Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 24:39

Αλλά εκείνοι μεν, που βλασφημούν κατ' αυτόν τον τρόπο το Πνεύμα, ας περιμένουν ότι δεν πρόκειται ποτέ να λάβουν άφεση για αυτήν την ασέβεια, όπως ακριβώς είπε ο Κύριος. Εμείς όμως, οι φιλόχριστοι και χριστοφόροι, γνωρίζουμε ότι ο Λόγος, ως Λόγος που είναι, δεν το έλεγε από άγνοια όταν έλεγε «δεν γνωρίζω»· διότι γνωρίζει· αλλά θέλοντας να καταδείξει το ανθρώπινο στοιχείο, ότι δηλαδή ίδιον των ανθρώπων είναι το να αγνοούν, και ότι ενδύθηκε σάρκα που υπόκειται στην άγνοια, ευρισκόμενος μέσα στην οποία έλεγε σαρκικώς: «Δεν γνωρίζω». Τότε, λοιπόν, αφού είπε ότι «ούτε ο Υιός γνωρίζει», και αφού παρέθεσε ως παράδειγμα την άγνοια των ανθρώπων της εποχής του Νώε, αμέσως πρόσθεσε: «Γρηγορείτε λοιπόν, διότι ούτε και εσείς γνωρίζετε ποια ώρα έρχεται ο Κύριός σας»· και πάλι, «την ώρα που δεν το περιμένετε, έρχεται ο Υιός του ανθρώπου»· διότι για χάρη σας και εγώ, αφού έγινα σαν και εσάς, είπα το: «Ούτε ο Υιός». Θα έπρεπε, όμως, εάν αγνοούσε ως Θεός, να πει: «Γρηγορείτε λοιπόν, διότι δεν γνωρίζω»· και «την ώρα που δεν το περιμένω εγώ»· τώρα όμως, δεν είπε αυτό. Αντιθέτως, λέγοντας ότι «εσείς δεν γνωρίζετε», και «την ώρα που δεν το περιμένετε», έδειξε ότι ίδιον των ανθρώπων είναι το να αγνοούν. Για χάρη αυτών και ο Ίδιος, έχοντας σάρκα όμοια με τη δική τους και έχοντας γίνει άνθρωπος, έλεγε, «ούτε ο Υιός γνωρίζει»· διότι δεν γνωρίζει κατά τη σάρκα, αν και ως Λόγος γνωρίζει. Και το παράδειγμα του Νώε ελέγχει και πάλι την αναίδεια των χριστομάχων· διότι και εκεί δεν είπε: «Εγώ δεν γνώριζα», αλλά «αυτοί δεν γνώριζαν, μέχρι που ήλθε ο κατακλυσμός».

Αλλά εκείνοι μεν που κατ' αυτόν τον τρόπο βλασφημούν το Πνεύμα, ας αναμένουν ότι δεν πρόκειται ποτέ να λάβουν άφεση γι' αυτήν την ασέβεια, όπως έχει πει ο Κύριος. Εμείς όμως, οι φιλόχριστοι και χριστοφόροι, γνωρίζουμε ότι ο Λόγος, καθόσον είναι Λόγος, δεν έλεγε το «δεν γνωρίζω» επειδή είχε άγνοια (διότι γνωρίζει), αλλά για να φανερώσει την ανθρώπινη κατάσταση, ότι δηλαδή είναι ίδιον των ανθρώπων να αγνοούν, και ότι ο ίδιος ενδύθηκε σάρκα η οποία αγνοεί, εντός της οποίας ευρισκόμενος, έλεγε σαρκικά το «δεν γνωρίζω». Τότε, λοιπόν, αφού είπε: «ούτε ο Υιός γνωρίζει» και παρέθεσε την άγνοια των ανθρώπων της εποχής του Νώε, αμέσως πρόσθεσε: «Γρηγορείτε, λοιπόν, διότι ούτε και εσείς γνωρίζετε ποια ημέρα έρχεται ο Κύριός σας» και πάλι: «την ώρα που δεν περιμένετε, έρχεται ο Υιός του ανθρώπου». «Διότι για χάρη σας κι εγώ, αφού έγινα όμοιος με εσάς, είπα το ‘ούτε ο Υιός’». Θα έπρεπε, εξάλλου, αν αγνοούσε ως Θεός, να πει: «Γρηγορείτε, λοιπόν, διότι δεν γνωρίζω» και «την ώρα που δεν περιμένω». Τώρα όμως δεν είπε αυτό, αλλά λέγοντας «εσείς δεν γνωρίζετε» και «την ώρα που δεν περιμένετε», έδειξε ότι το να αγνοούν είναι ίδιον των ανθρώπων, για χάρη των οποίων και ο Ίδιος, έχοντας λάβει όμοια με αυτούς σάρκα και αφού έγινε άνθρωπος, έλεγε: «‘ούτε ο Υιός γνωρίζει’· διότι δεν γνωρίζω κατά τη σάρκα, μολονότι ως Λόγος γνωρίζω». Επίσης, και το παράδειγμα της εποχής του Νώε ελέγχει πάλι την αναίδεια των χριστομάχων· διότι και εκεί δεν είπε «εγώ δεν γνώριζα», αλλά «δεν γνώριζαν, έως ότου ήλθε ο κατακλυσμός».

ΑΛΛΟ, διηγηματικά. Ο Λόγος δεν λέει το «δεν γνωρίζω» επειδή αγνοεί, καθόσον είναι Λόγος και σοφία του Πατρός, αλλά για να δείξει στον εαυτό Του και το ανθρώπινο στοιχείο, στο οποίο ταιριάζει κατεξοχήν η άγνοια· διότι αυτό είναι ίδιον της ανθρώπινης φύσης. Επειδή δηλαδή περιβλήθηκε τη δική μας σάρκα, για τον λόγο αυτόν εμφανιζόταν να έχει και τη δική μας άγνοια. Ότι βέβαια αποδίδει την άγνοια στην ανθρωπότητα και όχι στη δική Του φύση, μπορεί να το κατανοήσει κανείς από το εξής: Φέρνοντας δηλαδή ως παράδειγμα την ιστορία των ανθρώπων που έζησαν στα χρόνια του Νώε, και λέγοντας: «Έτρωγαν, έπιναν, νυμφεύονταν, παντρεύονταν, έως ότου ήλθε ο κατακλυσμός και τους παρέσυρε όλους», πρόσθεσε αμέσως: «Να αγρυπνείτε λοιπόν και εσείς, διότι δεν γνωρίζετε ποια ώρα έρχεται ο Κύριός σας»· και πάλι: «Την ώρα που δεν νομίζετε, ο Υιός του ανθρώπου έρχεται». Θα έπρεπε δε, αν ο Ίδιος ήταν αυτός που αγνοούσε, καθόσον είναι Λόγος, να πει μάλλον το εξής: Δεν γνωρίζω ποια ημέρα έρχομαι, και την ώρα που δεν νομίζω θα σταλώ. Επειδή όμως απέδωσε το να μην γνωρίζουν τον καιρό ή την ημέρα της παρουσίας Του στους ακροατές, είναι φανερό ότι ο Ίδιος γνώριζε ως Λόγος. Λέγοντας δε ότι αγνοεί, το κάνει καθόσον ενδύθηκε την ομοίωση με εκείνους που εκ φύσεως αγνοούν, δηλαδή με τους ανθρώπους.

Υιούς του Θεού αποκάλεσε η Γραφή πρώτους τους απογόνους του Ενώς, ο οποίος πρώτος ήλπισε να επικαλείται το όνομα του Κυρίου. Αυτός ήταν γιος του Σηθ, του οποίου το γένος διαχωριζόταν από το καταραμένο γένος του Κάιν και ζούσαν με σωφροσύνη, και εξαιτίας τους διατηρούνταν ακόμη τότε ο κόσμος, έως ότου, όπως έχει γραφτεί, αφού είδαν τις θυγατέρες των ανθρώπων, δηλαδή αυτές από το γένος του Κάιν, ότι ήταν ωραίες, και αφού νικήθηκαν από το πορνικό κάλλος, πήραν γυναίκες από όλες όσες διάλεξαν και έμαθαν τα έργα τους, και πληθύνθηκε η κακία πάνω στη γη και ήρθε ο κατακλυσμός, και τους αφάνισε όλους· και αν τότε ο Νώε και οι γιοι του Νώε δεν βρίσκονταν να ζουν με σωφροσύνη πάνω στη γη (πράγμα φανερό, διότι ο καθένας ήταν άνδρας μίας γυναίκας, με την οποία και εισήλθε στην κιβωτό), δεν θα είχε απομείνει καμία ρίζα και απαρχή για τη δημιουργία ενός δεύτερου κόσμου.

Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο, αφού τα είπε όλα, και τους χρόνους και τους καιρούς, και αφού οδήγησε στις ίδιες τις θύρες («Διότι είναι εγγύς, επί θύραις», λέει), αποσιώπησε την ημέρα. Διότι, εάν μεν αναζητάς ημέρα και ώρα, δεν πρόκειται να την ακούσεις από εμένα, λέει· εάν όμως αναζητάς τους καιρούς και τα προοίμια, χωρίς να αποκρύψω τίποτα θα σου τα πω όλα με ακρίβεια. Ότι βέβαια δεν την αγνοώ, το απέδειξα με πολλά, αναφέροντας τα χρονικά διαστήματα και όλα όσα πρόκειται να συμβούν, και πόσος χρόνος θα μεσολαβήσει από τώρα μέχρι την ημέρα εκείνη (διότι αυτό φανέρωσε η παραβολή της συκής)· και σε οδήγησα στα ίδια τα πρόθυρα. Εάν όμως δεν σου ανοίγω τις θύρες, και αυτό το κάνω προς το συμφέρον σου. Για να μάθεις όμως και από άλλη πλευρά ότι η σιωπή του δεν οφείλεται σε άγνοιά του, δες πώς μετά από όσα ειπώθηκαν προσθέτει και άλλο σημείο: «Όπως ακριβώς συνέβαινε στις ημέρες του Νώε, που έτρωγαν και έπιναν, νυμφεύονταν και πάντρευαν, μέχρι την ημέρα που ήλθε ο κατακλυσμός και τους παρέσυρε όλους, έτσι θα είναι και η παρουσία του Υιού του ανθρώπου». Αυτά δε τα είπε, φανερώνοντας ότι θα έλθει ξαφνικά και απροσδόκητα, και ενώ οι περισσότεροι θα ζουν μέσα στις απολαύσεις. Διότι και ο Παύλος αυτό λέει, γράφοντας ως εξής: «Όταν λέγουν ειρήνη και ασφάλεια, τότε ξαφνικά τους βρίσκει ο όλεθρος»· και για να δηλώσει το απροσδόκητο, έλεγε: «Όπως ακριβώς ο πόνος του τοκετού στην έγκυο γυναίκα». Πώς λοιπόν λέει, μετά τη θλίψη των ημερών εκείνων;

Διότι όλα όσα έχει ο Πατέρας, ανήκουν στον Υιό. Και αφού ο Πατέρας έχει τη γνώση της ημέρας, άρα και ο Υιός την έχει. Αυτό δε γίνεται ακόμη πιο ξεκάθαρο από το εξής: Πώς είναι δυνατόν να αγνοεί την ημέρα ο Υιός, στον οποίο είναι τόσο καλά γνωστά τα όσα θα προηγηθούν εκείνης της ημέρας; Διότι αυτός που μας οδήγησε μέχρι τα πρόθυρα, είναι ολοφάνερο ότι γνώριζε και τη θύρα, αλλά για το συμφέρον μας δεν την άνοιξε. Διότι δεν μας συμφέρει να γνωρίζουμε πότε θα έρθει η συντέλεια, ώστε να μην πέσουμε σε ραθυμία. Επειδή η άγνοια μας κρατά σε εγρήγορση. «Όπως ακριβώς ήταν οι ημέρες του Νώε, έτσι θα είναι και η παρουσία του Υιού του ανθρώπου. Διότι, όπως ακριβώς στις ημέρες πριν από τον κατακλυσμό έτρωγαν και έπιναν, νυμφεύονταν και πάντρευαν, μέχρι την ημέρα που ο Νώε εισήλθε στην κιβωτό, και δεν κατάλαβαν τίποτα μέχρι που ήρθε ο κατακλυσμός και τους παρέσυρε όλους, έτσι θα είναι και η παρουσία του Υιού του ανθρώπου». Προς επιβεβαίωση των αψευδών λόγων του, χρησιμοποιεί τα γεγονότα της εποχής του Νώε. Διότι όπως τότε κάποιοι χλεύαζαν την κατασκευή της κιβωτού, μέχρι που ήρθε η συμφορά και τους αφάνισε όλους, έτσι και τώρα κάποιοι χλευάζουν τα όσα λέγονται περί της συντέλειας. Αλλά ξαφνικά, λέγει, θα επέλθει ο όλεθρος. Και δείχνει ότι, όταν έρθει ο Αντίχριστος, η ηδονή θα κυριεύσει τους ανθρώπους, και θα ρέπουν προς γάμους και απολαύσεις με ακόμη μεγαλύτερη αυθάδεια, όπως ακριβώς και οι γίγαντες την εποχή του Νώε. «Τότε δύο θα βρίσκονται στον αγρό. Ο ένας παραλαμβάνεται, και ο άλλος εγκαταλείπεται».