Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 27:23

Αυτός δε που ανίσταται για να άρχει των εθνών. Γι' αυτό τα έθνη ήλπισαν σε αυτόν, όπως είναι φανερό από την Εκκλησία του Χριστού ανάμεσα στα έθνη. Διότι, αφού αναστήθηκε από τους νεκρούς, εξουσίασε τα έθνη, εγκαταλείποντας τον φονέα λαό· διότι σε εκείνους μεν άφησε τον θάνατο, στα δε έθνη χάρισε την ανάσταση· επειδή οι μεν κραύγαζαν «Σταυρωθήτω» και «Το αίμα του ας πέσει πάνω μας και πάνω στα παιδιά μας»· οι δε δέχθηκαν τον Εσταυρωμένο και με το αίμα του λυτρώθηκαν από τον θάνατο.

Μτ 27, 21—26 Μεγάλος έλεγχος είναι αυτά για τους Ιουδαίους, οι οποίοι επέλεξαν έναν ληστή και φονιά αντί για τον Χριστό. Τόσο πολύ ενδιαφέρονταν για το δίκαιο και έτσι, με πρόφαση την οσιότητα, κατηγορούσαν τον Χριστό. Και ενώ εκείνος που είχε αναλάβει να κρίνει τον ελευθέρωνε, αυτοί απαιτούσαν να υποστεί τη θανατική καταδίκη ο καθηγητής και δάσκαλος κάθε ευσέβειας, και για να υποστούν ακόμη βαρύτερη την τιμωρία, κραύγασαν λέγοντας: «Πάρε αυτόν, απόλυσέ μας τον Βαραββά». Ιδού λοιπόν ξεκάθαρα, «αρνήθηκαν τον άγιο και δίκαιο», όπως λέει ο μακάριος Πέτρος, «και ζήτησαν να τους χαριστεί ένας άνδρας φονιάς», προκειμένου να γίνουν μέτοχοι της δικής του μερίδας.

«Αν λέγω την αλήθεια, γιατί εσείς δεν με πιστεύετε;» Το ότι, βέβαια, δεν κατηγορήθηκε από αυτούς για καμία απολύτως αιτία, αλλά αντίθετα οι άθλιοι καταψήφιζαν την εις θάνατον καταδίκη του, οργισμένοι χωρίς λόγο, μπορείς να το καταλάβεις και από τα εξής. Διότι τον οδήγησαν στον Πιλάτο και απαιτούσαν να σταυρωθεί. Έπειτα, όταν εκείνος ρωτούσε: «Τι κακό έκανε;», εκείνοι μετέτρεπαν την αλήθεια σε κατηγορία εναντίον του Χριστού, χωρίς καν να ερμηνεύουν ορθά τη φύση του πράγματος. Έλεγαν δηλαδή: «Έκανε τον εαυτό του Υιό του Θεού». Αλλά ο υπερασπιστής της αλήθειας θα ορθωθεί απέναντι στις βδελυρότητές τους λέγοντας: Δεν έκανε ο ίδιος τον εαυτό του Υιό του Θεού, αλλά είναι πραγματικά Υιός. Διότι αυτό δεν είναι κάτι το εξωτερικό για αυτόν, ούτε επίκτητο ή υιοθετημένο, αλλά αυτό που είναι κατά φύση, αυτό ακριβώς πιστεύουμε εμείς ότι είναι. Διότι εμείς είμαστε υιοί του Θεού κατά χάριν (κατά θέσιν), σε σύγκριση με τον κατά φύση και από Αυτόν γεννηθέντα Υιό. Αν, όμως, δεν υπήρχε ο αληθινός Υιός, σύμφωνα με ποιον θα διαμορφωνόμασταν εμείς οι κατά χάριν; Ποιανού τον χαρακτήρα θα φέραμε; Και πού θα υπήρχε γενικά το κατά μίμηση, αν δεν δεχθούμε ότι υφίσταται η αλήθεια; Αλλά αγνόησαν ολοκληρωτικά το σεπτό και σωτήριο κήρυγμα της ενανθρωπήσεως, δεν κατανόησαν τα λόγια του Μωυσή, ούτε τα όσα ειπώθηκαν προφητικά στους αγίους προφήτες μέσω του Αγίου Πνεύματος για αυτόν. Διότι δεν έκανε ένας άνθρωπος τον εαυτό του Υιό του Θεού, αλλά είναι αληθές μάλλον το αντίστροφο.

Εκείνος δε είπε: «Μα τι κακό έκανε;» Εκείνοι όμως φώναζαν ακόμη περισσότερο: «Να σταυρωθεί». Όταν δε είδε ότι δεν ωφελεί σε τίποτα, ένιψε τα χέρια του λέγοντας: «Είμαι αθώος». Αφού είσαι αθώος, τότε γιατί τον παραδίδεις; Γιατί δεν τον άρπαξες από τα χέρια τους, όπως ακριβώς έκανε ο εκατόνταρχος με τον Παύλο; Διότι και εκείνος γνώριζε πως αν τον παρέδιδε θα έκανε χάρη στους Ιουδαίους· και στάση δημιουργήθηκε εξαιτίας του και θόρυβος· αλλά παρ' όλα αυτά στάθηκε ανυποχώρητος απέναντι σε όλα. Αυτός όμως δεν έπραξε έτσι, αλλά αποδείχθηκε υπερβολικά άνανδρος και μαλθακός· και όλοι μαζί οδηγήθηκαν στη διαφθορά. Διότι ούτε αυτός αντιστάθηκε στο πλήθος, ούτε το πλήθος στους Ιουδαίους· και έτσι καταρρίπτεται από παντού κάθε δικαιολογία τους. Διότι το «φώναζαν περισσότερο» σημαίνει, δηλαδή, ότι κραύγαζαν ακόμη πιο δυνατά: «Να σταυρωθεί». Διότι δεν ήθελαν μόνο να τον θανατώσουν, αλλά και με ατιμωτική κατηγορία, και, παρότι ο δικαστής έφερνε αντιρρήσεις, εκείνοι επέμεναν φωνάζοντας τα ίδια.

Αλλά ούτε και έτσι γίνονται πιο ήμεροι. Αντίθετα, εξαγριώνονται περισσότερο, κυριευμένοι από μανία εξαιτίας του πάθους του φθόνου. Γι' αυτό και «πείθουν τα πλήθη να ζητήσουν τον Βαραββά, και να εξοντώσουν τον Ιησού». «Και ενώ αυτός καθόταν στο δικαστικό βήμα, η γυναίκα του έστειλε μήνυμα σε αυτόν λέγοντας: να μην έχεις καμία ανάμειξη με εκείνον τον δίκαιο· διότι υπέφερα πολλά στο όνειρό μου εξαιτίας του». Για ποιον λόγο όμως βλέπει το όνειρο η γυναίκα, και όχι ο Πιλάτος; Δεν βλέπεις ότι εκείνη ήταν περισσότερο άξια, ή ότι, αν το έβλεπε αυτός, δεν θα γινόταν πιστευτός, ή και αν επρόκειτο να γίνει πιστευτός, δεν θα το φανέρωνε; Γι' αυτόν τον λόγο κατά θεία οικονομία το είδε η γυναίκα. Ρώτησε λοιπόν πάλι ο Πιλάτος: «Ποιον από τους δύο θέλετε να σας απολύσω;» Εκείνοι δε είπαν: «Τον Βαραββά». Τους λέγει: «Τι λοιπόν να κάνω τον Ιησού, τον λεγόμενο Χριστό;» Του λέγουν: «Να σταυρωθεί». Ο δε ηγεμόνας είπε: «Μα τι κακό έκανε;» Εκείνοι δε κραύγαζαν ακόμη περισσότερο να σταυρωθεί». Τόσο πολύ διψούσαν για τον φόνο του Δεσπότη! Και όμως αυτός, όντας αλλογενής και εθνικός, αρνείται και αποστρέφεται τον φόνο και κάνει τα πάντα ώστε να τον ελευθερώσει· εκείνοι αντίθετα επισπεύδουν τη σφαγή. Και αυτός μεν, «αφού πήρε νερό, ένιψε τα χέρια του μπροστά στο πλήθος λέγοντας: είμαι αθώος από το αίμα αυτού του δικαίου· εκείνοι δε έλεγαν: το αίμα του ας πέσει πάνω σε εμάς και στα παιδιά μας», και με αυτόν τον τρόπο επισώρευαν εναντίον του εαυτού τους και των παιδιών τους τέτοια κατάρα.

Τόσο πολύ ήταν πωρωμένοι από τον φθόνο, ώστε προτιμούσαν να παραδώσουν και τους εαυτούς τους σε κάθε κακό, αρκεί μόνο να τον εξοντώσουν. «Τότε τους απέλυσε τον Βαραββά, ενώ τον Ιησού, αφού τον φραγγέλωσε, τον παρέδωσε για να σταυρωθεί». Ω άδικη καταδίκη, ω παράλογη απόφαση, ω άβουλη κρίση, ω διεφθαρμένε χαρακτήρα! Πώς δεν παρέμεινες σταθερός, ω Πιλάτε, στις αποφάσεις σου; Πώς δεν μπόρεσες να επικυρώσεις την άποψή σου; Πώς παρασύρθηκε ο λογισμός σου; Δεν έλεγες εσύ ο ίδιος πριν από λίγο «είμαι αθώος από το αίμα αυτού του δικαίου»; Δεν «πήρες νερό και έπλυνες τα χέρια σου»; Δεν έλεγες στους ιερείς, σαν να τους επιπλήττεις, «γιατί, τι κακό έκανε;»; Δεν γνώριζες σαφώς ότι σου παραδόθηκε από φθόνο; Δεν έκανες τα πάντα, ώστε να τον απολύσεις; Δεν είχες την εξουσία από το αξίωμά σου να ελέγξεις μεν εκείνους ως φθονερούς και μιαρούς, και να απολύσεις αυτόν, εφόσον ήταν αναίτιος και δεν είχε διαπράξει απολύτως κανένα αδίκημα; Για ποιο λόγο λοιπόν δεν αντιστάθηκες μέχρι τέλους; Ούτε έπραξες τα ύστερα σύμφωνα με τα πρώτα, αλλά παρασύρθηκε ο λογισμός σου από πιο επιπόλαιη γνώμη και παραδίδεις τον αναίτιο Ιησού στους στρατιώτες για να θανατωθεί.

Εκείνοι απάντησαν: Τον Βαραββά. Τους λέει ο Πιλάτος: Τι να κάνω λοιπόν τον Ιησού, τον λεγόμενο Χριστό; Του λένε όλοι: Να σταυρωθεί. Ο δε ηγεμόνας είπε: Μα τι κακό έκανε; Εκείνοι όμως κραύγαζαν ακόμη περισσότερο, λέγοντας: Να σταυρωθεί. Όταν είδε ο Πιλάτος ότι δεν καταφέρνει τίποτα, αλλά απεναντίας γίνεται μεγαλύτερη ταραχή, πήρε νερό και ένιψε τα χέρια του μπροστά στο πλήθος, λέγοντας: Είμαι αθώος από το αίμα αυτού του δικαίου· εσείς φέρετε την ευθύνη.