Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 26:63

Ματθαίος 26, 63-65. Είπε κάπου μέσω του Μωυσή ο Θεός των όλων: «εάν μια ψυχή αμαρτήσει και ακούσει φωνή ορκισμού, και αυτός είναι μάρτυρας, είτε επειδή το είδε είτε επειδή το γνωρίζει, εάν δεν το αναγγείλει», λέει, «θα επωμιστεί την αμαρτία». Καταλογιζόταν, λοιπόν, έγκλημα παρανομίας σε κάποιους, εάν δεν απολογούνταν καθόλου, ενώ άκουγαν φωνή ορκισμού. Γι' αυτό ο Καϊάφας ορκίζει πανούργα τον Κύριο, ώστε εάν ήθελε και μετά από αυτό να σιωπά, να τον καταδικάσει ως παραβάτη του νόμου, γνωρίζοντας ότι, εφόσον ορκίστηκε και σιώπησε, θα γινόταν ένοχος για την τιμωρία του νόμου. Εάν όμως έλεγε την αλήθεια, να τον θανατώσουν ως ψευδόχριστο, επειδή ονόμαζε τον εαυτό του Θεό, ενώ δεν είχε τίποτα περισσότερο από τους άλλους ανθρώπους κατά τη σάρκα και κατά το ορώμενο. Γι' αυτό ο Χριστός είπε: «εσύ το είπες», αντί του «το δικό σου στόμα λοιπόν το ομολόγησε». Για να κάνει, όμως, βαρύτερη την καταδίκη τους, εννοώ βέβαια για την απροθυμία τους να πιστέψουν σε αυτόν, τους καθιστά και πάλι φανερή τη δόξα του λέγοντας: «από τώρα θα δείτε τον Υιό του Ανθρώπου να κάθεται εκ δεξιών της δυνάμεως του Θεού».

Έπειτα του λέει ο αρχιερέας: «Σε εξορκίζω στο όνομα του ζωντανού Θεού, να μας πεις αν εσύ είσαι ο Χριστός, ο Υιός του Θεού». Του λέει ο Ιησούς: «Εσύ το είπες. Όμως σας λέω, από εδώ και στο εξής θα δείτε τον Υιό του ανθρώπου να κάθεται στα δεξιά της δυνάμεως και να έρχεται πάνω στις νεφέλες του ουρανού».

Αλλά σε αυτά ο Χριστός δεν απάντησε τίποτα· διότι γνώριζε ότι η απολογία δεν θα ωφελούσε απολύτως σε τίποτα· γιατί δικαζόταν από εχθρούς. Και πάλι δεν αγνοούσε ότι θα έδειχναν πιο έντονο θυμό εναντίον του, εάν έλεγε ότι είναι Υιός του Θεού, Σωτήρας και Λυτρωτής της οικουμένης. Σιώπησε λοιπόν, όταν κρινόταν από αυτούς και από τον Πιλάτο, λέγοντας μόνο λίγα και μετά βίας, ώστε να κάνει την αμαρτία τους αναπολόγητη. Διότι ο σκληρός και ανόσιος Καϊάφας ρώτησε λέγοντας: «Σε ορκίζω στον ζωντανό Θεό να μας πεις, αν εσύ είσαι ο Χριστός ο Υιός του Θεού.» Και αυτός απάντησε σε αυτό αμέσως: «Από τώρα θα δείτε τον Υιό του ανθρώπου να κάθεται εκ δεξιών της δυνάμεως, και να έρχεται πάνω στις νεφέλες του ουρανού.» Ρώτησε και ο Πιλάτος, αν είναι βασιλιάς του Ισραήλ, και σε αυτά ο Χριστός απάντησε: «Εσύ το είπες.» Έπειτα ο Πιλάτος συμπορεύτηκε με την παράνοια των Ιουδαίων· και αφού μαστίγωσε τον Ιησού, διέταξε τους στρατιώτες που ήταν υπό τις διαταγές του να τον οδηγήσουν, μαζί με ληστές, για να υποστεί τον θάνατο στον σταυρό. Είναι αλήθεια λοιπόν, ότι, όπως λέει ο προφήτης, εξαιτίας της κακοπάθειας δεν ανοίγει το στόμα του.

Γι' αυτόν, λοιπόν, τον σταυρωθέντα, και ο Πρόδρομος κήρυξε λέγοντας: αυτός που έρχεται πίσω μου είναι ισχυρότερός μου, του οποίου δεν είμαι άξιος να βαστάξω τα υποδήματα· αυτός θα σας βαπτίσει με Άγιο Πνεύμα και πυρ. Το λιχνιστήρι βρίσκεται στο χέρι του, και θα καθαρίσει πλήρως το αλώνι του, και θα συγκεντρώσει το σιτάρι στην αποθήκη του, ενώ το άχυρο θα το κατακάψει με άσβεστο πυρ. Αλλά και εκείνοι που σταύρωσαν τον σταυρωθέντα, πριν τον σταυρώσουν, τον ρωτούσαν λέγοντας: πες μας καθαρά, αν εσύ είσαι ο Χριστός. Ο δε σταυρωθείς Κύριος της δόξης αποκρίθηκε προς αυτούς: σας το είπα ήδη, και δεν πιστεύετε· τα έργα που εγώ κάνω στο όνομα του Πατέρα μου, αυτά μαρτυρούν για εμένα· αλλά εσείς δεν πιστεύετε, διότι δεν είστε από τα δικά μου πρόβατα. Τα δικά μου πρόβατα ακούνε τη φωνή μου, και εγώ τα γνωρίζω, και με ακολουθούν, και εγώ τους δίνω αιώνια ζωή, και δεν πρόκειται να χαθούν ποτέ, και κανείς δεν θα τα αρπάξει από το χέρι μου. Και ο αρχιερέας του είπε: σε εξορκίζω στον ζωντανό Θεό, να μας πεις αν εσύ είσαι ο Χριστός ο Υιός του Θεού. Λέει σε αυτόν ο Κύριος: εσύ το είπες· από τώρα θα δείτε τον Υιό του ανθρώπου να κάθεται στα δεξιά της δυνάμεως και να έρχεται πάνω στις νεφέλες του ουρανού.

Μίλησαν δε εναντίον του με δόλια γλώσσα, όταν ο αρχιερέας σηκώθηκε και του είπε: Σε εξορκίζω στο όνομα του ζωντανού Θεού, να μας πεις αν εσύ είσαι ο Χριστός, ο Υιός του Θεού. Διότι ρωτούσαν τέτοια πράγματα όχι επειδή ήθελαν να μάθουν, αλλά για να του πλέξουν, όπως νόμιζαν, την κατηγορία της βλασφημίας. «Αντί να με αγαπούν, με συκοφαντούσαν.» Διότι ήταν δίκαιο να τον αγαπούν, επειδή θεράπευσε τις ασθένειές τους και πολλές φορές τους έθρεψε όταν πεινούσαν· αλλά εκείνα που τους προσέφερε ως αποδείξεις ευεργεσίας, αυτοί τα διέβαλαν στον Πιλάτο. «Τοποθέτησε εναντίον του έναν αμαρτωλό.» Όπως ακριβώς ο Θεός ονομάζεται δίκαιος και λέγεται ότι χαίρεται με τη δικαιοσύνη (Διότι δίκαιος είναι ο Κύριος και αγάπησε τη δικαιοσύνη), έτσι αμαρτωλός είναι ο διάβολος, ως φιλαμαρτήμων· και όχι μόνο αμαρτάνει ο ίδιος, αλλά και υποκινεί όσους τον ανέχονται.

Επιθυμώντας να τον αναγκάσει σε απολογία, ώστε να τον παγιδεύσει μέσα από αυτήν, του λέει: «Δεν ακούς τι καταμαρτυρούν αυτοί εναντίον σου;» Εκείνος όμως σιωπούσε. Διότι θα ήταν ανώφελη η απολογία, εφόσον κανείς δεν άκουγε. Άλλωστε, η όλη διαδικασία είχε μόνο την επίφαση δικαστηρίου· η αλήθεια είναι ότι επρόκειτο για έφοδο ληστών, σαν αυτούς που επιτίθενται ξαφνικά σε κάποιο σπήλαιο ή στον δρόμο. Γι' αυτό και σιωπούσε. Εκείνος όμως επέμενε λέγοντας: «Σε εξορκίζω στο όνομα του ζώντος Θεού, να μας πεις αν εσύ είσαι ο Χριστός, ο Υιός του ζώντος Θεού». Εκείνος του απάντησε: «Εσύ το είπες. Σας λέω όμως τούτο, από τώρα και στο εξής θα δείτε τον Υιό του ανθρώπου να κάθεται εκ δεξιών της δυνάμεως και να έρχεται πάνω στις νεφέλες». Τότε ο αρχιερέας διέρρηξε τα ιμάτιά του λέγοντας: «Εβλασφήμησε». Αυτό δε το έκανε, για να καταστήσει την κατηγορία σφοδρότερη, και για να μεγαλοποιήσει το λεχθέν μέσω της πράξεώς του. Επειδή δηλαδή τα λόγια αυτά προκάλεσαν φόβο στους ακροατές, ό,τι ακριβώς έκαναν και στην περίπτωση του Στεφάνου, κλείνοντας τα αυτιά τους, το ίδιο έπραξε και αυτός εδώ.

Το δε «εκείνο τον καιρό αποκριθείς ο Ιησούς είπε: Σε ευχαριστώ, Πατέρα, Κύριε του ουρανού και της γης», είναι φανερό ότι διαφέρει από την προαναφερθείσα έννοια και επέχει θέση αρχής· διότι ούτε προηγήθηκε κάποια ερώτηση, ούτε διαδέχθηκε κάποιον που μιλούσε, αλλά ο ίδιος ο Ιησούς, κάνοντας αρχή στον λόγο, προσέφερε την ευχαριστία στον Πατέρα. Ομοίως και το «αποκριθείς ο αρχισυνάγωγος, αγανακτών επειδή ο Ιησούς θεράπευσε το Σάββατο», όπως βέβαια και το «αποκριθείς ο αρχιερέας του είπε: Σε εξορκίζω στον ζωντανό Θεό, πες μας αν εσύ είσαι ο Χριστός, ο Υιός του Θεού». Θέση αρχής λόγου θα μπορούσε να επέχει και το «αποκριθείς ο Ιησούς είπε: Όποιος δεχθεί εσάς στο όνομά μου, εμένα δέχεται· και όποιος δεχθεί εμένα, δεν δέχεται εμένα, αλλά εκείνον που με απέστειλε».

Και αφού σηκώθηκε ο αρχιερέας, του είπε: Δεν αποκρίνεσαι τίποτα; Τι καταμαρτυρούν αυτοί εναντίον σου; Ο δε Ιησούς σιωπούσε. Και λαμβάνοντας τον λόγο ο αρχιερέας, του είπε: Σε ορκίζω στον ζωντανό Θεό να μας πεις αν εσύ είσαι ο Χριστός, ο Υιός του Θεού. Του λέει ο Ιησούς: Εσύ το είπες.» Αυτοί ήταν πράγματι ψευδομάρτυρες· διότι ο Χριστός δεν είπε: Μπορώ να καταλύσω, αλλά: Λύστε. Και δεν είπε: τον ναό του Θεού, αλλά: αυτόν τον ναό, δηλαδή το σώμα μου· και πάλι δεν είπε: Θα οικοδομήσω, αλλά: Θα εγείρω. Ώστε είναι ολοφάνερα ψευδομάρτυρες αυτοί, αφού άλλα είπε ο Χριστός και άλλα έλεγαν ότι είπε. Ο Ιησούς λοιπόν, γνωρίζοντας ως παράνομο το δικαστήριό τους, σιωπούσε· διότι αυτούς που δεν τους έπειθαν τα σημεία, πώς θα τους έπειθαν οι απολογίες;