Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 26:18

Άλλη στ΄. «Πηγαίνετε στο απέναντι χωριό προς τον δείνα και πείτε του: Ο Διδάσκαλος λέει: Σε εσένα τελώ το Πάσχα μαζί με τους μαθητές μου.» Ποια είναι η πόλη; Ο Άδης. Ποιος είναι ο δείνα; Ο Αδάμ· διότι επρόκειτο να τον αναστήσει εκ νεκρών.

Ματθ. 26, 18. Για να μην τον παραδώσει ο προδότης στους φονείς «πριν από την εορτή του Πάσχα», ο Σωτήρας δεν αποκάλυψε ούτε το σπίτι ούτε τον άνθρωπο, στον οποίο τέλεσε το Πάσχα.

Μτ 26, 18. Λέγοντας «στον τάδε» δεν δηλώνει κάποιο συγκεκριμένο όνομα, αλλά έμμεσα υποδηλώνει κάποιον από τους αγίους· διότι ο λόγος αυτός ταιριάζει σε κάθε άγιο, ο οποίος πρώτα μεν δέχεται τους μαθητές του Κυρίου, τους ευαγγελιστές και τους αποστόλους, που προλειαίνουν την ψυχή του, και έπειτα δέχεται με αυτόν τον τρόπο και τον ίδιο τον Χριστό, ο οποίος θα έρθει όχι επειδή προσκλήθηκε αλλά αυτοβούλως, μαζί με το Άγιο Πνεύμα, για να κατοικήσει σε εκείνον, στον οποίο βλέπει το άγιο βάπτισμα· διότι αυτό υποδηλώνει ο άνθρωπος που «βαστάζει τη στάμνα με το νερό», όπως λέει ο Μάρκος και ο Λουκάς.

Η΄. Όμως, με τον θεοφιλέστατο βασιλέα να προεδρεύει στο μέσο της αγίας συνόδου, όταν τέθηκε στο μέσο το ζήτημα σχετικά με το Πάσχα, ειπώθηκαν μεν όσα ειπώθηκαν· υπερτερούσε όμως ως προς το πλήθος των επισκόπων η τριπλάσια μερίδα όλης της οικουμένης, η οποία αντιτασσόταν από την άλλη πλευρά σε εκείνους της Ανατολής· διότι τα βόρεια και μαζί τα νότια έθνη, καθώς και τα έθνη προς τη δύση του ηλίου, έχοντας οχυρωθεί με τη μεταξύ τους συμφωνία, αντέτειναν προς την αντίθετη κατεύθυνση απέναντι σε εκείνους της Ανατολής που υπερασπίζονταν την παλαιά συνήθεια. Τελικά οι ανατολικοί υποχώρησαν· και έτσι καθιερώθηκε μία εορτή του Χριστού· και κατ' αυτόν τον τρόπο απομακρύνθηκαν μεν από τους κυριοκτόνους, ενώ ενώθηκαν με τους ομοδόξους, διότι η φύση ελκύει τα όμοια προς τα όμοια. Αν όμως κάποιος ισχυριστεί ότι, όπως είναι γεγραμμένο: «Την πρώτη ημέρα των αζύμων προσήλθαν οι μαθητές και είπαν στον Σωτήρα: Πού θέλεις να σου ετοιμάσουμε να φας το Πάσχα;» και Εκείνος τους έστειλε στον δείνα, δίνοντας την παραγγελία να πουν: «Στο σπίτι σου θα κάνω το Πάσχα»· θα απαντήσουμε ότι αυτό δεν αποτελεί εντολή, αλλά εξιστόρηση ενός γεγονότος που συνέβη κατά τον καιρό του σωτηρίου πάθους. Διότι άλλο είναι να διηγείται κανείς μια παλαιά πράξη, και άλλο το να νομοθετεί και να αφήνει παραγγελίες για τους μεταγενέστερους.

ΟΜΙΛΙΑ ΠΑ΄. Την πρώτη ημέρα των αζύμων προσήλθαν οι μαθητές στον Ιησού λέγοντας: Πού θέλεις να σου ετοιμάσουμε να φας το πάσχα; Εκείνος δε είπε: Πηγαίνετε στην πόλη, στον τάδε, και πείτε του: Ο Διδάσκαλος λέει, ο καιρός μου πλησιάζει· στο σπίτι σου θα γιορτάσω το πάσχα μαζί με τους μαθητές μου.

Αυτός που τα έπραξε τότε σε εκείνο το δείπνο, Αυτός τα επιτελεί και τώρα. Εμείς κατέχουμε θέση υπηρετών· Εκείνος όμως που τα αγιάζει και τα μεταβάλλει είναι ο Ίδιος. Ας μην παρευρίσκεται, λοιπόν, κανένας Ιούδας, κανένας φιλάργυρος. Εάν κάποιος δεν είναι μαθητής, ας αποχωρήσει· διότι τέτοιους δεν τους δέχεται η τράπεζα. Διότι λέγει: «Με τους μαθητές μου θα κάνω το Πάσχα». Αυτή η τράπεζα είναι εκείνη, και δεν υπολείπεται σε τίποτα. Διότι δεν δημιούργησε εκείνην ο Χριστός και τούτην κάποιος άνθρωπος, αλλά και τούτη ο Ίδιος την προσφέρει. Αυτό εδώ είναι εκείνο το υπερώο, όπου βρίσκονταν τότε· από εκεί εξήλθαν στο όρος των Ελαιών. Ας εξέλθουμε και εμείς προς τα χέρια των πενήτων· διότι αυτός ο τόπος είναι το όρος των Ελαιών. Επειδή το πλήθος των πενήτων είναι ελιές καταφυτευμένες στον οίκο του Θεού, οι οποίες σταλάζουν το έλαιο που θα μας είναι χρήσιμο εκεί, αυτό που είχαν οι πέντε παρθένες· ενώ οι άλλες, επειδή δεν το έλαβαν από εδώ, χάθηκαν. Αφού λάβουμε αυτό, ας εισέλθουμε, για να προϋπαντήσουμε τον Νυμφίο με λαμπρές τις λαμπάδες· αφού λάβουμε αυτό, ας εξέλθουμε από εδώ. Κανείς απάνθρωπος ας μην προσέρχεται, κανείς σκληρός και ανελεήμων, κανένας απολύτως ακάθαρτος.

Εκείνοι του καθόρισαν τριάντα αργύρια, με την έννοια ότι συμφώνησαν, ότι τα ξεχώρισαν για να του τα δώσουν, και όχι, όπως νομίζουν οι πολλοί, με την έννοια ότι τα ζύγισαν. Αναζητούσε, λοιπόν, ευκαιρία να τους τον παραδώσει όταν θα ήταν μόνος του· διότι φοβούνταν το πλήθος, και γι' αυτό μίσθωσαν τον Ιούδα, για να τους ειδοποιήσει πότε βρίσκεται μόνος. «Την δε πρώτη ημέρα των αζύμων, προσήλθαν οι μαθητές στον Ιησού, λέγοντάς του: Πού θέλεις να σου ετοιμάσουμε να φας το Πάσχα; Εκείνος δε είπε: Πηγαίνετε στην πόλη, στον δείνα, και πείτε του: Ο διδάσκαλος λέει:

«Ο καιρός μου είναι εγγύς· σε σένα θα κάνω το Πάσχα μαζί με τους μαθητές μου. Και οι μαθητές έπραξαν όπως τους παράγγειλε ο Ιησούς και ετοίμασαν το Πάσχα.» Ως πρώτη των αζύμων, εννοεί την ημέρα πριν από τα άζυμα, σαν να λέω για παράδειγμα: το βράδυ της Παρασκευής επρόκειτο εκείνοι να φάνε το Πάσχα, και αυτή η ημέρα ονομαζόταν των αζύμων· ο Κύριος λοιπόν στέλνει τους μαθητές την Πέμπτη, την οποία ο ευαγγελιστής ονομάζει πρώτη των αζύμων, επειδή ήταν πριν από την Παρασκευή, κατά την οποία Παρασκευή, το βράδυ, έτρωγαν τα άζυμα. Προσέρχονται λοιπόν οι μαθητές και ρωτούν:

«Πού θέλεις να σου ετοιμάσουμε να φας το Πάσχα;» Διότι ούτε εκείνοι είχαν, ούτε ο ίδιος δική του κατοικία· τους αποστέλλει δε σε άνθρωπο άγνωστο που δεν τον γνώριζε, όπως ακριβώς έκανε και στην περίπτωση της όνου, δείχνοντάς τους ότι μπορεί και μόνο με απλά λόγια να πείσει ακόμη και εκείνους που δεν τον γνώριζαν καθόλου να τον υποδεχθούν. Διότι ήθελε να τελέσει το Πάσχα, για να μη φανεί ότι εναντιώνεται στον νόμο· και ως καιρό του ονομάζει τη σφαγή, ώστε να μάθουμε ότι σφαγιάζεται όχι από άγνοια, ούτε χωρίς τη θέλησή του· προσθέτει δε στη φράση, ότι «Σε εσένα θα κάνω το Πάσχα», το «μαζί με τους μαθητές μου» αντί του «στην οικία σου», για να γίνει επαρκής η προετοιμασία, επειδή επρόκειτο να φάνε πολλοί. «Όταν δε έπεσε το βράδυ, κάθισε στο δείπνο με τους δώδεκα, και ενώ έτρωγαν, είπε: Αλήθεια σας λέω, ότι ένας από εσάς θα με παραδώσει. Και καθώς λυπήθηκαν πάρα πολύ, άρχισαν να του λένε ο καθένας από αυτούς:»