Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 25:20

XIV. Ο Σωτήρας διανέμει και τώρα τάλαντα στους δικούς του υπηρέτες, σύμφωνα με την παραβολή των Ευαγγελίων. Επομένως, ανοίξτε τις καρδιές σας και δεχθείτε τα με χαρά. Γίνετε «δόκιμοι τραπεζίτες». Εμπορευθείτε με σύνεση αυτό που σας δόθηκε. Πολλαπλασιάστε το με την επιείκεια· διότι αυτό προξενεί μεγάλο και αγιοπρεπές καύχημα και επαίνους για τη γνησιότητα. Και γιατί το λέω αυτό, παραλείποντας κάτι ακόμη μεγαλύτερο; Καθιστά τον άνθρωπο πολίτη του ουρανού, τον ανυψώνει στη βασιλεία, τον κάνει να συνδοξάζεται με τον ίδιο τον Σωτήρα όλων μας, τον Χριστό. Ας το δούμε αυτό και από τα ίδια τα ευαγγελικά κείμενα: Εκείνος που έλαβε τα πέντε τάλαντα από τον οικοδεσπότη, αφού κέρδισε με την εργασία του άλλα πέντε, τι λέει όταν τον πλησιάζει; «Κύριε, πέντε τάλαντα μου έδωσες, δες, έκανα άλλα πέντε». Βλέπεις πόσο μεγάλο είναι το καύχημα της φιλοπονίας; Και τι του είπε ο Χριστός; «Εύγε, δούλε αγαθέ και πιστέ, σε λίγα στάθηκες πιστός, σε πολλά θα σε εγκαταστήσω· είσελθε στη χαρά του κυρίου σου». Τι μεγαλύτερο από αυτό υπάρχει σε δόξα; Τι πιο επιθυμητό σε ευημερία; Έπαινοι από τον Χριστό και δεσποτική απόφαση που στεφανώνει εκείνον που εργάστηκε με ζήλο, ονομάζοντας πιστό αυτόν που καρποφόρησε πνευματικά· διότι μήπως τάχα πρόσφερε το κέρδος στον Δεσπότη; Ή μήπως Εκείνος έχει ανάγκη από κάτι ως προς τον εαυτό του; Αυτός είναι το πλήρωμα των πάντων και, όπως λέει ο πάνσοφος Ιωάννης, «Από το πλήρωμά του όλοι εμείς λάβαμε».

Μτ 25, 14-30. 〈Άνθρωπος〉 οικοδεσπότης είναι ο δημιουργός και κύριος του σύμπαντος αυτού. Με την αποδημία ο λόγος της παραβολής παρομοιάζει είτε την ανάβαση του Χριστού στους ουρανούς είτε το αόρατο και απρόσιτο της θείας φύσης. Ως 〈υπάρχοντα〉 του Θεού πρέπει να νοηθούν εκείνοι που σε κάθε χώρα και πόλη έχουν πιστέψει σε αυτόν. 〈Δούλους〉 του αποκαλεί αυτούς τους οποίους κατά καιρούς ο Χριστός στεφανώνει με το καύχημα της ιερωσύνης· διότι ο θεσπέσιος Παύλος γράφει: «κανείς δεν παίρνει από μόνος του την τιμή, αλλά αυτός που καλείται από τον Θεό». Σε αυτούς παραδίδει εκείνους που έχουν υπαχθεί σε αυτόν, δίνοντας στον καθένα πνευματικό χάρισμα, ανάλογα με τη διάθεση και την ικανότητά του. Αυτή λέμε ότι είναι η διανομή των 〈ταλάντων〉, τα οποία δεν χορηγούνται σε ίσο μέτρο στους υπηρέτες εξαιτίας της διαφορετικότητας της διανοίας. Και 〈ευθύς〉, λέει, έφυγαν και εργάστηκαν, όπου το 〈ευθύς〉 εδώ μας υποδηλώνει ότι πρέπει κανείς να εκτελεί τα έργα του Θεού χωρίς καμία καθυστέρηση. Εκείνοι όμως που κυριαρχούνται από οκνηρία και αργία θα βρεθούν στα έσχατα δεινά. Διότι, λέει, έθαψε το τάλαντο που του δόθηκε στη γη, δηλαδή διατήρησε το χάρισμα στον εαυτό του ανενεργό και ανωφελές για τους άλλους. Γι' αυτό, λοιπόν, αφαιρείται από 〈αυτόν το τάλαντο〉 και 〈θα δοθεί〉 σε εκείνον που πλουτίζει· διότι το Πνεύμα και η δωρεά των θείων χαρισμάτων θα απομακρυνθούν από τέτοιους ανθρώπους, ενώ σε εκείνους που εργάστηκαν φιλότιμα θα υπάρξει πλουσιότερη η χορηγία των χαρισμάτων.

Μεγάλο και αγιοπρεπές είναι το καύχημα, και προξενεί τους επαίνους της γνησιότητας. Και γιατί το λέω αυτό, παραλείποντας κάτι ακόμη σπουδαιότερο; Καθιστά τον άνθρωπο πολίτη του ουρανού, τον ανυψώνει στη βασιλεία, τον κάνει να συνδοξάζεται με τον ίδιο τον Σωτήρα όλων μας, τον Χριστό. Ας το δούμε δε αυτό και από τα ίδια τα ευαγγελικά κείμενα. Εκείνος που έλαβε τα πέντε τάλαντα από τον οικοδεσπότη, και αφού τα εργάστηκε κέρδισε άλλα πέντε, τι λέει καθώς προσέρχεται; «Κύριε, πέντε τάλαντα μου έδωσες, δες, κέρδισα άλλα πέντε». Βλέπεις πόσο μεγάλο είναι το καύχημα της φιλοπονίας; Και τι του είπε ο Χριστός; «Εύγε, δούλε αγαθέ και πιστέ, στα λίγα στάθηκες πιστός, σε πολλά θα σε καταστήσω κύριο· είσελθε στη χαρά του Κυρίου σου». Τι μεγαλύτερο από αυτό υπάρχει σε δύναμη; Τι πιο επιθυμητό για την ευημερία; Έπαινοι από τον Χριστό, και δεσποτική απόφαση που στεφανώνει εκείνον που εργάστηκε με ζήλο, ονομάζοντας πιστό αυτόν που καρποφόρησε πνευματικά.

Αυτό θα μπορούσε κανείς να το διαπιστώσει και στην περίπτωση του αμπελώνα, αυτό και στην περίπτωση των πέντε και των δύο ταλάντων, αλλά και του ενός· διότι τους μεν τους αποδέχθηκε και τους εμπιστεύθηκε περισσότερα, ενώ τον άλλον διέταξε, αφού δεθεί, να ριφθεί έξω, στο εξώτερο σκοτάδι.

Μετά από καιρό, όταν εκείνος επέστρεψε, προσήλθαν οι δούλοι· και αυτός που είχε λάβει τα πέντε τάλαντα πλησίασε λέγοντας: Κύριε, πέντε τάλαντα μου έδωσες, ιδού, κέρδισα άλλα πέντε τάλαντα από αυτά. Πολλή είναι η ευγνωμοσύνη του υπηρέτη, άφθονη η φιλανθρωπία του δεσπότη. Διότι τι λέει; Εύγε, δούλε αγαθέ και πιστέ· σε λίγα στάθηκες πιστός, σε πολλά θα σε καταστήσω· είσελθε στη χαρά του κυρίου σου. Επειδή, λέει, έδειξες πολλή ευγνωμοσύνη σε όσα ήδη σου εμπιστεύθηκαν, είσαι άξιος να σου ανατεθούν και περισσότερα. Προσήλθε έπειτα και εκείνος που είχε λάβει τα δύο τάλαντα, λέγοντας: Δεν μου παρέδωσες δύο τάλαντα;

Διότι, εάν τα θάψω μέσα στον νου μου και τα φυλάξω διαρκώς χωρίς να τα μεταδίδω σε κανέναν, ελαττώνεται το κέρδος μου, μειώνεται η περιουσία μου· εάν όμως τα φανερώσω σε όλους, και κάνω πολλούς συμμέτοχους και κοινωνούς σε όλα όσα εγώ ο ίδιος γνωρίζω, αυξάνεται ο πνευματικός μου πλούτος. Και ότι αυτά έτσι έχουν, και ότι εκείνος που μεταδίδει στους άλλους αυξάνει την παρακαταθήκη, ενώ εκείνος που την αποκρύπτει ζημιώνει όλη την εργασία, μάρτυρες είναι εκείνοι στους οποίους εμπιστεύθηκαν τα τάλαντα, εκείνος με τα πέντε, και εκείνος με τα δύο, και εκείνος με το ένα. Διότι οι μεν πρώτοι παρέδωσαν διπλάσια όσα τους εμπιστεύθηκαν, και γι' αυτό τιμήθηκαν· ο άλλος όμως, επειδή το φύλαξε στον εαυτό του και δεν το μετέδωσε σε κανέναν, και δεν μπόρεσε να το διπλασιάσει, γι' αυτό τιμωρήθηκε. Ακούγοντας, λοιπόν, όλοι μας αυτά, και φοβούμενοι την από εκεί τιμωρία, όποιο αγαθό κι αν έχουμε ας το προσφέρουμε στους αδελφούς μας, και ας το καταθέσουμε στο μέσο για όλους, και ας μην το αποκρύπτουμε. Διότι, όταν μεταδίδουμε στους άλλους, τότε πλουτίζουμε εμείς οι ίδιοι περισσότερο· όταν κάνουμε πολλούς κοινωνούς της πνευματικής μας εργασίας, τότε αυξάνουμε τη δική μας περιουσία. Αλλά νομίζεις ότι ελαττώνεται η δόξα σου, όταν γνωρίζεις μαζί με πολλούς αυτά που εσύ ο ίδιος γνωρίζεις μόνος σου;

Διότι εκείνος που έλαβε δύο, παρέδωσε δύο, και εκείνος που έλαβε τα πέντε πάλι ομοίως. Εκεί όμως, επειδή από την ίδια αφετηρία ο μεν έκανε περισσότερη, ο δε λιγότερη πρόσοδο, εύλογα και στα έπαθλα δεν απολαμβάνουν τα ίδια. Πρόσεξε δε ότι αυτός παντού δεν τα απαιτεί αμέσως. Διότι και στην περίπτωση του αμπελώνα, τον παρέδωσε στους γεωργούς και αποδήμησε· και εδώ τα εμπιστεύθηκε και αποδήμησε, για να μάθεις τη μακροθυμία του. Μου φαίνεται δε ότι τα λέει αυτά υπονοώντας και την ανάσταση. Αλλά εδώ δεν υπάρχουν πλέον γεωργοί και αμπελώνας, αλλά όλοι είναι εργάτες. Διότι δεν απευθύνεται μόνο προς τους άρχοντες, ούτε προς τους Ιουδαίους, αλλά προς άπαντες. Και εκείνοι που τα προσφέρουν, ομολογούν με ευγνωμοσύνη και τα δικά τους και τα του κυρίου τους. Και ο μεν λέει: «Κύριε, πέντε τάλαντα μου έδωσες»· ο δε λέει: «δύο»· δείχνοντας ότι από αυτόν έλαβαν την αφορμή για την εργασία τους, και του οφείλουν πολλή ευγνωμοσύνη, και αποδίδουν τα πάντα σε αυτόν. Τι λέει λοιπόν ο κύριος; «Εύγε, δούλε αγαθέ», λέει (διότι αυτό είναι ίδιον του αγαθού, το να στρέφει το βλέμμα του προς τον πλησίον), «και πιστέ· σε λίγα στάθηκες πιστός, σε πολλά θα σε εγκαταστήσω· είσελθε στη χαρά του κυρίου σου», δεικνύοντας με αυτόν τον λόγο την πλήρη μακαριότητα. Ο άλλος όμως δεν έπραξε έτσι, αλλά πώς; «Γνώριζα ότι είσαι σκληρός άνθρωπος, που θερίζεις όπου δεν έσπειρες, και μαζεύεις από εκεί όπου δεν σκόρπισες· και επειδή φοβήθηκα, έκρυψα το τάλαντό σου· ιδού, έχεις το δικό σου». Τι απαντά λοιπόν ο κύριος;

Και μακάρι αυτό μόνο να ήταν το φοβερό, ότι δηλαδή ξόδευαν τα παρόντα αγαθά μάταια, άσκοπα και χωρίς καμία αναγκαιότητα· αν και ακόμη και αυτό δεν είναι απαλλαγμένο από ενοχή και κατηγορία. Διότι, όταν τα χρήματα που μας έδωσε ο Θεός για την τροφή του σώματος και για την ανακούφιση όσων έχουν ανάγκη, εμείς τα καταναλώνουμε σε ακολασία, αλαζονεία και έσχατη ραθυμία, δεν θα μείνει χωρίς ευθύνη για εμάς αυτή η χείριστη δαπάνη, αλλά οπωσδήποτε θα δώσουμε λόγο· και όσα έχουν ειπωθεί για την παραβολή των πέντε ταλάντων, και των δύο, και του ενός, ισχύουν εξίσου και για τα χρήματα, και για όλα τα υπόλοιπα. Αυτό λοιπόν που έλεγα είναι πως, ακόμη κι αν βρισκόμασταν εδώ άσκοπα και μάταια, ούτε και τότε δεν θα ήταν μια τέτοια πράξη χωρίς ευθύνη για εμάς· τώρα όμως, εκτός από αυτό, θα μας επιβληθεί και επιπλέον καταδίκη. Διότι εκείνος που ζει μέσα στην τρυφή και επιδίδεται στη μέθη, που τρέφει παράσιτους και κόλακες, και που σκάει από την κρεατοφαγία και την οινοποσία, είναι αναπόφευκτο να αμαρτάνει συχνά, τόσο ακούσια όσο και εκούσια, και κατά τον χρόνο της παραμονής του στον παρόντα τόπο, και μετά την αναχώρησή του από εκεί.

Γι' αυτόν τον λόγο, εξάλλου, ο Χριστός τοποθετεί τα πρόβατα στα δεξιά, τα ευλογεί και τα εισάγει στη βασιλεία, όχι επειδή δεν άρπαξαν τα ξένα, αλλά επειδή μοίρασαν και τα δικά τους στους άλλους. Και εκείνον στον οποίο εμπιστεύθηκε τα πέντε τάλαντα τον επιδοκιμάζει, όχι επειδή δεν τα μείωσε, αλλά επειδή πολλαπλασίασε αυτό που του δόθηκε και επέστρεψε διπλάσια την παρακαταθήκη. Μέχρι πότε, λοιπόν, δεν θα σταματήσετε να τρέχετε στο κενό, να κοπιάζετε μάταια, να πυγμαχείτε άσκοπα και να χτυπάτε τον αέρα; Και μακάρι να ήταν μόνο άσκοπα.

Και αυτός που δίνει γνωρίζει σε ποιον δίνει, και τα πάντα είναι γυμνά και εκτεθειμένα ενώπιον των οφθαλμών του. Ας σπεύσουμε, λοιπόν, με όση δύναμη διαθέτουμε να πολλαπλασιάσουμε το τάλαντο. Εκείνος που έλαβε τα πέντε, ας αποδώσει άλλα πέντε σε αυτόν που του τα έδωσε· και άλλα δύο, εκείνος που του εμπιστεύθηκαν τα δύο. Εκείνος μεν που έλαβε αυτό το χάρισμα, ας απλώσει χέρι έμπρακτης βοήθειας σε όσους έχουν ανάγκη από έλεος και λυγίζουν κάτω από το φορτίο της φτώχειας· εκείνος δε, ας θρέψει με τον λόγο αυτούς που καταπονούνται από τον λιμό και έχουν ξεραθεί από τον καύσωνα της απιστίας.

Διότι δεν παρακινήθηκα να μιλήσω για χάρη της δόξας ή της επίδειξης —μάρτυρας είναι ο Θεός—, αλλά από ζήλο για την αλήθεια· επειδή αυτόν και μόνο έχω αποκτήσει ως ελπίδα σωτηρίας, και με αυτόν ελπίζω και εύχομαι να προϋπαντήσω τον Δεσπότη Χριστό, προσφέροντάς Του αυτόν ώστε να γίνει εξιλαστήριο για τα άτοπα σφάλματά μου. Διότι εκείνος που έλαβε τα πέντε τάλαντα από τον κύριό του, αφού κέρδισε άλλα πέντε τα προσέφερε, καθώς και εκείνος που έλαβε τα δύο προσέφερε άλλα δύο ισάριθμα· ενώ εκείνος που έλαβε το ένα, αφού το έθαψε και το προσέφερε άκαρπο, χαρακτηρίστηκε «πονηρός δούλος» και καταδικάστηκε στο εξώτερο σκότος. Επειδή φοβάμαι ακριβώς μήπως πάθω το ίδιο, υπακούω στο δεσποτικό πρόσταγμα και καταθέτω σε εσάς, τους φρόνιμους τραπεζίτες, το τάλαντο του λόγου που μου έχει δοθεί από Αυτόν, ώστε, όταν έλθει ο Κύριός μου, να το βρει πολλαπλασιασμένο να αποφέρει τόκο ψυχών, και, αφού με βρει πιστό δούλο, να με εισαγάγει στην τόσο ποθητή σε εμένα γλυκύτατη χαρά Του. Δώστε μου, λοιπόν, αυτί πρόθυμο να ακούσει και, αφού ανοίξετε διάπλατα τις τράπεζες των καρδιών σας, δεχθείτε τον λόγο μου και διακρίνετε ειλικρινά τη δύναμη των όσων λέγονται. —Συνέταξα δε αυτόν τον δεύτερο λόγο περί των εικόνων, διότι κάποια από τα τέκνα της Εκκλησίας με προέτρεψαν να το κάνω, επειδή ο πρώτος λόγος δεν ήταν ιδιαίτερα ευκολονόητος από τους πολλούς.

Διότι ο δρόμος που οδηγεί στην αρετή είναι τραχύς και ανηφορικός, και μάλιστα για όσους δεν έχουν ακόμη αφιερώσει εξ ολοκλήρου τον εαυτό τους στον Κύριο, αλλά πολεμούνται ακόμη από την τυραννία των παθών. Γι' αυτόν τον λόγο έχουμε ανάγκη από πολλά μέσα που να μας προτρέπουν προς αυτήν, αφενός από παραινέσεις και αφετέρου από τις ιστορίες των βίων εκείνων που την έχουν ήδη διανύσει, πράγμα που ελκύει προς αυτήν περισσότερο ανώδυνα και μας προφυλάσσει από το να απελπιστούμε από τη δυσκολία της πορείας. Επειδή και για κάποιον που πρόκειται να βαδίσει έναν δύσβατο και τραχύ δρόμο, όποιος απλώς του απευθύνει παραινέσεις και προτροπές θα τον έπειθε λιγότερο· αν όμως του υποδείκνυε πολλούς που τον έχουν ήδη διασχίσει, και στη συνέχεια έφτασαν αισίως στο τέρμα, κατ' αυτόν τον τρόπο θα τον έπειθε περισσότερο να επιχειρήσει και ο ίδιος την πορεία. Ακολουθώντας λοιπόν και εγώ αυτόν τον κανόνα, και φοβούμενος επιπλέον τον κίνδυνο που επικρέμαται στον δούλο, ο οποίος, αφού έλαβε από τον κύριό του το τάλαντο, το έθαψε στη γη και έκρυψε ανεκμετάλλευτο εκείνο που του δόθηκε για να το εργαστεί, σε καμία περίπτωση δεν θα αποσιωπήσω μια ψυχωφελή διήγηση που έφτασε μέχρις εμένα. Αυτήν μου την αφηγήθηκαν ευλαβείς άνδρες από την ενδότερη χώρα των Αιθιόπων, τους οποίους συνηθίζεται να αποκαλούν Ινδούς, έχοντάς την μεταφράσει από αψευδή υπομνήματα, και η οποία έχει ως εξής.

Αν λοιπόν ο λόγος αποδεικνύει ότι εκείνοι που μόνο ακούνε είναι οφειλέτες έργων, εισάγοντας στην καρδιά τους τη δύναμη αυτών που λέγονται, τι θα πάθουμε εμείς, οι οποίοι αθετήσαμε τις δυνάμεις που εισήλθαν μέσα μας όχι μόνο από τα λόγια, αλλά από πολλές και μεγάλες ευεργεσίες, και οι οποίοι δεν κρύψαμε στη γη μόνο το ένα τάλαντο, αλλά και τα πέντε, και τα δύο, κάνοντας κακή, σωματική χρήση των ευεργεσιών του Κυρίου; Εξαιτίας αυτών των ευεργεσιών, είναι επόμενο και τα άλογα ζώα, όταν ευεργετούνται, να υπακούν σε αυτόν που τα οδηγεί, στο μέτρο των δυνατοτήτων της φύσης τους, έτσι ώστε ακόμα και η αγριότητα των θηρίων να μετατρέπεται σε υπακοή προς τη φωνή του ευεργέτη τους; Σε τέτοιο βαθμό εμείς, που τιμηθήκαμε με το αυτεξούσιο πάνω από όλα τα ζώα, αποδειχθήκαμε πιο άγριοι από τα θηρία και πιο παράλογοι από τα άλογα ζώα.

Και συγχρόνως κρίνοντας και θεωρώντας τον εαυτό μου ανάξιο εκείνης της δωρεάς και της χάρης, ας γινόταν τουλάχιστον, εφόσον δεν είμαι άξιος εκείνου του μακαρισμού, να μην είμαι ούτε άξιος να είμαι άθλιος και να ταλαιπωρούμαι, ούτε να έχω την αντίθετη μοίρα και το αντίθετο φρόνημα εκείνου του πονηρού και κακούργου δούλου, ο οποίος εξαιτίας της μεγάλης του ραθυμίας και ακρασίας θεωρεί ότι αργεί η έλευση του κυρίου του, και γίνεται βαρύς και ανυπόφορος στους συνδούλους του, και συναναστρέφεται με όσους μεθούν· τον οποίο, όταν θα έλθει ο κύριός του ξαφνικά και απροσδόκητα, θα τον διχοτομήσει και θα τον συγκαταλέξει με τους υποκριτές. Ούτε να έχω τη μοίρα εκείνου που του εμπιστεύθηκαν το τάλαντο και το έθαψε και το έκρυψε κάτω από τη γη· και γι' αυτό κατηγορήθηκε πικρά, και όχι μόνο του ζητήθηκε ο τόκος και το πολλαπλάσιο, αλλά έχασε και το κεφάλαιο, και στάλθηκε στο εξώτερο σκοτάδι. Είθε να μην πιαστώ σε αυτά τα σφάλματα και τεθώ ως παράδειγμα προς αποφυγήν στους πολλούς, και θεωρηθώ αιτία για να κουνούν το κεφάλι τους όσοι με βλέπουν, ελεγχόμενος κάποτε και καταδικαζόμενος από Εκείνον που γνωρίζει τα πάντα και εξετάζει τα δικά μας, και αφού οδηγηθώ κάτω από μαστίγια, να πληρώσω το βαρύ τίμημα για τις ανόσιες πράξεις μου, προκειμένου όσοι συλληφθούν ως υπόδικοι για παρόμοια σφάλματα να σωφρονιστούν από το δικό μου πάθημα και να επιδεχθούν διόρθωση.

Αλλά δεν είναι έτσι τα πράγματα, δεν είναι, παρά αυτό που πολλές φορές είπα και πάλι θα πω και ποτέ δεν θα πάψω να λέω. Φως ο Πατήρ, φως ο Υιός, φως το Πνεύμα το Άγιο, ένα φως, άχρονο, άτμητο, ασύγχυτο, αΐδιο, άκτιστο, απεριόριστο, ανενδεές, αόρατο, καθώς υπάρχει και νοείται έξω από όλα και πάνω από όλα, το οποίο κανένας ποτέ από τους ανθρώπους δεν μπόρεσε να δει πριν καθαρθεί, ούτε το έλαβε πριν το δει. Διότι πολλοί μεν το είδαν, δεν το απέκτησαν δε, σαν κι αυτούς που αξιώθηκαν να δουν μεγάλο θησαυρό στα βασιλικά ταμεία και αναχώρησαν με άδεια χέρια. Διότι πράγματι, πολλές φορές στην αρχή εμφανίζεται σε αυτούς που μετανοούν θερμά μια θεία έλλαμψη και φωτισμός, αλλά αμέσως παρέρχεται· και εάν μεν παραδώσουν ολοκληρωτικά τον εαυτό τους μέχρι θανάτου και αναζητήσουν με επίπονους αγώνες, παρουσιάζοντας τους εαυτούς τους άξιους και άμεμπτους σε όλα στον Κύριο, το λαμβάνουν και πάλι, αφού αυτό επανέλθει τέλεια· εάν όμως δείξουν έστω και μικρή ραθυμία και παραιτηθούν από το να υποβάλουν τους εαυτούς τους σε μεγαλύτερους κόπους, αγαπώντας τον εαυτό τους, γίνονται ανάξιοι μιας τέτοιας δωρεάς και δεν εισέρχονται στην αιώνια ζωή, ενώ βρίσκονται ακόμη στο σώμα· και αν δεν εισέλθουν τώρα, προφανώς δεν θα εισέλθουν ούτε μετά την έξοδο από το σώμα. Διότι, εάν αυτός που έλαβε το ένα τάλαντο και το έκρυψε, καταδικάστηκε επειδή δεν το πολλαπλασίασε, πόσο μάλλον θα καταδικαστεί εκείνος που δεν φύλαξε καν αυτό που έλαβε, αλλά το απώλεσε εξαιτίας της ραθυμίας του.

Και κάνει λογαριασμό μαζί τους, απαιτώντας και ελέγχοντας τα πεπραγμένα όσων τα έλαβαν. «Και πλησιάζοντας εκείνος που είχε λάβει τα πέντε τάλαντα, έφερε άλλα πέντε τάλαντα, λέγοντας: Κύριε, πέντε τάλαντα μου παρέδωσες· ιδού, κέρδισα άλλα πέντε τάλαντα με αυτά. Του είπε ο Κύριός του: