Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 26:13

Πρόσφερε μύρο και αγάπη, και έλαβε τη συγχώρηση των οφλημάτων της. Διότι ο Σωτήρας, όντας Θεός προγνώστης, φανέρωσε τον πόθο της ψυχής της, καθιστώντας φανερά τα οφλήματα που προηγουμένως είχε διαπράξει η θαυμαστή αυτή γυναίκα. Αλλά πρώτα διακήρυξε τα οφλήματα, και έπειτα επεσήμανε την αγάπη, λέγοντας στους μαθητές: Γιατί ενοχλείτε τη γυναίκα; Διότι καλό έργο έπραξε σε εμένα. Τους φτωχούς τους έχετε πάντοτε μαζί σας, εμένα όμως δεν με έχετε πάντοτε. Διότι, χύνοντας αυτή το μύρο στο κεφάλι μου, το έκανε για τον ενταφιασμό μου. Αλήθεια σας λέω, όπου και αν κηρυχθεί το ευαγγέλιο αυτό σε όλο τον κόσμο, θα αναφερθεί και αυτό που έπραξε η ίδια, εις μνημόσυνόν της.

Την αποδέχομαι ως εκλεκτή, και θα συγκαταλεχθεί στον αριθμό των δικαίων που με αγάπησαν, και θα της συγχωρηθούν τα σφάλματα. Το δε όνομά της δεν θα εξαλειφθεί εις τον αιώνα του αιώνος, αλλά θα διακηρύσσεται από γενιά σε γενιά αυτό που έπραξε, εις μνημόσυνόν της. Και αφού μάθουν όλοι το έργο της, θα γίνουν και οι ίδιοι εραστές των καλών έργων, και μέτοχοι πλούσιων και αιώνιων δωρεών.

Αλήθεια σας λέγω, όπου και αν κηρυχθεί το ευαγγέλιο αυτό σε ολόκληρο τον κόσμο, θα αναφερθεί και αυτό που έπραξε αυτή εις μνημόσυνό της. Και από πού προήλθε σε αυτούς αυτή η σκέψη; Διότι άκουγαν τον Διδάσκαλο να λέγει, «Έλεος θέλω και όχι θυσία», και να εγκαλεί τους Ιουδαίους ότι εγκατέλειψαν τα βαρύτερα του νόμου, δηλαδή την κρίση, το έλεος και την πίστη, και επειδή είχε ομιλήσει εκτενώς στο όρος περί ελεημοσύνης. Από αυτά συλλογίζονταν μέσα τους και σκέπτονταν ότι, εάν δεν αποδέχεται τα ολοκαυτώματα ούτε την παλαιά λατρεία, πολύ περισσότερο δεν θα αποδεχθεί τη χρίση με το έλαιο. Αλλά αυτοί μεν έτσι σκέπτονταν· Εκείνος όμως, βλέποντας την πρόθεσή της, της το επιτρέπει. Διότι πολλή ήταν η ευλάβειά της και ανέκφραστος ο ζήλος της· γι' αυτό και, δείχνοντας μεγάλη συγκατάβαση, επέτρεψε να χυθεί το έλαιο και πάνω στην κεφαλή Του. Διότι, εάν δεν αρνήθηκε να γίνει άνθρωπος, να κυοφορηθεί και να τραφεί με γάλα, γιατί απορείς εάν δεν αποκρούει και τούτο;

Διότι, όπως ακριβώς ο Πατέρας του ανέχθηκε την κνίσα και τον καπνό, έτσι και αυτός δέχθηκε την πράξη της πόρνης, όπως ανέφερα προηγουμένως, αποδεχόμενος την προαίρεσή της. Διότι και ο Ιακώβ άλειψε με λάδι τη στήλη για τον Θεό, και στις θυσίες προσφερόταν λάδι, και οι ιερείς χρίονταν με μύρο. Όμως οι μαθητές, μη γνωρίζοντας τη διάθεσή της, την κατέκριναν άκαιρα, και με τα όσα της καταμαρτυρούσαν, αναδεικνύουν τη γενναιοδωρία της γυναίκας. Διότι, λέγοντας ότι «Μπορούσε να πουληθεί αντί τριακοσίων δηναρίων», έδειξαν πόσα ξόδεψε αυτή για το μύρο, και πόση μεγαλοψυχία επέδειξε. Γι' αυτό και τους επιτίμησε, λέγοντας: «Γιατί στενοχωρείτε τη γυναίκα;». Και προσθέτει έναν συλλογισμό, θέλοντας να τους υπενθυμίσει πάλι το Πάθος: «Διότι», λέει, «αυτό το έκανε για τον ενταφιασμό μου». Προσθέτει και δεύτερο συλλογισμό: «Διότι τους φτωχούς τους έχετε πάντοτε μαζί σας, εμένα όμως δεν με έχετε πάντοτε»· καθώς και το: «Όπου κι αν κηρυχθεί το Ευαγγέλιο, θα ειπωθεί και αυτό που έκανε αυτή». Βλέπεις πώς πάλι προαναγγέλλει την έξοδο προς τα έθνη, και με αυτό τους παρηγορεί για τον θάνατό του, εφόσον μετά τον Σταυρό θα αναλάμψει τόση δύναμη, ώστε το κήρυγμα να διαχυθεί σε ολόκληρη τη γη; Ποιος, λοιπόν, είναι τόσο άθλιος, ώστε να εναντιωθεί σε μια τέτοια αλήθεια; Διότι ιδού, αυτό που είπε, πραγματοποιήθηκε· και σε όποιο μέρος της οικουμένης κι αν πας, θα δεις να διαλαλείται και αυτή η γυναίκα.

Αν πάλι κάποιος ρωτήσει πριν από την παρασκευή, παράγγελλε να δοθεί στους φτωχούς· διότι και ο Ίδιος, για να μην πλήξει την προαίρεση της γυναίκας, αυτό έπραξε, και όσα λέει, τα λέει για να την παρηγορήσει. Έπειτα, επειδή είπε: «Για τον ενταφιασμό μου το έπραξε»· για να μη φανεί ότι φέρνει σε αμηχανία τη γυναίκα υπενθυμίζοντας ένα τέτοιο πράγμα, τον τάφο δηλαδή και τον θάνατο, δες στα επόμενα πώς την ανακτά πάλι, λέγοντας: «Σε όλο τον κόσμο θα αναγγελθεί αυτό που έπραξε αυτή». Αυτό αποτελούσε παρηγοριά για τους μαθητές, και για εκείνη ενίσχυση και έπαινο. Διότι όλοι, λέει, θα την εξυμνούν έπειτα από αυτά· και τώρα μάλιστα προανήγγειλε το Πάθος, προσφέροντας τα αναγκαία για την κηδεία· ας μην την επιτιμά λοιπόν κανείς. Διότι εγώ τόσο πολύ απέχω από το να την καταδικάσω ότι έπραξε κάτι κακό, ή να τη μεμφθώ ότι δεν ενήργησε ορθά, ώστε ούτε θα αφήσω να περάσει στη λήθη αυτό που έγινε, αλλά ο κόσμος θα μάθει αυτό που συντελέστηκε μέσα στην οικία και στα κρυφά. Διότι αυτό που έγινε προήλθε από ευλαβή διάνοια, και θερμή πίστη, και συντετριμμένη ψυχή. Και γιατί δεν υποσχέθηκε τίποτα το πνευματικό στη γυναίκα, παρά μόνο την παντοτινή μνήμη; Για να την προετοιμάσει μέσω αυτών να έχει βεβαιότητα και για τα πνευματικά. Διότι, εάν έπραξε ένα καλό έργο, είναι ολοφάνερο ότι θα λάβει και τον άξιο μισθό.

Διότι σας λέγω, όπου και αν κηρυχθεί το Ευαγγέλιο αυτό σε ολόκληρη τη γη, θα αναγγελθεί και αυτό που έπραξε αυτή, εις μνημόσυνόν της. Άραγε λοιπόν, είπε ψέματα ή είπε την αλήθεια; Εκπληρώθηκε η προφητεία ή διαψεύστηκε; Ρώτησε τον Ιουδαίο· και αν μυριάδες φορές φανεί αναίσχυντος, δεν θα μπορέσει να αντικρίσει κατάματα αυτή την προφητεία. Διότι σε όλες τις εκκλησίες ακούμε να γίνεται λόγος για τη γυναίκα αυτή, και στέκονται ακούγοντας ύπατοι, στρατηγοί, άνδρες, γυναίκες, περιφανείς, επίσημοι και λαμπροί άνθρωποι σε όλες τις πόλεις· και όπου και αν φτάσεις στην οικουμένη, με απόλυτη ησυχία όλοι ακούνε για το κατόρθωμα της γυναίκας, και δεν υπάρχει μέρος της οικουμένης, το οποίο να αγνόησε αυτό που συνέβη.

Και όμως, πόσοι βασιλιάδες έπραξαν πολλά και μεγάλα αγαθά στις πόλεις, και πέτυχαν νίκες σε πολέμους, και έστησαν πολλά τρόπαια, και διέσωσαν έθνη, και ανοικοδόμησαν πόλεις, και απέκτησαν αμέτρητα έσοδα· αλλά παρόλα αυτά, έχουν παραδοθεί στη σιωπή μαζί με τα δικά τους κατορθώματα. Και πολλές βασίλισσες και σπουδαίες γυναίκες, αν και ευεργέτησαν με αμέτρητους τρόπους τους υπηκόους τους, ούτε καν ονομαστικά δεν είναι γνωστές σε κανέναν. Αυτή όμως η ασήμαντη γυναίκα, που απλώς άδειασε λίγο έλαιο, δοξάζεται παντού στην οικουμένη, και τόσο μεγάλο πλήθος χρόνου δεν έσβησε τη μνήμη της, ούτε πρόκειται να τη σβήσει ποτέ· αν και ούτε το έργο της ήταν περιφανές· διότι τι σπουδαίο ήταν το να χύσει το έλαιο; Ούτε το πρόσωπό της ήταν επίσημο· διότι ήταν μια γυναίκα περιφρονημένη· ούτε οι μάρτυρες ήταν πολλοί· διότι το έπραξε ανάμεσα στους μαθητές· ούτε ο τόπος ήταν περίοπτος· διότι δεν εμφανίστηκε σε κάποιο θέατρο για να το πράξει αυτό, αλλά σε μια οικία, παρουσία μόνο δέκα ανθρώπων. Αλλά παρόλα αυτά, ούτε η ασημαντότητα του προσώπου, ούτε ο μικρός αριθμός των μαρτύρων, ούτε το αφανές του τόπου, ούτε τίποτε άλλο δεν μπόρεσε να εξαφανίσει τη μνήμη της· απεναντίας, η γυναίκα αυτή είναι τώρα πιο λαμπρή από όλες τις βασίλισσες και όλους τους βασιλιάδες, και κανένας χρόνος δεν παρέδωσε στη λήθη αυτό που συνέβη. Από πού προήλθε αυτό; Πες μου· ποιος το κατόρθωσε αυτό; Δεν ήταν ο Θεός, που δέχθηκε τότε την περιποίησή της, ο οποίος διέσπειρε παντού αυτή τη φήμη; Είναι λοιπόν αυτά τα πράγματα έργο ανθρώπινης δύναμης, πες μου, το να προαναγγέλλει κανείς τέτοια γεγονότα; Και ποιος λογικός άνθρωπος θα το έλεγε αυτό;

Εάν λοιπόν όλα εκείνα αποδείχθηκαν ψευδή και δεν εκπληρώθηκαν, να απιστείς και σε τούτα· εάν όμως βλέπεις εκείνα να λάμπουν από την εκπλήρωσή τους και καθημερινά να αυξάνονται, και ότι ούτε οι πύλες του άδη δεν κατίσχυσαν της Εκκλησίας, και ότι αυτό το οποίο έπραξε η γυναίκα διακηρύσσεται παντού σε όλη την οικουμένη μετά από τόσο χρόνο, και ότι οι άνθρωποι που πίστεψαν σε αυτόν τον προτίμησαν από τους πατέρες, τις γυναίκες και τα παιδιά τους· για ποιο λόγο απιστείς, πες μου, μόνο σε αυτήν την πρόρρηση, και μάλιστα ενώ η μαρτυρία του χρόνου αποστομώνει την αναισχυντία σου; Εάν, λοιπόν, μετά την άλωση είχαν περάσει μόνο δέκα έτη, ή είκοσι, ή τριάντα, ή πενήντα, βεβαίως ούτε και τότε δεν θα έπρεπε να επιδεικνύεις αναισχυντία, ωστόσο όμως θα απέμενε κάποια πρόφαση σε εκείνους που επιθυμούν να φιλονικούν· εάν όμως παρήλθαν μετά την άλωση όχι μόνο πενήντα, αλλά και εκατό, και διακόσια, και τριακόσια, και πολλά περισσότερα έτη, και ουδέποτε φάνηκε ούτε ίχνος ούτε σκιά από τη μεταβολή που εσείς προσδοκάτε, για ποιο λόγο επιδεικνύεις αναισχυντία άσκοπα και μάταια;

Ματθ. 26, 6-13 Αποδεικνύεται ότι η γυναίκα προσέρχεται στον Χριστό με πολλή και ανείπωτη πίστη, τόσο από το γεγονός ότι τον πλησίασε με απόλυτη ευλάβεια, όσο και από το ότι του προσέφερε το μύρο, από το ότι προσήλθε για τις αμαρτίες της και από το ότι ήλπιζε να λάβει την άφεση, θεωρώντας τον όχι ως απλό άνθρωπο, αλλά ως πολύ ανώτερο από την ανθρώπινη φύση.

Μτ 26, 6-13 Και επειδή ο καρδιογνώστης Θεός μας γνώριζε τη διάθεσή της, ανέχεται να περιχυθεί η κεφαλή Του με το μύρο που προσφέρθηκε και αποδέχεται την πράξη της γυναίκας, η οποία προήλθε από μια τέτοια διάθεση· διότι «καλό έργο», λέει, «έκανε»· διότι το έπραξε με καλή και θαυμαστή πρόθεση, έχοντας ως παραδείγματα τη «στήλη» την οποία άλειψε ο Ιακώβ για τον Θεό, καθώς και τα έλαια που προσφέρονταν στις θυσίες προς τον Θεό. Όμως, ο μεν Δεσπότης, ως παντογνώστης, αποδέχθηκε με αυτόν τον τρόπο την πράξη της γυναίκας. Οι μαθητές, από την άλλη, επειδή ως άνθρωποι έβλεπαν μόνο το φαινόμενο, δηλαδή την κένωση του μύρου, κατέκριναν αυτό που γινόταν, και μάλιστα όχι απλώς, αλλά λέγοντας ότι θα έπρεπε να πωληθεί και να δοθεί για την ευεργεσία των φτωχών· διότι αυτό είχαν διδαχθεί από τον Διδάσκαλο, ότι δηλαδή η ελεημοσύνη προς τους ενδεείς είναι κάτι που επιθυμεί διακαώς ο Θεός· διότι, λέει, «έλεος θέλω και όχι θυσία», και είχαν πρόσφατα ακούσει ότι για όσους ελεούν έχει ετοιμαστεί ως κληρονομιά η ουράνια βασιλεία, καθώς και μύρια άλλα.

Πώς ο ιερός λόγος, όπως ακριβώς είναι ανώτερος από κάθε κατηγορία, έτσι μπορεί να αποδειχθεί και απρόσιτος σε αυτήν, ο οποίος λέει: «αμήν αμήν σας λέω, όπου κι αν κηρυχθεί αυτό το ευαγγέλιο, θα αναφερθεί και αυτό που έκανε αυτή εις ανάμνησή της»; Διότι, αν κάποιος θεωρήσει ως ευαγγέλιο την ίδια την πράξη της γυναίκας, δεν φαίνεται να αποφεύγει την κατηγορία της φλυαρίας. Αν πάλι θεωρήσει ως ευαγγέλιο ολόκληρη τη συγγραφή των μαθητών που κατέγραψαν τα υπερφυή έργα και την πολιτεία του διδασκάλου και κοινού σωτήρα, ούτε αυτό θεωρείται ότι διασώζει τη λογική συνέπεια, διότι αυτά δεν είχαν ακόμη παραδοθεί εγγράφως. Η δική σου απορία λοιπόν, για να την εξετάσουμε πιο διεισδυτικά, είναι τέτοιας φύσεως. Όμως δεν είναι καθόλου δύσκολο, ούτε απαιτεί πολλή προσοχή, το να κατανοήσει κανείς τη λογική ακολουθία στα προκείμενα θεία λόγια, καθώς και ότι είναι κατά πολύ ανώτερα από το να δίνουν αφορμή για φλυαρία. Διότι, πρώτα απ' όλα, ακόμη κι αν τα ευαγγέλια δεν είχαν ακόμη συγγραφεί, οι θεουργίες του Ιησού διαγγέλλονταν σε όλους μέσω του άγραφου λόγου. Έπειτα, αφού ο ίδιος γνωρίζει ξεκάθαρα το καθετί πριν καν αυτό δημιουργηθεί, τι τον εμποδίζει να ονομάζει ευαγγέλια αυτά που μετά από λίγο χρόνο επρόκειτο να καταγραφούν; Επομένως, πού θα μπορούσε να βρει θέση η ασυναρτησία, στα λόγια: «όπου κι αν κηρυχθεί το ευαγγέλιο αυτό, θα αναφερθεί και αυτό που έκανε αυτή»;

Διότι, όταν κάποιος προσφέρει δώρο στον Θεό, μην τον αποτρέπεις, ούτε να κατακόπτεις την προθυμία του, αποπέμποντάς τον για να το μοιράσει στους φτωχούς, αλλά άφησέ τον να ολοκληρώσει την προσφορά του. Εάν, βεβαίως, κάποιος που το σκέφτεται σε χρησιμοποιήσει ως σύμβουλο για το εάν πρέπει να το δώσει στους φτωχούς ή να το προσφέρει στον Θεό, συμβούλευσέ τον να το δώσει στους φτωχούς· αφού, όμως, το έχει ήδη προσφέρει, είναι περιττό να τον αποτρέψεις· διότι πρέπει η τιμή προς τον Θεό να προκρίνεται απολύτως όλων, ακόμη και της ίδιας της ελεημοσύνης. Και να μη νομίσεις, επειδή ο Χριστός από φιλανθρωπία αναδέχεται στο πρόσωπό Του το έλεος, ότι πρέπει να καταφρονείς τον Θεό και να ασκείς μόνο την ελεημοσύνη· επειδή, αν ήταν έτσι, θα έπρεπε λοιπόν και να ιεροσυλούμε και με τα κλοπιμαία να κάνουμε ελεημοσύνη. Αλλά δεν ισχύει αυτό· για να καταλάβεις ότι δεν είναι το ίδιο το να ελεείς τους φτωχούς με το να τιμάς και να υπηρετείς τον ίδιο τον Χριστό, άκου: «Διότι τους φτωχούς», λέει, «τους έχετε πάντοτε μαζί σας, εμένα όμως δεν με έχετε πάντοτε». Βλέπεις, λοιπόν, πώς άλλο είναι το να υπηρετείς τον Χριστό, και άλλο το να ελεείς τους φτωχούς, έστω κι αν από φιλανθρωπία ο Χριστός αναδέχεται στο πρόσωπό Του αυτά που γίνονται για τους πένητες. «Διότι αυτή, χύνοντας αυτό το μύρο στο σώμα μου, το έκανε για τον ενταφιασμό μου. Αλήθεια σας λέω, όπου κι αν κηρυχθεί αυτό το Ευαγγέλιο σε όλο τον κόσμο, θα αναφερθεί και αυτό που έκανε αυτή, εις ανάμνησίν της».