Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 24:5

Ο Αρ. είπε: Έτσι έχουν τα λεγόμενα. Ο Αθ. είπε: Εάν, λοιπόν, ο αρχιτέκτονας γνωρίζει πότε θα ολοκληρώσει την οικοδομή, και ο επιστήμονας άνθρωπος γνωρίζει από τον υπολογισμό των αριθμών πότε ολοκληρώνεται ο μήνας, και από την εμπειρία της κυκλικής τροχιάς γνωρίζει πότε γεμίζει η σελήνη και πότε φθίνει και χάνεται, και γνωρίζει σε ποιον καιρό συμπληρώνεται το έτος· πώς, λοιπόν, εμείς δεν θα λέγαμε ότι ο Κύριος Ιησούς, ο Οποίος δημιούργησε τον κόσμο και πρόκειται να τον φέρει στη συντέλειά του, γνωρίζει την ημέρα εκείνη; Διότι, εάν αγνοούσε, πώς, όταν ρωτήθηκε για τη συντέλεια τούτου του αιώνος και για τη δευτέρα παρουσία Του, θα μπορούσε να απαντήσει λέγοντας την αλήθεια; Διότι αποκλειστικό γνώρισμα όσων κατέχουν την αμιγή γνώση για όσα υπάρχουν ή συμβαίνουν, είναι να εκφράζουν την αλήθεια. Γι' αυτό και ο Σωτήρας, επειδή γνώριζε, φανέρωσε την αλήθεια όταν ρωτήθηκε. Διότι, όταν οι μαθητές τον ρώτησαν ποιο είναι το σημείο της παρουσίας του Κυρίου Ιησού και της συντέλειας τούτου του αιώνος, εκείνος αποκρίθηκε και είπε τα εξής: «Προσέχετε μήπως σας πλανήσει κανείς. Διότι πολλοί θα έλθουν στο όνομά μου, λέγοντας: Εγώ είμαι ο Χριστός, και θα πλανήσουν πολλούς».

Πράγματι, σε κάθε μία από τις αιρέσεις, παίρνοντας τέτοια μορφή ο διάβολος, υπέβαλε λόγια γεμάτα δολιότητα. Διότι γι' αυτούς έχει μιλήσει ο Κύριος, λέγοντας ότι θα εγερθούν ψευδόχριστοι και ψευδοπροφήτες, ώστε να πλανήσουν πολλούς. Γι' αυτό, λοιπόν, ήρθε ο διάβολος, λέγοντας μέσω της καθεμίας: «Εγώ είμαι ο Χριστός και σε μένα βρίσκεται η αλήθεια», και έτσι ο συκοφάντης έκανε όλες τις αιρέσεις, καθεμία ξεχωριστά και στο σύνολό τους, να ψεύδονται. Και το παράδοξο είναι ότι όλες οι αιρέσεις, αν και μάχονται μεταξύ τους για τα κακά που επινόησε η καθεμία, ενώθηκαν αναμεταξύ τους μόνο ως προς το ψεύδος· διότι έχουν έναν πατέρα, αυτόν που έσπειρε σε όλες το ψεύδος. Ο πιστός, λοιπόν, και μαθητής του Ευαγγελίου, έχοντας τη χάρη να διακρίνει τα πνευματικά και έχοντας οικοδομήσει την οικία της πίστης του πάνω στην πέτρα, στέκεται εδραίος και παραμένει ασφαλής από την απάτη τους. Αντίθετα, ο απλός άνθρωπος, όπως προείπα, ο οποίος δεν έχει κατηχηθεί στερεά, εξετάζοντας μόνο τα όσα λέγονται και χωρίς να εμβαθύνει στο πραγματικό νόημα, παρασύρεται αμέσως από τις μεθοδείες τους. Γι' αυτόν τον λόγο, είναι καλό και αναγκαίο να προσευχόμαστε να λάβουμε το χάρισμα της διάκρισης των πνευμάτων, ώστε ο καθένας να γνωρίζει, σύμφωνα με την παραγγελία του Ιωάννη, ποιους οφείλει να απορρίπτει και ποιους να αποδέχεται, ως φίλους και κοινωνούς της ίδιας πίστης.

Τι σχέση έχουν όμως οι Γραφές με τους Αρειανούς και για ποιο λόγο αυτοί τις προβάλλουν—άνθρωποι οι οποίοι υποστηρίζουν ότι ο Λόγος του Θεού είναι κτίσμα και, σαν να ήταν Έλληνες, «λατρεύουν την κτίση παρά τον Κτίσαντα» Θεό; Διότι, ως προς την ιδιαίτερη επινόηση της ασέβειάς της, καθεμία από αυτές τις αιρέσεις δεν έχει απολύτως τίποτα κοινό με τις Γραφές. Αυτό μάλιστα το γνωρίζουν και όσοι πρεσβεύουν τις διδασκαλίες τους, ότι δηλαδή σε μεγάλο βαθμό, ή μάλλον εξ ολοκλήρου, οι Γραφές είναι αντίθετες προς το φρόνημα της καθεμιάς από αυτές. Προς χάριν όμως της εξαπάτησης των πιο απλοϊκών ανθρώπων, όπως είναι εκείνοι για τους οποίους έχει γραφεί στο βιβλίο των Παροιμιών: «ο άκακος πιστεύει σε κάθε λόγο», προσποιούνται ότι μελετούν και προφέρουν τα λόγια της Γραφής όπως ο πατέρας τους, ο διάβολος, προκειμένου, μέσα από τα λόγια αυτά, να δώσουν την εντύπωση ότι κατέχουν ορθό φρόνημα και, τελικά, να πείσουν τους ταλαίπωρους να φρονούν αντίθετα προς τις Γραφές. Ασφαλώς, σε καθεμία από τις αιρέσεις, ο διάβολος, προσποιούμενος με αυτόν τον τρόπο, υπέβαλε λόγια γεμάτα δολιότητα (διότι για αυτούς ακριβώς έχει μιλήσει ο Κύριος)· ήλθε λέγοντας μέσα από την καθεμία: «Εγώ είμαι ο Χριστός» και σε εμένα βρίσκεται η αλήθεια. Και ο συκοφάντης τις ώθησε όλες να ψεύδονται, τόσο την καθεμία ξεχωριστά όσο και από κοινού. Και το παράδοξο είναι ότι όλες οι αιρέσεις, μολονότι μάχονται αναμεταξύ τους για τα κακά που έχει επινοήσει η καθεμία, συνδέθηκαν η μία με την άλλη μόνο στο να ψεύδονται· διότι έχουν έναν πατέρα, εκείνον που έσπειρε σε όλες το ψεύδος.

Γνωρίζει, λοιπόν, ο Υιός, όντας Λόγος· διότι λέγοντας αυτό, υποδήλωνε ότι: «Εγώ γνωρίζω, αλλά δεν ανήκει σε εσάς να γνωρίζετε»· διότι για χάρη σας, ενώ καθόμουν στο όρος, είπα σαρκικώς, «Ούτε ο Υιός γνωρίζει», για το δικό σας συμφέρον και όλων. Διότι σας συμφέρει να ακούσετε κάτι τέτοιο και για τους αγγέλους και για τον Υιό, εξαιτίας των πλάνων που πρόκειται να εμφανιστούν μετέπειτα, ώστε, ακόμη και αν οι δαίμονες μετασχηματιστούν σε αγγέλους και επιχειρήσουν να μιλήσουν για τη συντέλεια, να μην τους πιστέψετε, εφόσον αυτοί την αγνοούν. Εάν δε και ο Αντίχριστος, μεταποιώντας τον εαυτό του, πει: «Εγώ είμαι ο Χριστός», και επιχειρήσει και αυτός να μιλήσει για την ημέρα και τη συντέλεια, προκειμένου να πλανήσει εκείνους που ακούν, έχοντας εσείς ακούσει από εμένα τον λόγο ότι «Ούτε ο Υιός», να μην πιστέψετε ούτε σε εκείνον. Εξάλλου, ούτε και πάλι συμφέρει στους ανθρώπους να γνωρίζουν πότε θα έρθει το τέλος ή ποια είναι η ημέρα του τέλους, ώστε γνωρίζοντάς το, να μην καταφρονήσουν τον ενδιάμεσο χρόνο, αναμένοντας τις ημέρες που βρίσκονται κοντά στο τέλος· διότι θα προφασιστούν να μεριμνήσουν για τον εαυτό τους μόνο τότε. Για τον λόγο αυτόν αποσιώπησε και το τέλος του θανάτου του κάθε ανθρώπου, ώστε να μην αρχίσουν οι άνθρωποι, κυριευμένοι από έπαρση λόγω αυτής της γνώσης, να παραμελούν τον εαυτό τους κατά το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου.

Κεφάλαιο Αʹ. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Προσέξτε μήπως σας πλανήσει κανείς. Διότι πολλοί θα έρθουν στο όνομά μου, λέγοντας ότι εγώ είμαι ο Χριστός· και θα πλανήσουν πολλούς. ΛΟΥΚΑΣ. Προσέχετε από τους γραμματείς που θέλουν να περιπατούν με στολές και αγαπούν τους χαιρετισμούς στις αγορές, και τις πρωτοκαθεδρίες στις συναγωγές, και τις πρωτοκλισίες στα δείπνα· οι οποίοι καταβροχθίζουν τις οικίες των χηρών και με πρόφαση κάνουν μακροσκελείς προσευχές.

Εσείς λοιπόν, αγαπητοί, εφόσον τα γνωρίζετε εκ των προτέρων, να φυλάγεστε, ώστε να μην παρασυρθείτε από την πλάνη των ανόμων και εκπέσετε από τη δική σας σταθερότητα. Του Κυρίλλου. Αρμόζει λοιπόν να αποστρεφόμαστε τέτοιου είδους ανθρώπους, ακόμη και αν χρησιμοποιούν απατηλά το όνομα του Χριστού ως ένδυμα. Διότι είναι προσταγή του ίδιου του Κυρίου μας Ιησού Χριστού για τη δική μας ασφάλεια και σωτηρία, ο οποίος λέει: «Προσέχετε από εκείνους που έρχονται προς εσάς με ενδύματα προβάτων, ενώ από μέσα είναι λύκοι άρπαγες.» Και πάλι: «Προσέχετε μήπως σας πλανήσει κανείς. διότι πολλοί θα έρθουν στο όνομά μου λέγοντας: Εγώ είμαι ο Χριστός, και θα πλανήσουν πολλούς.» Και ο Παύλος βοά: «Προσέχετε τους σκύλους, προσέχετε τους κακούς εργάτες της πίστεως στον Κύριο Ιησού.»

Ματθ. 24, 4-5. Ο Κύριος ακολουθεί τον σκοπό εκείνων που του υποβάλλουν την ερώτηση και ομιλεί προς το παρόν περί της συντελείας του παρόντος αιώνος· διότι, πριν πραγματοποιηθεί η εξ ουρανών κάθοδός του, θα αναφανούν κάποιοι πρόδρομοι, ψευδόχριστοι και ψευδοπροφήτες, οι οποίοι θα ενδυθούν ψευδώς το δικό του πρόσωπο, αλλά λέει να μην τους ακολουθήσετε.

Προσέχετε μήπως σας πλανήσει κανείς. Διότι πολλοί θα έλθουν στο όνομά μου λέγοντας, εγώ είμαι ο Χριστός, και θα πλανήσουν πολλούς. Αυτά συνέβησαν εν μέρει. Διότι ήδη αυτό το έχει πει ο Σίμων ο μάγος και ο Μένανδρος και κάποιοι άλλοι από τους άθεους αιρεσιάρχες. Θα το πουν δε στην εποχή μας ή και μετά από εμάς και άλλοι.

Σε αυτόν που υψώθηκε στον σταυρό προσήλθαν οι Απόστολοι λέγοντας: Ποιο είναι το σημείο της παρουσίας σου και της συντέλειας αυτού του αιώνα; Και αποκριθείς ο Ιησούς, τους είπε: Προσέχετε μήπως σας πλανήσει κανείς· διότι πολλοί θα έρθουν στο όνομά μου λέγοντας ότι εγώ είμαι ο Χριστός, και θα πλανήσουν πολλούς.

Αλλά να γνωρίζεις, ώστε να μάθεις ότι και ο μαθητής, όμοια με τον δάσκαλο, μεριμνά για τα μελλοντικά. Διότι, εάν δεν μεριμνούσε, δεν θα είχε επιδείξει φροντίδα παρόμοια με εκείνον. Έτσι πράττει και ο Χριστός· διότι, όταν προσήλθαν οι μαθητές, θέλοντας να μάθουν τα περί της συντελείας, τους λέει: «Πρόκειται να ακούσετε για πολέμους».

«Δεν θα μείνει λίθος επί λίθου». Πώς λοιπόν, λέει κάποιος, έμεινε; Και τι σημαίνει αυτό; Διότι ούτε έτσι διαψεύστηκε η απόφαση. Είτε τα έλεγε αυτά για να υποδείξει την απόλυτη ερήμωση, είτε αναφερόταν ακριβώς σε εκείνον τον τόπο όπου βρισκόταν. Διότι υπάρχουν μέρη του τα οποία έχουν εξαφανιστεί μέχρι τα θεμέλια. Εκτός από αυτά, θα μπορούσαμε να προσθέσουμε και τούτο: ότι, με βάση όσα έχουν ήδη συμβεί, ακόμη και οι πιο φιλόνεικοι πρέπει να πειστούν και για τα υπολείμματα του ναού, ότι δηλαδή πρόκειται να καταστραφούν ολοκληρωτικά. Καθώς δε αυτός καθόταν στο όρος των Ελαιών, τον πλησίασαν οι μαθητές ιδιαιτέρως και του είπαν: «Πες μας, πότε θα γίνουν αυτά; Και ποιο είναι το σημείο της παρουσίας σου και της συντέλειας του αιώνος;». Γι' αυτό τον πλησίασαν ιδιαιτέρως, επειδή επρόκειτο να ρωτήσουν για τέτοια ζητήματα. Διότι λαχταρούσαν να μάθουν την ημέρα της παρουσίας του, επειδή επιθυμούσαν σφόδρα να δουν εκείνη τη δόξα, η οποία αποτελεί την αιτία αναρίθμητων αγαθών. Και τον ρωτούν για δύο πράγματα: «Πότε θα γίνουν αυτά;», δηλαδή η καταστροφή του ναού, και «Ποιο είναι το σημείο της παρουσίας σου;». Ο Λουκάς, βέβαια, αναφέρει ότι το ερώτημα ήταν ένα, το σχετικό με τα Ιεροσόλυμα, επειδή οι μαθητές νόμιζαν ότι τότε θα συνέβαινε και η παρουσία του. Ο Μάρκος πάλι αναφέρει ότι δεν τον ρώτησαν όλοι για την καταστροφή των Ιεροσολύμων, αλλά ο Πέτρος και ο Ιωάννης, καθώς είχαν μεγαλύτερη παρρησία. Τι απαντά λοιπόν εκείνος; «Προσέχετε μήπως σας πλανήσει κανείς. Διότι πολλοί θα έρθουν στο όνομά μου, λέγοντας: Εγώ είμαι ο Χριστός, και θα πλανήσουν πολλούς».

Διότι πολλοί θα έλθουν στο όνομά μου λέγοντας ότι «Εγώ είμαι ο Χριστός», και θα πλανήσουν πολλούς. Και πάλι: Προσέχετε τον εαυτό σας από τους ψευδοπροφήτες, οι οποίοι έρχονται σε εσάς με ενδύματα προβάτων, ενώ εσωτερικά είναι λύκοι άρπαγες. Αλλά από τους καρπούς τους θα τους αναγνωρίσετε, λέει· δηλαδή, από τα λόγια τους, από την ψευδοπροφητεία, από την υποκρισία τους, από την κακοδοξία τους, από τη βλασφημία τους θα τους αναγνωρίσετε.

Μεγάλος δε ήταν ο αγώνας και πολύς ο πόθος των μαθητών να ακούσουν από τον διδάσκαλο τα σημεία περί της συντελείας. Διότι, όπως πολλές φορές ακούσατε το Ευαγγέλιο να λέει, ενώ ο Ιησούς καθόταν στο όρος των Ελαιών, τον πλησίασαν οι μαθητές του ιδιαιτέρως λέγοντας: Πες μας, ποιο είναι το σημείο της παρουσίας σου και της συντελείας του αιώνος. Παρατήρησε τη σοφία και τη σύνεση των μαθητών. Όταν ήθελαν να ρωτήσουν κάτι σπουδαίο, δεν τον πλησιάζουν όλοι, αλλά κατ' ιδίαν, και λένε: Πες μας, Δέσποτα, και πες μας, αγαθέ· πες μας, καρδιογνώστα· πες μας, εσύ που γνωρίζεις τα έσχατα και τα αρχαία· πες μας, εσύ που γνωρίζεις τα πάντα πριν από τη δημιουργία τους· πες μας, εσύ ο Δημιουργός των αιώνων· πες μας, εσύ ο Πατέρας του μέλλοντος αιώνος· πες μας, ποιο είναι το σημείο της παρουσίας σου και της συντελείας του αιώνος, όταν πρόκειται να έλθεις για να κρίνεις ζωντανούς και νεκρούς όλης της οικουμένης· όταν θα καταργήσεις κάθε αρχή και κάθε εξουσία και δύναμη· όταν θα γονατίσει ενώπιόν σου κάθε γόνυ επουρανίων, και επιγείων και καταχθονίων· Πες μας, ποιο είναι το σημείο της παρουσίας σου, ώστε και εμείς να διδάξουμε σε όλα τα έθνη την παράδοξη παρουσία σου. Ο δε Κύριος τους είπε: Προσέχετε μην πλανηθείτε· διότι πολλοί θα έλθουν στο όνομά μου, λέγοντας, ότι εγώ είμαι ο Χριστός.

Ιδού, σας τα έχω προείπει· εάν πλανήσουν κάποιον από εσάς, θα είναι ασυγχώρητος. Ιδού, σας τα έχω προείπει· κανείς δεν έχει εύλογη πρόφαση. Ιδού, σας τα έχω προείπει όλα· προσέχετε μην πλανηθείτε. Προσέξτε να μη δεχθείτε άλλον, ψευδόχριστο, αντί για εμένα τον αληθινό. Διότι πολλοί θα έρθουν στο όνομά μου, λέγοντας: «Εγώ είμαι ο Χριστός», και θα πλανήσουν πολλούς· και: «Ο καιρός είναι εγγύς». Μην πορευθείτε, λοιπόν, οπίσω τους. Βλέπετε πόσος λόγος γίνεται στις άγιες Γραφές για αυτούς. Γι' αυτό πολλές φορές σας υπενθύμισα για τους άθεους αιρετικούς, και τώρα σας παρακαλώ να μη συγκαταβείτε σε αυτούς σε κανένα πράγμα, ούτε σε βρώσεις ούτε σε πόσεις, ούτε με φιλία ή συναναστροφή, ούτε με αγάπη ή ειρήνη. Διότι εκείνος που εξαπατάται σε αυτά και συγκαταβαίνει σε αυτούς, καθιστά τον εαυτό του ξένο προς την Καθολική Εκκλησία. Ενώ ο αληθινός και άδολος μαθητής του Θεού αναφωνεί με παρρησία: «Εάν κάποιος σας κηρύττει διαφορετικό ευαγγέλιο από αυτό που παραλάβατε, ας είναι ανάθεμα»· και ψάλλει τα λόγια του Δαβίδ: «Κύριε, δεν μίσησα εκείνους που σε μισούν, και δεν τηκόμουν από αγανάκτηση εναντίον των εχθρών σου; Με τέλειο μίσος τους μίσησα».

«Πες μας, πότε θα γίνουν αυτά, και ποιο είναι το σημείο της δικής σου παρουσίας, και της συντέλειας του αιώνος;» Τον πλησιάζουν ιδιαιτέρως, επειδή επρόκειτο να τον ρωτήσουν για σπουδαία ζητήματα. Διότι ρωτούν για δύο πράγματα: Πότε θα γίνουν αυτά, δηλαδή η καταστροφή του ναού και η άλωση της Ιερουσαλήμ, και το άλλο, Ποιο είναι το σημείο της παρουσίας σου; «Και αποκρινόμενος ο Ιησούς τούς είπε: Προσέχετε μήπως σας πλανήσει κανείς. Διότι πολλοί θα έρθουν στο όνομά μου λέγοντας: Εγώ είμαι ο Χριστός, και θα πλανήσουν πολλούς.» Πολλοί, λέει, θα έρθουν ανακηρύσσοντας τους εαυτούς τους Χριστούς· διότι και ο Δοσίθεος ο Σαμαρείτης έλεγε ότι, Εγώ είμαι ο προφήτης που προαναγγέλθηκε από τον Μωυσή· και ο Σίμων επίσης ο Σαμαρείτης ονόμαζε τον εαυτό του μεγάλη δύναμη του Θεού. «Πρόκειται δε να ακούσετε για πολέμους και φήμες πολέμων· προσέχετε να μην ταράζεστε, διότι πρέπει να γίνουν όλα αυτά, αλλά δεν είναι ακόμη το τέλος· διότι θα εγερθεί έθνος εναντίον έθνους και βασίλειο εναντίον βασιλείου, και θα υπάρξουν πείνες και λοιμοί, και σεισμοί κατά τόπους· όλα δε αυτά είναι αρχή ωδίνων.» Ως πολέμους εννοεί αυτούς των Ρωμαίων στα Ιεροσόλυμα. Και δεν λέει μόνο ότι θα γίνουν πόλεμοι, αλλά και πείνες και λοιμοί, αποδεικνύοντας ότι η οργή εναντίον των Ιουδαίων θα είναι θεόσταλτη. Διότι τους μεν πολέμους θα μπορούσε κάποιος να πει ότι γίνονται από την κακία των ανθρώπων· τις πείνες όμως και τους λοιμούς από πουθενά αλλού παρά εξάπαντος από τον Θεό.