Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 27:24

Όλα λοιπόν τα κινούν και τα αναταράσσουν, και ούτε έτσι αρκούνται στα δικά τους· διότι κάθε χρόνο, όπως αυτοί που συντάσσουν διαθήκες, συνέρχονται και οι ίδιοι και προσποιούνται ότι γράφουν περί πίστεως, για να προκαλέσουν και με αυτό μάλλον τον γέλωτα και την αισχύνη, επειδή τα δικά τους απορρίπτονται όχι από άλλους, αλλά από τους ίδιους. Διότι, εάν είχαν εμπιστοσύνη σε όσα έγραφαν προηγουμένως, δεν θα επιδίωκαν να γράψουν δεύτερα· ούτε πάλι, αφού εγκατέλειψαν εκείνα, θα έγραφαν τώρα αυτά, τα οποία, έχοντας οπωσδήποτε κατά νου αυτό το σχέδιο, πάλι θα αλλάξουν, εάν παρέλθει έστω και ελάχιστος χρόνος, και βρουν αφορμή να επιβουλευθούν κάποιους, όπως συνηθίζουν. Διότι τότε, όταν απεργάζονται επιβουλές, κατεξοχήν προσποιούνται ότι γράφουν περί πίστεως, ώστε, όπως ο Πιλάτος ένιψε τα χέρια του, έτσι και αυτοί ως δράκοντες να θανατώσουν όσους ευσεβούν προς τον Χριστό· και ώστε, δίνοντας την εντύπωση ότι ορίζουν τα της πίστεως, να φανούν, όπως πολλές φορές είπα, ότι αποφεύγουν την κατηγορία της ετεροδοξίας. Αλλά ούτε να περάσουν απαρατήρητοι ούτε να διαφύγουν θα μπορέσουν· διότι, όσο απολογούνται στους εαυτούς τους, γίνονται πάντοτε κατήγοροι των εαυτών τους, και μάλιστα δικαίως· διότι δεν απαντούν σε εκείνους που τους ελέγχουν, αλλά πείθουν τους εαυτούς τους όπως οι ίδιοι επιθυμούν. Πότε λοιπόν, όταν ο υπόλογος κρίνει τον εαυτό του, επέρχεται απαλλαγή από την κατηγορία;

Όλα λοιπόν τα κινούν και τα ταράζουν, και ούτε έτσι δεν αρκούνται στα δικά τους. Διότι κάθε χρόνο, σαν αυτούς που συντάσσουν διαθήκες, συγκεντρώνονται και οι ίδιοι και προσποιούνται ότι γράφουν περί πίστεως, ώστε και σε αυτό να προκαλέσουν περισσότερο τον γέλωτα και να υποστούν την αισχύνη, επειδή τα δικά τους απορρίπτονται όχι από άλλους, αλλά από τους ίδιους. Εάν δηλαδή είχαν εμπιστοσύνη σε όσα έγραφαν προηγουμένως, δεν θα επιζητούσαν να γράψουν δεύτερα, ούτε, εγκαταλείποντας πάλι εκείνα, θα έγραφαν τώρα αυτά, τα οποία εξάλλου, αφού τα μελετήσουν, θα τα αλλάξουν πάλι, εάν περάσει έστω και λίγος χρόνος και βρουν αφορμή, όπως συνηθίζουν, για να επιβουλευτούν κάποιους. Τότε ακριβώς, όταν σχεδιάζουν επιβουλές, προσποιούνται κατεξοχήν ότι γράφουν περί πίστεως, ώστε, όπως ο Πιλάτος «ένιψε τας χείρας» του, έτσι και αυτοί με τα γραφόμενά τους να εξοντώνουν εκείνους που ευσεβούν προς τον Χριστό, και ώστε, δίνοντας την εντύπωση ότι θέτουν όρους πίστεως, όπως πολλές φορές είπα, να αποφεύγουν την κατηγορία της ετεροδοξίας. Αλλά ούτε να περάσουν απαρατήρητοι ούτε να ξεφύγουν θα μπορέσουν· διότι, ενόσω απολογούνται στους εαυτούς τους, γίνονται διαρκώς οι ίδιοι κατήγοροι του εαυτού τους, και μάλιστα δικαίως. Επειδή δεν απαντούν σε εκείνους που τους ελέγχουν, αλλά πείθουν τους εαυτούς τους, όπως ακριβώς θέλουν. Πότε λοιπόν απαλλάσσεται κανείς από την κατηγορία, όταν ο ίδιος ο υπόλογος δικάζει τον εαυτό του; Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο γράφουν διαρκώς και, μεταβάλλοντας συνεχώς τα δικά τους γραφόμενα, καθιστούν την πίστη τους ασαφή, ή μάλλον καθιστούν ολοφάνερη την απιστία και την κακοφροσύνη τους.

Ούτε ο Αχαάβ δεν ενήργησε έτσι εναντίον των ιερέων του Θεού, όπως αυτός αποτόλμησε εναντίον των επισκόπων. Διότι εκείνος, βέβαια, και όταν δολοφονήθηκε ο Ναβουθαί κατενύγη και όταν είδε τον Ηλία φοβήθηκε· αυτός όμως ούτε τον τόσο σπουδαίο Όσιο σεβάστηκε ούτε, εξορίζοντας τόσους επισκόπους, δίστασε ή έστω κατενύγη, αλλά σαν άλλος Φαραώ, αντίθετα, όσο πληττόταν τόσο σκληρυνόταν και καθημερινά μηχανευόταν χειρότερα. Και αυτό αποτελεί το παράδοξο της πονηρίας του. Διότι, ενώ οι επίσκοποι εξορίζονταν, συνέβαινε κάποιοι άλλοι να καταδικάζονται για εγκλήματα φόνου, στάσης ή κλοπής, ανάλογα με τη βαρύτητα του εγκλήματος, και αυτούς μεν, μετά από λίγους μήνες, δεχόμενος παρακλήσεις, τους απέλυε όπως ο Πιλάτος τον Βαραββά· τους δούλους όμως του Χριστού δεν τους άφηνε ελεύθερους, αλλά τους καταδίκαζε ανηλεώς στις εξορίες, γινόμενος για αυτούς ένα αθάνατο κακό. Διότι με τους πρώτους ήταν φίλος εξαιτίας του τρόπου ζωής τους, ενώ με τους Ορθοδόξους, εξαιτίας της ευσέβειάς τους προς τον Χριστό, ήταν εχθρός. Άραγε, δεν απέδειξε με αυτό ολοκάθαρα σε όλους ότι και τότε οι Ιουδαίοι, που ζήτησαν τον Βαραββά και σταύρωσαν τον Κύριο, ήταν ακριβώς όπως είναι σήμερα οι χριστομάχοι που συμπαρατάσσονται με τον Κωνστάντιο; Και ίσως αυτός να είναι πιο σκληρός από τον Πιλάτο. Διότι εκείνος τουλάχιστον ένιψε τα χέρια του διαβλέποντας την αδικία, αυτός όμως τρίζει τα δόντια του εξορίζοντας τους αγίους.

Φοβήθηκε, λοιπόν, ο κριτής τον κρινόμενο, και μάλλον ο ίδιος κρινόταν από τον φόβο του απέναντι στον κρινόμενο, παρά ως κριτής προκαλούσε ο ίδιος φόβο στον Κύριο. Γι' αυτό και ένιψε τα χέρια του λέγοντας: «Είμαι αθώος από το αίμα αυτού του ανθρώπου»· έστω και αν αργότερα, υποκινούμενος από τη φιλία του προς τους Ιουδαίους, συνέπραξε με αυτούς που τον επιβουλεύονταν, ώστε να τον παραδώσει στον σταυρό. Παραδίδεται, λοιπόν, ο Σωτήρας, και αφού παραδόθηκε, δεν δείλιασε μπροστά στον θάνατο, αλλά μάλλον αποδύθηκε σε αγώνα εναντίον του και κατεδίωκε τον όφι που τρεπόταν σε φυγή. Διότι ο Κύριος δεν έμοιαζε με κάποιον που πεθαίνει, αλλά με κάποιον που για τον σκοπό αυτόν ακριβώς καταδιώκει τον θάνατο.

Αυτός δε που ανίσταται για να άρχει των εθνών. Γι' αυτό τα έθνη ήλπισαν σε αυτόν, όπως είναι φανερό από την Εκκλησία του Χριστού ανάμεσα στα έθνη. Διότι, αφού αναστήθηκε από τους νεκρούς, εξουσίασε τα έθνη, εγκαταλείποντας τον φονέα λαό· διότι σε εκείνους μεν άφησε τον θάνατο, στα δε έθνη χάρισε την ανάσταση· επειδή οι μεν κραύγαζαν «Σταυρωθήτω» και «Το αίμα του ας πέσει πάνω μας και πάνω στα παιδιά μας»· οι δε δέχθηκαν τον Εσταυρωμένο και με το αίμα του λυτρώθηκαν από τον θάνατο.

Όμως, έρχεται ο άρχοντας αυτού του κόσμου και σε εμένα δεν έχει τίποτα· δηλαδή, δεν θα καταδικαστώ ως παραβάτης, ούτε θα υπάρξει εύλογη αφορμή στους Ιουδαίους για την εναντίον μου εξύβριση. Ο διάβολος δεν έχει σε εμένα τίποτα από τα δικά του· διότι τα δικά του είναι τα φαύλα, και η γένεση της αμαρτίας γνωρίζει εκείνον ως αρχή. Το ότι δε ο λόγος του Σωτήρα είναι αληθινός, αυτό θα μπορούσε να το διαπιστώσει κανείς κυρίως από την ίδια την ακολουθία των γεγονότων. Διότι πώς θα αμάρτανε αυτός που δεν γνώρισε αμαρτία, αυτός που είναι κατά φύση και αλήθεια Θεός, αυτός που είναι παντελώς ανεπίδεκτος τροπής προς οτιδήποτε μη ορθό; Και καθόλου λιγότερο θα το δούμε αυτό και μέσα από τα ίδια τα αναγραφόμενα στους αγίους ευαγγελιστές. Διότι ο πάνσοφος Ιωάννης εισάγει τον Πιλάτο να λέει: «Εγώ δεν βρίσκω καμία αιτία σε αυτόν», και πάλι, μετά την τοποθέτηση του ακάνθινου στεφάνου, να αναφωνεί και να λέει: «Ιδού, σας τον φέρνω έξω, για να μάθετε ότι δεν βρίσκω καμία αιτία σε αυτόν». Ο δε Ματθαίος αναφέρει ότι έφτασε σε τέτοια μισοπονηρία, ώστε έπλυνε τα χέρια του μπροστά στους Ιουδαίους και είπε: «Είμαι αθώος από το αίμα αυτού του δικαίου». Και παρουσιάζοντάς τον μπροστά στους ίδιους τους αρχιερείς, λέει τα εξής: «Οι δε αρχιερείς και όλο το συνέδριο ζητούσαν ψευδομαρτυρία κατά του Χριστού, για να τον θανατώσουν, και δεν βρήκαν, μολονότι προσήλθαν πολλοί ψευδομάρτυρες».

Μτ 27, 21—26 Μεγάλος έλεγχος είναι αυτά για τους Ιουδαίους, οι οποίοι επέλεξαν έναν ληστή και φονιά αντί για τον Χριστό. Τόσο πολύ ενδιαφέρονταν για το δίκαιο και έτσι, με πρόφαση την οσιότητα, κατηγορούσαν τον Χριστό. Και ενώ εκείνος που είχε αναλάβει να κρίνει τον ελευθέρωνε, αυτοί απαιτούσαν να υποστεί τη θανατική καταδίκη ο καθηγητής και δάσκαλος κάθε ευσέβειας, και για να υποστούν ακόμη βαρύτερη την τιμωρία, κραύγασαν λέγοντας: «Πάρε αυτόν, απόλυσέ μας τον Βαραββά». Ιδού λοιπόν ξεκάθαρα, «αρνήθηκαν τον άγιο και δίκαιο», όπως λέει ο μακάριος Πέτρος, «και ζήτησαν να τους χαριστεί ένας άνδρας φονιάς», προκειμένου να γίνουν μέτοχοι της δικής του μερίδας.

Ματθ. 27, 24 Αφού παραμέλησε την ορθή και δίκαιη κρίση, ο Πιλάτος δεν αναλογίστηκε καν το γεγονός ότι παρέδιδε σε θάνατο έναν αθώο, αν και είχε την εξουσία να τον απαλλάξει. Και πλένει τα χέρια του νομίζοντας ότι με αυτόν τον τρόπο καθιστά τον εαυτό του ελεύθερο από την αμαρτία, πράγμα που είναι μωρό και να το σκεφτεί κανείς. Ίσως πάλι, ως εθνικός, να νόμιζε ότι αρκεί από μόνο του το νερό για τον καθαρισμό των αμαρτιών.

Λάβε ως μάρτυρα τον ίδιο τον Πιλάτο, ο οποίος τον καταδίκασε, να λέει: Δεν βρίσκω κανένα σφάλμα σε αυτόν τον άνθρωπο. Παραδίδοντάς τον μάλιστα και νίβοντας τα χέρια του, λέει: Είμαι αθώος από το αίμα αυτού του δικαίου. Υπάρχει και άλλος μάρτυρας της αναμαρτησίας του Ιησού, ο ληστής που έγινε ο πρωτοστάτης του παραδείσου, ο οποίος επέπληττε τον πλησίον του λέγοντας: Εμείς λαμβάνουμε ό,τι μας αξίζει για όσα πράξαμε, αυτός όμως δεν έκανε κανένα κακό· διότι ήμασταν παρόντες, τόσο εγώ όσο και εσύ, στην κρίση.

Η αρχή των σημείων επί Μωυσή ήταν αίμα και ύδωρ, και το τελευταίο από όλα τα σημεία του Ιησού ήταν το ίδιο. Πρώτος ο Μωυσής μετέβαλε τον ποταμό σε αίμα, και ο Ιησούς στο τέλος έβγαλε ύδωρ από την πλευρά μαζί με αίμα. Ίσως εξαιτίας των δύο φωνών, και αυτού που έκρινε και αυτών που κραύγαζαν, ή εξαιτίας εκείνων που πιστεύουν και εκείνων που απιστούν. Διότι ο μεν Πιλάτος έλεγε: «Είμαι αθώος», και έπλενε με ύδωρ τα χέρια του· εκείνοι δε που κραύγαζαν έλεγαν: «Το αίμα του πάνω μας». Υπήρχαν λοιπόν και τα δύο από την πλευρά, το μεν ύδωρ ίσως για αυτόν που έκρινε, το δε αίμα για αυτούς που κραύγαζαν.

Καθώς όμως και έτσι παρέμεναν σκληροί, αφού έπλυνε τα χέρια του, είπε: Είμαι καθαρός από το αίμα αυτού. Με αμέτρητους δε λόγους προσπάθησε να αποτρέψει τους αιμοδιψείς, αναπτύσσοντάς τους τους ρωμαϊκούς νόμους: Για ποια αδικήματα, λέει, ω Ιουδαίοι, να σταυρώσω τον Ιησού; Εγώ κάθομαι ως τιμωρός των φονέων· αυτός όμως άδειασε τάφους. Εγώ έχω σταλεί από τον Καίσαρα ως δικαστής παραπτωμάτων· αυτόν όμως ποιος δεν τον είδε να είναι ανώτερος από σφάλματα; Εγώ τιμωρώ εκείνον που τυφλώνει όσους βλέπουν· αυτός όμως δίνει φως σε τυφλούς. Εγώ τιμωρώ εκείνον που ακρωτηριάζει τα πόδια άλλων· αυτός όμως ανόρθωσε κουτσούς. Εγώ εκδίδω θανατική καταδίκη, εάν κάποιος στερήσει από μια μητέρα το παιδί της· αυτός όμως χάρισε σε μητέρα τον υιό της, ανασταίνοντάς τον από τους νεκρούς. Για εμένα είναι νόμος να αποκόπτω το χέρι εκείνου που αποκόπτει το δεξί χέρι του άλλου· αυτός όμως αποκατέστησε το δεξί χέρι. Εγώ επιβάλλω ποινές καταδίκης, εάν κάποιος υπεξαιρέσει το σιτηρέσιο κάποιου· αυτός όμως με τι λογής άρτους πλημμύρισε την έρημο; Δικό μου έργο είναι να κατακόβω με πληγές όσους προκαλούν ασθένειες σε άλλους διά πληγών· αυτός όμως πρόσταξε έναν κλινήρη παραλυτικό να τρέξει. Δικό μου έργο είναι να σωφρονίζω με εξορία αυτόν που καταστρέφει αμπελώνες· αυτός όμως ελάμπρυνε έναν γάμο έχοντας ως αμπελώνα τον λόγο του. Εγώ τιμωρώ εάν κάποιος τολμά να διαρρήξει σπίτια· αυτός όμως έφραξε τη διαρροή κρυφών αιμάτων. Εγώ υποβάλλω σε κινδύνους αυτούς που καταποντίζουν τους ναυτικούς· αυτός όμως έκανε τον Πέτρο να περπατήσει πάνω στα κύματα.

Βλέποντας την ορμή του ο μακάριος Δανιήλ, επειδή ήταν προφήτης και κατείχε το Πνεύμα του Θεού, αναφώνησε λέγοντας: «Εγώ είμαι καθαρός από το αίμα αυτής», για να μη γίνει και ο ίδιος αίτιος φόνου, με τον ίδιο τρόπο που έπραξε και ο Πιλάτος στην περίπτωση του Χριστού, ο οποίος «ένιψε τα χέρια του» με νερό «λέγοντας: εγώ είμαι καθαρός από το αίμα αυτού».

ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΕΥΣΤΕΦΙΟ, ΝΑΥΑΡΧΟ 1286. Από πού, είπες, γίνεται φανερό ότι ο Χριστός προσήλθε εκουσίως στον θάνατο; Πρωτίστως, από το ότι ανέστησε νεκρούς με δεσποτική αυθεντία. Διότι Εκείνος που χάρισε τη ζωή στους νεκρούς δεν θα μπορούσε ασφαλώς να οδηγηθεί ακουσίως στο πάθος. Αλλά και αν ακόμη δεν ήθελε να κάνει χρήση της θεϊκής εξουσίας Του, μπορούσε τουλάχιστον, εφόσον το επιθυμούσε, να διαφύγει απολογούμενος. Είχε μάλιστα και τον Πιλάτο να συνεργεί μαζί Του προς τούτο, λέγοντας άλλοτε: «Δεν βρίσκω σε Αυτόν ούτε μία αιτία θανάτου», και άλλοτε: «Είμαι αθώος από το αίμα αυτό». Αν πάλι δεν ήθελε να απολογηθεί, μπορούσε να ασκήσει έφεση, όπως ο Παύλος. Διότι βρίσκονταν υπό την εξουσία των Ρωμαίων· αφού ήδη ο Αύγουστος, ο αυτοκράτορας των Ρωμαίων, έχοντας υποτάξει όλους —μεταξύ των οποίων βρίσκονταν και αυτοί—, είχε διατάξει να απογραφεί ολόκληρη η οικουμένη, πριν γεννηθεί κατά σάρκα ο Σωτήρας. Και ο Πιλάτος ήταν ο Ρωμαίος ηγεμόνας στην περιοχή τους, ο οποίος διοικούσε τις υποθέσεις, έστελνε στη Ρώμη όσους ασκούσαν έφεση και διασφάλιζε το απαραβίαστό τους· όπως ακριβώς και ο Φήστος ή, αν προτιμάς, ο χιλίαρχος, έσωσε τον Παύλο από τη σύνοδο που επιζητούσε να τον φονεύσει και τον απέστειλε στη Ρώμη, ενώπιον του Καίσαρα. Ο Χριστός όμως δεν έκανε τίποτε από αυτά· διότι δεν έκανε χρήση ούτε της εξουσίας Του ούτε της απολογίας ούτε της εφέσεως, ώστε να καταδείξει περίλαμπρα ότι ήλθε εδώ για να θανατώσει τον θάνατο.

Αλλά σκοτάδι επικράτησε. Ο προφήτης δεν βρήκε όνομα να δώσει σε εκείνον τον καιρό· και οι αιρετικοί περιεργάζονται τη γέννηση του Θεού. «Είμαι Θεός.» Ρώτησε τον ήλιο που κρύφτηκε και δημιούργησε νύχτα· ρώτησε τις πέτρες που σχίστηκαν· ρώτησε το καταπέτασμα που σκίστηκε· ρώτησε τον προδότη που απαγχονίστηκε· ρώτησε τον δικαστή που λέει: «Είμαι αθώος από αυτό το αίμα»· ρώτησε τη γυναίκα του Πιλάτου που δήλωσε: «Ας μην υπάρχει τίποτα ανάμεσα σε εσένα και σε τούτον τον δίκαιο.» Από πάνω φωνή, από κάτω φωνή. Από παντού ανακηρύσσεται η δύναμη. «Αν είσαι Υιός του Θεού, κατέβα από τον σταυρό.» «Δεν κατεβαίνω από τον σταυρό. Αλλά τότε θα κατέβω, ώστε να κατέλθω στον Άδη.» Κατέβηκε, λοιπόν, εκεί και προκαλεί αναταραχή. Κατήλθε στον Άδη· τον δέχθηκε ο θάνατος. Περιέστρεφε το σώμα από εδώ και από εκεί για να το καταβροχθίσει· και δεν μπορούσε. Ο θάνατος απορούσε σφόδρα λέγοντας: «Τι είναι τούτο εδώ; Γιατί μου φέρατε αυτό το σώμα; Θάψτε το στη γη· διότι εγώ δεν μπορώ να το φθείρω. Είναι νεκρό, αλλά δεν μπορώ να υπερισχύσω ούτε απέναντι σε νεκρό· αντιθέτως, ζει. Και δεν ξέρω τι να πω. Μπήγω τα δόντια μου στο σώμα, και μουδιάζουν. Τι είναι τούτο, δεν γνωρίζω. Βρίσκω ρίζα αθανασίας. Μήπως τάχα δεν το κατάπια; Αλλά δεν μπορώ να το χωνέψω, απεναντίας η τροφή στέκεται μέσα μου και παραλύει τα σωθικά μου. Και αν δεν με πιστεύετε, εξέμεσα και την προηγούμενη τροφή.» Διότι, ποια ήταν η τροφή του θανάτου; Τα σώματα των αγίων.

Εκείνος δε είπε: «Μα τι κακό έκανε;» Εκείνοι όμως φώναζαν ακόμη περισσότερο: «Να σταυρωθεί». Όταν δε είδε ότι δεν ωφελεί σε τίποτα, ένιψε τα χέρια του λέγοντας: «Είμαι αθώος». Αφού είσαι αθώος, τότε γιατί τον παραδίδεις; Γιατί δεν τον άρπαξες από τα χέρια τους, όπως ακριβώς έκανε ο εκατόνταρχος με τον Παύλο; Διότι και εκείνος γνώριζε πως αν τον παρέδιδε θα έκανε χάρη στους Ιουδαίους· και στάση δημιουργήθηκε εξαιτίας του και θόρυβος· αλλά παρ' όλα αυτά στάθηκε ανυποχώρητος απέναντι σε όλα. Αυτός όμως δεν έπραξε έτσι, αλλά αποδείχθηκε υπερβολικά άνανδρος και μαλθακός· και όλοι μαζί οδηγήθηκαν στη διαφθορά. Διότι ούτε αυτός αντιστάθηκε στο πλήθος, ούτε το πλήθος στους Ιουδαίους· και έτσι καταρρίπτεται από παντού κάθε δικαιολογία τους. Διότι το «φώναζαν περισσότερο» σημαίνει, δηλαδή, ότι κραύγαζαν ακόμη πιο δυνατά: «Να σταυρωθεί». Διότι δεν ήθελαν μόνο να τον θανατώσουν, αλλά και με ατιμωτική κατηγορία, και, παρότι ο δικαστής έφερνε αντιρρήσεις, εκείνοι επέμεναν φωνάζοντας τα ίδια.

Είδες πόσα έπραξε ο Χριστός, ώστε να τους ανακτήσει; Διότι, όπως ακριβώς πολλές φορές προσπαθούσε να αποτρέψει τον Ιούδα, έτσι συγκρατούσε και αυτούς, τόσο καθ' όλη τη διάρκεια του ευαγγελικού κηρύγματος όσο και κατά την ίδια την ώρα της δίκης. Επειδή, όταν είδαν τον άρχοντα και δικαστή να νίβει τα χέρια του και να λέει: «Είμαι αθώος από το αίμα αυτού», έπρεπε να νιώσουν συντριβή και από τα λόγια και από τα γεγονότα· το ίδιο και όταν είδαν τον Ιούδα να απαγχονίζεται, αλλά και όταν είδαν τον ίδιο τον Πιλάτο να τους παρακαλεί να πάρουν κάποιον άλλον αντί για Αυτόν.

Γι' αυτόν τον λόγο και ένιψε τα χέρια του, λέγοντας: «Είμαι αθώος από το αίμα αυτού». Και επειδή είδε ότι επέμεναν σφοδρά, ο ίδιος μεν δεν εξέδωσε την απόφαση, αλλά αποσύρθηκε· εκείνοι όμως, κάνοντας χρήση της δικής τους αυθαιρεσίας, τα έπραξαν όλα στη συνέχεια· και εναντίον του Παύλου, επίσης, επιτέθηκαν πολλές φορές.

Γι' αυτό ήταν δίκαιος ο Άβελ, δίκαιος ο Σηθ, δίκαιος ο Ενώς, δίκαιος ο Ενώχ, ο οποίος λόγω της απόλυτης δικαιοσύνης του μετατέθηκε από τον Θεό και δεν γνώρισε την πείρα του θανάτου· δίκαιος ο Νώε, που διέφυγε την πείρα των καταστροφικών υδάτων του κατακλυσμού· δίκαιοι ο Αβραάμ και ο Ισαάκ και ο Ιακώβ και ο νομοθέτης Μωυσής, και ο Θεός τους μιλούσε όπως ένας φίλος σε φίλο· δίκαιος και άμεμπτος ο Ιώβ, ο οποίος, αν και χτυπήθηκε από τον φθόνο του πονηρού, έγινε λαμπρότερος με τη δικαιοσύνη του· δίκαιος είναι ο χορός των προφητών, ο δήμος των αποστόλων, το πλήθος των μαρτύρων και η κυψέλη των οσίων. Μάλιστα, είμαι πεπεισμένος ότι μέχρι και σήμερα υπάρχουν και θα υπάρχουν δίκαιοι με τη χάρη του Θεού. Και όπως είναι αδύνατον να μην υπάρχουν κάποιοι άδικοι στον κόσμο, έτσι πάλι είναι αδύνατον να μην υπάρχουν και κάποιοι δίκαιοι σύμφωνα με την ευδοκία του Θεού, μέχρι σήμερα και μέχρι το τέλος, διότι, όπως «καθένας που πράττει την αμαρτία είναι δούλος της αμαρτίας», έτσι και καθένας που πράττει τη δικαιοσύνη είναι δούλος της δικαιοσύνης, δηλαδή του Χριστού, ο οποίος είναι «δικαιοσύνη και αγιασμός και απολύτρωση», για τη δικαιοσύνη του Οποίου μαρτυρώντας ακόμη και ένας άδικος κριτής, έλεγε: «Εγώ είμαι αθώος από το αίμα αυτού του δικαίου».

Αλλά ούτε και έτσι γίνονται πιο ήμεροι. Αντίθετα, εξαγριώνονται περισσότερο, κυριευμένοι από μανία εξαιτίας του πάθους του φθόνου. Γι' αυτό και «πείθουν τα πλήθη να ζητήσουν τον Βαραββά, και να εξοντώσουν τον Ιησού». «Και ενώ αυτός καθόταν στο δικαστικό βήμα, η γυναίκα του έστειλε μήνυμα σε αυτόν λέγοντας: να μην έχεις καμία ανάμειξη με εκείνον τον δίκαιο· διότι υπέφερα πολλά στο όνειρό μου εξαιτίας του». Για ποιον λόγο όμως βλέπει το όνειρο η γυναίκα, και όχι ο Πιλάτος; Δεν βλέπεις ότι εκείνη ήταν περισσότερο άξια, ή ότι, αν το έβλεπε αυτός, δεν θα γινόταν πιστευτός, ή και αν επρόκειτο να γίνει πιστευτός, δεν θα το φανέρωνε; Γι' αυτόν τον λόγο κατά θεία οικονομία το είδε η γυναίκα. Ρώτησε λοιπόν πάλι ο Πιλάτος: «Ποιον από τους δύο θέλετε να σας απολύσω;» Εκείνοι δε είπαν: «Τον Βαραββά». Τους λέγει: «Τι λοιπόν να κάνω τον Ιησού, τον λεγόμενο Χριστό;» Του λέγουν: «Να σταυρωθεί». Ο δε ηγεμόνας είπε: «Μα τι κακό έκανε;» Εκείνοι δε κραύγαζαν ακόμη περισσότερο να σταυρωθεί». Τόσο πολύ διψούσαν για τον φόνο του Δεσπότη! Και όμως αυτός, όντας αλλογενής και εθνικός, αρνείται και αποστρέφεται τον φόνο και κάνει τα πάντα ώστε να τον ελευθερώσει· εκείνοι αντίθετα επισπεύδουν τη σφαγή. Και αυτός μεν, «αφού πήρε νερό, ένιψε τα χέρια του μπροστά στο πλήθος λέγοντας: είμαι αθώος από το αίμα αυτού του δικαίου· εκείνοι δε έλεγαν: το αίμα του ας πέσει πάνω σε εμάς και στα παιδιά μας», και με αυτόν τον τρόπο επισώρευαν εναντίον του εαυτού τους και των παιδιών τους τέτοια κατάρα.

Τόσο πολύ ήταν πωρωμένοι από τον φθόνο, ώστε προτιμούσαν να παραδώσουν και τους εαυτούς τους σε κάθε κακό, αρκεί μόνο να τον εξοντώσουν. «Τότε τους απέλυσε τον Βαραββά, ενώ τον Ιησού, αφού τον φραγγέλωσε, τον παρέδωσε για να σταυρωθεί». Ω άδικη καταδίκη, ω παράλογη απόφαση, ω άβουλη κρίση, ω διεφθαρμένε χαρακτήρα! Πώς δεν παρέμεινες σταθερός, ω Πιλάτε, στις αποφάσεις σου; Πώς δεν μπόρεσες να επικυρώσεις την άποψή σου; Πώς παρασύρθηκε ο λογισμός σου; Δεν έλεγες εσύ ο ίδιος πριν από λίγο «είμαι αθώος από το αίμα αυτού του δικαίου»; Δεν «πήρες νερό και έπλυνες τα χέρια σου»; Δεν έλεγες στους ιερείς, σαν να τους επιπλήττεις, «γιατί, τι κακό έκανε;»; Δεν γνώριζες σαφώς ότι σου παραδόθηκε από φθόνο; Δεν έκανες τα πάντα, ώστε να τον απολύσεις; Δεν είχες την εξουσία από το αξίωμά σου να ελέγξεις μεν εκείνους ως φθονερούς και μιαρούς, και να απολύσεις αυτόν, εφόσον ήταν αναίτιος και δεν είχε διαπράξει απολύτως κανένα αδίκημα; Για ποιο λόγο λοιπόν δεν αντιστάθηκες μέχρι τέλους; Ούτε έπραξες τα ύστερα σύμφωνα με τα πρώτα, αλλά παρασύρθηκε ο λογισμός σου από πιο επιπόλαιη γνώμη και παραδίδεις τον αναίτιο Ιησού στους στρατιώτες για να θανατωθεί.

Όμως, αφού μαστίγωσε τον ιατρό, ο Πιλάτος νίπτει τα χέρια του γι' αυτόν, προσδοκώντας με αυτόν τον τρόπο να αθωωθεί, αλλά βρέθηκε ένοχος. Διότι, αφού τον φραγγέλωσε, τον παρέδωσε στον σταυρό, και λέει: «Είμαι αθώος». Ποιος άκουσε ποτέ φονιά να λέει στο μαχαίρι του: «Επειδή σκότωσα με εσένα, δεν θα τιμωρηθώ»;

Εκείνοι απάντησαν: Τον Βαραββά. Τους λέει ο Πιλάτος: Τι να κάνω λοιπόν τον Ιησού, τον λεγόμενο Χριστό; Του λένε όλοι: Να σταυρωθεί. Ο δε ηγεμόνας είπε: Μα τι κακό έκανε; Εκείνοι όμως κραύγαζαν ακόμη περισσότερο, λέγοντας: Να σταυρωθεί. Όταν είδε ο Πιλάτος ότι δεν καταφέρνει τίποτα, αλλά απεναντίας γίνεται μεγαλύτερη ταραχή, πήρε νερό και ένιψε τα χέρια του μπροστά στο πλήθος, λέγοντας: Είμαι αθώος από το αίμα αυτού του δικαίου· εσείς φέρετε την ευθύνη.