Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 26:74

Επομένως, δεν ήταν έργο της δύναμης των Ιουδαίων το να παραδώσουν στον θάνατο τον Κύριο· αλλά στα δικά τους ανόσια τολμήματα θα μπορούσε κανείς να αποδώσει το εγχείρημα· στον δε Σωτήρα Χριστό ανήκει το ότι θέλησε να πάθει υπέρ όλων, για να τους ελευθερώσει όλους, και αφού τους εξαγοράσει με το δικό Του αίμα, να τους παραστήσει στον Θεό και Πατέρα. <Αυτός όμως τον αρνήθηκε, λέγοντας: Γυναίκα, δεν τον γνωρίζω.> (A f. 295, C f. 155) Ασθένησε, σύμφωνα με την πρόρρηση του Χριστού, ο μακάριος Πέτρος, και αρνήθηκε τον Σωτήρα των όλων Χριστό, και όχι μία φορά, αλλά τρεις, και έκανε την άρνησή του με όρκο· διότι ο Ματθαίος αναφέρει ότι «Άρχισε να αναθεματίζει και να ορκίζεται ότι δεν γνωρίζω τον άνθρωπο». Κάποιοι λοιπόν ισχυρίζονται ότι ο μαθητής ορκίστηκε λέγοντας: Δεν γνωρίζω τον Ιησού ότι έγινε άνθρωπος· αυτό όμως δεν είναι πιστευτό. Πώς δηλαδή δεν τον αρνήθηκε, ανατρέποντας το μυστήριο της ένσαρκης οικονομίας; Γνώριζε βέβαια ότι ο μονογενής Λόγος του Θεού είχε γίνει σαν εμάς, δηλαδή άνθρωπος· και εξάλλου ομολόγησε ξεκάθαρα ότι «Εσύ είσαι ο Χριστός, ο Υιός του Θεού του ζώντος». Και λέει αυτά, όχι διαβεβαιώνοντας ότι Αυτός είναι υιός του Θεού όπως ένας από εμάς, αλλά, μολονότι έβλεπε Εκείνον που βρίσκεται πέρα από κάθε κτιστό και τον Λόγο που ανέτειλε από την ουσία του Θεού και Πατέρα να έχει υποβληθεί στα μέτρα της ανθρωπότητας, δεν έπαυε να γνωρίζει και να ομολογεί ότι Αυτός είναι ο Υιός του Θεού του ζώντος.

Φιλάνθρωπος είναι ο Κύριος και ταχύς στη συγχώρεση, αλλά αργός στην τιμωρία. Κανείς, λοιπόν, ας μην απελπιστεί για τη σωτηρία του. Ο Πέτρος, ο κορυφαίος και πρωτοστάτης των αποστόλων, ενώπιον μιας νεαρής υπηρέτριας αρνήθηκε τρεις φορές τον Κύριο. Αλλά αφού μετανόησε, έκλαψε πικρά. Και το κλάμα φανερώνει την εγκάρδια μετάνοια, και για αυτόν τον λόγο όχι μόνο έλαβε τη συγχώρεση για την άρνησή του, αλλά διατήρησε και το αποστολικό του αξίωμα αναφαίρετο.

Όντας, λοιπόν, συζευγμένος με τον Θωμά, όπως ο Πέτρος με τον Ανδρέα και ο Ιάκωβος με τον Ιωάννη και ο Φίλιππος με τον Βαρθολομαίο, προτάσσει τον Θωμά του εαυτού του, προτιμώντας τον συναπόστολό του ως ανώτερο, ενώ οι υπόλοιποι ευαγγελιστές έπραξαν το αντίθετο. Διότι, εάν ο σκοπός τους ήταν να επινοούν και να εξυψώνουν τον Διδάσκαλο με ψευδείς λόγους και να τον κοσμούν με θαύματα, ποτέ δεν θα κατέγραφαν οι ίδιοι τα προαναφερθέντα εις βάρος του εαυτού τους, ούτε θα αποκάλυπταν στους μεταγενέστερους ανθρώπους ότι εκείνος που κηρυσσόταν από αυτούς λυπόταν και αδημονούσε και ήταν ταραγμένος στην ψυχή, ή ότι οι ίδιοι τον εγκατέλειψαν και έφυγαν, ή ότι ο πιο διακεκριμένος απόστολος και μαθητής όλων αυτών, ο ίδιος εκείνος ο ξακουστός Πέτρος, χωρίς βασανιστήρια και απειλές αρχόντων, τον απαρνήθηκε τρεις φορές.

2. Αυτό το διατυπώνει ο Λουκάς με τις ίδιες ακριβώς λέξεις, στο σημείο όπου εξέθεσε την ιστορία του σταυρού: «Όλοι οι γνωστοί του στέκονταν από μακριά, καθώς και οι γυναίκες που τον είχαν ακολουθήσει από τη Γαλιλαία, βλέποντας αυτά». «Με θεώρησαν βδέλυγμα για τους εαυτούς τους». Αυτό εκπληρώθηκε και στο πρόσωπο του Πέτρου, όταν στην αυλή του αρχιερέα, επειδή φοβήθηκε εκείνους που έλεγαν: «Αληθινά και εσύ από αυτούς είσαι, διότι η ομιλία σου σε προδίδει», άρχισε να αναθεματίζει και να ορκίζεται ότι: «Δεν γνωρίζω τον άνθρωπο».

Ο δε Κύριος είπε προς τον Πέτρο: Καλά βεβαίως έδωσες την υπόσχεσή σου, αλλά δεν θα αργήσεις να καταλάβεις· διότι ο καιρός είναι επί θύραις, ώστε να φανερωθεί και η δική σου υπόσχεση και η δική μου πρόγνωση. Ποια είναι λοιπόν η κατάληξη του λόγου; Διότι το βράδυ πλησιάζει. Όταν δηλαδή ο Κύριος συνελήφθη και οδηγήθηκε στην αυλή του αρχιερέα, και όλοι οι μαθητές σκορπίστηκαν, ο Πέτρος μόνος του ακολουθούσε προς την αυλή του αρχιερέα, σαν να επρόκειτο να εκπληρώσει τα όσα είχε υποσχεθεί. Και ενώ ο Κύριος είχε ασφαλιστεί στα ενδότερα, ο Πέτρος καθόταν στην εξωτερική αυλή θαρραλέος, άκαμπτος, σαν να είχε ήδη κατακτήσει τη νίκη. Τι συνέβη λοιπόν; Ενώ καθόταν εκεί για πολλή ώρα, χωρίς να δει ούτε ξίφος να ακονίζεται, ούτε όργανα βασανιστηρίων να ετοιμάζονται, χωρίς να απειλείται με δήμευση περιουσίας ούτε να του επιβάλλεται εξορία, μια μικρή δούλη, αργυρώνητη και ταπεινή, αφού πλησίασε τον Πέτρο, του λέει: Τι κάνεις εδώ, άνθρωπε; Πού είναι η δύναμη του Διδασκάλου σου; Δες, έχει κλειδωθεί μέσα· δες, πρόκειται να παραδοθεί στον σταυρό. Ο Πέτρος, αποβάλλοντας από τη μνήμη του την παρρησία, αποκρίθηκε λέγοντας: Τι μου βουίζεις τα αυτιά, κορίτσι; Δεν γνωρίζω τον άνθρωπο.

Ο Πέτρος όμως δεν αποκρίθηκε πλέον απλά, αλλά λέει με όρκο: «Δεν γνωρίζω τον άνθρωπο αυτόν». Είδες την πρόρρηση του Θεού και το ολίσθημα του ανθρώπου; Έπειτα, αφού εκπληρώθηκε η δεύτερη άρνηση, η τρίτη άρνηση έχει ως εξής: Μετά από λίγο, πλησίασαν οι παρευρισκόμενοι και είπαν στον Πέτρο: «Αληθινά και εσύ από αυτούς είσαι, διότι και η ομιλία σου σε κάνει φανερό». Ο δε Πέτρος άρχισε να καταναθεματίζει και να ορκίζεται ότι: «Δεν γνωρίζω τον άνθρωπο». Πού είναι η απερίσκεπτη υπόσχεση του Πέτρου; Εσύ που προηγουμένως είχες πει, «Εσύ είσαι ο Χριστός, ο Υιός του Θεού του ζώντος», εδώ λες: «Δεν γνωρίζω τον άνθρωπο αυτόν»; Ίσως ο Πέτρος, άθελά του, να επέδειξε προσοχή ως προς αυτή τη λέξη· δεν είπε, «Δεν γνωρίζω τον Θεό Λόγο», αλλά είπε, «Δεν γνωρίζω τον άνθρωπο αυτόν».

Προσέκρουσε σε αυτό που φαινόταν, όχι σε αυτό που νοούνταν. Γι' αυτό και ο Κύριος, γνωρίζοντάς το εκ των προτέρων, έλεγε: «Καθένας που θα πει βλασφημία εναντίον του Υιού του ανθρώπου, θα του συγχωρεθεί». Τι είπε λοιπόν ο Πέτρος; «Δεν γνωρίζω τον άνθρωπο αυτόν»· και αμέσως λάλησε ο πετεινός· ο απερίγραπτος κατήγορος του Πέτρου, ο προαναφωνητής και συνήγορος της δεσποτικής απόφασης, ο δημοσιοποιητής της άρνησης, εκείνος που φανέρωσε την πρόγνωση, και ο υπομνηματιστής των δακρύων της μετάνοιας.

Διότι δέος κατείχε όλη την έμψυχη κτίση, βλέποντας τον Χριστό καρφωμένο στο ικρίωμα, τον δημιουργό και κυβερνήτη των συμπάντων, κεντημένο με λόγχη στην αγιασμένη πλευρά, από την οποία ανέβλυζε νερό και αίμα σαν από αέναη πηγή, να φορά το πλεγμένο ακάνθινο στεφάνι, να πίνει ξύδι αναμειγμένο με χολή, και βλέποντας τους υπηρέτες του σκότους και φίλους του γνόφου να βάζουν κλήρο με τα μιαιφόνα χέρια τους, ώστε ο καθένας να λάβει το μερίδιο που του αναλογεί. Έφριξαν οι τάξεις των ασώματων αγγέλων· ο ουρανός έγινε στυγνός και κατηφής, το φως και η λαμπρότητα των αστέρων έσβησε· ο μέγιστος γίγαντας ήλιος απέσυρε τις ακτίνες του, και σκοτάδι κατέλαβε τον αιθέρα· η ημέρα μετατράπηκε σε βαθιά εσπέρα, και το λαμπρό στόλισμα του ναού σχίστηκε· η γη σειόταν από ισχυρές δονήσεις, και από τους τάφους βγήκαν γρήγορα οι νεκροί, λυτρωμένοι από τα δεσμά τους. Ο ληστής κατοικεί στον παράδεισο μέσω της πίστης και της ομολογίας του, ενώ ο Ιούδας, συντετριμμένος, βρήκε το τέλος του στην αγχόνη· ο Πέτρος, κυριευμένος από φόβο, ορκίζεται ότι δεν γνωρίζει τον Δεσπότη που έσωσε τον κόσμο από την πλάνη, μέχρι που ο πετεινός τον ελέγχει με την κραυγή του· και αφού έκλαψε πικρά, ξέπλυνε την αμαρτία του.

Θα καταστεί ανενεργό το έγγραφο των αμαρτιών του, διότι η πίστη του το εξάλειψε. Ας διαγραφεί η καταγραφή των αδικημάτων του χάρη στην καλή του ομολογία. Δεν μετανόησε από πριν, αλλά κατανόησε την κατάλληλη στιγμή· πριν από τον θάνατο, χωρίς πίστη, ήταν γυμνός, ενώ κατά τον θάνατο η πίστη του νίκησε τη θάλασσα των πλημμυρίδων της αμαρτίας· σε καιρό ανέσεως δεν γνώριζε, αλλά σε καιρό ανάγκης αναγνώρισε το δίκαιο. Όταν οι μαθητές μου με εγκατέλειπαν, αυτός κατέφυγε σε εμένα· όταν ο Πέτρος έλεγε «Δεν γνωρίζω τον άνθρωπο», τότε αυτός με ομολόγησε Βασιλέα των ουρανών· όταν οι ιερείς με θανάτωναν, τότε αυτός με αποκάλεσε Κύριο της ζωής. Ενώπιόν μου, που βλέπω την πρόθεση και την προθυμία, το έργο της μετανοίας του έχει συντελεστεί· για εμένα έχει εκπληρωθεί η δικαίωση της υπομονής αυτού που έκλινε την καρδιά του προς το αγαθό. Μέσω της πλευράς ο Αδάμ έκλεισε τον παράδεισο, ενώ αυτός με την ομολογία του ανοίγει την πύλη που φρουρείται από τη φλογίνη ρομφαία. Μην αναζητάτε την αμαρτία του, την οποία δεν πρόκειται να βρείτε. Γι' αυτό ο Δαβίδ πριν από τόσες γενεές προφήτευσε: «Θα αναζητηθεί η αμαρτία του, και δεν θα βρεθεί».

Μετά από λίγο, πλησίασαν αυτοί που στέκονταν εκεί και είπαν στον Πέτρο: «Αληθινά, και εσύ είσαι από αυτούς· διότι και η ομιλία σου σε προδίδει». Τότε άρχισε να αναθεματίζει και να ορκίζεται λέγοντας: «Δεν γνωρίζω τον άνθρωπο». Και αμέσως λάλησε ο πετεινός. Και θυμήθηκε ο Πέτρος τον λόγο του Ιησού, ο οποίος του είχε πει: «Πριν λαλήσει ο πετεινός, τρεις φορές θα με απαρνηθείς». Και βγαίνοντας έξω, έκλαψε πικρά. Ω, τι καινοφανή και παράδοξα γεγονότα! Όταν βέβαια είδε τον Διδάσκαλο να συλλαμβάνεται μόνος του, είχε τόσο μεγάλο ζήλο, ώστε να σύρει το μαχαίρι και να αποκόψει το αυτί. Όταν όμως θα ήταν πιο φυσικό να αγανακτήσει, να φλεγεί και να ανάψει από οργή, ακούγοντας τέτοιες ύβρεις, τότε γίνεται αρνητής. Διότι ποιον δεν θα εξόργιζαν μέχρι μανίας τα όσα διαδραματίζονταν τότε; Και όμως, ο μαθητής, καταβεβλημένος από τον φόβο, όχι μόνο δεν επιδεικνύει αγανάκτηση, αλλά και αρνείται, και δεν αντέχει την απειλή ούτε μιας ταλαίπωρης και ασήμαντης υπηρέτριας. Και μάλιστα όχι μόνο μία φορά, αλλά αρνείται και δεύτερη και τρίτη, μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, και χωρίς καν να βρίσκεται ενώπιον δικαστών· διότι βρισκόταν έξω. Αφού, όταν βγήκε στην πύλη, τον ρώτησαν. Και ούτε καν αντιλήφθηκε αμέσως την πτώση του. Και αυτό το αναφέρει ο Λουκάς, λέγοντας ότι ο Χριστός τον κοίταξε, για να δείξει ότι όχι μόνο αρνήθηκε, αλλά και ότι δεν τα θυμήθηκε από μόνος του, παρόλο που είχε ήδη λαλήσει ο πετεινός. Αντιθέτως, χρειάστηκε και πάλι την υπενθύμιση του Διδασκάλου, και το βλέμμα Του λειτούργησε ως φωνή· τόσο πολύ καταπτοημένος από τον φόβο ήταν.

Ακόμη δεν υπάρχουν βασανιστήρια, ούτε ακόμη μαστίγια, ούτε ακόμη πληγές, ούτε ακόμη ξεσπάσματα οργής, ούτε ακόμη άρχοντες, ούτε ακόμη ακονισμένα ξίφη, ούτε ακόμη θεσπισμένα διατάγματα, ούτε ακόμη βασιλείς που απειλούν, ούτε ακόμη προσδοκώμενοι θάνατοι, ούτε ακόμη φυλακές και γκρεμοί και θάλασσα, ούτε ακόμη τίποτα από όλα αυτά, και ήδη αρνήθηκες λέγοντας: «Δεν γνωρίζω τον άνθρωπο»; Πάλι η υπηρέτρια του λέει: «Και εσύ χθες με τον άνθρωπο αυτόν ήσουν».

Και τώρα αρνείσαι και λες: «Δεν γνωρίζω αυτόν τον άνθρωπο». Χωρίς να έχεις γνωρίσει ακόμη βασανιστήρια, ούτε μαστιγώσεις, αλλά ακούγοντας απλώς τα λόγια μιας μικρής υπηρέτριας, προχώρησες στην άρνηση. Αρνείσαι, Πέτρε· χωρίς ακόμη βασανιστήρια, χωρίς ακόμη πληγές, χωρίς ακόμη μαστιγώσεις, χωρίς ακόμη οργή, χωρίς ακόμη ακονισμένα ξίφη, χωρίς ακόμη να σε απειλούν άρχοντες, χωρίς ακόμη να προσδοκάται ή να απειλείται θάνατος, χωρίς ακόμη φυλακές, και γκρεμούς, και θάλασσα, και ήδη αρνείσαι; Και πάλι η υπηρέτρια [σου λέει]: «Αληθινά και εσύ ήσουν μαζί του». Και αυτός προς αυτήν [λέει]: «Δεν γνωρίζω τον άνθρωπο αυτόν». Ποιος είναι αυτός που σου μιλάει, ώστε να αρνείσαι; Κανένας από τους ισχυρούς, αλλά μια γυναίκα, ή μάλλον ούτε καν γυναίκα· αλλά αυτή εδώ μια θυρωρός, παραπεταμένη, αιχμάλωτη, ανάξια λόγου. Ω, τι συμφορά! Μια υπηρέτρια νίκησε τον Πέτρο· μια υπηρέτρια τον πλησίασε και τάραξε την πίστη του Πέτρου. Ο Πέτρος, ο στύλος, δεν άντεξε την απειλή μιας υπηρέτριας, αλλά μόλις εκείνη μίλησε, κλονίστηκε και αυτός. Ποιαν είδες, ω Πέτρε, και αρνείσαι; Μια υπηρέτρια ευτελή, καταφρονεμένη, μια θυρωρό· αυτήν είδες και αρνείσαι; Αλλά όμως και πάλι για τρίτη φορά: «Και εσύ ήσουν μαζί του;» Ομοίως το αρνήθηκε. Και τότε, κοιτάζοντάς τον ο Χριστός, του υπενθύμισε τα όσα του είχε πει. Και εκείνος, όταν το συνειδητοποίησε, άρχισε να κλαίει και να μετανοεί για την αμαρτία, αλλά όμως ο Φιλάνθρωπος του συγχώρησε την αμαρτία. Διότι είδε, ως Θεός, ότι υπέστη κάτι το ανθρώπινο.

Διότι, αφού έκοψε το αυτί του δούλου του αρχιερέα, ακολουθούσε τον Δεσπότη ως ο πιο θερμός από όλους, για να δει ποια θα ήταν η κατάληξη. Γι' αυτό και περισσότερο από όλους υπέστη την πτώση· διότι, μη αντέχοντας την ερώτηση μιας μικρής υπηρέτριας, αρνήθηκε τρεις φορές λέγοντας: «δεν γνωρίζω τον άνθρωπο». Και αφού έμαθε από όσα έπαθε ότι χωρίς τη θεία βοήθεια κανείς δεν μπορεί να κάνει το αγαθό, και αναγνωρίζοντας τη δική του αδυναμία, «βγήκε έξω και έκλαψε πικρά». Πώς, λέει, παρασύρθηκα; Πώς αρνήθηκα τον Δάσκαλο, τον οποίο πριν από λίγο ομολογούσα ως Χριστό και Υιό του ζώντος Θεού, πάνω στην οποία ομολογία, ως «ασφαλή και βέβαιη», δήλωσε ότι θα οικοδομήσει την εκκλησία του, και ο οποίος δήλωσε ότι θα μου εμπιστευθεί τα κλειδιά της βασιλείας των ουρανών; Τι έπαθα; Πώς εξαπατήθηκα; Πώς στερήθηκα τον γλυκύτατο Δεσπότη και εξέπεσα από μια ουρανομήκη αξία; Εγώ, που έλαβα την εξουσία να δένω και να λύνω στον ουρανό και στη γη τις αμαρτίες των ανθρώπων, πώς δέθηκα στη γη; Πώς δεν άντεξα τον φόβο μιας ασήμαντης υπηρέτριας; Διότι ποιες τιμωρίες υπέστην; Ποιες μαστιγώσεις δέχθηκα για χάρη του και τον αρνήθηκα και είπα ότι «δεν γνωρίζω τον άνθρωπο»; Πού κρύφτηκε, τι απέγινε εκείνος ο θερμότατος έρωτάς μου και ο ανείπωτος πόθος γι' αυτόν, και μέσα σε μια τόσο σύντομη στιγμή απαρνήθηκα τον δικό μου Σωτήρα και του κόσμου;

Αν όμως επιτιμηθείς όπως εκείνος, οπωσδήποτε θα επαινεθείς ακόμη περισσότερο εξαιτίας της πολλής σου αγάπης και πίστης. Κι αν ακόμη, ως άνθρωπος που κυριεύτηκε από φόβο, πεις: «Δεν γνωρίζω τον άνθρωπο», εντούτοις κλάψε πάλι έπειτα πικρά για αυτό και μην καταποθείς από την απελπισία. Και είμαι πεπεισμένος ότι εκείνος πρώτος θα σε ελκύσει κοντά του. Κι αν τον δεις να σταυρώνεται σαν κακούργος και να πάσχει από κακούργους ανθρώπους, αν είναι δυνατόν, πέθανε μαζί του. Ειδάλλως, μην προσχωρήσεις στους κακούς σαν κακός και προδότης, ούτε να γίνεις συμμέτοχός τους σε αθώο αίμα, αλλά, έστω και αν ως δειλός και μικρόψυχος εγκατέλειψες για λίγο τον ποιμένα, διαφύλαξε την πίστη σε αυτόν. Εάν αφεθεί ελεύθερος από τα δεσμά, πλησίασέ τον πάλι και σεβάσου τον περισσότερο ως μάρτυρα. Αν όμως πεθάνει μέσα στους πειρασμούς, ζήτησε με θάρρος το σώμα του και τίμησέ το περισσότερο από όταν στεκόσουν δίπλα του ενώ ήταν ζωντανός, και αφού το αλείψεις με μύρα, ενταφίασέ το πολυτελώς. Διότι, έστω κι αν δεν αναστηθεί την τρίτη ημέρα, πάντως κατά την έσχατη ημέρα θα αναστηθεί μαζί με όλους. Να πιστεύεις δε ότι παρίσταται με παρρησία ενώπιον του Θεού, παρόλο που εναπέθεσες το σώμα του στον τάφο, και να επικαλείσαι χωρίς δισταγμό την πρεσβεία του. Και θα σε βοηθήσει εδώ στη γη και θα σε προστατεύσει από όλα τα εναντία, και θα σε υποδεχθεί όταν αποδημήσεις από το σώμα και θα σου ετοιμάσει αιώνια μονή.

Όμως παρατήρησε ότι το να διαρρήξει ο Καϊάφας τα ιμάτιά του, ήταν σύμβολο του ότι διαρρήχθηκε η αρχιερωσύνη της Παλαιάς Διαθήκης. «Τότε τον έφτυσαν στο πρόσωπό του και τον χτύπησαν με τις γροθιές τους. Άλλοι δε τον ράπισαν, λέγοντας: Προφήτευσέ μας, Χριστέ, ποιος είναι αυτός που σε χτύπησε;» Όταν καταδικάστηκε, τότε του έκαναν αυτά τα επονείδιστα και τον ενέπαιζαν, καλύπτοντας, όπως λέει άλλος ευαγγελιστής, το πρόσωπό του με ιμάτιο· διότι, επειδή τον θεωρούσαν ως προφήτη, για τον λόγο αυτό τον περιπαίζουν με αυτόν τον τρόπο· «κολαφίζω» δε σημαίνει το να χτυπά κανείς με τα χέρια, έχοντας τα δάχτυλα λυγισμένα, και για να το πω πιο απλά, να χτυπά με τη γροθιά. «Ο δε Πέτρος καθόταν έξω στην αυλή, και τον πλησίασε μία υπηρέτρια, λέγοντας: Και εσύ ήσουν με τον Ιησού τον Γαλιλαίο; Εκείνος δε το αρνήθηκε μπροστά σε όλους, λέγοντας: Δεν ξέρω τι λες. Όταν δε αυτός βγήκε στην πύλη, τον είδε άλλη, και λέει σε αυτούς που ήταν εκεί: Και αυτός ήταν με τον Ιησού τον Ναζωραίο· και πάλι το αρνήθηκε με όρκο, λέγοντας ότι δεν ξέρω τον άνθρωπο· μετά από λίγο δε, αφού τον πλησίασαν αυτοί που στέκονταν εκεί, είπαν στον Πέτρο: Αλήθεια και εσύ από αυτούς είσαι· διότι και η προφορά σου σε φανερώνει. Τότε άρχισε να αναθεματίζει και να ορκίζεται, λέγοντας ότι δεν ξέρω τον άνθρωπο. Και αμέσως λάλησε ο πετεινός· και θυμήθηκε ο Πέτρος τον λόγο του Ιησού, που του είχε πει, ότι πριν λαλήσει ο πετεινός, θα με απαρνηθείς τρεις φορές· και αφού βγήκε έξω, έκλαψε πικρά.»

Και στραφείς ο Κύριος κοίταξε τον Πέτρο, και θυμήθηκε ο Πέτρος τον λόγο του Κυρίου, πώς του είχε πει, ότι «Πριν λαλήσει ο πετεινός, θα με αρνηθείς τρεις φορές. Και αφού βγήκε έξω, έκλαψε πικρά.» Ασθένησε σύμφωνα με την πρόρρηση του Χριστού ο Πέτρος, και αρνήθηκε τον Δεσπότη Χριστό όχι μία φορά, αλλά και τρεις, και μάλιστα έκανε την άρνηση με όρκο. Διότι λέει ο Ματθαίος ότι «Άρχισε να αναθεματίζει τον εαυτό του και να ορκίζεται ότι δεν γνωρίζω τον άνθρωπο». Τόσο πολύ λοιπόν κυριεύθηκε από τη δειλία, εγκαταλελειμμένος για λίγο εξαιτίας της θρασύτητάς του, ώστε αφού παιδαγωγηθεί, να είναι επιεικής προς τους άλλους. Επειδή ήταν αρκετά παρορμητικός, και αν δεν σωφρονιζόταν από αυτό, θα συμπεριφερόταν τις περισσότερες φορές με αυθάδεια και χωρίς κατανόηση. Αλλά τότε βέβαια τόσο πολύ καταχώθηκε από τη δειλία, ώστε ούτε που κατάλαβε την πτώση του, αν δεν γύριζε ο Κύριος και τον κοίταζε. Ω, τι αγαθότητα! Επειδή και ενώ βρισκόταν υπό καταδίκη, δεν αμελούσε τη σωτηρία του μαθητή. Δικαίως· διότι και αυτή η καταδίκη υπομενόταν από αυτόν για τη σωτηρία των ανθρώπων. Αρνήθηκε λοιπόν ο μαθητής πρώτα· έπειτα λάλησε ο πετεινός, και ξανά αρνήθηκε μέχρι και την τρίτη φορά· και τότε λάλησε για δεύτερη φορά πάλι ο πετεινός. Διότι έτσι τα αναγράφει ο Μάρκος πιο λεπτομερώς και ακριβέστερα, καταγράφοντας αυτά όπως τα έμαθε από τον Πέτρο· διότι ήταν και δικός του μαθητής. Γι' αυτό ο Λουκάς, σε αντίθεση με όσα ειπώθηκαν στον Μάρκο, τα είπε συνοπτικά, χωρίς να ακριβολογήσει.

Έπειτα, ήταν επόμενο να εισέλθει και πάλι, για να μη δώσει μεγαλύτερη υποψία ότι ανήκε στον Ιησού. Και πάλι, αφού ήρθε σε επίγνωση, έτσι πλέον εξέρχεται και κλαίει πικρά. Διότι, για να μη γίνει αντιληπτός από όσους βρίσκονταν στην αυλή, βγαίνει έξω κρυβόμενος από αυτούς. Μερικοί δε, δεν γνωρίζω πώς, επινοούν μια ανόητη απολογία υπέρ του Πέτρου, λέγοντας τολμηρά ότι ο Πέτρος δεν τον αρνήθηκε, αλλά είπε: «Δεν γνωρίζω τον άνθρωπο», δηλαδή, «Δεν γνωρίζω έναν ψιλό άνθρωπο, αλλά τον Θεό που έγινε άνθρωπος».