Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 24:46

Κεφάλαιο ΚΔ'. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Ποιος άραγε είναι ο πιστός και συνετός δούλος, τον οποίο ο κύριος κατέστησε υπεύθυνο στην οικία του, για να τους δίνει την τροφή στον κατάλληλο καιρό; Μακάριος είναι ο δούλος εκείνος, τον οποίο ο κύριός του, όταν έλθει, θα τον βρει να πράττει έτσι. Αλήθεια σας λέω, ότι θα τον καταστήσει υπεύθυνο σε όλα τα υπάρχοντά του. Εάν όμως ο κακός εκείνος δούλος πει μέσα στην καρδιά του: Ο κύριός μου αργεί να έλθει, και αρχίσει να χτυπά τους συνδούλους του, και να τρώει και να πίνει μαζί με τους μέθυσους· θα έλθει ο κύριος του δούλου εκείνου σε ημέρα που δεν το περιμένει και σε ώρα που δεν γνωρίζει· και θα τον διχοτομήσει, και θα ορίσει το μερίδιό του μαζί με τους υποκριτές. Εκεί θα είναι ο κλαυθμός και ο τριγμός των οδόντων. ΙΩΑΝΝΗΣ. Εσείς με αποκαλείτε, ο Κύριος και ο Διδάσκαλος, και ορθά λέτε· διότι είμαι. Εάν λοιπόν εγώ, ο Κύριος και ο Διδάσκαλος, έπλυνα τα πόδια σας, οφείλετε και εσείς να πλένετε τα πόδια ο ένας του άλλου. ΛΟΥΚΑΣ.

Κατά το παράδειγμα δε του Αποστόλου, είναι δυνατόν, σαν μέσα από ένα ανθρώπινο υπόδειγμα, να μάθουμε τον απαράβατο κανόνα της θεοσεβείας που ισχύει καθολικά για όλους, όταν λέει: «Ακόμη και αν αγωνίζεται κανείς, δεν στεφανώνεται, εάν δεν αγωνιστεί νομίμως». Με μεγαλύτερο δε φόβο, μπορούμε να μνημονεύσουμε τον ίδιο τον Κύριό μας Ιησού Χριστό, ο οποίος έθεσε τον όρο λέγοντας: «Μακάριος είναι εκείνος ο δούλος, τον οποίο ο Κύριος, όταν έλθει, θα τον βρει να πράττει έτσι». Διότι, λέγοντας το «έτσι», έδειξε ότι αυτός που δεν πράττει κατ' αυτόν τον τρόπο έχει εκπέσει του μακαρισμού· πράγμα που μπορεί κανείς να το μάθει με ακρίβεια και να βεβαιωθεί πλήρως από τα πολλά που εξιστορούνται και αναφέρονται τόσο στην Παλαιά όσο και στην Καινή Διαθήκη.

Εμείς όμως λέμε μεν ότι επιθυμούμε τη βασιλεία των ουρανών, αλλά δεν φροντίζουμε για τα μέσα με τα οποία είναι δυνατόν να την επιτύχουμε. Αντίθετα, χωρίς να καταδεχόμαστε κανέναν κόπο για χάρη της εντολής του Κυρίου, υποθέτουμε μέσα στη ματαιότητα του νου μας ότι θα αξιωθούμε ίσων τιμών με εκείνους που αντιστάθηκαν στην αμαρτία μέχρι θανάτου. Ποιος άραγε, μένοντας καθισμένος στο σπίτι του ή κοιμώμενος τον καιρό της σποράς, γέμισε τον κόρφο του με δεμάτια όταν έφτασε ο θερισμός; Ποιος τρύγησε αμπέλι που δεν είχε φυτευτεί ούτε είχε καλλιεργηθεί με τον δικό του κόπο; Οι καρποί ανήκουν σε εκείνους των οποίων είναι και οι κόποι· οι τιμές και τα στεφάνια ανήκουν σε αυτούς που έχουν νικήσει. Ποιος ποτέ στεφανώνει εκείνον που ούτε καν αποδύθηκε σε αγώνα εναντίον του αντιπάλου; Εφόσον είναι αναγκαίο όχι μόνο να νικήσει κανείς, αλλά και να αγωνιστεί νομίμως, σύμφωνα με τον Απόστολο. Και αυτό σημαίνει το να μην παραμελεί ούτε στο ελάχιστο κάτι από τα διατεταγμένα, αλλά να πράττει το καθένα με τον τρόπο που μας έχει προσταχθεί. Διότι μακάριος είναι, λέει, ο δούλος εκείνος, τον οποίο ο Κύριος, όταν έλθει, θα τον βρει να πράττει, όχι όπως έτυχε, αλλά να πράττει έτσι· και, «Εάν προσφέρεις ορθά, αλλά δεν διαιρέσεις ορθά, αμάρτησες». Εμείς όμως, νομίζοντας ότι έχουμε τηρήσει ίσως μία από τις εντολές (διότι δεν θα έλεγα ότι πράγματι την έχουμε τηρήσει, αφού όλες συνδέονται μεταξύ τους σύμφωνα με τον υγιή σκοπό του λόγου, έτσι ώστε με την αθέτηση της μίας να συναναιρούνται κατ' ανάγκην και οι υπόλοιπες), δεν αναμένουμε την οργή για όσα έχουμε παραβλέψει, αλλά περιμένουμε τις τιμές για εκείνο που δήθεν έχουμε κατορθώσει.

Μτ 24, 45-47 «Πιστός» μεν στις διδασκαλίες, «φρόνιμος» δε στο έργο και επιεικέστατος διαχειριστής των ομοδούλων· διότι ένας τέτοιος θα καταστεί μέτοχος ολόκληρης της βασιλείας του δεσπότη· διότι αυτό δηλώνει το «θα τον καταστήσει υπεύθυνο σε όλα τα υπάρχοντά του». Δεν αναφέρει ποιος είναι αυτός, αλλά ομιλεί αόριστα, για να δείξει το σπάνιο και το πολύτιμο των ορθών διδασκάλων. Και ορθώς απαιτεί και τα δύο — διότι εάν απουσιάζει το ένα, το άλλο χωλαίνει.

«Αλήθεια σας λέω: μακάριος είναι ο δούλος εκείνος, τον οποίο ο Κύριός του, όταν έλθει, θα τον βρει να πράττει έτσι. Αλήθεια σας λέω, ότι θα τον καταστήσει υπεύθυνο σε όλα τα υπάρχοντά του.» Αυτό θα βρούμε να πράττουν οι διδάσκαλοι των Εκκλησιών, και προφανώς πριν από αυτούς οι άγιοι απόστολοι. Γράφει λοιπόν ο μακάριος Παύλος σε κάποιους: «Διότι επιθυμώ πολύ να σας δω, για να σας μεταδώσω κάποιο πνευματικό χάρισμα ώστε να στηριχθείτε.» Και οι ίδιοι αναφέρουν ότι έχουν λάβει παρηγοριά από τον Θεό, ο οποίος προφανώς τους αναπληρώνει με τα άνωθεν αγαθά και τους τρέφει πλουσιοπάροχα με τις χορηγίες του Πνεύματος. Επομένως, Ασήρ είναι ο Χριστός, ή όσοι πλούτισαν με τον Χριστό, των οποίων ο άρτος νοείται πλούσιος.

Μακάριος είναι εκείνος ο δούλος, τον οποίο, όταν έλθει ο κύριός του, θα τον βρει να πράττει έτσι. Αλήθεια σας λέγω, ότι θα τον καταστήσει υπεύθυνο σε όλα τα υπάρχοντά του. Εάν όμως πει ο οκνηρός δούλος στην καρδιά του, ότι ο κύριός μου καθυστερεί, και αρχίσει να χτυπά τους συνδούλους του, και να τρώει και να πίνει με τους μεθύσους, θα έλθει ο κύριος του δούλου εκείνου σε ημέρα που δεν τον περιμένει και σε ώρα που δεν γνωρίζει, και θα τον διχοτομήσει και θα ορίσει τη θέση του μαζί με τους υποκριτές. Εκεί θα είναι ο κλαυθμός και ο τριγμός των δοντιών. Ας τα αφήσουμε λοιπόν εμείς στον Κύριο και ας μην κρίνουμε τον σύνδουλό μας, τον οποίο έταξε ο κοινός Δεσπότης να διαχειρίζεται τις υποθέσεις. Διότι όλοι μας θα δώσουμε λόγο σε Αυτόν, και θα ανταποδώσει στον καθένα σύμφωνα με τις πράξεις του.

Μακάριοι οι επιμελείς. Μακάριοι όσοι πενθούν. Μακάριοι όσοι βρεθούν φίλοι του Χριστού την ώρα εκείνη. Μακάριοι όσοι γρηγορούν στην ελεημοσύνη. Μακάριοι όσοι αγρυπνούν στις προσευχές. Μακάριοι όσοι εργάζονται καθημερινά για τη σωτηρία των ψυχών τους. Μακάριοι όσοι κρούουν τη θύρα του Χριστού με μακροθυμία. Μακάριος ο άνθρωπος που διασκορπίζει το φορτίο των αμαρτιών του, όσο είναι καιρός. Μακάριος αυτός που αγοράζει λάδι προτού τελειώσει η πανήγυρη. Μακάριος εκείνος ο δούλος, τον οποίο, όταν έλθει ο Κύριος, θα τον βρει να πράττει έτσι. Μακάριοι είμαστε και εμείς, αδελφοί, εάν δεν αποκάμουμε να κρούουμε· διότι θα μας ανοίξει. Διότι είναι αψευδής εκείνος που είπε: κρούετε και θα σας ανοιχτεί. Και πάλι, ότι αυτόν που έρχεται σε εμένα δεν θα τον βγάλω έξω. Αυτός είναι ο Θεός μας· αυτός μας δημιούργησε. Σε αυτόν πρέπει η δόξα στους αιώνες των αιώνων.

Αλλά θα πει κάποιος: «Και πότε θα γίνουν αυτά; Σε ποιον καιρό ή χρόνο πρόκειται να αποκαλυφθεί ο πλάνος; Και ποια θα είναι η ημέρα της επιφανείας του Κυρίου;» Ζήτησαν να μάθουν αυτά από τον Κύριο ομοίως και οι μαθητές, αλλά απέκρυψε από αυτούς την ημέρα, για να καταστήσει και αυτούς και όλους σε εγρήγορση ενόψει των μελλόντων, ώστε πάντοτε να μεριμνούν και να προσδοκούν καθημερινά τον επουράνιο Νυμφίο, μήπως τυχόν, εξαιτίας της παρέλευσης μεγάλου χρόνου, αμελήσουν όσα έχουν προσταχθεί από αυτόν, και, επειδή αυτός «καθυστερεί», νυστάξουν οι άνθρωποι και εκπέσουν από την επουράνια ζωή. Διότι λέγει: «Γρηγορείτε, γιατί δεν γνωρίζετε ποια ημέρα ή ώρα έρχεται ο Κύριός σας, είτε αργά το βράδυ, είτε τα μεσάνυχτα, είτε το πρωί». Γι' αυτό λέγει: «Μακάριος είναι ο δούλος εκείνος, τον οποίο, όταν έλθει ο κύριός του, θα τον βρει να γρηγορεί. Αλήθεια σας λέω, ότι θα τον καταστήσει υπεύθυνο σε όλα τα υπάρχοντά του. Εάν όμως πει ο κακός δούλος στην καρδιά του: “Καθυστερεί να έλθει ο κύριός μου”, και αρχίσει να χτυπά τους υπηρέτες και τις υπηρέτριες, και να τρώει και να πίνει με τους μεθυσμένους, θα έλθει ο κύριός του σε ημέρα που δεν το περιμένει και σε ώρα που δεν γνωρίζει, και θα τον διχοτομήσει και θα ορίσει τη θέση του μαζί με τους απίστους. Εκεί θα είναι ο κλαυθμός και ο τριγμός των οδόντων». «Γι' αυτό σας λέγω: Γρηγορείτε». Αυτά λοιπόν τα διακήρυξε στο Ευαγγέλιο ο ίδιος ο Κύριός μας, διδάσκοντας τους μαθητές.

Γι' αυτό, παρακαλώ, ας αποφεύγουμε σε όλα τα πράγματα την πλεονεξία και το να υπερβαίνουμε το μέτρο της ανάγκης. Διότι ο αληθινός πλούτος και η ανεξάντλητη περιουσία είναι τούτο: το να επιδιώκει κανείς όσα του είναι αναγκαία, και όσα περισσεύουν από την ανάγκη να τα διαθέτει με τον πρέποντα τρόπο. Διότι ένας τέτοιος άνθρωπος ούτε τη φτώχεια θα φοβηθεί ποτέ, ούτε κακομεταχείριση θα υποστεί, ούτε θα δοκιμάσει ταραχή· αντιθέτως, θα βρίσκεται μακριά από συκοφαντίες και θα απαλλαγεί από εκείνους που τον επιβουλεύονται, και, με απλά λόγια, θα βρίσκεται σε διαρκή γαλήνη, απολαμβάνοντας την ησυχία και την αμεριμνησία. Και το μεγαλύτερο βέβαια από όλα, και το αποκορύφωμα των αγαθών, είναι ότι ένας τέτοιος άνθρωπος θα έχει και τον Θεό ευμενή απέναντί του και θα απολαύσει άφθονη την άνωθεν προστασία, ως πιστός οικονόμος των αγαθών του Δεσπότου. Διότι «μακάριος», λέει, «είναι ο δούλος εκείνος, τον οποίο ο κύριός του, όταν έλθει, θα τον βρει να πράττει έτσι», να διανέμει δηλαδή με αυτόν τον τρόπο στους συνδούλους του, και να μην κλείνει τα αγαθά πίσω από πόρτες και αμπάρες ούτε να τα αφήνει να γίνονται τροφή για τα σκουλήκια, αλλά να ανακουφίζει τη στέρηση των φτωχών, γενόμενος καλός και πιστός οικονόμος των όσων του χορηγήθηκαν από τον Δεσπότη, ώστε για αυτήν την καλή διανομή να λάβει μεγάλο τον μισθό, και να αξιωθεί να επιτύχει τα υπεσχημένα αγαθά, με τη χάρη και τη φιλανθρωπία του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, μαζί με τον οποίο ανήκει στον Πατέρα, και ταυτόχρονα στο Άγιο Πνεύμα, η δόξα, η δύναμη και η τιμή, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Διότι όσοι αγαπούν τη συντομία στα λόγια, όταν με συναντούσαν, με παρακαλούσαν να λυπηθώ την αδυναμία τους και να περιορίσω το μήκος των λεγομένων. Όταν, λοιπόν, σας βλέπω να δυσφορείτε, οδηγώ τον λόγο προς τη σιωπή· όταν όμως σας βλέπω να δυσφορείτε μεν, αλλά να μην αποχωρείτε, παρά να μένετε προσηλωμένοι επιθυμώντας μεγαλύτερη συνέχεια, επιθυμώ να διεγείρω τη γλώσσα μου. Βρίσκομαι σε αδιέξοδο από παντού. Τι να κάνω; Διότι εκείνος που υπηρετεί έναν κύριο και αναγκάζεται να υπακούει σε μία θέληση, μπορεί με ευκολία να αρέσει στον δεσπότη του και να μην αποτυγχάνει· εγώ όμως έχω πολλούς δεσπότες, καθώς αναγκάζομαι να υπηρετώ ένα τόσο μεγάλο πλήθος το οποίο έχει διαφορετικές απόψεις. Αυτά όμως τα είπα όχι επειδή δυσανασχετώ με τη δουλεία, μη γένοιτο, ούτε επειδή προσπαθώ να δραπετεύσω από την εξουσία σας. Διότι τίποτα δεν είναι για εμένα πιο τιμητικό από αυτήν τη δουλεία. Δεν υπερηφανεύεται τόσο ένας βασιλιάς για το διάδημα και την πορφύρα του, όσο εγώ τώρα καμαρώνω για τη δουλεία στη δική σας αγάπη. Διότι εκείνη μεν τη βασιλεία τη διαδέχεται ο θάνατος· αυτήν δε τη δουλεία, εάν εκπληρωθεί καλώς, την αναμένει η βασιλεία των ουρανών. Διότι μακάριος είναι ο πιστός και φρόνιμος δούλος, τον οποίο ο κύριός του κατέστησε υπεύθυνο να δίνει το σιτηρέσιο στους συνδούλους του. Αλήθεια σας λέω, θα τον καταστήσει κύριο σε όλα τα υπάρχοντά του.

Γι' αυτό, λοιπόν, πρώτα λέει το εξής: «Ποιος άραγε είναι ο πιστός και φρόνιμος δούλος, τον οποίο ο κύριός του θα καταστήσει υπεύθυνο στην οικία του, για να τους δίνει την τροφή στον κατάλληλο καιρό; Μακάριος είναι ο δούλος εκείνος, τον οποίο, όταν έλθει ο Κύριος, θα τον βρει να πράττει έτσι. Αλήθεια σας λέω, ότι θα τον καταστήσει υπεύθυνο σε όλα τα υπάρχοντά του». Μήπως και αυτό το λέει επειδή έχει άγνοια; Πες μου. Διότι αν, επειδή είπε: «Ούτε ο Υιός γνωρίζει», ισχυρίζεσαι ότι έχει άγνοια, τώρα που είπε: «Ποιος άραγε», τι θα μπορούσες να πεις; Ή μήπως θα πεις ότι αγνοεί και αυτό; Μη γένοιτο. Διότι ούτε κάποιος από τους παράφρονες δεν θα το έλεγε αυτό· αν και στη μία περίπτωση θα μπορούσε να υπάρχει κάποια δικαιολογία για να το πει κανείς, εδώ όμως δεν υπάρχει ούτε καν αυτό. Και τι γίνεται όταν λέει ρωτώντας: «Πέτρε, με αγαπάς;», ούτε αυτό το γνώριζε; Ή όταν λέει: «Πού τον έχετε βάλει;». Αλλά και ο Πατέρας θα βρεθεί να προφέρει τέτοια λόγια. Διότι και ο ίδιος λέει: «Αδάμ, πού είσαι;» και «Η κραυγή των Σοδόμων και της Γομόρρας πλήθυνε ενώπιόν μου. Θα κατέβω, λοιπόν, να δω, αν οι πράξεις τους ανταποκρίνονται στην κραυγή τους που φτάνει σε μένα· και αν όχι, για να το μάθω». Και αλλού λέει: «Ίσως άραγε να ακούσουν, ίσως άραγε να κατανοήσουν». Και στο Ευαγγέλιο λέει: «Ίσως θα σεβαστούν τον υιό μου»· τα οποία ήταν όλα λόγια άγνοιας.

Αλλά δεν τα έλεγε αυτά επειδή βρισκόταν σε άγνοια, αλλά οικονομώντας με τον τρόπο που του άρμοζε· στην περίπτωση του Αδάμ, για να τον παρακινήσει σε απολογία για την αμαρτία του· στην περίπτωση των Σοδομιτών, για να μας διδάξει να μην αποφαινόμαστε ποτέ, προτού βρεθούμε οι ίδιοι μπροστά στα γεγονότα· στην περίπτωση του προφήτη, για να μη φανεί στους ανόητους ότι η προφητεία αποτελεί κάποια αναγκαστική αιτία της παρακοής· στην περίπτωση της παραβολής του Ευαγγελίου, για να δείξει ότι όφειλαν να πράξουν αυτό και να σεβαστούν τον Υιό· εδώ όμως, αφενός για να μην περιεργάζονται και να μην πολυπραγμονούν πάλι, και αφετέρου για να δείξει το σπάνιο και το πολύτιμο. Και πρόσεξε πόση άγνοια υποδεικνύει η φράση, εφόσον αγνοεί ακόμη και αυτόν που εγκαθίσταται. Διότι τον μακαρίζει· «Μακάριος», λέει, «είναι ο δούλος εκείνος»· δεν λέει όμως ποιος είναι αυτός. «Ποιος άραγε είναι», λέει, «αυτός που θα ορίσει ο κύριός του;» και, «Μακάριος εκείνος που θα τον βρει να πράττει με αυτόν τον τρόπο». Αυτά δε, δεν έχουν ειπωθεί μόνο για τα χρήματα, αλλά και για τον λόγο, και για τη δύναμη, και για τα χαρίσματα, και για κάθε διαχείριση που έχει εμπιστευθεί στον καθένα. Αυτή η παραβολή θα μπορούσε να αρμόζει και στους πολιτικούς άρχοντες. Διότι ο καθένας οφείλει να αξιοποιεί όσα διαθέτει προς το κοινό συμφέρον.

Κατήχηση ΝΘ'. Επί τη ευδοκία και κατά την απελευθέρωση, προς τους αδελφούς στα Τριπυλιανά. Αδελφέ και τέκνο Αθανάσιε, επειδή ευδόκησε ο Θεός να λάβουμε τη λύση του περιορισμού μας, όπως ήμασταν προετοιμασμένοι, αναχωρούμε για τον Σακκουδίωνα. Και πρώτον μεν δεόμαστε για τις προσευχές σας, ώστε να διασωθούμε κατά την ψυχή και το σώμα στην ξηρά και στη θάλασσα και σε όλα όσα πράττουμε και λέμε, να βρεθούμε να ενεργούμε σύμφωνα με την ευαρέσκεια του Κυρίου. Δεύτερον, σας υπενθυμίζουμε ότι δεν διακείμεθα απαθώς ούτε αμερίμνως για εσάς, αλλά στην ταπεινή μας ψυχή σας έχουμε διαρκώς στη σκέψη μας κάθε καιρό, και μάλιστα τώρα, διότι βρίσκεστε σε πολύ κόπο και σωματικό μόχθο εξαιτίας του παρόντος θέρους. Είθε λοιπόν να σας δυναμώσει ο Κύριος και Θεός, με την ευχή του πατέρα μου και πατέρα σας, και ως προς τον έσω και ως προς τον έξω άνθρωπο, ώστε να υπομείνετε γενναία αυτά που σας συμβαίνουν αοράτως και ορατώς. Και είναι πολλά αυτά. διότι ποιος θα μπορέσει να κατανοήσει τις πανουργίες του διαβόλου, τις παγίδες και τα σκάνδαλα; Να επαγρυπνείς λοιπόν με νήψη, τέκνο Αθανάσιε, και εσύ τέκνο Εφραίμ, ώστε να καθοδηγείτε συνετά και να κυβερνάτε θεοπρεπώς τους αδελφούς σας. Διότι το έργο δεν είναι μικρό, ούτε κατόρθωμα πολλών, αλλά λίαν σπάνιων ανθρώπων. «Διότι ποιος είναι», λέει, «εκείνος ο πιστός δούλος, τον οποίο, όταν τον βρει ο κύριός του, θα τον καταστήσει υπεύθυνο σε όλο τον οίκο του;»

Ναι, ναι, τέκνα μου, σας παρακαλώ, σας ικετεύω πεσμένος στα πόδια σας· μην ολιγωρήσετε, μη δεχθείτε τον διάβολο ως σύμβουλο, μην ατονήσετε στην αγωνιστική σας στάση· διότι ελάχιστος χρόνος απομένει και παρέρχεται, και τα στεφάνια πλέκονται και «μακάριος είναι εκείνος ο δούλος, τον οποίο, όταν έλθει ο Κύριος, θα τον βρει να πράττει έτσι», όπως ακριβώς πρόσταξε. Σχετικά με τους άλλους που παρεκτράπηκαν, όπως άκουσα, δεν μου γράψατε τίποτα· όμως ας έλθουν εδώ· δεν γνωρίζω εάν κρίνετε σκόπιμο να γίνει κάτι άλλο κατόπιν συμβουλής, πάντως τα οφειλόμενα επιτίμια τα έχετε επιβάλει. Ο Κύριος να σας διαφυλάττει εις τους αιώνας. Αμήν.

Ότι, εξίσου με εκείνον που δέχεται τη διακονία, και εκείνος που διακονεί οφείλει να έχει ένθερμο ζήλο κατά τη διακονία του. Εννοώ δηλαδή τον οικονόμο, τον βοηθό του οικονόμου, τον κελλάρη, τον μάγειρα, τον τραπεζοποιό και οποιονδήποτε άλλον έχει αναλάβει διακονία, ώστε να μην υποπέσει στην κατάρα Εκείνου που είπε: «Κατηραμένος είναι όποιος κάνει τα έργα του Κυρίου με αμέλεια», αλλά για να γίνει περισσότερο άξιος της επιδοκιμασίας του Κυρίου, ο οποίος έχει πει: «Ποιος άραγε είναι ο πιστός και φρόνιμος δούλος, τον οποίο ο κύριός του κατέστησε υπεύθυνο στους υπηρέτες του, για να τους δίνει την τροφή στον κατάλληλο καιρό; Μακάριος είναι ο δούλος εκείνος, που όταν επιστρέψει ο κύριός του, θα τον βρει να ενεργεί κατ' αυτόν τον τρόπο. Αλήθεια σας λέω, ότι θα τον καταστήσει υπεύθυνο σε όλα τα υπάρχοντά του». Είδες πόση και πόσο μεγάλη τιμή δίνει σε εκείνον που διακονεί σωστά; Επομένως, σε εκείνον που διακονεί κακώς θα εκδώσει την αντίθετη απόφαση. Γι' αυτό, σας παρακαλώ, αδελφοί, ο καθένας ας ασκεί με ευσυνειδησία τη διακονία που του έχει εμπιστευθεί, και μέσα από αυτήν ας δοξάζει τον Θεό και ας κατακτά τη δική του σωτηρία. Ο οικονόμος ας διευθετεί τις σωματικές ανάγκες δίνοντας στον καθένα αυτό που του αρμόζει, χωρίς να πράττει τίποτα με προσωποληψία ή με μεροληψία, αλλά με συμπάθεια και φιλαδελφία.

ΚΑΤΗΧΗΣΗ ΡΛΒ΄ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΔΕΛΦΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΟ ΟΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΜΑΣΤΕ ΠΑΝΤΟΤΕ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΜΕΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΟΔΟ Αδελφοί και πατέρες, πληθαίνουν οι ειδήσεις του θανάτου που ακούμε από μακριά και από κοντά στον παρόντα καιρό, και μάλιστα για τους πνευματικούς μας αδελφούς και πατέρες. Έτσι λοιπόν, μας άφησε, μαζί με τους άλλους, και ο αδελφός Γρηγόριος, του οποίου και ο βίος ήταν αξιέπαινος και το τέλος μακάριο, εφόσον τελειώθηκε μέσα στον διωγμό υπέρ του Χριστού. Τι σημαίνει λοιπόν αυτό; Πρέπει οπωσδήποτε να αναχωρήσουμε και εμείς από εδώ, μικροί και μεγάλοι, γέροντες και νέοι· διότι κοινό για όλους είναι το επιτίμιο του θανάτου, και άλλος νωρίτερα, άλλος αργότερα θα πεθάνει. Έπειτα, δεν αναλογιζόμαστε τι πρόκειται να υποστούμε, όταν θα χωρίζεται η ψυχή από το σώμα; Πώς λοιπόν θα αντέξουμε την παρουσία των αγγέλων, εάν δεν έχουμε ενδυθεί τα όπλα του φωτός; Πώς θα πορευθούμε εκείνη την οδό, εάν δεν παίρνουμε μαζί μας τα εφόδια της αιώνιας ζωής; Πώς θα υπερβούμε τον άρχοντα αυτού του κόσμου, για τον οποίο ο Κύριος έχει πει: «Έρχεται ο άρχοντας του κόσμου τούτου, και σε εμένα δεν έχει τίποτα»· εάν δεν έχουμε καταστεί ελεύθεροι από τα πάθη που μας υποδουλώνουν; «Μακάριος», λέει, «ο δούλος εκείνος, τον οποίο ο κύριός του, όταν έλθει, θα τον βρει να ενεργεί έτσι· αληθινά σας λέω, ότι θα τον ορίσει επιστάτη σε όλα τα υπάρχοντά του». Ιδού, η πιο επιθυμητή φωνή. «

«Μακάριος είναι εκείνος ο δούλος, τον οποίο, όταν έλθει ο κύριός του, θα τον βρει να πράττει με αυτόν τον τρόπο. Αλήθεια σας λέω ότι θα τον καταστήσει υπεύθυνο σε όλα τα υπάρχοντά του.» Αναρωτιέται ο Κύριος ποιος θα είναι ο πιστός και φρόνιμος δούλος, τον οποίο κατέστησε ο κύριός του υπεύθυνο για την υπηρεσία του, για να δείξει ότι ένας τέτοιος άνθρωπος είναι σπάνιος και δυσεύρετος. Δύο πράγματα απαιτούνται από κάθε οικονόμο: πίστη και φρόνηση. Διότι, είτε είναι μεν πιστός και δεν κλέβει τίποτα, αλλά δεν είναι φρόνιμος, και σπαταλά μάταια τα χρήματα, είτε, ενώ τάχα είναι φρόνιμος, κλέβει ο ίδιος, δεν υπάρχει κανένα όφελος. Εκείνος, λοιπόν, που θα βρεθεί τότε πιστός και φρόνιμος, αυτός θα επιτύχει και τα τελειότερα, εννοώ δηλαδή τη βασιλεία των ουρανών. Διότι οι άγιοι θα γίνουν κληρονόμοι όλων των υπαρχόντων του Θεού. Πιστός και φρόνιμος δούλος είναι και κάθε δάσκαλος, ο οποίος στην κατάλληλη στιγμή δίνει την τροφή σε καθέναν από όσους διδάσκονται από αυτόν, όπως ο Παύλος, που άλλοτε τους πότιζε γάλα και άλλοτε τους δίδασκε σοφία, όντας και πιστός διάκονος, αυτός που προηγουμένως ήταν βλάσφημος, και φρόνιμος, επειδή δεν αγνοούσε τα σχέδια του εχθρού· αλλά και καθένας που έχει λάβει οτιδήποτε από τον Θεό, είτε χρήματα, είτε εξουσία, είτε αρχή, οφείλει να τα διοικεί και με πίστη και με φρόνηση, επειδή θα δώσει λόγο. «