Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 27:5

Πες μας και πού καταλήγει αυτό το τίμημα, ω προφήτη. Άραγε αυτός που το λαμβάνει το κρατάει ή το επιστρέφει; Και μετά την επιστροφή του, πού καταλήγει; Λέει λοιπόν ο προφήτης: Και έλαβα τα τριάντα αργύρια και τα έριξα στον οίκο του Κυρίου, στο χωνευτήριο. Σύγκρινε με την προφητεία το Ευαγγέλιο. Διότι, όπως αναφέρει, ο Ιούδας μεταμελήθηκε και, αφού έριξε τα αργύρια μέσα στον ναό, αναχώρησε.

Αλλ' επειδή «το έργο του καθενός, όποιο και αν είναι, η φωτιά θα το δοκιμάσει», εύλογα προστάζει να τους ρίξουν «στο χωνευτήριο», προσθέτοντας: «με τον τρόπο που δοκιμάστηκα για χάρη τους». Ως χωνευτήριο δε εδώ φαίνεται ότι ονομάζει τον οίκο του Κυρίου. Όταν, λοιπόν, ο Κύριος είπε σύμφωνα με τη μετάφραση των Εβδομήκοντα, «ρίξε αυτούς στο χωνευτήριο», [ο προφήτης] προσθέτει: «και τους έριξα στον οίκο του Κυρίου, στο χωνευτήριο». Σύμφωνα δε με τον Ακύλα, όταν ο Κύριος είπε «ρίξε το» (είναι φανερό ότι εννοεί το αργύριο) «προς τον πλάστη», προσθέτει: «και το έριξα μέσα στον οίκο του Κυρίου προς τον πλάστη»· ενώ σύμφωνα με τον Σύμμαχο, όταν ο Κύριος είπε: «ρίξε το στο χωνευτήριο», προσθέτει λέγοντας: «και το έριξα στον οίκο του Κυρίου, στο χωνευτήριο». Ίσως δε αυτό να εκπληρώθηκε, όταν ο Ιούδας, αυτός που παρέδωσε τον Κύριο, βλέποντας «ότι καταδικάστηκε, μεταμελήθηκε και επέστρεψε τα αργύρια στους αρχιερείς και τους πρεσβυτέρους, λέγοντας: αμάρτησα παραδίδοντας αθώο αίμα. Εκείνοι δε του είπαν: τι αφορά εμάς; Εσύ ας όψεσαι. Και αφού έριξε τα αργύρια μέσα στον ναό, αναχώρησε, και φεύγοντας απαγχονίστηκε. Οι δε αρχιερείς, παίρνοντας τα αργύρια, είπαν: δεν επιτρέπεται να τα βάλουμε στον κορβανά, επειδή είναι αντίτιμο αίματος. Αφού δε έκαναν συμβούλιο, αγόρασαν με αυτά τον αγρό του κεραμέα για την ταφή των ξένων. Γι' αυτό ο αγρός εκείνος ονομάστηκε αγρός αίματος έως τη σημερινή ημέρα».

Τότε εκπληρώθηκε το ρηθέν διά του προφήτη Ιερεμία, ο οποίος λέει: «Και έλαβαν τα τριάντα αργύρια, την τιμή του εκτιμηθέντος, τον οποίο κοστολόγησαν οι υιοί του Ισραήλ, και τα έδωσα για τον αγρό του κεραμέα, όπως με διέταξε ο Κύριος». Εδώ θα επιστήσεις την προσοχή σου, επειδή αυτά δεν αναφέρονται στην προφητεία του Ιερεμία, στο ότι είτε πρέπει να υποθέσουμε πως έχουν αφαιρεθεί από αυτήν λόγω κάποιας δολιότητας, είτε ότι έχει γίνει κάποιο αντιγραφικό σφάλμα, καθώς κάποιος από αυτούς που αντέγραψαν με αμέλεια τα ιερά ευαγγέλια έκανε λάθος και αντί για τον Ζαχαρία έθεσε τον Ιερεμία, ενώ θα έπρεπε να αναγράφεται ως εξής: «Τότε εκπληρώθηκε το ρηθέν διά του προφήτη Ζαχαρία», και αντί για το «και τα έριξα στον οίκο του Κυρίου, στο χωνευτήριο», έγραψε εσφαλμένα: «και τα έδωσα για τον αγρό του κεραμέα». Διότι είναι σαφές ότι μέσω της προφητείας αναφέρεται πως το αργύριο ρίφθηκε στον ναό του Κυρίου, αλλά και μέσω του ίδιου του ευαγγελίου στον ναό: «ρίχνοντας λοιπόν», λέει, «ο Ιούδας τα αργύρια μέσα στον ναό, αναχώρησε». Και είναι βέβαια πιθανό, εξαιτίας εκείνων των αργυρίων, να βεβηλώθηκε ο ναός και να εκπληρώθηκε το: «ιδού, αφήνεται σε εσάς ο οίκος σας έρημος».

Και για να μάθεις ότι, ενώ είχε τη δυνατότητα να μεταστραφεί, δεν το θέλησε, αλλά τα πάντα προκλήθηκαν από τη δική του ραθυμία, άκουσε. Διότι, αφού τον παρέδωσε, έριξε τα τριάντα αργύρια και λέει: «Αμάρτησα παραδίδοντας αίμα δίκαιο». Τι συνέβη; Όταν τον έβλεπες να θαυματουργεί, δεν έλεγες: «Αμάρτησα παραδίδοντας αίμα αθώο», αλλά: «Τι θέλετε να μου δώσετε, και εγώ θα σας τον παραδώσω;». Επειδή, όμως, το κακό προχώρησε, και η προδοσία έφτασε στο τέλος της, και η αμαρτία ολοκληρώθηκε, τότε αναγνώρισες την αμαρτία. Τι μαθαίνουμε, λοιπόν, από αυτό;

Διότι, όταν μεν ραθυμούμε, ούτε η προτροπή μάς ωφελεί· όταν όμως δείχνουμε ζήλο, μπορούμε και μόνοι μας, από τον εαυτό μας, να ανορθωθούμε. Διότι και αυτός, όταν μεν τον συμβούλευε ο Διδάσκαλος, δεν άκουγε· όταν όμως δεν υπήρχε κανείς να τον συμβουλεύσει, η ίδια του η συνείδηση εξεγέρθηκε και, χωρίς να υπάρχει κανένας διδάσκαλος, μεταστράφηκε και καταδίκασε όσα είχε τολμήσει, και έριξε τα τριάντα αργύρια. Τι θέλετε να μου δώσετε, και εγώ θα σας τον παραδώσω; Και του μέτρησαν, λέει, τριάντα αργύρια. Κατέβαλαν τίμημα για ένα αίμα ανεκτίμητο. Γιατί λαμβάνεις τριάντα αργύρια, ω Ιούδα; Δωρεάν ήλθε ο Χριστός να εκχύσει αυτό το αίμα υπέρ της οικουμένης, για το οποίο εσύ συνάπτεις συμφωνίες και αναιδή συναλλάγματα. Διότι τι είναι πιο αναιδές από αυτό το συνάλλαγμα;

Αυτά σας τα λέω, για να μην κατηγορήσουν κάποιοι τον Χριστό, λέγοντας: «Γιατί δεν μετέβαλε τον Ιούδα; Γιατί δεν τον έκανε καλύτερο;» Και πώς έπρεπε να κάνει τον Ιούδα συνετό και ενάρετο; Με τον εξαναγκασμό ή με την ελεύθερη βούληση; Διότι, αν γινόταν με εξαναγκασμό, ούτε και έτσι θα γινόταν καλύτερος, επειδή κανείς δεν γίνεται καλύτερος με τη βία. Αν πάλι γινόταν με τη δική του γνώμη και προαίρεση, ο Χριστός χρησιμοποίησε όλα τα μέσα που θα μπορούσαν να τον επαναφέρουν. Εάν όμως εκείνος δεν θέλησε να δεχθεί τα φάρμακα, το σφάλμα δεν είναι του ιατρού, αλλά η κατηγορία βαρύνει εκείνον που αποκρούει τη θεραπεία. Θέλεις να μάθεις πόσα έκανε για να τον κερδίσει και πάλι; Του δώρισε πολλά θαύματα, του προείπε για την προδοσία, και δεν παρέλειψε τίποτε από όσα όφειλε να επιδείξει σε έναν μαθητή. Και για να μάθεις ότι, ενώ είχε τη δυνατότητα να αλλάξει, δεν το θέλησε, αλλά τα πάντα συνέβησαν εξαιτίας της δικής του ραθυμίας· αφού Τον παρέδωσε και έφτασε τη μανία του μέχρι τέλους, πέταξε τα τριάντα αργύρια, λέγοντας: «Αμάρτησα, παραδίδοντας αθώο αίμα». Πριν από αυτό όμως έλεγες: «Τι θέλετε να μου δώσετε, και εγώ θα σας τον παραδώσω;» Αφού συντελέστηκε η αμαρτία, τότε μόλις αναγνώρισε την αμαρτία. Από αυτό ας μάθουμε ότι, όταν ραθυμούμε, ούτε η προτροπή μάς ωφελεί ούτε η νουθεσία· όταν όμως δείχνουμε ζήλο, μπορούμε και εμείς οι ίδιοι από μόνοι μας να ανορθωθούμε.

Ώ, πόση είναι η φιλανθρωπία του Χριστού! Ω, πόση η αγνωμοσύνη του Ιούδα! Ο Δεσπότης έτρεφε, και ο δούλος πουλούσε. Διότι αυτός μεν Τον πούλησε λαμβάνοντας τριάντα αργύρια, ο δε Χριστός έχυσε το ίδιο Του το αίμα ως λύτρο για εμάς, και το προσέφερε ακόμη και σε εκείνον που Τον πούλησε, εάν βέβαια το επιθυμούσε. Διότι ήταν παρών και ο Ιούδας πριν από την προδοσία, και μετείχε στην ιερή τράπεζα, και απόλαυσε τον μυστικό δείπνο. Όπως ακριβώς δηλαδή έπλυνε τα πόδια των μαθητών, έτσι και ο Ιούδας μετείχε στην ιερή τράπεζα, ώστε να μην έχει καμία δικαιολογία, αλλά να λάβει καταδίκη. Επειδή επέμεινε στην πονηρή του πρόθεση, και αφού εξήλθε, αντί για φιλί διέπραξε προδοσία, χωρίς να θυμηθεί τις ευεργεσίες Του, και μετά την προδοσία έριξε τα τριάντα αργύρια, λέγοντας: «Αμάρτησα, παραδίδοντας αθώο αίμα». Ω, τύφλωση! Στον δείπνο μετείχες, και τον ευεργέτη παρέδωσες;

Διότι δέος κατείχε όλη την έμψυχη κτίση, βλέποντας τον Χριστό καρφωμένο στο ικρίωμα, τον δημιουργό και κυβερνήτη των συμπάντων, κεντημένο με λόγχη στην αγιασμένη πλευρά, από την οποία ανέβλυζε νερό και αίμα σαν από αέναη πηγή, να φορά το πλεγμένο ακάνθινο στεφάνι, να πίνει ξύδι αναμειγμένο με χολή, και βλέποντας τους υπηρέτες του σκότους και φίλους του γνόφου να βάζουν κλήρο με τα μιαιφόνα χέρια τους, ώστε ο καθένας να λάβει το μερίδιο που του αναλογεί. Έφριξαν οι τάξεις των ασώματων αγγέλων· ο ουρανός έγινε στυγνός και κατηφής, το φως και η λαμπρότητα των αστέρων έσβησε· ο μέγιστος γίγαντας ήλιος απέσυρε τις ακτίνες του, και σκοτάδι κατέλαβε τον αιθέρα· η ημέρα μετατράπηκε σε βαθιά εσπέρα, και το λαμπρό στόλισμα του ναού σχίστηκε· η γη σειόταν από ισχυρές δονήσεις, και από τους τάφους βγήκαν γρήγορα οι νεκροί, λυτρωμένοι από τα δεσμά τους. Ο ληστής κατοικεί στον παράδεισο μέσω της πίστης και της ομολογίας του, ενώ ο Ιούδας, συντετριμμένος, βρήκε το τέλος του στην αγχόνη· ο Πέτρος, κυριευμένος από φόβο, ορκίζεται ότι δεν γνωρίζει τον Δεσπότη που έσωσε τον κόσμο από την πλάνη, μέχρι που ο πετεινός τον ελέγχει με την κραυγή του· και αφού έκλαψε πικρά, ξέπλυνε την αμαρτία του.

Όταν ολοκληρώθηκε και έλαβε τέλος η αμαρτία. Διότι τέτοιος είναι ο διάβολος· δεν αφήνει όσους δεν έχουν νήψη να δουν το κακό πριν από την πράξη, ώστε να μην μετανοήσει αυτός που έχει παγιδευθεί. Ενώ λοιπόν ο Ιησούς έλεγε τόσα πολλά, εκείνος δεν κάμφθηκε· όταν όμως ολοκληρώθηκε το αμάρτημα, τότε εισήλθε σε αυτόν η μετάνοια· αλλά ούτε και τότε με ωφέλιμο τρόπο. Διότι το να καταδικάσει το σφάλμα του, το να πετάξει τα αργύρια και το να μην ντραπεί το ιουδαϊκό πλήθος, είναι όλα αποδεκτά· το να απαγχονιστεί, όμως, αυτό είναι πάλι ασυγχώρητο και έργο του πονηρού δαίμονα. Επειδή τον απομάκρυνε από τη μετάνοια, ώστε να μην καρπωθεί τίποτα από αυτήν· και τον εξοντώνει με θάνατο αισχρότατο και ολοφάνερο σε όλους, πείθοντάς τον να καταστρέψει τον εαυτό του. Εσύ, όμως, παρατήρησε πώς λάμπει η αλήθεια από παντού, ακόμη και μέσα από όσα οι πολέμιοι και πράττουν και παθαίνουν. Διότι και αυτό το ίδιο το τέλος του προδότη κλείνει τα στόματα εκείνων που Τον καταδίκασαν, και δεν τους αφήνει ούτε σκιά από κάποια, έστω και αναιδή, απολογία. Επειδή, τι θα μπορούσαν να πουν εκείνοι, όταν ο προδότης φαίνεται να επιβάλλει τέτοια καταδίκη στον εαυτό του;

Ας δούμε όμως και τα λόγια που αναφέρει. Επέστρεψε τα τριάντα αργύρια στους αρχιερείς και λέει: «Αμάρτησα, διότι παρέδωσα αθώο αίμα». Εκείνοι όμως απάντησαν: «Τι μας ενδιαφέρει εμάς; Δική σου είναι η ευθύνη». Και αφού έριξε τα αργύρια μέσα στον ναό, αναχώρησε, και πηγαίνοντας απαγχονίστηκε. Διότι δεν άντεξε τη συνείδησή του που τον μαστίγωνε. Παρατήρησε δε ότι και οι Ιουδαίοι παθαίνουν τα ίδια. Διότι και αυτοί, ενώ όφειλαν να συνετιστούν από όσα έπαθαν, δεν σταματούν νωρίτερα, παρά μόνο όταν ολοκληρώσουν την αμαρτία. Διότι του μεν Ιούδα η αμαρτία είχε ολοκληρωθεί, επειδή ήταν η προδοσία, των δε Ιουδαίων όχι ακόμη. Όταν όμως και εκείνοι την έφεραν εις πέρας και τον κάρφωσαν στον σταυρό, τότε ταράζονται και αυτοί· από τη μια μεριά λέγοντας: «Μη γράφεις, Αυτός είναι ο βασιλιάς των Ιουδαίων» (και όμως, τι φοβάστε; γιατί θορυβείστε μπροστά σε ένα νεκρό σώμα καρφωμένο στον σταυρό;), και από την άλλη βάζουν φρουρά, λέγοντας: «Μήπως τυχόν τον κλέψουν οι μαθητές του και πουν ότι αναστήθηκε· και η τελευταία πλάνη θα είναι χειρότερη από την πρώτη». Και όμως, εάν το πουν, το γεγονός μπορεί να ελεγχθεί, εάν δεν είναι αληθινό.

γ΄. Τι έπραξε λοιπόν εκείνος; Όταν είδε ότι μάταια κοπιάζει και ότι δεν καταδέχονταν να λάβουν τα αργύρια, τα έριξε μέσα στον ναό και, αφού αναχώρησε, απαγχονίστηκε. Οι δε αρχιερείς, αφού πήραν τα αργύρια, είπαν: «Δεν επιτρέπεται να τα βάλουμε στον κορβανά, επειδή είναι αντίτιμο αίματος». Και αφού συσκέφθηκαν, αγόρασαν με αυτά τον αγρό του κεραμέως για την ταφή των ξένων. Γι' αυτό, ο αγρός εκείνος ονομάστηκε Αγρός Αίματος έως τη σημερινή ημέρα.

Είδες πόσα έπραξε ο Χριστός, ώστε να τους ανακτήσει; Διότι, όπως ακριβώς πολλές φορές προσπαθούσε να αποτρέψει τον Ιούδα, έτσι συγκρατούσε και αυτούς, τόσο καθ' όλη τη διάρκεια του ευαγγελικού κηρύγματος όσο και κατά την ίδια την ώρα της δίκης. Επειδή, όταν είδαν τον άρχοντα και δικαστή να νίβει τα χέρια του και να λέει: «Είμαι αθώος από το αίμα αυτού», έπρεπε να νιώσουν συντριβή και από τα λόγια και από τα γεγονότα· το ίδιο και όταν είδαν τον Ιούδα να απαγχονίζεται, αλλά και όταν είδαν τον ίδιο τον Πιλάτο να τους παρακαλεί να πάρουν κάποιον άλλον αντί για Αυτόν.

Έχοντάς σε, οι υιοί του Ιακώβ έστελναν τον περικαλλή και λαμπρό Ιωσήφ στη σκοτοδινιώσα Αίγυπτο, και πουλούσαν τον ελεύθερο ως δούλο· και ούτε τα ενύπνια τους φόβισαν· διότι το θείο όραμα φανέρωσε ότι αυτός αποτελεί εικόνα του Χριστού· αφού στα οράματα προσκυνούνταν από έντεκα αστέρια, επειδή και ο προδότης Ιούδας, κινούμενος από τον φθόνο, απαγχονίστηκε. Εμείς όμως, αφού αποφύγουμε τον φθόνο που γεννά τον θάνατο, ας εγερθούμε και ας δοξάσουμε τον εν Τριάδι προσκυνούμενο Θεό· διότι σε Αυτόν ανήκει το κράτος, η τιμή, και η δόξα, και η μεγαλοπρέπεια, νυν και αεί, και στους αιώνες των αιώνων.

Και αν αυτά έχουν κατ' αυτόν τον τρόπο, και αν είναι δυνατόν να σωθεί κανείς μετά το βάπτισμα μέσω της μετανοίας, γιατί ο απόστολος Πέτρος θανάτωσε αμέσως τον Ανανία και τη Σαπφείρα και δεν τους επανέφερε μέσω της μετανοίας; Πρόσεξε με ακρίβεια. Δεν απέκρυψε ο μακάριος Πέτρος το έμπλαστρο της μετανοίας· αλλά οι ίδιοι, οι οποίοι περιέπεσαν σε τέτοιο παράπτωμα, δεν αναζήτησαν το πρόσφορο έμπλαστρο της μετανοίας, αλλά με την προτροπή του διαβόλου καταστράφηκαν μαζί με τα χρήματά τους. Διότι τότε υπάρχει μετάνοια, όχι όταν τιμάται με τα λόγια, αλλά όταν αποδεικνύεται στην πράξη. Επειδή υπάρχει μετάνοια που πηγάζει από την ψυχή, και υπάρχει μετάνοια που γίνεται επιφανειακά· γι' αυτό οι μεν σώζονται, ενώ οι δε κατακρίνονται. Μετανόησε ο μακάριος Πέτρος, μετανόησε και ο άθλιος Ιούδας· αλλά ο μεν Πέτρος, αφού μετανόησε γνήσια, δάκρυσε και ξέπλυνε την άρνησή του διά των δακρύων, επανήλθε και πάλι στην προηγούμενη τιμή του· ο δε Ιούδας κατέστησε τη μετάνοια πάρεργο. Διότι, αν και έριξε τα αργύρια στους Ιουδαίους και είπε: «Αμάρτησα παραδίδοντας αθώο αίμα», εντούτοις δεν αναστέναξε, δεν δάκρυσε, δεν έπραξε έργα άξια της μετανοίας, παρά μόνο έφτιαξε τη θηλιά και ικανοποίησε τον διάβολο.

Ονομάζονται δε αντίτυπα των μελλόντων, όχι επειδή δεν είναι αληθινά σώμα και αίμα Χριστού, αλλά διότι τώρα μεν μέσω αυτών μετέχουμε στη θεότητα του Χριστού, τότε όμως (στον μέλλοντα αιώνα) νοητώς μόνο μέσω της θέας Του. Λέγεται από τη μία μετάληψη, διότι μέσω αυτής μεταλαμβάνουμε τη θεότητα του Ιησού· κοινωνία από την άλλη, διότι μέσω αυτής κοινωνούμε με τον Χριστό και μετέχουμε στη σάρκα και στη θεότητά Του. Αλλά και επειδή κοινωνούμε και ενωνόμαστε και μεταξύ μας μέσω αυτής. Διότι, επειδή όλοι μεταλαμβάνουμε από έναν άρτο, γινόμαστε ένα σώμα Χριστού και ένα αίμα, και μέλη ο ένας του άλλου, αποτελώντας ένα σώμα μαζί με τον Χριστό. «Και αφού έριξε τα αργύρια μέσα στον ναό, ανεχώρησε· και φεύγοντας απαγχονίστηκε». Από τις εγκαταλείψεις (του Θεού), η μία συμβαίνει εξαιτίας κάποιας κρυμμένης αρετής, ώστε αυτή να φανερωθεί, όπως η εγκατάλειψη του Ιώβ· άλλη για την αποτροπή της υπερηφάνειας, όπως στην περίπτωση του Παύλου· άλλη για τη διόρθωση κάποιου άλλου, όπως στην περίπτωση του Λαζάρου και του πλουσίου. Διότι, φυσιολογικά, όταν βλέπουμε κάποιους να υποφέρουν, συστελλόμαστε. Άλλη εγκατάλειψη συμβαίνει για τη δόξα κάποιου άλλου, όπως στον εκ γενετής τυφλό, για τη δόξα του Χριστού. Και άλλη για να προκαλέσει τον ζήλο κάποιου άλλου, όπως συμβαίνει με το μαρτύριο. Και με απλά λόγια, υπάρχουν δύο είδη εγκατάλειψης· διότι υπάρχει εγκατάλειψη οικονομική και παιδαγωγική, και υπάρχει και εγκατάλειψη τέλεια που οδηγεί στην απόγνωση. Η μεν οικονομική και παιδαγωγική γίνεται είτε για τη διόρθωση και τη σωτηρία, και για τη δόξα εκείνου που πάσχει, είτε για τον ζήλο και τη μίμηση από μέρους άλλων, είτε ακόμη και για τη δόξα του Θεού.

Θα ήταν καλό και για τον Ιούδα που με παρέδωσε, εάν είχε μετανοήσει και δεν είχε απαγχονιστεί. Διότι είμαι Θεός αυτών που μετανοούν. Γι' αυτό κατήλθα στη γη, για να χαρίσω μετάνοια στον κόσμο. Σε τελώνες και πόρνες συγχώρησα τόσο πλήθος αμαρτιών, και σε εσένα δεν θα συγχωρήσω το ένα αμάρτημα; Εγώ αγαπώ αυτούς που μετανοούν. Να θυμάσαι ότι δάκρυσα για τον Ιούδα, και δεν ήθελα να χαθεί. Θα ήταν καλό γι' αυτόν, όταν έριξε τα αργύρια στον ναό, εάν είχε μετανοήσει και δεν είχε απαγχονιστεί. Αλλά επειδή παρέμεινε αμετανόητος, γι' αυτό κολάζεται αιώνια. Είδα τα δάκρυά σου, και σου συγχώρησα το αμάρτημα. Στον Δαβίδ, ο οποίος έπραξε δύο κακά, μοιχεία και φόνο, έδωσα συγχώρεση και τον επανέφερα στην αρχαία τάξη της προφητείας· και σε εσένα, που άφησες σπίτι, και γυναίκα, και πλοίο, δεν θα συγχωρήσω το ένα αμάρτημα; Μη φοβάσαι, Πέτρε, εγώ είμαι αυτός που είπε: «Χαρά γίνεται στον ουρανό για έναν αμαρτωλό που μετανοεί». Εγώ είμαι αυτός που είπε: «Ελάτε σε εμένα όλοι οι κοπιάζοντες και πεφορτισμένοι, και εγώ θα σας αναπαύσω». Θα ήταν καλό και για τον Ιούδα, εάν είχε επιστρέψει σε εμένα, και δεν είχε περιπλακεί στο σχοινί της αγχόνης χάνοντας τον εαυτό του. Διότι εγώ ούτε τον καταράστηκα, μάλλον δε, όπως και των υπολοίπων, έπλυνα και τα δικά του πόδια, και του προσέφερα τον άρτο, και δεν του προσήψα καμία κατηγορία, μήπως και έλθει σε μετάνοια, αλλά εκείνος δεν το θέλησε. Γι' αυτό κολάζεται αιώνια. Εσύ όμως, επειδή μετανόησες, μη φοβηθείς να εμφανιστείς ενώπιόν μου μαζί με όλους τους άλλους.

Ψαλμός 108. Εις το τέλος, ψαλμός του Δαβίδ. «Θεέ, μην αποσιωπήσεις την αίνεσή μου, διότι στόμα αμαρτωλού και δόλιου άνοιξε εναντίον μου». Ο μεν Δαβίδ θρηνούσε αυτά και τα παρόμοια, στον Χριστό όμως εκπληρώθηκαν με τον πρέποντα τρόπο. «Μίλησαν», λέει, «εναντίον μου με γλώσσα δόλια και με λόγια μίσους». «Αντί να με αγαπούν, με συκοφαντούσαν και ανταπέδωσαν σε μένα κακά αντί για αγαθά και μίσος αντί για την αγάπη μου». Μεγάλο είναι το όνειδος: Ενώ εγώ είμαι Θεός, λέει, για την αγάπη τους έγινα άνθρωπος, και αυτοί μου ανταπέδωσαν μανία μίσους. Διότι φαίνεται ότι απευθύνεται προς τους Ιουδαίους και τον προδότη Ιούδα. «Βάλε πάνω του ως άρχοντα έναν αμαρτωλό, και ο διάβολος ας σταθεί στα δεξιά του», ώστε «όταν κριθεί να βγει καταδικασμένος και η προσευχή του να λογιστεί ως αμαρτία». Άθλια και φοβερά είναι τα όσα σε αφορούν από παντού, ταλαίπωρε Ιούδα. «Ας γίνουν οι ημέρες του λίγες». «Και αφού αναχώρησε, απαγχονίστηκε». «Και το αξίωμά του ας το λάβει άλλος», δηλαδή την αποστολική του ιδιότητα. Και την έλαβε ο Ματθίας. «Ας γίνουν οι γιοι του ορφανοί και η γυναίκα του χήρα». Και αυτά συνέβησαν αφού εκείνος απαγχονίστηκε.

Το γνωρίζετε αυτό, ότι ο Νεκτάριος ο παλαιός προδότης αποστάτησε, πράττοντας χειρότερα από τον Ιούδα· διότι εκείνος μεν, αφού αρνήθηκε και πρόδωσε τον Κύριο της δόξης, απαγχονίστηκε από μεταμέλεια, αυτός δε με τη θέλησή του αθέτησε και τον Χριστό μέσω της άρνησης της αγίας Του εικόνας, και χωρίς μεταμέλεια, μαζί με τη δική του ψυχή, οδήγησε στην απώλεια και τις ψυχές πολλών άλλων, απαιτώντας τα χειρόγραφα της ασέβειας. Ακόμη και ο Ορέστης, λιποτακτώντας από τους επτά εξαιτίας των μυσαρών παθών του, παρέδωσε τον εαυτό του στο λουτρό της αποστασίας.

«Τι μας ενδιαφέρει εμάς; Εσύ θα λογοδοτήσεις· και ρίχνοντας τα αργύρια στον ναό, αναχώρησε, και αφού έφυγε, απαγχονίστηκε.» Ο Ιούδας έρχεται σε επίγνωση εκ των υστέρων, και μεταμέλεται μεν, όχι όμως με σωστό τρόπο· διότι το να καταδικάσει τον εαυτό του είναι καλό, το να απαγχονιστεί όμως είναι δαιμονικό. Μην αντέχοντας δηλαδή τους μετέπειτα ονειδισμούς, αφαιρεί τον εαυτό του από τη ζωή, ενώ θα έπρεπε να κλάψει και να εξιλεωθεί απέναντι στον προδοθέντα.