Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 24:41

Διότι φοβάμαι εκείνον που είπε: «Δύο θα βρίσκονται στο χωράφι, ο ένας παραλαμβάνεται και ο άλλος αφήνεται. Δύο θα βρίσκονται στον μύλο, η μία παραλαμβάνεται και η άλλη αφήνεται.» Και επειδή από κτίσεως κόσμου κοιμούνται οι άνθρωποι, και βρίσκονται πολλές φορές τα σώματα των αγίων και των αμαρτωλών μαζί σε ένα μνήμα, άραγε και κατά την ανάσταση θα αναστηθούν μαζί, όταν έλθουν οι εκλεκτοί σου άγγελοι για να αναστήσουν όλους τους δικαίους, ή όχι; Ή μήπως μόνο οι εκλεκτοί; Και γι' αυτό τον λόγο εγώ, επειδή φοβάμαι, παρακαλώ μέσω του θεράποντός σου, όπως έδειξες ότι κοιμόμαστε μαζί σε μία θήκη, έτσι να δείξεις ότι και θα μας αναστήσεις μαζί.

Σχετικά με το «δύο θα βρίσκονται στο χωράφι». Άκουσες ότι δύο θα βρίσκονται στο χωράφι, ο ένας παραλαμβάνεται και ο άλλος αφήνεται· δύο γυναίκες θα αλέθουν στον μύλο, η μία παραλαμβάνεται και η άλλη αφήνεται· και δύο πάνω στη στέγη, και τα λοιπά. Και αυτοί μεν που βρίσκονται πάνω στη στέγη είναι εκείνοι που κατέχουν υψηλά αξιώματα, κριτές και άρχοντες και βασιλείς και δυνάστες. Διότι υπάρχει δίκαιος κριτής, υπάρχει και άδικος. Ο μεν δίκαιος παραλαμβάνεται μακριά από τη φωτιά, ενώ ο άδικος αφήνεται. Εκείνοι δε που βρίσκονται στο χωράφι, δηλαδή σε αυτόν τον κόσμο, είναι οι αγρότες και οι απλοί άνθρωποι και οι ελάχιστοι ως προς την καταγωγή και τον πλούτο. Ένδοξοι και άδοξοι. Οι μεν δίκαιοι, οι δε άδικοι. Και οι μεν δίκαιοι παραλαμβάνονται, ενώ οι άδικοι αφήνονται στη φωτιά. Αυτές δε που αλέθουν είναι το πλήθος των γυναικών, αλλά εν μέρει και οι ψυχές που δέχθηκαν δουλικό ζυγό και ολοκλήρωσαν τη ζωή τους μέσα σε αδυναμία.

Ανέβηκαν ο Αβραάμ και ο Ισαάκ ολομόναχοι στον υποδειχθέντα τόπο· διότι άφησαν το υποζύγιο και τους υπηρέτες στους πρόποδες του όρους. Διότι και κατά την ανάσταση, δύο θα βρίσκονται στον μύλο, η μία θα παραληφθεί και η άλλη θα αφεθεί· οι δούλοι της αμαρτίας εγκαταλείπονται πάνω στη γη, περιμένοντας την κρίση, όπως και κάθε μάταιη κατάσταση και η ευτέλεια του βίου, των οποίων τύπος είναι το υποζύγιο, μην έχοντας τίποτα που να διασώζεται· διότι αφανίζεται μαζί με το σώμα του. Λέει εξάλλου και ο Παύλος ότι θα αρπαχθούμε μέσα σε νεφέλες.

Και πάλι, όταν οι μαθητές τού παρέθεταν γεύμα, απαντώντας ότι «Εγώ έχω τροφή να φάω, την οποία εσείς δεν γνωρίζετε», επειδή εκείνοι υπέθεσαν ότι μιλούσε για σωματική τροφή, σαν να του είχε προσφερθεί από αλλού, ερμηνεύει τον λόγο του λέγοντας ότι η πρέπουσα και κατάλληλη τροφή για αυτόν είναι η εκπλήρωση του σωτηριώδους θελήματος. Και μύρια τέτοια παραδείγματα μπορεί κανείς να σταχυολογήσει από τις ευαγγελικές ρήσεις, στις οποίες άλλο είναι αυτό που νοείται εκ πρώτης όψεως και άλλο εκείνο στο οποίο αποβλέπει το νόημα των λεγομένων· όπως, για παράδειγμα, το ύδωρ που υποσχέθηκε σε όσους διψούν, μέσω του οποίου οι πιστοί γίνονται πηγές ποταμών, τον άρτο που κατεβαίνει από τους ουρανούς, τον ναό που καταλύεται και μέσα σε τρεις ημέρες εγείρεται, την οδό, τη θύρα, τον λίθο που απορρίφθηκε από τους οικοδόμους και προσαρμόστηκε ως ακρογωνιαίος, τους δύο που βρίσκονται στην ίδια κλίνη, τον μύλο, τις γυναίκες που αλέθουν, αυτήν που παραλαμβάνεται και αυτήν που αφήνεται, το πτώμα, τους αετούς, τη συκιά που βγάζει τρυφερά φύλλα και αναπτύσσει κλάδους. Όλα αυτά και όσα άλλα παρόμοια υπάρχουν, θα μπορούσαν να αποτελέσουν προτροπή για εμάς στο ότι πρέπει να διερευνούμε τα θεία λόγια, να προσέχουμε κατά την ανάγνωση και να ανιχνεύουμε με κάθε τρόπο, μήπως τυχόν βρεθεί κάποιο νόημα υψηλότερο από την πρόχειρη κατανόηση, το οποίο να καθοδηγεί τη διάνοια προς τα θειότερα και ασώματα.

ΣΠΕ΄. ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΠΕΤΡΟ. Περί των δύο γυναικών που αλέθουν. Επειδή ζήτησες να μάθεις και το νόημα που συνδέεται με το προηγούμενο, «Θα υπάρχουν, λέει, δύο γυναίκες που θα αλέθουν στον μύλο· η μία παραλαμβάνεται, και η άλλη αφήνεται»· ως μύλο να εννοήσεις την περιφορά αυτού εδώ του βίου, η οποία μας παρασύρει με αστάθεια, και με την ταχύτητα ενός μύλου μεταβάλλει τα πράγματα. Ως τις δύο που αλέθουν, (να εννοήσεις) για παράδειγμα τις διαφορές των βίων μέσα στο ίδιο πράγμα ή τάγμα· ίσως στην άσκηση, ή στην παρθενία, ή στην εγκράτεια, ή στη σωφροσύνη, ή στη φιλοξενία, ή στην πίστη, τα οποία ασκούνται μεν από πολλούς, αλλά όχι από όλους με την ίδια διάθεση. Διότι κάποιοι κατορθώνουν τις αρετές για τη μελλοντική αμοιβή, ενώ άλλοι τις εκτελούν για επίδειξη, και με τους επίγειους επαίνους εισπράττουν τον μισθό τους, και αφήνονται στον μύλο. Οι άλλοι όμως παραλαμβάνονται.

βʹ. Όταν, λοιπόν, γίνουν αυτά, τότε θα ακουστεί και η φωνή του αρχαγγέλου, ο οποίος θα προστάζει και θα φωνάζει στους αγγέλους, και οι σάλπιγγες, ή μάλλον ο ήχος των σαλπίγγων. Ποιος τρόμος άραγε, ποιος φόβος θα κυριεύσει εκείνους που θα απομένουν πάνω στη γη; Διότι μία αρπάζεται και μία εγκαταλείπεται· και ένας παραλαμβάνεται και ένας αφήνεται. Ποια θα είναι η κατάσταση της ψυχής εκείνων, όταν θα βλέπουν άλλους μεν να αναλαμβάνονται, τους εαυτούς τους δε να εγκαταλείπονται; Άραγε δεν θα μπορέσουν αυτά να τους συγκλονίσουν πιο φοβερά από κάθε κόλαση; Ας υποθέσουμε, λοιπόν, τώρα νοερά ότι αυτό είναι ήδη παρόν. Διότι, αν ένας αιφνίδιος θάνατος, ή οι σεισμοί των πόλεων και οι απειλές ταράζουν τόσο τις ψυχές μας· όταν δούμε τη γη να σχίζεται και να γεμίζει από όλα εκείνα, όταν ακούσουμε τις σάλπιγγες, όταν ακούσουμε τη φωνή του αρχαγγέλου να είναι πιο ηχηρή από κάθε σάλπιγγα, όταν δούμε τον ουρανό να αναδιπλώνεται, όταν δούμε να έρχεται ο ίδιος ο Βασιλιάς των πάντων, ο Θεός, ποια άραγε θα είναι η κατάσταση της ψυχής μας; Ας φρίξουμε, παρακαλώ, και ας φοβηθούμε, σαν να γίνονται ήδη αυτά· ας μην παρηγορούμε τους εαυτούς μας με την αναβολή· διότι, όταν κάτι πρέπει οπωσδήποτε να γίνει, η αναβολή δεν ωφελεί σε τίποτα. Πόσος τρόμος; Πόσος φόβος θα υπάρχει τότε; Είδατε ποτέ αυτούς που οδηγούνται στον θάνατο; Ποια νομίζετε ότι είναι η κατάσταση της ψυχής τους, καθώς βαδίζουν τον δρόμο μέχρι την πύλη; Πόσων θανάτων δεν είναι χειρότερη; Τι δεν θα επέλεγαν και να πράξουν και να πάθουν, ώστε να απαλλαγούν από εκείνη την καταχνιά και το σκοτεινό νέφος;

Μετά τα όσα ελέχθησαν, αποδεικνύει και το εξής, ότι δηλαδή και τα προηγούμενα ο ίδιος τα έχει κάνει. Έπειτα παραθέτει πάλι άλλο σημείο, με όλα δε αυτά καθιστά ολοφάνερο ότι δεν αγνοεί την ημέρα εκείνη. Ποιο είναι λοιπόν το σημείο; «Τότε δύο θα βρίσκονται στον αγρό· ο ένας παραλαμβάνεται και ο άλλος αφήνεται. Δύο γυναίκες θα αλέθουν στον μύλο· η μία παραλαμβάνεται και η άλλη αφήνεται. Γρηγορείτε λοιπόν, διότι δεν γνωρίζετε ποια ώρα έρχεται ο Κύριός σας». Όλα δε αυτά αποτελούν και αποδείξεις της δικής του γνώσης, αλλά και σκοπό έχουν να τους αποτρέψουν από την ερώτηση. Διότι γι' αυτό ανέφερε και τις ημέρες του Νώε· γι' αυτό είπε και ότι δύο θα βρίσκονται στο κρεβάτι, φανερώνοντας με αυτό ότι τόσο απροσδόκητα θα έλθει, ενώ εκείνοι θα είναι εντελώς αμέριμνοι· το ίδιο ισχύει και με το «δύο γυναίκες θα αλέθουν», το οποίο και αυτό αφορά ανθρώπους που δεν ανησυχούν. Επιπλέον, φανερώνει ότι και δούλοι και κύριοι παραλαμβάνονται και αφήνονται, και όσοι ζουν με ανέσεις και όσοι μοχθούν, και από τούτο το αξίωμα και από εκείνο· όπως ακριβώς λέει στην Παλαιά Διαθήκη: «Από αυτόν που κάθεται στον θρόνο μέχρι την αιχμάλωτη που βρίσκεται στον μύλο». Επειδή δηλαδή είχε πει ότι οι πλούσιοι σώζονται δύσκολα, αποδεικνύει ότι ούτε αυτοί χάνονται πάντοτε, ούτε όλοι ανεξαιρέτως οι φτωχοί σώζονται, αλλά και από τους μεν και από τους δε, άλλοι σώζονται και άλλοι χάνονται. Μου φαίνεται δε ότι υποδηλώνει πως η Παρουσία του θα γίνει μέσα στη νύχτα. Διότι αυτό αναφέρει και ο Λουκάς.

Άραγε δεν ντραπήκατε; Άραγε δεν φρίξατε; Άραγε δεν προτιμούμε πολλές φορές να πεθάνουμε, παρά να φανερωθεί ένα κρυφό μας σφάλμα ενώπιον σεβαστών φίλων; Πώς, λοιπόν, θα αισθανθούμε τότε, όταν ενώπιον όλων των αγγέλων και όλων των ανθρώπων φανερωθούν οι αμαρτίες μας και σταθούν μπροστά στα μάτια μας; Διότι λέγει: «Θα σε ελέγξω και θα παρατάξω μπροστά στο πρόσωπό σου τις αμαρτίες σου». Εάν όμως, ενώ το γεγονός δεν είναι ακόμη παρόν, αλλά απλώς παρουσιάζεται υποθετικά και περιγράφεται με λόγια, καταστρεφόμαστε από τη συνείδησή μας, τι θα κάνουμε όταν αυτό έλθει, όταν όλη η οικουμένη θα είναι παρούσα, όταν άγγελοι και αρχάγγελοι, όταν αρχές και εξουσίες, όταν οι σάλπιγγες θα ηχούν συνεχώς και αλλεπάλληλα, και θα λαμβάνει χώρα η αρπαγή των δικαίων πάνω στις νεφέλες, και ο μεγάλος κλαυθμός όσων αμάρτησαν; Ποιος, άραγε, φόβος θα κυριεύσει τότε όσους θα απομείνουν πάνω στη γη; Διότι, λέγει, η μία αρπάζεται και η άλλη αφήνεται· και ο ένας παραλαμβάνεται και ο άλλος εγκαταλείπεται.

«Δύο γυναίκες θα αλέθουν στον μύλο· η μία παραλαμβάνεται και η άλλη αφήνεται.» Τότε, λέει, ενώ όλοι θα είναι αμέριμνοι και θα ασχολούνται με τις δικές τους εργασίες, ο μεν ένας παραλαμβάνεται, δηλαδή ο δίκαιος, για την προϋπάντηση του Κυρίου στον αέρα, ο δε άλλος, προφανώς ο αμαρτωλός, αφήνεται κάτω.