Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 24:42

Αλλά εκείνοι μεν, που βλασφημούν κατ' αυτόν τον τρόπο το Πνεύμα, ας περιμένουν ότι δεν πρόκειται ποτέ να λάβουν άφεση για αυτήν την ασέβεια, όπως ακριβώς είπε ο Κύριος. Εμείς όμως, οι φιλόχριστοι και χριστοφόροι, γνωρίζουμε ότι ο Λόγος, ως Λόγος που είναι, δεν το έλεγε από άγνοια όταν έλεγε «δεν γνωρίζω»· διότι γνωρίζει· αλλά θέλοντας να καταδείξει το ανθρώπινο στοιχείο, ότι δηλαδή ίδιον των ανθρώπων είναι το να αγνοούν, και ότι ενδύθηκε σάρκα που υπόκειται στην άγνοια, ευρισκόμενος μέσα στην οποία έλεγε σαρκικώς: «Δεν γνωρίζω». Τότε, λοιπόν, αφού είπε ότι «ούτε ο Υιός γνωρίζει», και αφού παρέθεσε ως παράδειγμα την άγνοια των ανθρώπων της εποχής του Νώε, αμέσως πρόσθεσε: «Γρηγορείτε λοιπόν, διότι ούτε και εσείς γνωρίζετε ποια ώρα έρχεται ο Κύριός σας»· και πάλι, «την ώρα που δεν το περιμένετε, έρχεται ο Υιός του ανθρώπου»· διότι για χάρη σας και εγώ, αφού έγινα σαν και εσάς, είπα το: «Ούτε ο Υιός». Θα έπρεπε, όμως, εάν αγνοούσε ως Θεός, να πει: «Γρηγορείτε λοιπόν, διότι δεν γνωρίζω»· και «την ώρα που δεν το περιμένω εγώ»· τώρα όμως, δεν είπε αυτό. Αντιθέτως, λέγοντας ότι «εσείς δεν γνωρίζετε», και «την ώρα που δεν το περιμένετε», έδειξε ότι ίδιον των ανθρώπων είναι το να αγνοούν. Για χάρη αυτών και ο Ίδιος, έχοντας σάρκα όμοια με τη δική τους και έχοντας γίνει άνθρωπος, έλεγε, «ούτε ο Υιός γνωρίζει»· διότι δεν γνωρίζει κατά τη σάρκα, αν και ως Λόγος γνωρίζει. Και το παράδειγμα του Νώε ελέγχει και πάλι την αναίδεια των χριστομάχων· διότι και εκεί δεν είπε: «Εγώ δεν γνώριζα», αλλά «αυτοί δεν γνώριζαν, μέχρι που ήλθε ο κατακλυσμός».

Επομένως, και τα δύο, δηλαδή τόσο το καθολικό τέλος όσο και το πέρας του καθενός, τα έκρυψε από εμάς ο Λόγος (διότι και μέσα στο καθολικό υπάρχει το τέλος του καθενός, αλλά και μέσα στο τέλος του καθενός συνοψίζεται το καθολικό), ώστε, εφόσον αυτό παραμένει άδηλο και πάντοτε προσδοκώμενο, να προοδεύουμε καθημερινά έχοντας την αίσθηση ότι καλούμαστε, επεκτεινόμενοι προς τα εμπρός και λησμονώντας τα όσα βρίσκονται πίσω μας. Διότι ποιος, αν γνώριζε την ημέρα του τέλους, δεν θα ανέβαλλε την προετοιμασία του κατά τον ενδιάμεσο χρόνο; Ενώ, όταν την αγνοεί, δεν ετοιμάζεται καθημερινά; Γι' αυτόν τον λόγο, προσθέτοντας στα παραπάνω, ο Σωτήρας είπε: «Γρηγορείτε, λοιπόν, διότι ούτε εσείς γνωρίζετε ποια ώρα έρχεται ο Κύριός σας»· και: «Την ώρα που δεν περιμένετε, έρχεται ο Υιός του ανθρώπου». Επομένως, το είπε αυτό για την ωφέλεια που προκύπτει από την άγνοια. Διότι λέγοντάς το αυτό, επιθυμεί να είμαστε διαρκώς έτοιμοι. Λέει, δηλαδή: «Εσείς δεν γνωρίζετε· εγώ όμως, ο Κύριος, γνωρίζω πότε έρχομαι, έστω κι αν οι Αρειανοί δεν με προσδοκούν ως Λόγο του Πατρός».

Αλλά εκείνοι μεν που κατ' αυτόν τον τρόπο βλασφημούν το Πνεύμα, ας αναμένουν ότι δεν πρόκειται ποτέ να λάβουν άφεση γι' αυτήν την ασέβεια, όπως έχει πει ο Κύριος. Εμείς όμως, οι φιλόχριστοι και χριστοφόροι, γνωρίζουμε ότι ο Λόγος, καθόσον είναι Λόγος, δεν έλεγε το «δεν γνωρίζω» επειδή είχε άγνοια (διότι γνωρίζει), αλλά για να φανερώσει την ανθρώπινη κατάσταση, ότι δηλαδή είναι ίδιον των ανθρώπων να αγνοούν, και ότι ο ίδιος ενδύθηκε σάρκα η οποία αγνοεί, εντός της οποίας ευρισκόμενος, έλεγε σαρκικά το «δεν γνωρίζω». Τότε, λοιπόν, αφού είπε: «ούτε ο Υιός γνωρίζει» και παρέθεσε την άγνοια των ανθρώπων της εποχής του Νώε, αμέσως πρόσθεσε: «Γρηγορείτε, λοιπόν, διότι ούτε και εσείς γνωρίζετε ποια ημέρα έρχεται ο Κύριός σας» και πάλι: «την ώρα που δεν περιμένετε, έρχεται ο Υιός του ανθρώπου». «Διότι για χάρη σας κι εγώ, αφού έγινα όμοιος με εσάς, είπα το ‘ούτε ο Υιός’». Θα έπρεπε, εξάλλου, αν αγνοούσε ως Θεός, να πει: «Γρηγορείτε, λοιπόν, διότι δεν γνωρίζω» και «την ώρα που δεν περιμένω». Τώρα όμως δεν είπε αυτό, αλλά λέγοντας «εσείς δεν γνωρίζετε» και «την ώρα που δεν περιμένετε», έδειξε ότι το να αγνοούν είναι ίδιον των ανθρώπων, για χάρη των οποίων και ο Ίδιος, έχοντας λάβει όμοια με αυτούς σάρκα και αφού έγινε άνθρωπος, έλεγε: «‘ούτε ο Υιός γνωρίζει’· διότι δεν γνωρίζω κατά τη σάρκα, μολονότι ως Λόγος γνωρίζω». Επίσης, και το παράδειγμα της εποχής του Νώε ελέγχει πάλι την αναίδεια των χριστομάχων· διότι και εκεί δεν είπε «εγώ δεν γνώριζα», αλλά «δεν γνώριζαν, έως ότου ήλθε ο κατακλυσμός».

Και τα δύο λοιπόν, και το καθολικό τέλος και το τέλος του καθενός, τα έκρυψε από εμάς ο Λόγος —διότι και μέσα στο καθολικό τέλος περιλαμβάνεται το τέλος του καθενός, και μέσα στο τέλος του καθενός συνάγεται το καθολικό— ώστε, εφόσον αυτό παραμένει άδηλο και το προσδοκούμε καθημερινά σαν να καλούμαστε διαρκώς, να προκόβουμε «επεκτεινόμενοι σε όσα βρίσκονται μπροστά μας, και λησμονώντας όσα βρίσκονται πίσω». Διότι ποιος, εάν γνώριζε την ημέρα του τέλους, δεν θα ανέβαλλε την ετοιμασία του κατά τον ενδιάμεσο χρόνο, ενώ, όταν την αγνοεί, δεν ετοιμάζεται καθημερινά; Γι' αυτόν τον λόγο άλλωστε ο Σωτήρας πρόσθεσε σε αυτά λέγοντας: «Γρηγορείτε λοιπόν, διότι ούτε εσείς γνωρίζετε ποια ημέρα έρχεται ο Κύριός σας» και: «Την ώρα που δεν το περιμένετε, έρχεται ο Υιός του ανθρώπου». Εξαιτίας του συμφέροντος, επομένως, που προκύπτει από την άγνοια, το είπε αυτό. Διότι και με το να λέει αυτό, επιθυμεί να είμαστε πάντοτε έτοιμοι. «Διότι εσείς», λέει, «δεν γνωρίζετε· εγώ όμως, ο Κύριος, γνωρίζω πότε έρχομαι, έστω και αν οι Αρειανοί δεν με προσδοκούν, εμένα που είμαι ο Λόγος του Πατρός».

Στον ΛΖ΄ Ψαλμό. Διδασκαλία περί εξομολογήσεως. Ψαλμός του Δαβίδ εις ανάμνησιν. Οι λόγοι της θεόπνευστης Γραφής θα σταθούν ενώπιον του βήματος του Χριστού. Διότι λέγει, θα σε ελέγξω και θα παρουσιάσω ενώπιόν σου τις αμαρτίες σου. Έτσι, λοιπόν, ας προσέξουμε με νήψη τα όσα λέγονται σύμφωνα με τη Γραφή, και ας σπεύσουμε να μεριμνήσουμε ώστε να κάνουμε πράξη τις εντολές του Κυρίου, διότι δεν γνωρίζουμε ποια ώρα ή ημέρα έρχεται ο Κύριός μας.

Όταν λοιπόν έλθει ο Χριστός με τη δόξα του Πατέρα του, όπως έχει γραφτεί, τότε το σκάφος των αγίων αποστόλων, δηλαδή η Εκκλησία, και όσοι επιβαίνουν σε αυτό, δηλαδή όσοι διά της πίστεως και της αγάπης προς τον Θεό έχουν υψωθεί πάνω από τα εγκόσμια, χωρίς καθυστέρηση και χωρίς κανέναν κόπο θα καταπλεύσουν στη γη προς την οποία κατευθύνονταν. Διότι αυτός ήταν ο σκοπός τους, να καταπλεύσουν δηλαδή σαν σε απάνεμο λιμάνι στη βασιλεία των ουρανών. Και επιβεβαιώνει ο Σωτήρας το νόημα όλων των προλεχθέντων, λέγοντας προς τους μαθητές του, άλλοτε μεν ότι «Λίγο ακόμη και δεν θα με βλέπετε πλέον, και πάλι λίγο και θα με δείτε», άλλοτε δε πάλι «Στον κόσμο θα έχετε θλίψη· αλλά να έχετε θάρρος, εγώ έχω νικήσει τον κόσμο». Κατεβαίνει, λοιπόν, τη νύχτα από το όρος ο Κύριος και επισκέπτεται τους μαθητές του που αγρυπνούν. Και τον βλέπουν να έρχεται, όχι χωρίς φόβο· διότι τρομάζουν, ώστε βέβαια να φανερωθεί σε εμάς μέσω αυτών κάτι αναγκαίο προς πνευματική κατανόηση. Διότι θα κατέβει από τον ουρανό σαν μέσα στη νύχτα, ενώ ο κόσμος θα κοιμάται κατά κάποιον τρόπο και θα ροχαλίζει μέσα σε πολλή αμαρτία. Γι' αυτό άλλωστε λέει κάπου και σε εμάς: «Γρηγορείτε λοιπόν, διότι δεν γνωρίζετε ποια ώρα έρχεται ο Κύριός σας». Εξίσου, δε, θα μας διδάξει για τα λεγόμενα και η παραβολή των παρθένων.

ΑΛΛΟ, διηγηματικά. Ο Λόγος δεν λέει το «δεν γνωρίζω» επειδή αγνοεί, καθόσον είναι Λόγος και σοφία του Πατρός, αλλά για να δείξει στον εαυτό Του και το ανθρώπινο στοιχείο, στο οποίο ταιριάζει κατεξοχήν η άγνοια· διότι αυτό είναι ίδιον της ανθρώπινης φύσης. Επειδή δηλαδή περιβλήθηκε τη δική μας σάρκα, για τον λόγο αυτόν εμφανιζόταν να έχει και τη δική μας άγνοια. Ότι βέβαια αποδίδει την άγνοια στην ανθρωπότητα και όχι στη δική Του φύση, μπορεί να το κατανοήσει κανείς από το εξής: Φέρνοντας δηλαδή ως παράδειγμα την ιστορία των ανθρώπων που έζησαν στα χρόνια του Νώε, και λέγοντας: «Έτρωγαν, έπιναν, νυμφεύονταν, παντρεύονταν, έως ότου ήλθε ο κατακλυσμός και τους παρέσυρε όλους», πρόσθεσε αμέσως: «Να αγρυπνείτε λοιπόν και εσείς, διότι δεν γνωρίζετε ποια ώρα έρχεται ο Κύριός σας»· και πάλι: «Την ώρα που δεν νομίζετε, ο Υιός του ανθρώπου έρχεται». Θα έπρεπε δε, αν ο Ίδιος ήταν αυτός που αγνοούσε, καθόσον είναι Λόγος, να πει μάλλον το εξής: Δεν γνωρίζω ποια ημέρα έρχομαι, και την ώρα που δεν νομίζω θα σταλώ. Επειδή όμως απέδωσε το να μην γνωρίζουν τον καιρό ή την ημέρα της παρουσίας Του στους ακροατές, είναι φανερό ότι ο Ίδιος γνώριζε ως Λόγος. Λέγοντας δε ότι αγνοεί, το κάνει καθόσον ενδύθηκε την ομοίωση με εκείνους που εκ φύσεως αγνοούν, δηλαδή με τους ανθρώπους.

Δεύτερο σημείο: πρόκειται να ακούσετε για πολέμους και φήμες πολέμων. Γίνεται λοιπόν τώρα πόλεμος των Περσών εναντίον των Ρωμαίων για τη Μεσοποταμία ή όχι; Εγείρεται έθνος εναντίον έθνους και βασίλειο εναντίον βασιλείου ή όχι; Και θα υπάρξουν λιμοί και λοιμοί και σεισμοί σε διάφορους τόπους. Αυτά ήδη έχουν συμβεί. Και πάλι: τρομακτικά σημεία από τον ουρανό και μεγάλες κακοκαιρίες. Γρηγορείτε λοιπόν, λέει, διότι δεν γνωρίζετε ποια ημέρα έρχεται ο Κύριός μας.

Αγρυπνείτε, λοιπόν, διότι την ώρα που δεν περιμένετε έρχεται ο Υιός του ανθρώπου· και αγωνίζεσθε να εισέλθετε διά της στενής πύλης που οδηγεί στη ζωή.

Για αυτήν την ημέρα έλεγε ο θεοπάτωρ Δαβίδ: Ο Θεός θα έλθει φανερά, ο Θεός μας, και δεν θα σιωπήσει· φωτιά θα καίει ενώπιόν του, και γύρω του θα υπάρχει σφοδρή θύελλα. Για αυτήν την ημέρα διαλαλεί και ο απόστολος Παύλος: Την ημέρα κατά την οποία ο Θεός θα κρίνει τα κρυφά των ανθρώπων σύμφωνα με το ευαγγέλιό μου. Και πάλι λέει: Προσέχετε πώς πορεύεστε· είναι φοβερό να πέσει κανείς στα χέρια του ζώντος Θεού. Φωνάζει επίσης και ο μακάριος Πέτρος, ο κορυφαίος των Αποστόλων, για την ημέρα εκείνη, λέγοντας: Η ημέρα του Κυρίου έρχεται σαν κλέφτης μέσα στη νύχτα, εξαιτίας της οποίας οι ουρανοί παραδομένοι στις φλόγες θα διαλυθούν, και τα στοιχεία της φύσεως φλεγόμενα θα λιώσουν. Και τι να πω για τους Προφήτες και τους Αποστόλους; Ο ίδιος ο Δεσπότης και Κύριός μας προειδοποίησε για την ημέρα εκείνη, λέγοντας: Προσέχετε να μην βαρύνουν οι καρδιές σας από την κραιπάλη, τη μέθη και τις βιοτικές μέριμνες, και έρθει ξαφνικά πάνω σας η ημέρα εκείνη· διότι σαν παγίδα θα έρθει σε όλους όσοι κατοικούν στο πρόσωπο όλης της γης. Γρηγορείτε, λοιπόν, διότι την ώρα που δεν το περιμένετε θα έλθει ο Υιός του ανθρώπου· και αγωνιστείτε να εισέλθετε από τη στενή πύλη που οδηγεί στη ζωή.

Και αλλού δε ο ίδιος λέει: «Να αγρυπνείτε, διότι δεν γνωρίζετε σε ποια νυχτερινή σκοπιά έρχεται ο Κύριός σας»· και πάλι: «Εκείνο δε να γνωρίζετε, ότι, εάν γνώριζε ο οικοδεσπότης σε ποια νυχτερινή σκοπιά έρχεται ο κλέφτης...». Ο δε θεοφιλής και αφιερωμένος στον Θεό, ενθυμούμενος τον Θεό πάνω στην κλίνη του, την οποία διαφυλάσσει άσπιλη, αγνή και αμίαντη, σηκωνόταν σε κάθε σκοπιά της νύχτας, προσηλωνόταν στις προσευχές και ασκούνταν στα θεία διδάγματα. Διδάσκοντας, λοιπόν, αυτό, σύμφωνα με τον Σύμμαχο έλεγε: «Ενθυμούμενός σε πάνω στην κλίνη μου, σε κάθε σκοπιά της νύχτας μελετούσα». Διότι εσένα τον ίδιο τον Θεό μελετούσα αντί για κάθε βιβλίο και γραφή, έχοντας τον νου στραμμένο ψηλά προς εσένα, στοχαζόμενος και αναλογιζόμενος πόσων ευεργεσιών αξιώθηκα από εσένα, και πώς στάθηκες πάντοτε βοηθός μου και με διέσωσες από μύριους πειρασμούς, και πώς με ανέσυρες με τις πτέρυγές σου, δηλαδή με τις δυνάμεις της πρόνοιάς σου. Αναπολώντας τα αυτά στη μνήμη μου, γέμιζα από χαρά και εξυμνούσα εσένα τον Θεό, σύμφωνα με τον Σύμμαχο που λέει: «και σκεπόμενος κάτω από τις πτέρυγές σου σε εξυμνούσα».

Έτσι, λοιπόν, και η φαινομενική ευημερία των ασεβών στον παρόντα βίο, καθώς και ο πλούτος και η υπερηφάνεια, θα έχουν παρόμοιο τέλος με εκείνους που βλέπουν όνειρα και ονειρεύονται, και έπειτα ξυπνούν και δεν κρατούν στα χέρια τους τίποτα απολύτως από όσα νόμιζαν ότι έβλεπαν και κατείχαν. Σύμφωνα δε με τον Σύμμαχο, αντί του «Πλὴν διὰ τὰς δολιότητας ἔθου αὐτοῖς» [όμως εξαιτίας των δολιοτήτων τους έθεσες], το διατύπωσε με τον εξής τρόπο: «Πράγματι, σε ολισθηρό μέρος τους έθεσες, τους κατέρριψες στον αφανισμό· ξαφνικά εξέλιπαν, αναλώθηκαν σαν να μην υπήρξαν ποτέ, όπως το όνειρο για αυτόν που ξυπνά». Αναφορικά δε με το «εξαίφνης» και το «εξάπινα» (ξαφνικά και αιφνίδια), θα παραθέσεις τη σωτήρια φωνή που λέει: «Γρηγορείτε, διότι δεν γνωρίζετε ποια ημέρα και ώρα έρχεται ο Κύριός σας»· και πάλι: «Θα έρθει ο κύριός του σε ημέρα που δεν τον περιμένει, και σε ώρα που δεν γνωρίζει».

Μετά τα όσα ελέχθησαν, αποδεικνύει και το εξής, ότι δηλαδή και τα προηγούμενα ο ίδιος τα έχει κάνει. Έπειτα παραθέτει πάλι άλλο σημείο, με όλα δε αυτά καθιστά ολοφάνερο ότι δεν αγνοεί την ημέρα εκείνη. Ποιο είναι λοιπόν το σημείο; «Τότε δύο θα βρίσκονται στον αγρό· ο ένας παραλαμβάνεται και ο άλλος αφήνεται. Δύο γυναίκες θα αλέθουν στον μύλο· η μία παραλαμβάνεται και η άλλη αφήνεται. Γρηγορείτε λοιπόν, διότι δεν γνωρίζετε ποια ώρα έρχεται ο Κύριός σας». Όλα δε αυτά αποτελούν και αποδείξεις της δικής του γνώσης, αλλά και σκοπό έχουν να τους αποτρέψουν από την ερώτηση. Διότι γι' αυτό ανέφερε και τις ημέρες του Νώε· γι' αυτό είπε και ότι δύο θα βρίσκονται στο κρεβάτι, φανερώνοντας με αυτό ότι τόσο απροσδόκητα θα έλθει, ενώ εκείνοι θα είναι εντελώς αμέριμνοι· το ίδιο ισχύει και με το «δύο γυναίκες θα αλέθουν», το οποίο και αυτό αφορά ανθρώπους που δεν ανησυχούν. Επιπλέον, φανερώνει ότι και δούλοι και κύριοι παραλαμβάνονται και αφήνονται, και όσοι ζουν με ανέσεις και όσοι μοχθούν, και από τούτο το αξίωμα και από εκείνο· όπως ακριβώς λέει στην Παλαιά Διαθήκη: «Από αυτόν που κάθεται στον θρόνο μέχρι την αιχμάλωτη που βρίσκεται στον μύλο». Επειδή δηλαδή είχε πει ότι οι πλούσιοι σώζονται δύσκολα, αποδεικνύει ότι ούτε αυτοί χάνονται πάντοτε, ούτε όλοι ανεξαιρέτως οι φτωχοί σώζονται, αλλά και από τους μεν και από τους δε, άλλοι σώζονται και άλλοι χάνονται. Μου φαίνεται δε ότι υποδηλώνει πως η Παρουσία του θα γίνει μέσα στη νύχτα. Διότι αυτό αναφέρει και ο Λουκάς.

Βλέπεις πώς τα γνωρίζει όλα με ακρίβεια; Έπειτα πάλι, για να μην τον ρωτήσουν, πρόσθεσε: «Γρηγορείτε λοιπόν, διότι δεν γνωρίζετε ποια ώρα έρχεται ο Κύριός σας». Δεν είπε: «Δεν γνωρίζω», αλλά: «Δεν γνωρίζετε». Διότι, όταν τους οδηγήσει σχεδόν στην ίδια την ώρα και τους σταματήσει εκεί, πάλι τους αποτρέπει από την ερώτηση, επειδή επιθυμεί να βρίσκονται συνεχώς σε πνευματική εγρήγορση. Γι' αυτό λέει, «Γρηγορείτε», δείχνοντας ότι για τον λόγο αυτό δεν τους το αποκάλυψε. «Να γνωρίζετε δε εκείνο, ότι, αν ήξερε ο οικοδεσπότης σε ποια φυλακή της νύχτας έρχεται ο κλέφτης, θα αγρυπνούσε και δεν θα άφηνε να διαρρήξουν το σπίτι του. Γι' αυτό και εσείς να είστε έτοιμοι, διότι την ώρα που δεν το περιμένετε, έρχεται ο Υιός του ανθρώπου».

Επειδή εναπέθεσα όλη μου την προαίρεση στις εντολές σου, για τον λόγο αυτό πορεύτηκα την οδό των μαρτυρίων σου. Το εβραϊκό κείμενο αναφέρει «Τις οδούς μου»· με τον ίδιο τρόπο μετέφρασαν και οι άλλοι ερμηνευτές, καθώς και οι Εβδομήκοντα στο Εξαπλό. Λέει δε, ότι αναλογιζόμενος τις οδούς μου, κατηύθυνα τα πόδια μου προς τα μαρτύριά σου, και δεν τα άφηνα να εκτραπούν από την οδό που φέρνει σε εσένα. Προετοιμάστηκα και δεν ταράχθηκα, για να τηρήσω τις εντολές σου. Διότι, έχοντας καταστήσει τον εαυτό μου έτοιμο απέναντι στις επιθέσεις των δεινών, δεν δοκίμασα ζάλη από την αιφνίδια προσβολή. Τέτοιος ήταν ο μακάριος Δανιήλ, ο οποίος χαλιναγώγησε τα στόματα των λεόντων· τέτοιοι ήταν οι τρεις παίδες, για τους οποίους η κάμινος έγινε κατοικία δροσιάς· τέτοιοι ήταν οι θαυμάσιοι Μακκαβαίοι· τέτοιοι ήταν οι άγιοι απόστολοι, οι προφήτες και οι μάρτυρες. Έτσι όλοι τους νίκησαν τις επιθέσεις των ασεβών. Διότι προετοίμαζαν τους εαυτούς τους πριν από τους κινδύνους, πεθαίνοντας καθημερινά για την αγάπη του Θεού, θεωρώντας τα πάντα δευτερεύοντα και ως ένα τίποτα. Αυτό άλλωστε παραγγέλλει ο Κύριος στα άγια Ευαγγέλια, λέγοντας: Γρηγορείτε, διότι δεν γνωρίζετε ποια ώρα έρχεται ο κλέφτης. Σχοινιά αμαρτωλών με περιέπλεξαν, και δεν λησμόνησα τον νόμο σου.

Ας αναζητήσουμε λοιπόν με επιμέλεια, εξαιτίας αυτών, όσα από τις υποσχέσεις μας παραβλέψαμε και μας διέφυγαν, και ας τα εφαρμόσουμε με προθυμία· ας μη φανούμε ψεύτες ως προς την ομολογία μας, ούτε να αναβάλλουμε από μέρα σε μέρα· διότι δεν γνωρίζεις τι θα φέρει η αυριανή ημέρα. Και, «γρηγορείτε», λέγει, «διότι δεν γνωρίζετε ποια ώρα έρχεται ο Κύριός μας». Και, «εάν πει ο κακός δούλος στην καρδιά του, καθυστερεί να έλθει ο κύριός μου, και αρχίσει να χτυπά τους συνδούλους του, και να τρώει και να πίνει μαζί με τους μέθυσους, θα έλθει ο κύριος του δούλου εκείνου σε ημέρα που δεν τον περιμένει και σε ώρα που δεν γνωρίζει και θα τον διχοτομήσει και θα ορίσει τη μερίδα του μαζί με τους υποκριτές· εκεί θα είναι ο κλαυθμός και ο τριγμός των οδόντων».

Αλλά και αν κάποιοι είναι δούλοι και αλέθουν, και σε αυτούς κάποιοι παραλαμβάνονται, όσοι είναι άξιοι, ενώ άλλοι αφήνονται, όσοι είναι ανάξιοι. Ώστε μαθαίνουμε και από αυτό, ότι και οι δούλοι και οι γυναίκες δεν εμποδίζονται προς την αρετή. «Γρηγορείτε λοιπόν, διότι δεν γνωρίζετε ποια ώρα έρχεται ο Κύριός σας. Εκείνο δε να γνωρίζετε, ότι αν ο οικοδεσπότης ήξερε σε ποια φυλακή της νύχτας έρχεται ο κλέφτης, θα αγρυπνούσε και δεν θα άφηνε να διαρρήξουν το σπίτι του. Γι' αυτό και εσείς να είστε έτοιμοι, διότι την ώρα που δεν το περιμένετε, έρχεται ο Υιός του ανθρώπου.» Προστάζει να αγρυπνούμε και να ετοιμαζόμαστε, δηλαδή να έχουμε τα έργα της αρετής θησαυρισμένα, ώστε όταν έλθει ο Κύριος και ζητήσει κάτι από όσα θέλει, να έχουμε να δώσουμε. Πρόσεξε δε πώς δεν είπε: Δεν γνωρίζω ποια ώρα έρχεται ο κλέφτης, αλλά: Δεν γνωρίζετε. Κλέφτη δε ονομάζει τη συντέλεια, και τον θάνατο του καθενός· υπονοεί δε από αυτό, ότι η παρουσία του θα γίνει και μέσα στη νύχτα. Όπως λοιπόν ο κλέφτης έρχεται αφανώς, έτσι και η δική μου παρουσία, ώστε να μην αμελείτε, αλλά να είστε νηφάλιοι. Διότι, αν γνωρίζαμε πότε θα έλθει το τέλος μας, μόνο εκείνη την ημέρα θα φροντίζαμε να είμαστε ευάρεστοι στον Θεό· τώρα όμως, επειδή το αγνοούμε, αγρυπνούμε πάντοτε για τα έργα της αρετής. «Ποιος άραγε είναι ο πιστός και φρόνιμος δούλος, τον οποίο κατέστησε ο κύριός του υπεύθυνο για την υπηρεσία του, ώστε να τους δίνει την τροφή στον κατάλληλο καιρό;