Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 27:50

Έτσι και η αιμορροούσα γυναίκα, επειδή πίστεψε και άγγιξε μόνο το κράσπεδο, θεραπεύτηκε· και η μεν θάλασσα, που άφριζε από τα κύματα, υπάκουσε στον σαρκωθέντα Λόγο και έπαυσε την τρικυμία· ο δε εκ γενετής τυφλός θεραπεύτηκε από τον Λόγο με το πτύσμα της σάρκας. Και το ακόμη μεγαλύτερο και πιο παράδοξο (διότι ίσως αυτό σκανδάλισε και τους πιο ασεβείς), ενώ ο Κύριος ήταν κρεμασμένος πάνω στον ίδιο τον σταυρό (διότι δικό Του ήταν το σώμα και μέσα σε αυτό βρισκόταν ο Λόγος), ο μεν ήλιος σκοτίστηκε, η δε γη σείστηκε, οι πέτρες σχίστηκαν, το καταπέτασμα του ναού σχίστηκε και πολλά σώματα των κεκοιμημένων αγίων αναστήθηκαν.

Φαίνεται δε ότι μέσω αυτών ο Προφήτης μάς υποδηλώνει τον σεισμό, ο οποίος, όπως λένε οι ιερουργοί των ευαγγελικών κηρυγμάτων, συνέβη κατά την ύψωση στον τίμιο σταυρό. Διότι ο Προφήτης, βέβαια, αναφέρει σε αυτά το γεγονός με περισσότερες λεπτομέρειες. Ο σοφότατος όμως σε μας Ματθαίος, συντομεύοντας την αφήγηση, λέει τα εξής: «Ο δε Ιησούς, αφού έκραξε πάλι με μεγάλη φωνή, παρέδωσε το πνεύμα. Και ιδού το καταπέτασμα του ναού σχίστηκε στα δύο από πάνω μέχρι κάτω, και η γη σείστηκε, και οι πέτρες σχίστηκαν, και τα μνημεία ανοίχτηκαν, και πολλά σώματα των κεκοιμημένων αγίων αναστήθηκαν.» Επειδή δε πρέπει να δώσουμε στα γεγονότα μια εύλογη ερμηνεία, φαίνεται ότι το να διαρρηγνύονται οι πέτρες και να φράσσονται οι φάραγγες υποδηλώνει αφενός την πώρωση των Ιουδαίων και αφετέρου τη μεταστροφή προς το καλύτερο εκείνων που λάτρευαν τα είδωλα. Διότι αυτοί που προσκύνησαν την κτίση παρά τον Κτίσαντα, απέκτησαν καρδιά σαν πέτρινη, σκληρή και άτεγκτη, όμοια με πέτρες που δεν φέρουν κανένα καρπό. Αλλά τι είπε γι' αυτούς ο Θεός μέσω της φωνής του Ιεζεκιήλ; «Και θα αποσπάσω την πέτρινη καρδιά τους από τη σάρκα τους, και θα τους δώσω καρδιά σάρκινη, για να γνωρίσουν ότι εγώ είμαι ο Κύριος.» Επομένως, σχίστηκαν οι καρδιές των πλανεμένων, καθώς ο Θεός τις διάνοιγε, ώστε να δεχθούν τον λόγο του σωτήριου κηρύγματος.

Γι' αυτό δεν μεταχειρίστηκε προς τον Πιλάτο κομπασμούς και μεγαλόστομα λόγια, για να μην τον εξοργίσει και αποτύχει στο αίτημά του· ούτε του λέει: Δώσε μου το σώμα του Ιησού, ο οποίος πριν από λίγο σκοτείνιασε τον ήλιο, έσχισε τις πέτρες, έσεισε τη γη, άνοιξε τα μνήματα και έσχισε το καταπέτασμα του ναού. Τίποτα τέτοιο δεν λέει στον Πιλάτο.

Αν λοιπόν έπρεπε να εμφανιστεί κάποιος, ίσως να επιδείκνυε περιβολή αντίθετη από τους λευκοντυμένους ανθρώπους· αμέσως λοιπόν κατά το Πάθος, όχι μόνο ο ήλιος σκοτείνιασε, αλλά και ο Σωτήρας, αφού έκραξε με μεγάλη φωνή, παρέδωσε το πνεύμα, το καταπέτασμα του ναού σχίστηκε στα δύο, σχεδόν σαν να έσκιζαν τα ενδύματά τους και οι ίδιοι οι άγγελοι που κατοικούσαν παλαιότερα στο ιερό, οι οποίοι και έσκισαν το σεπτό ύφασμα, ώστε, μένοντας γυμνός και έρημος από τη φρουρά τους ο τόπος των αβάτων και των αδύτων, να παραδοθεί έτοιμος στους εχθρούς και τους πολεμίους. Αλλά αυτά βέβαια συνέβαιναν κατά το Πάθος· κατά τη σωτήρια ανάσταση, όμως, ως άγγελοι της ζωής και κήρυκες της αναστάσεως, παρέστεκαν στον τόπο όπου έκειτο το σώμα, αποκτώντας, τρόπον τινά από την ίδια την επαφή τους με τον τόπο, αγιοσύνη ανώτερη από τη δική τους, και μετέχοντας στην ανάστασή Του.

«Κουράστηκα να φωνάζω, βράχνιασε ο λάρυγγάς μου, θάμπωσαν τα μάτια μου από το να ελπίζω στον Θεό μου.» Και αυτά εκπληρώνονταν στο κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο· στο οποίο στεκόταν ο Ιησούς και έκραζε λέγοντας: «Εάν κάποιος διψά, ας έλθει προς εμένα και ας πιει»· και πάλι αναφέρεται: «Ο Ιησούς φώναζε και έλεγε: Εκείνος που πιστεύει σε εμένα, δεν πιστεύει σε εμένα, αλλά σε εκείνον που με έστειλε. Και εκείνος που βλέπει εμένα, βλέπει εκείνον που με έστειλε. Εγώ έχω έλθει ως φως στον κόσμο, ώστε καθένας που πιστεύει σε εμένα να μην παραμείνει στο σκοτάδι.» Και στην περίπτωση του Λαζάρου, αφού ύψωσε τα μάτια του στον ουρανό, είπε: «Πατέρα, σε ευχαριστώ που με άκουσες. Εγώ γνώριζα ότι πάντοτε με ακούς. Και αφού είπε αυτά, κραύγασε με μεγάλη φωνή: Λάζαρε, έλα έξω.» Αλλά και κατά τη διάρκεια του ίδιου του Πάθους εξιστορεί ο Ματθαίος λέγοντας: «Από την έκτη ώρα απλώθηκε σκοτάδι σε όλη τη γη έως την ενάτη ώρα. Και περίπου την ενάτη ώρα, ανεβόησε ο Ιησούς με μεγάλη φωνή λέγοντας: Ηλί, Ηλί, λαμά σαβαχθανί.» Τότε λοιπόν, συναναστρεφόμενος με τους ανθρώπους, παρακαλούσε τους πάντες με δυνατή φωνή να προσέλθουν και να σπεύσουν στη διδασκαλία του· και τον επί τέσσερις ημέρες νεκρό τον ανακαλούσε στη ζωή με μεγάλη κραυγή. Αλλά και περί την ενάτη ώρα του πάθους φώναζε με μεγάλη φωνή· και μετά από αυτά πάλι: «Αφού έκραξε με μεγάλη φωνή, παρέδωσε το πνεύμα.»

Και βαθύ σκότος απλώθηκε από τον σταυρό, καθώς το Φως αποχωρούσε, και το ευρύ καταπέτασμα του ναού εσχίσθη. Η δε γη, σειόμενη, έσχισε τους βράχους επί της γης, και οι νεκροί εγκατέλειψαν τους τάφους εγειρόμενοι. Αυτός όμως, κατά την τρίτη ημέρα, αφού άνοιξε το μνήμα, εμφανίστηκε και πάλι στους φίλους του στη Γαλιλαία.

Και πώς τώρα να αντέξω βλέποντάς τον γυμνό και νεκρό κρεμασμένο στο ικρίωμα, αυτόν που αιώρησε τη γη πάνω από τα ύδατα, εξαιτίας του οποίου το φως του ήλιου συστάλθηκε και σκοτείνιασε όλη η λάμψη της σελήνης, και οι πέτρες σχίστηκαν από τον φόβο, και τα μνημεία άνοιξαν ως δείγμα της δύναμής του, καθώς ο ίδιος ο Αίτιος έπαθε για χάρη τους.

Ο δε άγιος Λογγίνος έκραξε με μεγάλη φωνή, λέγοντας: «Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του ζώντος Θεού, ελέησόν με· διότι πίστεψα ότι εσύ είσαι ο Υιός του Θεού, ο Σωτήρας του κόσμου.» Ο Ιησούς του είπε: «Άνθρωπε, σήμερα γεννήθηκες και το μνημόσυνό σου θα μνημονεύεται μέχρι τις έσχατες ημέρες.» Και ακούγοντας αυτά ο άγιος Λογγίνος είπε στον Ιησού: «Κύριε, αναχωρώ από την πόλη αυτή εξαιτίας της απειλής των αρχόντων.» Ο Ιησούς του είπε: «Κάνε το σημείο του σταυρού στο μέτωπό σου, διότι θα σε βαπτίσω με το αίμα σου, και πορεύου.» Αφού δε έκανε τον σταυρό, ο εκατόνταρχος στεκόταν φρουρός μαζί με τους στρατιώτες στον τίμιο σταυρό· και παριστάμενος «περί την ενάτη ώρα», όταν ο Ιησούς έκραξε «με μεγάλη φωνή: Ελωί, Ελωί, δηλαδή: Θεέ μου, Θεέ μου, γιατί με εγκατέλειψες;», «παρέδωσε το πνεύμα». Και ιδού, έγινε μεγάλη βροντή, και η γη σείστηκε, και σκοτείνιασε ο ήλιος από την έκτη ώρα μέχρι την ενάτη, και τα άστρα του ουρανού φανέρωσαν το φως τους, και «οι πέτρες σχίστηκαν και τα μνημεία ανοίχθηκαν», και «το καταπέτασμα του ναού σχίστηκε από πάνω μέχρι κάτω στα δύο», και «πολλά σώματα των κεκοιμημένων αγίων αναστήθηκαν».

Πρόσεξέ μου, όμως, πώς χρησιμοποίησε τις δικές τους παρανομίες για τη δική μας σωτηρία. Διότι μετά την πληγή, από εκεί ανέβλυσαν οι πληγές της σωτηρίας μας. Ο δε Ιησούς, αφού έκραξε με μεγάλη φωνή, παρέδωσε το πνεύμα. Αυτό είναι εκείνο που έλεγε: «Έχω εξουσία να παραδώσω την ψυχή μου, και έχω εξουσία να την πάρω πάλι»· και, «Εγώ την παραδίδω από μόνος μου». Γι' αυτόν τον λόγο έκραξε με δυνατή φωνή, για να αποδειχθεί ότι το γεγονός συντελείται με τη δική του εξουσία. Ο Μάρκος, βεβαίως, αναφέρει ότι ο Πιλάτος απόρησε που είχε κιόλας πεθάνει· και ότι ο εκατόνταρχος πίστεψε κυρίως γι' αυτόν τον λόγο, επειδή δηλαδή πέθανε με τη δική του εξουσία. Αυτή η φωνή έσχισε το καταπέτασμα, άνοιξε τα μνημεία και κατέστησε τον οίκο έρημο.

Σε επιτιμά ο Κύριος, διάβολε, εκείνος που με τον εμπτυσμό του τιμίου του προσώπου εξάλειψε κάθε δάκρυ από κάθε πρόσωπο. Σε επιτιμά ο Κύριος, διάβολε, εκείνος που έστησε τον σταυρό ως μοναδικό στήριγμα και σωτηρία του κόσμου, και για τη δική σου πτώση καθώς και όλων των αγγέλων που υπόκεινται σε εσένα. Σε επιτιμά ο Κύριος, διάβολε, εκείνος που ύψωσε φωνή πάνω στον σταυρό του, και το καταπέτασμα του ναού σχίστηκε, και οι πέτρες διαρράγησαν, και τα μνημεία άνοιξαν, και οι νεκροί όλων των αιώνων αναστήθηκαν. Σε επιτιμά ο Κύριος, διάβολε, εκείνος που με τον θάνατο θανάτωσε τον θάνατο, και με την ανάστασή του χάρισε ζωή στους ανθρώπους.

Εάν λοιπόν αυτά τα κτιστά και φθαρτά από τη φύση τους δεν παθαίνουν τίποτα από την επαφή τους με τα ευτελέστερα, με ποια λογική, ανόητε και σκληρόκαρδε, τολμάς να με χλευάζεις όταν λέω ότι ο Υιός και Λόγος του Θεού, χωρίς καθόλου να εγκαταλείψει την πατρική δόξα, αλλά όντας ο ίδιος Θεός, για τη σωτηρία των ανθρώπων προσέλαβε ανθρώπινο σώμα, για να καταστήσει τους ανθρώπους κοινωνούς της θείας και νοερής φύσεως, και, βγάζοντας την ουσία μας από τα καταχθόνια του Άδη, να την τιμήσει με την επουράνια δόξα· ώστε τον άρχοντα του σκότους τούτου του αιώνα, αφού τον δελεάσει με την πρόσληψη της σάρκας, να τον υποτάξει, και να ελευθερώσει το γένος μας από την τυραννία του; Γι' αυτόν τον λόγο και αντιμετωπίζει το πάθος του σταυρού απαθώς, φανερώνοντας τις δύο φύσεις Του: διότι ως άνθρωπος σταυρώνεται, ενώ ως Θεός σκοτεινιάζει τον ήλιο, συγκλονίζει τη γη και εγείρει πολλά σώματα κεκοιμημένων από τα μνήματα· πάλι, ως άνθρωπος πεθαίνει, ενώ ως Θεός ανασταίνεται, αφού σκύλευσε τον Άδη. Γι' αυτό και αναφώνησε ο προφήτης: «Ο Άδης πικράνθηκε, όταν σε συνάντησε κάτω». Διότι πικράνθηκε και ξεγελάστηκε, καθώς νόμιζε ότι έπαιρνε έναν απλό άνθρωπο, ενώ ήρθε αντιμέτωπος με τον Θεό, και βρέθηκε ξαφνικά άδειος και αιχμάλωτος. Ανασταίνεται, επομένως, ως Θεός και ανέρχεται στους ουρανούς, από τους οποίους ουδέποτε αποχωρίστηκε.

Γιατί τα πάσχει αυτά; Για να αναβλύσει για σένα τη σωτηρία, για να σε απαλλάξει από τη δουλεία του διαβόλου, για να σε ελευθερώσει από την παλαιά τυραννία. Αλλά Εκείνος μεν τα υπομένει αυτά, για να εξαγοράσει εμάς που είχαμε πουληθεί οριστικά στην αμαρτία, και εμείς αρχίζουμε πάλι να ξεπουλάμε τους εαυτούς μας σε τόσο αισχρές και άτοπες ηδονές και ραθυμίες; Εκείνος μαστιγώνεται, για να απομακρύνει από εμάς τις μάστιγες των αμαρτιών, και εμείς πάλι υποτασσόμαστε σε αυτές σαν να ήταν αγαθοί αφέντες; Εκείνος παραδίδει το σώμα Του στον θάνατο, για να ζωοποιήσει τη δική μας ψυχή, και εμείς, εξαγριώνοντας το ίδιο μας το σώμα με αφύσικες πράξεις, του επιτρέπουμε να πολεμά και να φονεύει την ψυχή; Εκείνος γεύεται τον θάνατο, για να μας αποδώσει την αθανασία, και εμείς επιμένουμε να πνίγουμε τους εαυτούς μας με τη θηλιά των παθών; Η γη σείεται, ο ήλιος σκοτεινιάζει, το καταπέτασμα του ναού σχίζεται, επειδή βλέπει τον Δεσπότη να σταυρώνεται για εμάς, και εμείς ούτε καν θλιβόμαστε για όσα έχουμε αμαρτήσει;

Ο δε Ιησούς, αφού έκραξε πάλι με μεγάλη φωνή, παρέδωσε το πνεύμα. Και ιδού, το καταπέτασμα του ναού σχίστηκε στα δύο, από πάνω έως κάτω, και η γη σείστηκε, και οι πέτρες σχίστηκαν, και τα μνημεία ανοίχτηκαν, και πολλά σώματα των κεκοιμημένων αγίων αναστήθηκαν, και αφού βγήκαν από τα μνημεία μετά την ανάστασή του, εισήλθαν στην αγία πόλη και εμφανίστηκαν σε πολλούς.» Κράζει με μεγάλη φωνή ο Ιησούς, για να γνωρίσουμε ότι εκείνο που έλεγε, ότι «Έχω εξουσία να παραδώσω την ψυχή μου», ήταν αληθινό.