Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 24:7

Πρόκειται δε να ακούσετε για πολέμους και φήμες πολέμων. Προσέξτε να μην ταραχθείτε· διότι πρέπει να γίνουν αυτά, αλλά δεν είναι ακόμη το τέλος. Διότι θα εγερθεί έθνος εναντίον έθνους και βασίλειο εναντίον βασιλείου, και θα υπάρξουν λιμοί, λοιμοί και σεισμοί σε διάφορους τόπους. Όλα αυτά όμως είναι η αρχή των οδυνών. Τότε θα σας παραδώσουν σε θλίψεις και θα σας θανατώσουν· και θα είστε μισητοί από όλους εξαιτίας του ονόματός μου. Και τότε πολλοί θα σκανδαλιστούν, και θα παραδώσουν ο ένας τον άλλον, και θα μισήσουν ο ένας τον άλλον. Και θα εγερθούν πολλοί ψευδοπροφήτες και θα πλανήσουν πολλούς. Και επειδή θα πληθυνθεί η ανομία, θα ψυχρανθεί η αγάπη των πολλών.

Όταν δε ο προφήτης ρωτούσε και ήθελε να μάθει μέχρι ποιον και για πόσο καιρό θα παραταθεί η πώρωση, απαντά ο Θεός: «Έως ότου ερημωθούν οι πόλεις, λόγω του ότι δεν κατοικούνται, και τα σπίτια, λόγω του ότι δεν υπάρχουν άνθρωποι, και μετά από αυτά ο Θεός θα απομακρύνει τους ανθρώπους»· ώστε μέσω αυτού να κατανοήσουμε τον καιρό της συντέλειας. Διότι πρέπει προηγουμένως να ακούσουμε για πολέμους και φήμες πολέμων, και να εγερθεί έθνος εναντίον έθνους και βασιλεία εναντίον βασιλείας, και να ερημωθούν πόλεις και σπίτια, και έπειτα θα έρθει το τέλος· μετά το οποίο απομακρύνονται πλέον οι άνθρωποι, δηλαδή μετά τον καιρό της αναστάσεως, ζώντας τον αγνό και αιώνιο βίο, έχοντας αναιρεθεί παντελώς η φθορά, έχοντας καταργηθεί ο θάνατος και έχοντας εξαλειφθεί κάθε αμαρτία. Το ότι δε έχει πωρωθεί ο Ισραήλ, αλλά θα κληθεί στους έσχατους καιρούς του αιώνος, εφόσον η θεόπνευστη Γραφή το λέει με σαφήνεια και ενάργεια, θεωρώ μάταιο το να επιχειρηματολογεί κανείς και να αναζητά αποδείξεις για επιβεβαίωση. <Και επάνω της υπάρχει ακόμη το ένα δέκατο, και πάλι θα δοθούν σε λεηλασία, όπως η τέρμιθος και όπως η βαλανιδιά όταν πέσει από το περικάρπιό της.> Ο προφητικός λόγος μάς υπενθυμίζει και τώρα μια ιστορία, την οποία είναι αναγκαίο, όπως φαίνεται, να αναφέρουμε· διότι έτσι θα γίνει σαφές το νόημα.

Δεύτερο σημείο: πρόκειται να ακούσετε για πολέμους και φήμες πολέμων. Γίνεται λοιπόν τώρα πόλεμος των Περσών εναντίον των Ρωμαίων για τη Μεσοποταμία ή όχι; Εγείρεται έθνος εναντίον έθνους και βασίλειο εναντίον βασιλείου ή όχι; Και θα υπάρξουν λιμοί και λοιμοί και σεισμοί σε διάφορους τόπους. Αυτά ήδη έχουν συμβεί. Και πάλι: τρομακτικά σημεία από τον ουρανό και μεγάλες κακοκαιρίες. Γρηγορείτε λοιπόν, λέει, διότι δεν γνωρίζετε ποια ημέρα έρχεται ο Κύριός μας.

Και πάλι λέει: «όταν δείτε το βδέλυγμα της ερημώσεως να στέκεται στον άγιο τόπο» και όταν δείτε τη συκιά να βγάζει «τα φύλλα» της, «καταλαβαίνετε ότι πλησιάζει το θέρος. Έτσι κι εσείς, όταν δείτε να γίνονται όλα αυτά, να ξέρετε ότι πλησιάζει, είναι επί θύραις». Εφόσον λοιπόν το βδέλυγμα δεν έχει έρθει ακόμη, αλλά εξακολουθεί να κυριαρχεί μόνο το τέταρτο θηρίο, πώς είναι δυνατόν να γίνει η επιφάνεια του Κυρίου; Αλλά θα πει κάποιος: έχει γραφτεί, «όταν δείτε» «πολέμους και ακαταστασίες», τότε «να ξέρετε ότι είναι κοντά». Ναι, έχει γραφτεί: «διότι θα εγερθεί», λέει, «έθνος εναντίον έθνους και βασιλεία εναντίον βασιλείας και θα γίνουν σεισμοί κατά τόπους και λιμοί και λοιμοί», τα οποία ήδη έγιναν και θα γίνουν. «Όλα αυτά όμως είναι αρχή των ωδίνων», λέει, «αλλά δεν είναι ακόμη το τέλος» με αυτά. Διότι «πρώτα πρέπει να κηρυχθεί το ευαγγέλιο» του Κυρίου σε όλο τον κόσμο «προς μαρτυρία σε όλα τα έθνη, και τότε θα έρθει το τέλος», όταν συμπληρωθεί ολόκληρος ο χρόνος.

Και όμως, δεν επρόκειτο να τα ακούσουν εκείνοι. Διότι το σώμα των πιστών είναι ένα. Και όπως ακριβώς οι τότε άνθρωποι ακούνε για τα μεταγενέστερα, έτσι βέβαια και εμείς μαθαίνουμε για όσα συνέβησαν τότε. Διότι, όπως ακριβώς είπα, εμείς και εκείνοι είμαστε ένα σώμα, άρρηκτα συνδεδεμένοι μεταξύ μας, έστω και αν κατέχουμε την τελευταία θέση των μελών· και το σώμα αυτό δεν το χωρίζει ούτε ο χρόνος, ούτε ο τόπος. Διότι είμαστε συνδεδεμένοι μεταξύ μας όχι επειδή μας περιβάλλουν πλέγματα νεύρων, αλλά επειδή περιβαλλόμαστε από παντού με δεσμούς αγάπης. Γι' αυτόν τον λόγο και προς εκείνους ομιλεί για εμάς, και εμείς ακούμε τα δικά τους. Αξίζει όμως να ερευνήσουμε και τούτο: για ποιον άραγε λόγο αναφέρει παντού ότι τα λυπηρά γεγονότα συσσωρεύονται προς το τέλος της παρούσας ζωής; Διότι και αλλού λέγει: «Στις έσχατες ημέρες θα αποστατήσουν ορισμένοι από την πίστη»· και εδώ πάλι λέγει: «Στις έσχατες ημέρες θα ενσκήψουν καιροί χαλεποί». Και ο Χριστός, προαναγγέλλοντας σε συμφωνία με αυτά, έλεγε: «Κατά τη συντέλεια θα ακούσετε για πολέμους και φήμες πολέμων, και λιμούς και λοιμούς». Για ποιον λόγο, λοιπόν, κατά τη συντέλεια του κόσμου υπάρχει τέτοιο μέγεθος και συσσώρευση των συμφορών; Ορισμένοι ισχυρίζονται ότι η κτίση, επειδή καταπονείται και ασθενεί, όπως ακριβώς ένα γερασμένο σώμα προσελκύει πολλές ασθένειες, έτσι και αυτή, καθώς γηράσκει, επισύρει πολλές συμφορές.

Αλλά το μεν σώμα, λόγω της φυσικής του αδυναμίας και σύμφωνα με τον νόμο, φθάνει στα γηρατειά· οι λοιμοί όμως, οι πόλεμοι και οι σεισμοί, δεν οφείλονται στο γήρας της κτίσεως. Ούτε, δηλαδή, προκαλούνται αυτά τα νοσήματα επειδή τα δημιουργήματα αυτά γερνούν. Διότι «θα υπάρξουν λιμοί, και λοιμοί, και σεισμοί κατά τόπους»· αλλά επειδή το φρόνημα των ανθρώπων πρόκειται να διαφθαρεί· διότι όλα αυτά αποτελούν μέσα τιμωρίας για τις αμαρτίες και φάρμακα για τις ανθρώπινες ασθένειες.

2. Με τη φράση δε «πολέμους και ακοές πολέμων», όπως είπα και προηγουμένως, εννοεί τις ταραχές που επρόκειτο να επέλθουν σε αυτούς. Έπειτα, επειδή, όπως ακριβώς προείπα, νόμιζαν ότι μετά από εκείνον τον πόλεμο θα ερχόταν το τέλος, δες πώς τους προφυλάσσει λέγοντας: «Αλλά δεν είναι ακόμη το τέλος». Διότι θα εγερθεί, λέει, έθνος εναντίον έθνους, και βασίλειο εναντίον βασιλείου.

Προσέχετε, μήπως σας πλανήσει κανείς· διότι ο καιρός είναι κοντά. Αυτό που εμείς τώρα βλέπουμε με τα μάτια μας, τότε το είπε, ότι δηλαδή «ο καιρός είναι κοντά»· τώρα έχει φτάσει, και όλοι το βλέπουμε. Βλέπεις πόση είναι η μέριμνα του Δεσπότου για τους ψευδοδιδασκάλους και τους αιρετικούς, ώστε να τους αποκαλύψει και να μας δείξει τον κρυμμένο δόλο τους; Γι' αυτό και πριν από τα σημεία, κατά την ερώτηση των μαθητών, αυτούς παρουσίασε πρώτους, ως λύκους της ποίμνης και προδρόμους του Αντιχρίστου· έπειτα προείπε τα ακόλουθα, πολέμους και ακαταστασίες, έθνος εναντίον έθνους και βασίλειο εναντίον βασιλείου· τα οποία, αν και τα βλέπουμε τώρα, δεν τα κατανοούμε, αν και βλέπουμε κατά τόπους πολέμους, και πείνες, και τρομακτικά γεγονότα, και σημεία από τον ουρανό, και τα υπόλοιπα που έχει πει, ενώ βλέπουμε τα περισσότερα, δεν τα κατανοούμε. Τότε, λέει, θα σκανδαλιστούν πολλοί και θα παραδώσουν ο ένας τον άλλον. Και πού δεν υπάρχει τώρα προδοσία; Δεν έχουν στραφεί σχεδόν όλοι εναντίον αλλήλων και δεν μισούν ο ένας τον άλλον; Και αυτό έχει εκπληρωθεί, καθώς βλέπουμε. Δεν έχουν στραφεί όλοι εναντίον αλλήλων, έθνος εναντίον έθνους, βασίλειο εναντίον βασιλείου, άρχοντες εναντίον των ομοίων τους, επίσκοποι εναντίον επισκόπων, πρεσβύτεροι εναντίον πρεσβυτέρων, διάκονοι εναντίον διακόνων, αναγνώστες εναντίον αλλήλων, λαϊκοί εναντίον λαϊκών; Διότι, εξαιτίας του ότι θα πληθυνθεί η ανομία, θα ψυχρανθεί η αγάπη των πολλών. Γι' αυτό προείπε ο Δεσπότης: «Ερευνάτε τις Γραφές», και, «Προσέχετε να μην πλανηθείτε».

«Πες μας, πότε θα γίνουν αυτά, και ποιο είναι το σημείο της δικής σου παρουσίας, και της συντέλειας του αιώνος;» Τον πλησιάζουν ιδιαιτέρως, επειδή επρόκειτο να τον ρωτήσουν για σπουδαία ζητήματα. Διότι ρωτούν για δύο πράγματα: Πότε θα γίνουν αυτά, δηλαδή η καταστροφή του ναού και η άλωση της Ιερουσαλήμ, και το άλλο, Ποιο είναι το σημείο της παρουσίας σου; «Και αποκρινόμενος ο Ιησούς τούς είπε: Προσέχετε μήπως σας πλανήσει κανείς. Διότι πολλοί θα έρθουν στο όνομά μου λέγοντας: Εγώ είμαι ο Χριστός, και θα πλανήσουν πολλούς.» Πολλοί, λέει, θα έρθουν ανακηρύσσοντας τους εαυτούς τους Χριστούς· διότι και ο Δοσίθεος ο Σαμαρείτης έλεγε ότι, Εγώ είμαι ο προφήτης που προαναγγέλθηκε από τον Μωυσή· και ο Σίμων επίσης ο Σαμαρείτης ονόμαζε τον εαυτό του μεγάλη δύναμη του Θεού. «Πρόκειται δε να ακούσετε για πολέμους και φήμες πολέμων· προσέχετε να μην ταράζεστε, διότι πρέπει να γίνουν όλα αυτά, αλλά δεν είναι ακόμη το τέλος· διότι θα εγερθεί έθνος εναντίον έθνους και βασίλειο εναντίον βασιλείου, και θα υπάρξουν πείνες και λοιμοί, και σεισμοί κατά τόπους· όλα δε αυτά είναι αρχή ωδίνων.» Ως πολέμους εννοεί αυτούς των Ρωμαίων στα Ιεροσόλυμα. Και δεν λέει μόνο ότι θα γίνουν πόλεμοι, αλλά και πείνες και λοιμοί, αποδεικνύοντας ότι η οργή εναντίον των Ιουδαίων θα είναι θεόσταλτη. Διότι τους μεν πολέμους θα μπορούσε κάποιος να πει ότι γίνονται από την κακία των ανθρώπων· τις πείνες όμως και τους λοιμούς από πουθενά αλλού παρά εξάπαντος από τον Θεό.

Έπειτα, για να μη νομίσουν ότι θα επέλθει η συντέλεια του κόσμου προτού κηρύξουν, λέει: Μην ταράζεστε. Διότι δεν ήλθε ακόμη η συντέλεια. ούτε πρόκειται να συμβεί η κοινή συντέλεια ταυτόχρονα με την καταστροφή της Ιερουσαλήμ. Λέει δε ότι θα εγερθεί έθνος εναντίον έθνους και βασίλειο εναντίον βασιλείου, εξαιτίας των συμφορών που πρόκειται να βρουν τους Ιουδαίους, τα οποία αποτελούν την αρχή των ωδίνων. Διότι όπως ακριβώς έρχονται οι πόνοι στην επίτοκο και έπειτα γεννά, έτσι και ο παρών αιώνας, μετά από τις αναταραχές και τους πολέμους, θα απογεννήσει τα μελλοντικά. «Τότε θα σας παραδώσουν σε θλίψη και θα σας σκοτώσουν. και θα είστε μισητοί από όλα τα έθνη εξαιτίας του ονόματός μου. Και τότε πολλοί θα σκανδαλιστούν, θα παραδώσουν ο ένας τον άλλον και θα μισήσουν ο ένας τον άλλον. Και θα εγερθούν πολλοί ψευδοπροφήτες και θα πλανήσουν πολλούς. Και επειδή θα πληθυνθεί η ανομία, θα ψυχρανθεί η αγάπη των πολλών.»