Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 24:4

Ο Αρ. είπε: Έτσι έχουν τα λεγόμενα. Ο Αθ. είπε: Εάν, λοιπόν, ο αρχιτέκτονας γνωρίζει πότε θα ολοκληρώσει την οικοδομή, και ο επιστήμονας άνθρωπος γνωρίζει από τον υπολογισμό των αριθμών πότε ολοκληρώνεται ο μήνας, και από την εμπειρία της κυκλικής τροχιάς γνωρίζει πότε γεμίζει η σελήνη και πότε φθίνει και χάνεται, και γνωρίζει σε ποιον καιρό συμπληρώνεται το έτος· πώς, λοιπόν, εμείς δεν θα λέγαμε ότι ο Κύριος Ιησούς, ο Οποίος δημιούργησε τον κόσμο και πρόκειται να τον φέρει στη συντέλειά του, γνωρίζει την ημέρα εκείνη; Διότι, εάν αγνοούσε, πώς, όταν ρωτήθηκε για τη συντέλεια τούτου του αιώνος και για τη δευτέρα παρουσία Του, θα μπορούσε να απαντήσει λέγοντας την αλήθεια; Διότι αποκλειστικό γνώρισμα όσων κατέχουν την αμιγή γνώση για όσα υπάρχουν ή συμβαίνουν, είναι να εκφράζουν την αλήθεια. Γι' αυτό και ο Σωτήρας, επειδή γνώριζε, φανέρωσε την αλήθεια όταν ρωτήθηκε. Διότι, όταν οι μαθητές τον ρώτησαν ποιο είναι το σημείο της παρουσίας του Κυρίου Ιησού και της συντέλειας τούτου του αιώνος, εκείνος αποκρίθηκε και είπε τα εξής: «Προσέχετε μήπως σας πλανήσει κανείς. Διότι πολλοί θα έλθουν στο όνομά μου, λέγοντας: Εγώ είμαι ο Χριστός, και θα πλανήσουν πολλούς».

Κεφάλαιο Αʹ. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Προσέξτε μήπως σας πλανήσει κανείς. Διότι πολλοί θα έρθουν στο όνομά μου, λέγοντας ότι εγώ είμαι ο Χριστός· και θα πλανήσουν πολλούς. ΛΟΥΚΑΣ. Προσέχετε από τους γραμματείς που θέλουν να περιπατούν με στολές και αγαπούν τους χαιρετισμούς στις αγορές, και τις πρωτοκαθεδρίες στις συναγωγές, και τις πρωτοκλισίες στα δείπνα· οι οποίοι καταβροχθίζουν τις οικίες των χηρών και με πρόφαση κάνουν μακροσκελείς προσευχές.

Εσείς λοιπόν, αγαπητοί, εφόσον τα γνωρίζετε εκ των προτέρων, να φυλάγεστε, ώστε να μην παρασυρθείτε από την πλάνη των ανόμων και εκπέσετε από τη δική σας σταθερότητα. Του Κυρίλλου. Αρμόζει λοιπόν να αποστρεφόμαστε τέτοιου είδους ανθρώπους, ακόμη και αν χρησιμοποιούν απατηλά το όνομα του Χριστού ως ένδυμα. Διότι είναι προσταγή του ίδιου του Κυρίου μας Ιησού Χριστού για τη δική μας ασφάλεια και σωτηρία, ο οποίος λέει: «Προσέχετε από εκείνους που έρχονται προς εσάς με ενδύματα προβάτων, ενώ από μέσα είναι λύκοι άρπαγες.» Και πάλι: «Προσέχετε μήπως σας πλανήσει κανείς. διότι πολλοί θα έρθουν στο όνομά μου λέγοντας: Εγώ είμαι ο Χριστός, και θα πλανήσουν πολλούς.» Και ο Παύλος βοά: «Προσέχετε τους σκύλους, προσέχετε τους κακούς εργάτες της πίστεως στον Κύριο Ιησού.»

Ματθ. 24, 4-5. Ο Κύριος ακολουθεί τον σκοπό εκείνων που του υποβάλλουν την ερώτηση και ομιλεί προς το παρόν περί της συντελείας του παρόντος αιώνος· διότι, πριν πραγματοποιηθεί η εξ ουρανών κάθοδός του, θα αναφανούν κάποιοι πρόδρομοι, ψευδόχριστοι και ψευδοπροφήτες, οι οποίοι θα ενδυθούν ψευδώς το δικό του πρόσωπο, αλλά λέει να μην τους ακολουθήσετε.

Για όλα αυτά λέει ο Κύριος: Προσέχετε μήπως σας πλανήσει κάποιος. Γι' αυτόν τον λόγο γίνεται και η διδασκαλία της Πίστεως και οι εξηγήσεις για αυτήν. Πριν όμως από την παράδοση της Πίστεως, θεωρώ καλό να κάνω τώρα μια σύντομη ανακεφαλαίωση των αναγκαίων δογμάτων, ώστε το πλήθος όσων πρόκειται να ειπωθούν και το χρονικό διάστημα όλων των ημερών της αγίας Τεσσαρακοστής να μην προκαλέσουν λήθη σε όσους από εσάς είναι πιο απλοϊκοί στη διάνοια. Αλλά αφού τα σπείρουμε τώρα συνοπτικά, να μην τα ξεχάσουμε όταν αργότερα θα καλλιεργηθούν εκτενέστερα. Ας δείξουν δε ανοχή όσοι από τους παρευρισκομένους είναι πιο τέλειοι στην πνευματική κατάσταση και έχουν ήδη τα αισθητήρια γυμνασμένα για τη διάκριση του καλού και του κακού, ακούγοντας πιο νηπιώδεις διδασκαλίες και εισαγωγή που μοιάζει με γάλα, ώστε συγχρόνως και όσοι έχουν ανάγκη από κατήχηση να ωφεληθούν, και όσοι κατέχουν τη γνώση να αναζωπυρώσουν τη μνήμη τους για όσα ήδη γνωρίζουν.

Εκείνος δε, αφού άνοιξε το θείο και μακάριο στόμα του, λέγει: Προσέχετε μήπως κάποιος σας πλανήσει. Και εσείς οι ακροατές τώρα, βλέποντάς τον με τα μάτια της διανοίας, να τον ακούτε να λέγει τα ίδια και προς εσάς: Προσέχετε μήπως κάποιος σας πλανήσει. Και σας προτρέπει όλους ο λόγος να προσέχετε σε όσα λέγονται. Διότι δεν είναι ιστορία παρελθόντων γεγονότων, αλλά προφητεία μελλόντων και εκείνων που οπωσδήποτε θα συμβούν, όχι επειδή προφητεύουμε εμείς (διότι είμαστε ανάξιοι), αλλά επειδή παρουσιάζονται τα γεγραμμένα και αναφέρονται τα σημεία. Πρόσεχε εσύ ποια έχουν ήδη εκπληρωθεί, ποια ακόμη απομένουν, και προφύλασσε τον εαυτό σου.

Προσέχετε μήπως σας πλανήσει κανείς. Διότι πολλοί θα έλθουν στο όνομά μου λέγοντας, εγώ είμαι ο Χριστός, και θα πλανήσουν πολλούς. Αυτά συνέβησαν εν μέρει. Διότι ήδη αυτό το έχει πει ο Σίμων ο μάγος και ο Μένανδρος και κάποιοι άλλοι από τους άθεους αιρεσιάρχες. Θα το πουν δε στην εποχή μας ή και μετά από εμάς και άλλοι.

Σε αυτόν που υψώθηκε στον σταυρό προσήλθαν οι Απόστολοι λέγοντας: Ποιο είναι το σημείο της παρουσίας σου και της συντέλειας αυτού του αιώνα; Και αποκριθείς ο Ιησούς, τους είπε: Προσέχετε μήπως σας πλανήσει κανείς· διότι πολλοί θα έρθουν στο όνομά μου λέγοντας ότι εγώ είμαι ο Χριστός, και θα πλανήσουν πολλούς.

ΥΙΘ΄. ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΕΠΙΣΚΟΠΟ ΕΡΜΟΓΕΝΗ. Η καλαμένια ράβδος, η αστήρικτη βάση, η ευμετάβολη γνώμη, αυτή που θεωρείται βακτηρία και αποδεικνύεται βέλος. Διότι ούτε έχει τη δύναμη να σταθεί, αλλά κλονίζεται με κάθε αεράκι, και όμως θρασύνεται να παραβάλλεται με τους κέδρους. Η Αίγυπτος πάλι φέρεται φαραωνικά, όχι πλέον επιβάλλοντας στους παροικούντες γιους του Ιακώβ τους κόπους για την κατασκευή πόλεων, αλλά απαιτώντας από όλους τους υγιείς στην πίστη φόρους αιρέσεων. Προσέχετε μήπως σας πλανήσει κανείς, αλλά να στέκεστε ως στερεό θεμέλιο. Διότι ο Θεός με την ενανθρώπησή Του δεν υπέστη τροπή, ούτε σύγχυση, ούτε διαίρεση. Αλλά είναι ένας, άναρχος και αιώνιος Υιός, και πριν από τη σάρκωση και μετά τη σάρκωση, και έτσι προσκυνείται από εμάς.

Αλλά να γνωρίζεις, ώστε να μάθεις ότι και ο μαθητής, όμοια με τον δάσκαλο, μεριμνά για τα μελλοντικά. Διότι, εάν δεν μεριμνούσε, δεν θα είχε επιδείξει φροντίδα παρόμοια με εκείνον. Έτσι πράττει και ο Χριστός· διότι, όταν προσήλθαν οι μαθητές, θέλοντας να μάθουν τα περί της συντελείας, τους λέει: «Πρόκειται να ακούσετε για πολέμους».

«Δεν θα μείνει λίθος επί λίθου». Πώς λοιπόν, λέει κάποιος, έμεινε; Και τι σημαίνει αυτό; Διότι ούτε έτσι διαψεύστηκε η απόφαση. Είτε τα έλεγε αυτά για να υποδείξει την απόλυτη ερήμωση, είτε αναφερόταν ακριβώς σε εκείνον τον τόπο όπου βρισκόταν. Διότι υπάρχουν μέρη του τα οποία έχουν εξαφανιστεί μέχρι τα θεμέλια. Εκτός από αυτά, θα μπορούσαμε να προσθέσουμε και τούτο: ότι, με βάση όσα έχουν ήδη συμβεί, ακόμη και οι πιο φιλόνεικοι πρέπει να πειστούν και για τα υπολείμματα του ναού, ότι δηλαδή πρόκειται να καταστραφούν ολοκληρωτικά. Καθώς δε αυτός καθόταν στο όρος των Ελαιών, τον πλησίασαν οι μαθητές ιδιαιτέρως και του είπαν: «Πες μας, πότε θα γίνουν αυτά; Και ποιο είναι το σημείο της παρουσίας σου και της συντέλειας του αιώνος;». Γι' αυτό τον πλησίασαν ιδιαιτέρως, επειδή επρόκειτο να ρωτήσουν για τέτοια ζητήματα. Διότι λαχταρούσαν να μάθουν την ημέρα της παρουσίας του, επειδή επιθυμούσαν σφόδρα να δουν εκείνη τη δόξα, η οποία αποτελεί την αιτία αναρίθμητων αγαθών. Και τον ρωτούν για δύο πράγματα: «Πότε θα γίνουν αυτά;», δηλαδή η καταστροφή του ναού, και «Ποιο είναι το σημείο της παρουσίας σου;». Ο Λουκάς, βέβαια, αναφέρει ότι το ερώτημα ήταν ένα, το σχετικό με τα Ιεροσόλυμα, επειδή οι μαθητές νόμιζαν ότι τότε θα συνέβαινε και η παρουσία του. Ο Μάρκος πάλι αναφέρει ότι δεν τον ρώτησαν όλοι για την καταστροφή των Ιεροσολύμων, αλλά ο Πέτρος και ο Ιωάννης, καθώς είχαν μεγαλύτερη παρρησία. Τι απαντά λοιπόν εκείνος; «Προσέχετε μήπως σας πλανήσει κανείς. Διότι πολλοί θα έρθουν στο όνομά μου, λέγοντας: Εγώ είμαι ο Χριστός, και θα πλανήσουν πολλούς».

Ηʹ. Και μην απορήσεις, εάν οι ποιμένες γίνονται λύκοι. Διότι, απευθυνόμενος σε επισκόπους και πρεσβυτέρους, ο απόστολος Παύλος έλεγε ότι από εσάς τους ίδιους θα αναδειχθούν άνδρες που θα μιλούν διεστραμμένα. Ώστε κανείς να μη σας πλανά, ο οποίος εξωτερικά έχει σχήμα αγγελικό και εσωτερικά διαβολικό. Γι' αυτό ο Ιησούς έλεγε: «Προσέχετε, μήπως σας πλανήσει κάποιος». Και εγώ πάλι τα ίδια θα πω: προσέχετε μήπως σας πλανήσει κάποιος, ούτε από τους έσω ούτε από τους έξω, είτε είναι επίσκοπος, είτε πρεσβύτερος, είτε διάκονος, είτε αναγνώστης, ή οποιοσδήποτε άλλος μιλάει διεστραμμένα. Αυτοί έρχονται προς εσάς με ενδύματα προβάτων, ενώ εσωτερικά είναι λύκοι άρπαγες· αυτοί έχουν τη μορφή της ευσέβειας, αλλά έχουν αρνηθεί τη δύναμή της. Εσείς όμως, αγαπητοί, μην πλανηθείτε, αλλά όπως παραλάβατε τον Κύριό μας Ιησού Χριστό, έτσι να πορεύεστε εν Αυτώ· και ο Θεός της ειρήνης θα είναι μαζί σας. Και για αυτά μεν, εδώ θα ολοκληρώσω τον λόγο μου· αφού δε μιλήσω λίγο για τα σημεία της συντέλειας, θα σταματήσω. Όταν όμως αρχίζω να μιλώ για τη συντέλεια, με καταλαμβάνει φρίκη και συγκλονίζομαι. Όλα βέβαια τα έργα του Κυρίου είναι θαυμαστά, μεγάλα, φοβερά και ένδοξα· το τέλος όμως της συντέλειας και το μυστήριο της Δευτέρας Παρουσίας Του, όντας πάνω από κάθε λόγο, νου και νόηση, υπερβαίνει κάθε περιγραφή και καταπλήσσει κάθε ακοή.

Μεγάλος δε ήταν ο αγώνας και πολύς ο πόθος των μαθητών να ακούσουν από τον διδάσκαλο τα σημεία περί της συντελείας. Διότι, όπως πολλές φορές ακούσατε το Ευαγγέλιο να λέει, ενώ ο Ιησούς καθόταν στο όρος των Ελαιών, τον πλησίασαν οι μαθητές του ιδιαιτέρως λέγοντας: Πες μας, ποιο είναι το σημείο της παρουσίας σου και της συντελείας του αιώνος. Παρατήρησε τη σοφία και τη σύνεση των μαθητών. Όταν ήθελαν να ρωτήσουν κάτι σπουδαίο, δεν τον πλησιάζουν όλοι, αλλά κατ' ιδίαν, και λένε: Πες μας, Δέσποτα, και πες μας, αγαθέ· πες μας, καρδιογνώστα· πες μας, εσύ που γνωρίζεις τα έσχατα και τα αρχαία· πες μας, εσύ που γνωρίζεις τα πάντα πριν από τη δημιουργία τους· πες μας, εσύ ο Δημιουργός των αιώνων· πες μας, εσύ ο Πατέρας του μέλλοντος αιώνος· πες μας, ποιο είναι το σημείο της παρουσίας σου και της συντελείας του αιώνος, όταν πρόκειται να έλθεις για να κρίνεις ζωντανούς και νεκρούς όλης της οικουμένης· όταν θα καταργήσεις κάθε αρχή και κάθε εξουσία και δύναμη· όταν θα γονατίσει ενώπιόν σου κάθε γόνυ επουρανίων, και επιγείων και καταχθονίων· Πες μας, ποιο είναι το σημείο της παρουσίας σου, ώστε και εμείς να διδάξουμε σε όλα τα έθνη την παράδοξη παρουσία σου. Ο δε Κύριος τους είπε: Προσέχετε μην πλανηθείτε· διότι πολλοί θα έλθουν στο όνομά μου, λέγοντας, ότι εγώ είμαι ο Χριστός.

«Πες μας, πότε θα γίνουν αυτά, και ποιο είναι το σημείο της δικής σου παρουσίας, και της συντέλειας του αιώνος;» Τον πλησιάζουν ιδιαιτέρως, επειδή επρόκειτο να τον ρωτήσουν για σπουδαία ζητήματα. Διότι ρωτούν για δύο πράγματα: Πότε θα γίνουν αυτά, δηλαδή η καταστροφή του ναού και η άλωση της Ιερουσαλήμ, και το άλλο, Ποιο είναι το σημείο της παρουσίας σου; «Και αποκρινόμενος ο Ιησούς τούς είπε: Προσέχετε μήπως σας πλανήσει κανείς. Διότι πολλοί θα έρθουν στο όνομά μου λέγοντας: Εγώ είμαι ο Χριστός, και θα πλανήσουν πολλούς.» Πολλοί, λέει, θα έρθουν ανακηρύσσοντας τους εαυτούς τους Χριστούς· διότι και ο Δοσίθεος ο Σαμαρείτης έλεγε ότι, Εγώ είμαι ο προφήτης που προαναγγέλθηκε από τον Μωυσή· και ο Σίμων επίσης ο Σαμαρείτης ονόμαζε τον εαυτό του μεγάλη δύναμη του Θεού. «Πρόκειται δε να ακούσετε για πολέμους και φήμες πολέμων· προσέχετε να μην ταράζεστε, διότι πρέπει να γίνουν όλα αυτά, αλλά δεν είναι ακόμη το τέλος· διότι θα εγερθεί έθνος εναντίον έθνους και βασίλειο εναντίον βασιλείου, και θα υπάρξουν πείνες και λοιμοί, και σεισμοί κατά τόπους· όλα δε αυτά είναι αρχή ωδίνων.» Ως πολέμους εννοεί αυτούς των Ρωμαίων στα Ιεροσόλυμα. Και δεν λέει μόνο ότι θα γίνουν πόλεμοι, αλλά και πείνες και λοιμοί, αποδεικνύοντας ότι η οργή εναντίον των Ιουδαίων θα είναι θεόσταλτη. Διότι τους μεν πολέμους θα μπορούσε κάποιος να πει ότι γίνονται από την κακία των ανθρώπων· τις πείνες όμως και τους λοιμούς από πουθενά αλλού παρά εξάπαντος από τον Θεό.