του Υιού». «Αλλά και εσύ», λέει, «προσθέτεις το «μόνο εκ του Πατρός», λέγοντας το «μόνο», αν και η Θεία Γραφή πουθενά δεν το παραδίδει αυτό».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Φώτιος Εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον εὐαγγέλιον (ἐν ταῖς σειραῖς)
Mt 23, 8—10 Μὴ διδασκάλους ἑαυτοὺς καινῶν δογμάτων χειροτονήσητε· πάντων γὰρ τῶν καλῶν καὶ θείων μαθημάτων ἐγὼ ὑμῖν ὁ 〈Χριστός〉 εἰμι 〈καθηγητὴς〉 καὶ διδάσκαλος, 〈ὑμεῖς δὲ ἀδελφοὶ〉 καὶ τὰ αὐτὰ παρειλήφατε δόγματα καὶ 〈ἀδελφοὶ〉 διὰ τοῦτο χρηματίζετε «πατέρα» κοινὸν τὸν «ἐν οὐρανοῖς πατέρα» κτησάμενοι. ὥσπερ οὖν ὁ «πατέρα» ἄλλον παρὰ τὸν «ἐν οὐρανοῖς» ἐπιζητῶν καὶ καλῶν ἐκπίπτει τῆς θαυμασίας ἐκείνης συγγενείας τῶν ἀδελφῶν ἀφαιρούμενος δηλονότι καὶ τὴν τῶν δογμάτων ἀδελφότητα, οὕτως καὶ ὁ τὸν κοινὸν καθηγητὴν παρωσάμενος καὶ ἐκφύλων μαθημάτων καθηγητὴν ἑαυτὸν προστησάμενος ἐξοστρακίζει ἑαυτὸν τῆς τῶν δογμάτων ἀδελφότητος καὶ τῆς συγγενείας τῶν ἀδελφῶν, ὧν «ὁ ἐν οὐρανοῖς πατὴρ» κοινὸς ὑπάρχει πατήρ. δείκνυσιν δὲ διὰ τούτων, ὅτι, εἰ καὶ αὐτός ἐστιν ὁ διδάσκαλος, ἀλλ᾽ οὖν τὰ διδάγματα αὐτοῦ εἰς υἱοθεσίαν ἄγει τοὺς ἀνθρώπους τοῦ θεοῦ καὶ πατρός. καὶ εἰ ἐκεῖνος υἱοποιεῖται τοὺς ἀνθρώπους, ἀλλ᾽ οὖν οὐκ ἄνευ τῆς διδασκαλίας καὶ προσενέξεως τοῦ υἱοῦ, πανταχοῦ τὸ σύμφωνον καὶ ὁμόγνωμον καὶ ἰσότιμον αὐτοῦ τε καὶ τοῦ πατρὸς ἀναδεικνύς.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ματθ. 23, 8-10 Μην αναγορεύετε τους εαυτούς σας δασκάλους νέων δογμάτων· διότι για όλα τα καλά και θεία μαθήματα εγώ ο Χριστός είμαι για εσάς καθηγητής και δάσκαλος, εσείς δε είστε αδελφοί και έχετε παραλάβει τα ίδια δόγματα και γι' αυτό τον λόγο ονομάζεστε αδελφοί, έχοντας αποκτήσει κοινό πατέρα τον εν ουρανοίς Πατέρα. Όπως λοιπόν αυτός που αναζητά και αποκαλεί άλλον «πατέρα» εκτός από τον «εν ουρανοίς», εκπίπτει από εκείνη τη θαυμαστή συγγένεια των αδελφών, στερούμενος προφανώς και την αδελφότητα των δογμάτων, έτσι και αυτός που απορρίπτει τον κοινό καθηγητή και αναδεικνύει τον εαυτό του καθηγητή ξένων διδαγμάτων, εξοστρακίζει τον εαυτό του από την αδελφότητα των δογμάτων και από τη συγγένεια των αδελφών, των οποίων ο εν ουρανοίς Πατέρας είναι κοινός πατέρας. Αποδεικνύει δε μέσω αυτών, ότι αν και ο Ίδιος είναι ο δάσκαλος, εντούτοις τα διδάγματά Του οδηγούν τους ανθρώπους στην υιοθεσία του Θεού και Πατρός. Και αν Εκείνος υιοθετεί τους ανθρώπους, αυτό εντούτοις δεν γίνεται χωρίς τη διδασκαλία και την προσαγωγή του Υιού, αναδεικνύοντας παντού τη συμφωνία, την ομογνωμία και την ισοτιμία τόσο του Ιδίου όσο και του Πατρός.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Φώτιος Ἐπιστολαὶ καὶ Ἀμφιλόχια
Τῷ αὐτῷ Ὥσπερ Νεστόριος τῶν θολερῶν ναμάτων σπάσας τοῦ Σαμοσατέως Παύλου εἰς μέθην ἀσεβείας ἐξέπεσεν, οὕτως Εὐτυχὴς τῆς οἰκείας θρησκείας τὰ σπέρματα ἐκ τῆς Μανοῦ πικρᾶς παραφυάδος δρεψάμενος ὀδύνης ἄρτον καὶ ἀπωλείας ἑαυτῷ καὶ τοῖς πειθομένοις κατειργάσατο. ὁ δὲ τῶν ὀρθοδόξων χορὸς τὸν κορυφαῖον Πέτρον, μᾶλλον δὲ τὸν αὐτοῦ καὶ ἡμῶν κοινὸν δεσπότην καὶ ποιητὴν διδάσκαλον προστησάμενοι (‘ὑμεῖς’ γάρ φησιν ‘μὴ καλέσητε ἐπὶ τῆς γῆς ῥαββί, εἷς γάρ ἐστιν ὁ διδάσκαλος ὑμῶν’ ὁ Χριστός), τῶν δύο φύσεων ἐν τῇ μιᾷ ὑποστάσει τοῦ λόγου, τῆς τε θεότητος καὶ τῆς ἀνθρωπότητος, λαμπρῶς ἀνομολογοῦσιν τὸ ἀσύγχυτον. τοῦτο γὰρ αὐτὸς ἐδίδαξεν, ἡ ἀλήθεια· υἱὸν γὰρ ἀνθρώπου ἑαυτὸν ἀνειπὼν καὶ παρὰ τοῦ κορυφαίου Πέτρου υἱὸς τοῦ ζῶντος θεοῦ ἀναρρηθείς, τὸ μὲν οἷς αὐτὸς εἶπεν, τὸ δὲ οἷς ἀπεδέξατο ἐβεβαίωσεν. διὸ καὶ μισθὸν τῷ Πέτρῳ τῆς ὀρθῆς ὁμολογίας τάς τε κλεῖς τῆς βασιλείας ἐνεχείρισεν καὶ ἐπὶ τῇ αὐτοῦ ὁμολογίᾳ ἐστηρίχθαι τὴν ἐκκλησίαν καὶ κατὰ πυλῶν ᾅδου καὶ πάσης αἱρετικῆς ἀθυροστομίας λαμπρὰ φέρειν τὰ νικητήρια ἐκραταίωσεν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Στον ίδιο. Όπως ακριβώς ο Νεστόριος, αντλώντας από τα θολά νάματα του Παύλου του Σαμοσατέως, εξέπεσε σε μέθη ασέβειας, έτσι και ο Ευτυχής, δρέποντας τα σπέρματα της δικής του αίρεσης από την πικρή παραφυάδα του Μάνη, ετοίμασε άρτο οδύνης και απώλειας για τον εαυτό του και για όσους τον ακολουθούν. Αντίθετα, ο χορός των ορθοδόξων, έχοντας προτάξει τον κορυφαίο Πέτρο, ή μάλλον τον κοινό Δεσπότη και Ποιητή δικό του και δικό μας ως διδάσκαλο (διότι λέει «εσείς μην ονομάσετε κανέναν πάνω στη γη ραββί, διότι ένας είναι ο διδάσκαλός σας, ο Χριστός»), ομολογούν λαμπρά το ασύγχυτο των δύο φύσεων στη μία υπόσταση του Λόγου, δηλαδή της θεότητας και της ανθρωπότητας. Διότι αυτό εδίδαξε ο ίδιος, η Αλήθεια· επειδή, αποκαλώντας τον εαυτό του Υιό του ανθρώπου και έχοντας ανακηρυχθεί από τον κορυφαίο Πέτρο Υιός του Θεού του ζώντος, το μεν πρώτο το βεβαίωσε με όσα είπε ο ίδιος, το δε δεύτερο με όσα αποδέχθηκε. Γι' αυτό και, ως ανταμοιβή στον Πέτρο για την ορθή του ομολογία, του ενεχείρισε τα κλειδιά της βασιλείας και στερέωσε την Εκκλησία ώστε να στηρίζεται στη δική του ομολογία και να καταγάγει λαμπρά νικητήρια κατά των πυλών του άδη και κάθε αιρετικής αθυροστομίας.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Θεοφύλακτος Βουλγαρίας Εἰς τὰ εὐαγγέλια ἐξηγήσεις
Διότι γὰρ φιλοῦσι, διὰ τοῦτο κατακρίνονται. Εἰ δὲ ὁ μόνον φιλῶν τὴν πρωτοκλισίαν ψέγεται, ὁ καὶ πάντα πράττων ὑπὲρ ταύτης, τίνος ἄξιος; «Καὶ τὰς πρωτοκαθεδρίας ἐν ταῖς συναγωγαῖς·» ἔνθα μᾶλλον ὤφειλον καὶ τοὺς ἄλλους διδάσκειν ταπεινοφρονεῖν, ἐκεῖ αὐτοὶ ἐκεῖνοι διεφθείροντο. Πάντα γὰρ ἔπραττον ὑπὲρ δόξης· καὶ ταῦτα πράττοντες οὐκ ἐπῃσχύνοντο, ἀλλὰ μᾶλλον ἤθελον καλεῖσθαι, Ῥαββί, Ῥαββί, τουτέστι, διδάσκαλοι. «Ὑμεῖς δὲ μὴ κληθῆτε Ῥαββί, εἷς γάρ ἐστιν ὑμῶν ὁ διδάσκαλος, ὁ Χριστός· πάντες δὲ ὑμεῖς ἀδελφοί ἐστε. Καὶ πατέρα μὴ καλέσητε ὑμῶν ἐπὶ τῆς γῆς, εἷς γάρ ἐστιν ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Επειδή ακριβώς τις αγαπούν, γι' αυτόν τον λόγο κατακρίνονται. Και αν εκείνος που απλώς επιθυμεί την πρωτοκλισία κατακρίνεται, αυτός που κάνει τα πάντα γι' αυτήν, τίνος πράγματος είναι άξιος; «Και τις πρωτοκαθεδρίες στις συναγωγές»· εκεί δηλαδή όπου όφειλαν μάλλον να διδάσκουν και τους άλλους να ταπεινοφρονούν, εκεί ακριβώς οι ίδιοι διαφθείρονταν. Διότι τα πάντα τα έκαναν χάριν της δόξας· και πράττοντας αυτά δεν ντρέπονταν, αλλά μάλλον ήθελαν να αποκαλούνται, Ραββί, Ραββί, δηλαδή, διδάσκαλοι. «Εσείς όμως να μην ονομαστείτε Ραββί, διότι ένας είναι ο διδάσκαλός σας, ο Χριστός· και όλοι εσείς είστε αδελφοί. Και πατέρα σας να μην ονομάσετε κανέναν πάνω στη γη, διότι ένας είναι ο Πατέρας σας, αυτός που είναι στους ουρανούς.»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες