Πατερικὲς ἀναφορὲς ἀνὰ βιβλικὸ ἐδάφιο
7 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας
᾿Εκεῖνο δὲ γινώσκετε ὅτι εἰ ᾔδει ὁ οἰκοδεσπότης ποίᾳ φυλακῇ ὁ κλέπτης ἔρχεται, ἐγρηγόρησεν ἂν καὶ οὐκ ἂν εἴασε διορυγῆναι τὴν οἰκίαν αὐτοῦ.Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου
1–7 από 7
Γρηγορεῖτε οὖν, ὅτι ᾗ ὥρᾳ οὐ δοκεῖτε ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἔρχεται· καὶ ἀγωνίζεσθε εἰσελθεῖν διὰ τῆς στενῆς πύλης τῆς ἀπαγούσης εἰς τὴν ζωήν.
Αγρυπνείτε, λοιπόν, διότι την ώρα που δεν περιμένετε έρχεται ο Υιός του ανθρώπου· και αγωνίζεσθε να εισέλθετε διά της στενής πύλης που οδηγεί στη ζωή.
Λεπτομέρειες
Περὶ ταύτης τῆς ἡμέρας ὁ θεοπάτωρ Δαυῒδ ἔλεγεν· ὁ Θεὸς ἐμφανῶς ἥξει, ὁ Θεὸς ἡμῶν, καὶ οὐ παρασιωπήσεται· πῦρ ἐνώπιον αὐτοῦ καυθήσεται, καὶ κύκλῳ αὐτοῦ καταιγὶς σφόδρα. Περὶ ταύτης τῆς ἡμέρας βοᾷ καὶ Παῦλος ὁ ἀπόστολος· ἐν ἡμέρᾳ, ᾗ κρινεῖ ὁ Θεὸς τὰ κρυπτὰ τῶν ἀνθρώπων κατὰ τὸ εὐαγγέλιόν μου. Καὶ πάλιν λέγει· βλέπετε πῶς περιπατεῖτε· φοβερὸν τὸ ἐμπεσεῖν εἰς χεῖρας Θεοῦ ζῶντος. Βοᾷ δὲ καὶ ὁ μακάριος Πέτρος, ὁ κορυφαῖος τῶν Ἀποστόλων, περὶ τῆς ἡμέρας ἐκείνης, λέγων· ἡ ἡμέρα Κυρίου, ὡς κλέπτης ἐν νυκτί, οὕτως ἔρχεται, δι᾽ ἣν οὐρανοὶ πυρούμενοι λυθήσονται, καὶ στοιχεῖα καυσούμενα τήκεται. Καὶ τί λέγω περὶ Προφητῶν καὶ Ἀποστόλων; Αὐτὸς ὁ Δεσπότης ἡμῶν καὶ Κύριος περὶ τῆς ἡμέρας ἐκείνης προεμαρτύρατο, λέγων· βλέπετε μὴ βαρυνθῶσιν αἱ καρδίαι ὑμῶν ἐν κραιπάλῃ καὶ μέθῃ καὶ μερίμναις βιωτικαῖς, καὶ αἰφνίδιος ἐπιστῇ ἐφ᾽ ὑμᾶς ἡ ἡμέρα ἐκείνη· ὡς παγὶς γὰρ ἐπελεύσεται ἐπὶ τοὺς κατοικοῦντας ἐπὶ προσώπου πάσης τῆς γῆς. Γρηγορεῖτε οὖν, ὅτι ᾗ ὥρᾳ οὐ δοκεῖτε ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἔρχεται· καὶ ἀγωνίσασθε εἰσελθεῖν διὰ τῆς στενῆς πύλης τῆς ἀπαγούσης εἰς τὴν ζωήν.
Για αυτήν την ημέρα έλεγε ο θεοπάτωρ Δαβίδ: Ο Θεός θα έλθει φανερά, ο Θεός μας, και δεν θα σιωπήσει· φωτιά θα καίει ενώπιόν του, και γύρω του θα υπάρχει σφοδρή θύελλα. Για αυτήν την ημέρα διαλαλεί και ο απόστολος Παύλος: Την ημέρα κατά την οποία ο Θεός θα κρίνει τα κρυφά των ανθρώπων σύμφωνα με το ευαγγέλιό μου. Και πάλι λέει: Προσέχετε πώς πορεύεστε· είναι φοβερό να πέσει κανείς στα χέρια του ζώντος Θεού. Φωνάζει επίσης και ο μακάριος Πέτρος, ο κορυφαίος των Αποστόλων, για την ημέρα εκείνη, λέγοντας: Η ημέρα του Κυρίου έρχεται σαν κλέφτης μέσα στη νύχτα, εξαιτίας της οποίας οι ουρανοί παραδομένοι στις φλόγες θα διαλυθούν, και τα στοιχεία της φύσεως φλεγόμενα θα λιώσουν. Και τι να πω για τους Προφήτες και τους Αποστόλους; Ο ίδιος ο Δεσπότης και Κύριός μας προειδοποίησε για την ημέρα εκείνη, λέγοντας: Προσέχετε να μην βαρύνουν οι καρδιές σας από την κραιπάλη, τη μέθη και τις βιοτικές μέριμνες, και έρθει ξαφνικά πάνω σας η ημέρα εκείνη· διότι σαν παγίδα θα έρθει σε όλους όσοι κατοικούν στο πρόσωπο όλης της γης. Γρηγορείτε, λοιπόν, διότι την ώρα που δεν το περιμένετε θα έλθει ο Υιός του ανθρώπου· και αγωνιστείτε να εισέλθετε από τη στενή πύλη που οδηγεί στη ζωή.
Λεπτομέρειες
Καὶ ἀλλαχοῦ δὲ αὐτός φησι· «Γρηγορεῖτε, ὅτι οὐκ οἴδατε ποίᾳ φυλακῇ ὁ Κύριος ὑμῶν ἔρχεται·» καὶ πάλιν· «Ἐκεῖνο δὲ γινώσκετε, ὅτι, εἰ ᾔδει ὁ οἰκοδεσπότης ποίᾳ φυλακῇ ὁ κλέπτης ἔρχεται.» Ὁ δέ γε θεοφιλὴς καὶ τῷ Θεῷ ἀνακείμενος, ἀναμιμνησκόμενος ἐπὶ τῆς ἑαυτοῦ στρωμνῆς τοῦ Θεοῦ, ἄσπιλόν τε αὐτὴν καὶ ἁγνὴν, καὶ ἀμίαντον φυλάττων, καθ᾽ ἑκάστην φυλακὴν τῆς νυκτὸς ἀνιστάμενος, εὐχαῖς προσεῖχε, καὶ τοῖς θείοις ἐνησκεῖτο μαθήμασιν· ὃ δὴ διδάσκων κατὰ τὸν Σύμμαχον ἔλεγεν· «Ἀναμιμνησκόμενός σου ἐπὶ τῆς στρωμνῆς μου, καθ᾽ ἑκάστην φυλακὴν ἐμελέτων.» Εἰς σὲ γὰρ αὐτὸν ἐμελέτων τὸν Θεὸν ἀντὶ πάσης βίβλου καὶ γραφῆς, ἄνω πρὸς σὲ τὸν νοῦν τεταμένος, μελετῶν τε καὶ ἀναμιμνησκόμενος ὅσων ἠξιώθην ὑπὸ σοῦ εὐεργεσιῶν, καὶ ὡς γέγονάς μου πάντοτε βοηθὸς, καὶ ἐκ μυρίων με πειρασμῶν διέσωσας, καὶ ὡς ἐκσπάσας με ταῖς σαυτοῦ πτέρυξι, δηλαδὴ ταῖς δυνάμεσι τῆς σαυτοῦ προνοίας· ἅτινα ἀναπεμπαζόμενος τῇ μνήμῃ, χαρᾶς ἐπληρούμην, ἢ ἀνηυφήμουν σε τὸν Θεὸν κατὰ τὸν Σύμμαχον φήσαντα, «καὶ σκεπόμενος ἐν ταῖς πτέρυξί σου ἀνηυφήμουν.»
Και αλλού δε ο ίδιος λέει: «Να αγρυπνείτε, διότι δεν γνωρίζετε σε ποια νυχτερινή σκοπιά έρχεται ο Κύριός σας»· και πάλι: «Εκείνο δε να γνωρίζετε, ότι, εάν γνώριζε ο οικοδεσπότης σε ποια νυχτερινή σκοπιά έρχεται ο κλέφτης...». Ο δε θεοφιλής και αφιερωμένος στον Θεό, ενθυμούμενος τον Θεό πάνω στην κλίνη του, την οποία διαφυλάσσει άσπιλη, αγνή και αμίαντη, σηκωνόταν σε κάθε σκοπιά της νύχτας, προσηλωνόταν στις προσευχές και ασκούνταν στα θεία διδάγματα. Διδάσκοντας, λοιπόν, αυτό, σύμφωνα με τον Σύμμαχο έλεγε: «Ενθυμούμενός σε πάνω στην κλίνη μου, σε κάθε σκοπιά της νύχτας μελετούσα». Διότι εσένα τον ίδιο τον Θεό μελετούσα αντί για κάθε βιβλίο και γραφή, έχοντας τον νου στραμμένο ψηλά προς εσένα, στοχαζόμενος και αναλογιζόμενος πόσων ευεργεσιών αξιώθηκα από εσένα, και πώς στάθηκες πάντοτε βοηθός μου και με διέσωσες από μύριους πειρασμούς, και πώς με ανέσυρες με τις πτέρυγές σου, δηλαδή με τις δυνάμεις της πρόνοιάς σου. Αναπολώντας τα αυτά στη μνήμη μου, γέμιζα από χαρά και εξυμνούσα εσένα τον Θεό, σύμφωνα με τον Σύμμαχο που λέει: «και σκεπόμενος κάτω από τις πτέρυγές σου σε εξυμνούσα».
Λεπτομέρειες
Ταῦτ᾽ οὖν ἦν τὰ χίλια ἔτη περὶ ὧν εἴρηται, Ὡς ἡ ἡμέρα ἡ ἐχθὲς, ἥτις διῆλθε. Διελθόντα γὰρ ταῦτα καὶ μηκέτι ὄντα ἀποκλαίονται οἱ διὰ τῆς προσευχῆς τὸν Θεὸν ἱλεούμενοι· ἀλλὰ καὶ ὡς φυλακὴν νυκτερινὴν ταῦτά φασι τὰ χίλια ἔτη παρεληλυθέναι. Λύχνος γὰρ ἦν ὁ Μωϋσέως νόμος ἐν νυκτὶ φαίνων αὐτοῖς· ἀλλὰ καὶ οἱ προφῆται, οἱ μετὰ Μωϋσέα, λύχνοι ἦσαν ἢ καὶ ἀστέρες ἐν νυκτὶ φαίνοντες, οὔπω τοῦ φωτὸς τοῦ ἡλιακοῦ, τουτέστι τοῦ σωτηρίου Λόγου, τὴν οἰκείαν ἡμέραν τε καὶ μεσημβρίαν πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν ἐπιλάμψαντος. Φυλακὴ δὲ νυκτερινὴ καιρὸς ὠνόμασται τῆς νυκτός· τοῦτο δὲ νοήσεις ἀπὸ τοῦ Εὐαγγελίου, ἐν ᾧ εἴρηται· Τετάρτῃ δὲ φυλακῇ τῆς νυκτὸς ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς περιπατῶν ἐπὶ τῆς θαλάσσης· καὶ πάλιν· Εἰ ᾔδει ὁ οἰκοδεσπότης ποίᾳ φυλακῇ ὁ κλέπτης ἔρχεται. Δηλοῦται τοίνυν τὰ χίλια ἔτη οὐχ ὡς ἡμέρα ἡ παρελθοῦσα, καὶ μηκέτ᾽ οὖσα μόνον, ἀλλὰ καὶ ὡς βραχύ τι μόριον νυκτὸς, ὡς μηδὲ ὅλην νύκτα νοῆσαι, ἀλλὰ μέρος τι ταύτης, ἐν ᾧ τὴν φυλακὴν τῆς σωματικῆς τοῦ νόμου λατρείας περιεῖπον.
Αυτά λοιπόν ήταν τα χίλια έτη για τα οποία έχει ειπωθεί: «Σαν τη χθεσινή ημέρα η οποία παρήλθε». Διότι αυτά, αφού παρήλθαν και δεν υπάρχουν πλέον, τα θρηνούν εκείνοι που εξευμενίζουν τον Θεό μέσω της προσευχής· αλλά λένε επίσης ότι αυτά τα χίλια έτη έχουν παρέλθει σαν νυκτερινή φυλακή. Διότι ο νόμος του Μωυσή ήταν λύχνος που έφεγγε σε αυτούς μέσα στη νύχτα· αλλά και οι προφήτες, οι οποίοι ήλθαν μετά τον Μωυσή, ήταν λύχνοι ή και αστέρες που έλαμπαν μέσα στη νύχτα, εφόσον δεν είχε ακόμη αναλάμψει σε όλα τα έθνη το ηλιακό φως, δηλαδή ο σωτήριος Λόγος, φέρνοντας τη δική του ημέρα και μεσημβρία. Ως νυκτερινή δε φυλακή έχει ονομαστεί ένα χρονικό διάστημα της νύχτας· και αυτό θα το κατανοήσεις από το Ευαγγέλιο, στο οποίο αναφέρεται: «Κατά την τέταρτη φυλακή της νύχτας ήλθε ο Ιησούς, περπατώντας πάνω στη θάλασσα»· και πάλι: «Αν γνώριζε ο οικοδεσπότης σε ποια φυλακή έρχεται ο κλέφτης». Δηλώνεται λοιπόν ότι τα χίλια έτη δεν νοούνται μόνο ως μια ημέρα που έχει παρέλθει και δεν υπάρχει πλέον, αλλά και ως ένα μικρό τμήμα της νύχτας, ώστε να μην θεωρούνται ούτε καν ως ολόκληρη νύχτα, αλλά ως κάποιο μέρος της, κατά το οποίο τηρούσαν τη φυλακή της σωματικής λατρείας του νόμου.
Λεπτομέρειες
Ὁρᾷς πῶς πάντα μετὰ ἀκριβείας οἶδεν; Εἶτα πάλιν, ἵνα μὴ ἐρωτήσωσιν, ἐπήγαγε· Γρηγορεῖτε οὖν, ὅτι οὐκ οἴδατε ποίᾳ ὥρᾳ ὁ Κύριος ὑμῶν ἔρχεται. Οὐκ εἶπεν, Οὐκ οἶδα, ἀλλ᾽, Οὐκ οἴδατε. Ὅταν γὰρ αὐτοὺς σχεδὸν εἰς αὐτὴν ἀγάγῃ τὴν ὥραν, καὶ στήσῃ, πάλιν αὐτοὺς ἀπάγει τῆς ἐρωτήσεως, βουλόμενος ἐναγωνίους εἶναι διηνεκῶς. Διὰ τοῦτο λέγει, Γρηγορεῖτε, δεικνὺς ὅτι διὰ τοῦτο οὐκ εἶπεν. Ἐκεῖνο δὲ γινώσκετε, ὅτι εἰ ᾔδει ὁ οἰκοδεσπότης ποίᾳ φυλακῇ ὁ κλέπτης ἔρχεται, ἐγρηγόρησεν ἂν, καὶ οὐκ ἂν εἴασε διορυγῆναι τὴν οἰκίαν αὐτοῦ. Διὰ τοῦτο καὶ ὑμεῖς γίνεσθε ἕτοιμοι, ὅτι ᾗ ὥρᾳ οὐ δοκεῖτε, ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἔρχεται.
Βλέπεις πώς τα γνωρίζει όλα με ακρίβεια; Έπειτα πάλι, για να μην τον ρωτήσουν, πρόσθεσε: «Γρηγορείτε λοιπόν, διότι δεν γνωρίζετε ποια ώρα έρχεται ο Κύριός σας». Δεν είπε: «Δεν γνωρίζω», αλλά: «Δεν γνωρίζετε». Διότι, όταν τους οδηγήσει σχεδόν στην ίδια την ώρα και τους σταματήσει εκεί, πάλι τους αποτρέπει από την ερώτηση, επειδή επιθυμεί να βρίσκονται συνεχώς σε πνευματική εγρήγορση. Γι' αυτό λέει, «Γρηγορείτε», δείχνοντας ότι για τον λόγο αυτό δεν τους το αποκάλυψε. «Να γνωρίζετε δε εκείνο, ότι, αν ήξερε ο οικοδεσπότης σε ποια φυλακή της νύχτας έρχεται ο κλέφτης, θα αγρυπνούσε και δεν θα άφηνε να διαρρήξουν το σπίτι του. Γι' αυτό και εσείς να είστε έτοιμοι, διότι την ώρα που δεν το περιμένετε, έρχεται ο Υιός του ανθρώπου».
Λεπτομέρειες
Ἐπειδὴ πᾶσάν μου τὴν προαίρεσιν εἰς τὰς σὰς ἐντολὰς ἀνέθηκα, τούτου χάριν τὴν τῶν μαρτυρίων σου ἐπορεύθην ὁδόν. Ὁ δὲ Ἑβραῖος, Τὰς ὁδούς μου, ἔχει· ὡσαύτως δὲ καὶ οἱ ἄλλοι ἡρμήνευσαν ἑρμηνευταὶ καὶ οἱ ἑβδομήκοντα ἐν τῷ ἑξαπλῷ. Λέγει δὲ, ὅτι λογιστεύων μου τὰς ὁδοὺς, πρὸς τὰ μαρτύριά σου τοὺς ἐμοὺς πόδας κατεύθυνον, καὶ οὐκ εἴων ἐκτρέπεσθαι τῆς πρὸς σὲ φερούσης ὁδοῦ. Ἡτοιμάσθην, καὶ οὐκ ἐταράχθην, τοῦ φυλάξασθαι τὰς ἐντολάς σου. Εὐτρεπῆ γὰρ ἐμαυτὸν πρὸς τὰς τῶν δεινῶν ἐμβολὰς καταστήσας, ἐκ τῆς ἀθρόας προσβολῆς οὐχ ὑπέμεινα ζάλην. Τοιοῦτος ἦν ὁ μακάριος Δανιὴλ ὁ στόματα λεόντων χαλινώσας· τοιοῦτοι ἦσαν οἱ τρεῖς παῖδες, οἷς ἡ κάμινος δίαιτα δρόσου γέγονεν· οὕτως οἱ θαυμάσιοι Μακκαβαῖοι· τοιοῦτοι ἦσαν οἱ ἅγιοι ἀπόστολοι, προφῆται, καὶ μάρτυρες. Οὕτως ἅπαντες τὰς τῶν δυσσεβῶν ἐνίκησαν προσβολάς. Πρὸ γὰρ τῶν κινδύνων ἡτοίμαζον ἑαυτοὺς, διὰ τὴν τοῦ Θεοῦ ἀγάπην καθ᾽ ἡμέραν ἀποθνήσκοντες, πάντα ἐν δευτέρῳ ἔχοντες καὶ εἰς οὐδέν. Τοῦτο γὰρ ὁ Κύριος ἐν τοῖς ἁγίοις εὐαγγελίοις παρεγγυᾷ, Γρηγορεῖτε, λέγων, ὅτι οὐκ οἴδατε ποίᾳ ὥρᾳ ὁ κλέπτης ἔρχεται. Σχοινία ἁμαρτωλῶν περιεπλάκησάν μοι, καὶ τοῦ νόμου σου οὐκ ἐπελαθόμην.
Επειδή εναπέθεσα όλη μου την προαίρεση στις εντολές σου, για τον λόγο αυτό πορεύτηκα την οδό των μαρτυρίων σου. Το εβραϊκό κείμενο αναφέρει «Τις οδούς μου»· με τον ίδιο τρόπο μετέφρασαν και οι άλλοι ερμηνευτές, καθώς και οι Εβδομήκοντα στο Εξαπλό. Λέει δε, ότι αναλογιζόμενος τις οδούς μου, κατηύθυνα τα πόδια μου προς τα μαρτύριά σου, και δεν τα άφηνα να εκτραπούν από την οδό που φέρνει σε εσένα. Προετοιμάστηκα και δεν ταράχθηκα, για να τηρήσω τις εντολές σου. Διότι, έχοντας καταστήσει τον εαυτό μου έτοιμο απέναντι στις επιθέσεις των δεινών, δεν δοκίμασα ζάλη από την αιφνίδια προσβολή. Τέτοιος ήταν ο μακάριος Δανιήλ, ο οποίος χαλιναγώγησε τα στόματα των λεόντων· τέτοιοι ήταν οι τρεις παίδες, για τους οποίους η κάμινος έγινε κατοικία δροσιάς· τέτοιοι ήταν οι θαυμάσιοι Μακκαβαίοι· τέτοιοι ήταν οι άγιοι απόστολοι, οι προφήτες και οι μάρτυρες. Έτσι όλοι τους νίκησαν τις επιθέσεις των ασεβών. Διότι προετοίμαζαν τους εαυτούς τους πριν από τους κινδύνους, πεθαίνοντας καθημερινά για την αγάπη του Θεού, θεωρώντας τα πάντα δευτερεύοντα και ως ένα τίποτα. Αυτό άλλωστε παραγγέλλει ο Κύριος στα άγια Ευαγγέλια, λέγοντας: Γρηγορείτε, διότι δεν γνωρίζετε ποια ώρα έρχεται ο κλέφτης. Σχοινιά αμαρτωλών με περιέπλεξαν, και δεν λησμόνησα τον νόμο σου.
Λεπτομέρειες
Ἀλλὰ κἂν δοῦλοί τινες ὦσι καὶ ἀλήθωσι, καὶ ἐν τούτοις οἱ μὲν παραλαμβάνονται, ὅσοι ἄξιοι· οἱ δὲ ἀφίενται, ὅσοι ἀνάξιοι· ὥστε μανθάνομεν καὶ ἐντεῦθεν, ὅτι καὶ δοῦλοι καὶ θήλειαι οὐκ ἐμποδίζονται πρὸς ἀρετήν. «Γρηγορεῖτε οὖν, ὅτι οὐκ οἴδατε ποίᾳ ὥρᾳ ὁ Κύριος ὑμῶν ἔρχεται. Ἐκεῖνο δὲ γινώσκετε, ὅτι εἰ ᾔδει ὁ οἰκοδεσπότης ποίᾳ φυλακῇ ὁ κλέπτης ἔρχεται, ἐγρηγόρησεν ἄν, καὶ οὐκ ἂν εἴασε διορυγῆναι τὴν οἰκίαν αὐτοῦ. Διὰ τοῦτο καὶ ὑμεῖς γίνεσθε ἕτοιμοι, ὅτι ᾗ ὥρᾳ οὐ δοκεῖτε, ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἔρχεται.» Ἀγρυπνεῖν ἐπιτάττει καὶ ἑτοιμάζεσθαι, ἤτοι ἔχειν τὰ τῆς ἀρετῆς ἔργα προτεθησαυρισμένα, ἵνα ἐπειδὰν ἔλθῃ ὁ Κύριος, ἀπαιτῶν τι ὧν θέλει, ἔχωμεν διδόναι. Ὅρα δὲ πῶς οὐκ εἶπεν, ὅτι Οὐκ οἶδα ποίᾳ ὥρᾳ ὁ κλέπτης ἔρχεται, ἀλλ’, Οὐκ οἴδατε· κλέπτην δὲ τὴν συντέλειαν ὀνομάζει, καὶ τὸν ἑκάστου θάνατον· αἰνίττεται δὲ ἐντεῦθεν, ὅτι καὶ νυκτὸς ἔσται ἡ παρουσία αὐτοῦ. Ὥσπερ οὖν ὁ κλέπτης ἀφανῶς ἔρχεται, οὕτω καὶ ἡ ἐμὴ παρουσία, ὥστε μὴ ῥᾳθυμεῖτε, ἀλλὰ νήφετε. Εἰ γὰρ ᾔδειμεν τὴν τελευτὴν ἡμῶν πότε ἔσται, ἐκείνην ἂν μόνην τὴν ἡμέραν ἐσπουδάζομεν εὐαρεστεῖν τῷ Θεῷ· νῦν δὲ ἀγνοοῦντες, νήφομεν ἀεὶ πρὸς τὰ τῆς ἀρετῆς ἔργα. «Τίς ἄρα ἐστὶν ὁ πιστὸς δοῦλος καὶ φρόνιμος, ὃν κατέστησεν ὁ κύριος αὐτοῦ ἐπὶ τῆς θεραπείας αὐτοῦ, τοῦ διδόναι αὐτοῖς τὴν τροφὴν ἐν καιρῷ;
Αλλά και αν κάποιοι είναι δούλοι και αλέθουν, και σε αυτούς κάποιοι παραλαμβάνονται, όσοι είναι άξιοι, ενώ άλλοι αφήνονται, όσοι είναι ανάξιοι. Ώστε μαθαίνουμε και από αυτό, ότι και οι δούλοι και οι γυναίκες δεν εμποδίζονται προς την αρετή. «Γρηγορείτε λοιπόν, διότι δεν γνωρίζετε ποια ώρα έρχεται ο Κύριός σας. Εκείνο δε να γνωρίζετε, ότι αν ο οικοδεσπότης ήξερε σε ποια φυλακή της νύχτας έρχεται ο κλέφτης, θα αγρυπνούσε και δεν θα άφηνε να διαρρήξουν το σπίτι του. Γι' αυτό και εσείς να είστε έτοιμοι, διότι την ώρα που δεν το περιμένετε, έρχεται ο Υιός του ανθρώπου.» Προστάζει να αγρυπνούμε και να ετοιμαζόμαστε, δηλαδή να έχουμε τα έργα της αρετής θησαυρισμένα, ώστε όταν έλθει ο Κύριος και ζητήσει κάτι από όσα θέλει, να έχουμε να δώσουμε. Πρόσεξε δε πώς δεν είπε: Δεν γνωρίζω ποια ώρα έρχεται ο κλέφτης, αλλά: Δεν γνωρίζετε. Κλέφτη δε ονομάζει τη συντέλεια, και τον θάνατο του καθενός· υπονοεί δε από αυτό, ότι η παρουσία του θα γίνει και μέσα στη νύχτα. Όπως λοιπόν ο κλέφτης έρχεται αφανώς, έτσι και η δική μου παρουσία, ώστε να μην αμελείτε, αλλά να είστε νηφάλιοι. Διότι, αν γνωρίζαμε πότε θα έλθει το τέλος μας, μόνο εκείνη την ημέρα θα φροντίζαμε να είμαστε ευάρεστοι στον Θεό· τώρα όμως, επειδή το αγνοούμε, αγρυπνούμε πάντοτε για τα έργα της αρετής. «Ποιος άραγε είναι ο πιστός και φρόνιμος δούλος, τον οποίο κατέστησε ο κύριός του υπεύθυνο για την υπηρεσία του, ώστε να τους δίνει την τροφή στον κατάλληλο καιρό;
Λεπτομέρειες