Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 26:2

Αλλά θα μου πει κάποιος: σοφίζεσαι επιχειρήματα, δείξε μου από κάποιον προφήτη το ξύλο του σταυρού. Αν δεν παράσχεις μαρτυρία από προφήτη, δεν πείθομαι. Άκου λοιπόν από τον Ιερεμία και βεβαιώσου: «Εγώ σαν άκακο αρνί που οδηγείται στη σφαγή δεν το γνώριζα;» Διότι έτσι να το διαβάσεις, ερωτηματικά, όπως το είπα. Διότι αυτός που λέει: «Ξέρετε ότι μετά από δύο ημέρες γίνεται το Πάσχα και ο Υιός του Ανθρώπου παραδίδεται για να σταυρωθεί», άραγε δεν γνώριζε; «Εγώ σαν άκακο αρνί που οδηγείται στη σφαγή δεν το γνώριζα;» Ποιο αρνί; Ας το ερμηνεύσει ο Ιωάννης ο Βαπτιστής λέγοντας: «Να ο Αμνός του Θεού, που σηκώνει την αμαρτία του κόσμου». «Εναντίον μου σκέφτηκαν πονηρό λογισμό, λέγοντας». Αυτός που γνώριζε τους λογισμούς, άραγε δεν γνώριζε αυτό που επρόκειτο να συμβεί; Και τι έλεγαν; «Ελάτε να βάλουμε ξύλο στον άρτο του». Και αν ο Κύριος σε αξιώσει, στο μέλλον θα γνωρίσεις ότι το σώμα του, σύμφωνα με το Ευαγγέλιο, έφερε τον τύπο του άρτου. Ελάτε λοιπόν, να βάλουμε ξύλο στον άρτο του «και να τον εξαλείψουμε από τη γη των ζώντων». Η ζωή δεν εξαλείφεται. Γιατί κοπιάζετε μάταια; «Και το όνομά του να μην μνημονευθεί πλέον». Μάταιη είναι η βουλή σας. Διότι πριν από τον ήλιο το όνομά του παραμένει στην Εκκλησία. Και για το ότι η ζωή ήταν αυτή που κρεμάστηκε πάνω στο ξύλο, ο Μωυσής θρηνώντας λέει: «Και θα είναι η ζωή σου κρεμασμένη απέναντι από τα μάτια σου, και θα φοβάσαι ημέρα και νύχτα, και δεν θα πιστεύεις στη ζωή σου».

Ακριβής διασάφηση περί της ημέρας του Πάσχα του εν αγίοις πατρός ημών Επιφανίου, επισκόπου Κωνσταντίας της νήσου Κύπρου· από την επιστολή του προς τον Ευσέβιο και τον Μάρκελλο, τον Βιβιανό (ή Βηβιανό) και τον Κάρπο. Έφαγαν, λοιπόν, οι Ιουδαίοι το Πάσχα, μαζί με τους οποίους ο Κύριος το συνέφαγε, δύο ημέρες πριν από το καθορισμένο αληθινό Πάσχα· διότι έλεγαν οι γραμματείς και οι φαρισαίοι: «Ας προλάβουμε να εορτάσουμε το Πάσχα, ώστε, εάν αυτός συλληφθεί μέσα στον θόρυβο της αναταραχής, να μην εμποδιστούμε να φάμε το Πάσχα»· όπως λέει και ο ιερότατος Ματθαίος για τον Σωτήρα, ότι είπε στους μαθητές του: «Γνωρίζετε ότι μετά από δύο ημέρες γίνεται το Πάσχα, και ο Υιός του Ανθρώπου παραδίδεται για να σταυρωθεί». Αυτό δε ακριβώς εκπληρώθηκε όταν ο Χριστός οδηγούνταν στο μυστήριο τη δεύτερη ημέρα της εβδομάδος, επειδή η δεκάτη αποτελεί σύμβολο του ονόματος του Κυρίου ημών Ιησού λόγω του γράμματος ιώτα [που αντιστοιχεί στον αριθμό δέκα]. Διότι τότε ο Ιούδας έλαβε το τίμημα του εκτιμηθέντος, το οποίο καθόρισαν οι υιοί του Ισραήλ σύμφωνα με το γεγραμμένο, και ζητούσε ευκαιρία για να τον παραδώσει. Επίσπευσαν δε, όντας ταραγμένοι, αντί να φυλάξουν κοντά τους το πρόβατο που είχαν αγοράσει διά των αργυρίων που δόθηκαν στον Ιούδα μέχρι την πέμπτη ημέρα της εβδομάδος, μετρώντας από τη δεκάτη [ημέρα του μήνα] μέχρι τη δέκατη τέταρτη, η οποία ήταν η πέμπτη της εβδομάδος.

Και συνέβη, όταν ο Ιησούς ολοκλήρωσε αυτούς τους λόγους, να πει στους μαθητές του: «Γνωρίζετε ότι μετά από δύο ημέρες γίνεται το Πάσχα, και ο Υιός του ανθρώπου παραδίδεται για να σταυρωθεί». Πάλι σε κατάλληλη στιγμή ομιλεί περί του πάθους, αφού πρώτα υπενθύμισε τη βασιλεία, και την εκεί ανταπόδοση, καθώς και την αθάνατη κόλαση· σαν να έλεγε: «Γιατί φοβάστε τα πρόσκαιρα δεινά, εφόσον σας αναμένουν τέτοια αγαθά;»

Γʹ. Εσύ όμως παρατήρησε πώς αυτό που τους προκαλούσε τη μεγαλύτερη λύπη το μεθόδευσε με καινοφανή τρόπο και το επισκίασε με όλα όσα προηγήθηκαν. Διότι δεν είπε: «Γνωρίζετε ότι μετά από δύο ημέρες παραδίδομαι»· αλλά τι; «Γνωρίζετε ότι μετά από δύο ημέρες γίνεται το Πάσχα»· και τότε πρόσθεσε ότι παραδίδεται για να σταυρωθεί, αποδεικνύοντας ότι αυτό που συμβαίνει είναι μυστήριο, καθώς και εορτή και πανήγυρη που τελείται για τη σωτηρία της οικουμένης, και ότι τα έπασχε όλα έχοντάς τα προγνωρίσει. Γι' αυτό ακριβώς, επειδή τούτο αρκούσε για την παρηγοριά τους, δεν τους είπε τίποτε τώρα περί αναστάσεως· διότι ήταν περιττό, εφόσον είχε μιλήσει τόσο πολύ γι' αυτήν, να αναφερθεί και πάλι. Εξάλλου, όπως είπα, δείχνει ότι και το ίδιο το πάθος αποτελεί απαλλαγή από μύρια κακά, υπενθυμίζοντάς τους, μέσω του Πάσχα, τις παλαιές ευεργεσίες που έγιναν στην Αίγυπτο. Τότε συγκεντρώθηκαν οι αρχιερείς, οι γραμματείς και οι πρεσβύτεροι του λαού στην αυλή του αρχιερέα, του λεγόμενου Καϊάφα, και συσκέφθηκαν με σκοπό να συλλάβουν τον Ιησού με δόλο και να τον θανατώσουν. Έλεγαν μάλιστα: «Όχι κατά τη διάρκεια της εορτής, για να μη γίνει ταραχή ανάμεσα στον λαό».

Διότι έτσι και εκείνος, φουσκώνοντας την ψυχή του με οργή στην ανάμνησή του, εξέχεε όλο το θράσος και τη μανία του εναντίον της εικόνας που έφερε τη μορφή του. Είναι δυνατόν λοιπόν για όσους έχουν τέτοια διάθεση απέναντι σε αυτά, ακούγοντας και τα ίδια τα λόγια των ιερών Ευαγγελίων, από τα οποία βέβαια εξαρτώνται και τούτα, έχοντας την ίδια δύναμη με εκείνα (διότι και στα δύο το θέμα καταλήγει στο ίδιο, και η ίδια ιστορία φαίνεται ανέκαθεν), εφόσον αναφέρονται σε τέτοιο λόγο, αν κάπου μας διδάσκουν κάτι ταπεινό και ανθρώπινο για την οικονομία του Σωτήρα, να σκεφτούν τα ίδια, και να τον δεχτούν εισάγοντάς τον ως κτίσμα· ή αν τον διαχωρίζουν από τον Λόγο, ομοίως να τα διαγράφουν, και να χρειάζεται να καταργήσουν τα Ευαγγέλια· ιδίως όταν ο ίδιος ο Κύριος λέει προς τον λαό των Ιουδαίων: «Γιατί ζητάτε να με σκοτώσετε, έναν άνθρωπο που σας μίλησα την αλήθεια;» και, «Ο Υιός του ανθρώπου παραδίδεται για να σταυρωθεί»· διότι μέσω αυτών καταφαίνεται η ταπεινή και φτωχή του κατάσταση· και όσα μας εισάγουν στα πάθη και τον σταυρό του, να τα χλευάζουν και να τα καταφρονούν· αλλά βέβαια αυτά κανείς από τους συνετούς ούτε θα τα υποθέσει ούτε θα τα ισχυριστεί, όπως δεν θα δεχθεί και εκείνο που συνέχεται από τον ίδιο ακριβώς παραλογισμό.

Κεφάλαιο ΚΣΤ'. Περί εκείνης που άλειψε τον Κύριο με μύρο. Περί του Πάσχα. Περί του Μυστικού Δείπνου. Περί της παραδόσεως του Χριστού. Περί της αρνήσεως του Πέτρου. «Και συνέβη, όταν ο Ιησούς ολοκλήρωσε όλους αυτούς τους λόγους, είπε στους μαθητές του: Γνωρίζετε ότι μετά από δύο ημέρες γίνεται το Πάσχα. Και ο Υιός του ανθρώπου παραδίδεται για να σταυρωθεί». Επειδή αναφέρθηκε στη βασιλεία και στην ανταπόδοση, με κατάλληλη ευκαιρία λοιπόν ομιλεί και περί του δικού του πάθους, σχεδόν λέγοντας αυτό, ότι και εκείνοι που με σταύρωσαν θα καταστούν άξιοι του πυρός. «Τότε συγκεντρώθηκαν οι αρχιερείς και οι Γραμματείς και οι πρεσβύτεροι του λαού στην αυλή του αρχιερέα που ονομαζόταν Καϊάφας, και συσκέφθηκαν για να συλλάβουν τον Ιησού με δόλο και να τον σκοτώσουν· έλεγαν δε: Όχι κατά τη διάρκεια της εορτής, για να μην προκληθεί αναταραχή στον λαό». Ενώ ο νόμος πρόσταζε να υπάρχει ένας αρχιερέας ισόβια, αυτοί διόριζαν πολλούς παρανόμως, εναλλάσσοντάς τους κάθε χρόνο· γι' αυτό και προσέρχονται στον αρχιερέα εκείνου του έτους για να συσκεφθούν περί φόνου, από τον οποίο, αντιθέτως, θα έπρεπε να τιμωρούνται οι φονιάδες· και ονομάζει «αρχιερείς» εκείνους που είχαν ήδη συμπληρώσει την ετήσια υπηρεσία τους. Ενώ λοιπόν επρόκειτο να διαπράξουν ανόσιο φόνο, δεν φοβούνται τον Θεό, αλλά το πλήθος.