Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 27:53

Επομένως, δεν είναι δυνατόν να εγκαταλειφθεί από τον Πατέρα ο Κύριος, ο οποίος βρίσκεται πάντοτε σε Αυτόν, και πριν εκφέρει τον λόγο, και όταν έβγαζε αυτή τη φωνή. Αλλά ούτε είναι θεμιτό πάλι να λέγεται ότι δειλιάζει ο Κύριος, εξαιτίας του οποίου οι θυρωροί του άδη τρόμαξαν και εγκατέλειψαν τον άδη· και τα μεν μνήματα άνοιξαν, πολλά δε σώματα των αγίων αναστήθηκαν και εμφανίστηκαν στους δικούς τους. Ας φιμωθεί, λοιπόν, κάθε αιρετικός, και ας φοβάται να λέει ότι δειλιάζει ο Κύριος, τον οποίο ο θάνατος αποφεύγει όπως ο δράκοντας, τον οποίο τρέμουν οι δαίμονες, και φοβάται η θάλασσα· εξαιτίας του οποίου οι ουρανοί σχίζονται και όλες οι δυνάμεις σαλεύονται. Διότι, ιδού, ενώ Εκείνος έλεγε, «Γιατί με εγκατέλειψες;», ο Πατέρας αποδείκνυε ότι, όπως πάντοτε, έτσι και τότε βρισκόταν σε Αυτόν. Επειδή η γη, αναγνωρίζοντας τον Δεσπότη που μιλούσε, αμέσως άρχισε να τρέμει, και το καταπέτασμα σκιζόταν, ο ήλιος κρυβόταν, και οι πέτρες διαρρηγνύονταν, και τα μεν μνημεία, όπως προείπα, άνοιγαν, οι δε νεκροί που βρίσκονταν μέσα σε αυτά εγείρονταν· και το πλέον αξιοθαύμαστο είναι ότι οι παριστάμενοι τότε, οι οποίοι προηγουμένως Τον αρνούνταν, ύστερα, βλέποντας αυτά, ομολογούν ότι Αυτός είναι αληθινά ο Υιός του Θεού.

Επομένως, δεν είναι δυνατόν να εγκαταλειφθεί από τον Πατέρα ο Κύριος, εφόσον βρίσκεται πάντοτε μέσα σε Αυτόν, και πριν να πει τα λόγια αυτά και όταν άφηνε αυτή τη φωνή. Αλλά ούτε είναι θεμιτό να πούμε πάλι ότι δείλιασε ο Κύριος, εμπρός στον οποίο «οι πυλωροί του άδη τρόμαξαν» και εγκατέλειψαν τον άδη, και «τα μνήματα άνοιξαν, και πολλά σώματα των αγίων αναστήθηκαν και εμφανίστηκαν» στους δικούς τους. Ας φιμωθεί, λοιπόν, κάθε αιρετικός και ας φοβάται να λέει ότι δείλιασε ο Κύριος, τον οποίο ο θάνατος ως δράκοντας αποφεύγει, τον οποίο τρέμουν οι δαίμονες και φοβάται η θάλασσα, για τον οποίο «οι ουρανοί σχίζονται» και όλες «οι δυνάμεις σαλεύονται». Διότι, ιδού, ενώ ο ίδιος έλεγε «γιατί με εγκατέλειψες;», ο Πατέρας αποδείκνυε ότι, όπως πάντοτε, έτσι και τότε βρισκόταν μέσα σε Αυτόν. Διότι η γη, αναγνωρίζοντας τον Δεσπότη που ομιλούσε, αμέσως άρχισε να τρέμει και το καταπέτασμα να σχίζεται, ο ήλιος κρυβόταν και οι πέτρες διαρρηγνύονταν και τα μνημεία, όπως προείπα, άνοιγαν, ενώ οι νεκροί που βρίσκονταν μέσα σε αυτά εγείρονταν· και το πιο θαυμαστό είναι ότι οι τότε παρευρισκόμενοι, οι οποίοι προηγουμένως τον αρνούνταν, βλέποντας ύστερα αυτά τα γεγονότα ομολογούν ότι «αληθώς αυτός είναι ο Υιός του Θεού».

Ματθ. 27, 51-54 «Σείστηκε» δε «και η γη», σημαίνοντας τη μετάβαση προς το καλύτερο ή και δείχνοντας την αγανάκτηση εναντίον εκείνων που τον ύβρισαν. Το δε ότι σχίστηκαν οι πέτρες είναι σημείο του ότι άνοιξε η «λίθινη καρδιά» των εθνών για την υποδοχή του ευαγγελικού σπόρου. Οι δε άγιοι που αναστήθηκαν και εμφανίστηκαν στους «πολλούς δεν» έλαβαν μόνο εκείνοι πρόωρα το χάρισμα της ανάστασης, αλλά αυτό έγινε ως σημείο ότι καταργήθηκε ο θάνατος διά του θανάτου του Χριστού. Σε αυτό νομίζω ότι απέβλεπε και ο νόμος όταν πρόσταζε αυτόν που φόνευσε ακούσια και διέφυγε, να επιστρέψει και πάλι στην πατρίδα του μετά τον θάνατο του αρχιερέα· διότι ο θάνατος του Χριστού απέδωσε σε εμάς τους υποδίκους την άνοδο στην άνω Ιερουσαλήμ. «Σείστηκε η γη», σημαίνοντας τη μετάβαση των πραγμάτων προς το καλύτερο, δείχνοντας ταυτόχρονα την αγανάκτηση του Θεού κατά εκείνων που τον ύβρισαν. Το δε ότι σχίστηκαν οι πέτρες δηλώνει ότι άνοιξαν οι ψυχές των εθνικών για να αποδεχθούν την πίστη του Χριστού. Ενώ οι άγιοι που αναστήθηκαν και εμφανίστηκαν σε «πολλούς» σημαίνουν ότι καταργήθηκε ο θάνατος διά του θανάτου του Χριστού.

Αλλά είναι αδύνατον, λέει κάποιος, να αναστηθούν οι νεκροί. Και όμως ο Ελισσαίος ανέστησε δύο φορές, και ενώ ζούσε και αφού είχε πεθάνει. Έπειτα, πιστεύουμε ότι ενώ ο Ελισσαίος ήταν νεκρός, τον άγγιξε ένας νεκρός που ρίφθηκε επάνω του και αναστήθηκε, και ο Χριστός άραγε δεν έχει αναστηθεί από τους νεκρούς; Αλλά εκεί, ο νεκρός που άγγιξε τον Ελισσαίο αναστήθηκε και ο ίδιος που τον ανέστησε παρέμεινε ομοίως νεκρός, ενώ εδώ και ο δικός μας Νεκρός αναστήθηκε, και πολλοί νεκροί που ούτε καν τον άγγιξαν αναστήθηκαν. Διότι πολλά σώματα των κεκοιμημένων αγίων αναστήθηκαν, και βγαίνοντας από τα μνήματα μετά την ανάστασή Του, εισήλθαν στην αγία πόλη (είναι προφανές δε ότι πρόκειται για αυτήν, στην οποία βρισκόμαστε τώρα) και εμφανίστηκαν σε πολλούς. Ανέστησε λοιπόν ο Ελισσαίος νεκρό, αλλά δεν κυριάρχησε στην οικουμένη. Ανέστησε ο Ηλίας νεκρό, αλλά δεν εκδιώκονται δαίμονες στο όνομα του Ηλία. Δεν κακολογούμε τους προφήτες, αλλά ανυμνούμε περισσότερο τον Δεσπότη τους. Διότι δεν προβάλλουμε τα δικά μας κατηγορώντας εκείνα (διότι και εκείνα δικά μας είναι), αλλά μέσω όσων συνέβησαν σε αυτούς επιβεβαιώνουμε τα δικά μας.

Γι' αυτό και ο Κύριος, αφού ήλθε εν σαρκί, ανέστησε νεκρούς, ώστε αυτό που είναι από σάρκα να κοιμηθεί πάλι, μέχρι να αναστηθεί η ίδια η σάρκα και να μην πεθάνει πλέον, και να πάψει να λέει σε έναν μόνο: «έγειραι», «δεῦρο ἔξω», έως ότου έλθει και δεν πει πλέον στον ενικό «έγειραι», αλλά «εγείρεσθε πάντες», πραγματοποιώντας την καθολική ανάσταση· διότι αυτός είναι η ανάσταση των νεκρών. Διότι εδώ, μετά την ανάσταση από τους νεκρούς, δεν ανέστησε κανέναν παρά μόνο από όσους είχαν πεθάνει πρόσφατα. Διότι αναστήθηκαν μαζί του «πολλά σώματα των κεκοιμημένων αγίων και εμφανίστηκαν σε πολλούς», «εισερχόμενοι μαζί του στον νυμφώνα», σύμφωνα με τα γεγραμμένα στο ευαγγέλιο. Και δεν είπε ότι αναστήθηκε μέρος των σωμάτων των αγίων, αλλά τα σώματα των αγίων· και «εμφανίστηκαν σε πολλούς», χωρίς να είναι άλλοι από αυτούς που είχαν πεθάνει, αλλά αναγνωρίζονταν από τους οικείους τους, διότι δεν είχαν πεθάνει πριν από πολλά χρόνια. Θέλοντας δε ο Κύριός μας να δείξει και σε άλλους το θαύμα, επιτελούσε εκείνα τα δυσχερή δείχνοντάς τα ως ευχερή. Και όταν μεν έρχεται προς την κοπέλα που είχε πεθάνει πρόσφατα, τη θυγατέρα του αρχισυναγώγου, επειδή είχε πεθάνει εκείνη ακριβώς την ώρα, καταδέχθηκε να της πει: «ανάστηθι ἡ παῖς»· ισχυροποιώντας με το «ανάστηθι» το ήδη νεκρωμένο, επειδή ήταν ακόμη στην κλίνη.

Διότι σε αυτόν υπάρχει και θάνατος και πρόσκαιρη φθορά, εξαιτίας της λύσεως που του επιφέρθηκε διά της παρακοής του Αδάμ. Το ότι δε ομιλεί για τις μελλοντικές ευεργεσίες που πρόκειται να τελειωθούν σε αυτόν, υποδηλώνει μέσω της υποσχέσεως αυτό που πρόκειται να εκπληρωθεί, λέγοντας: «τότε θα πραγματοποιηθεί ο λόγος που έχει γραφεί, κατεπόθη ο θάνατος εις νίκος», ώστε να σημάνει την ανάσταση των νεκρών που πρόκειται να συμβεί τότε· διότι, επειδή ο θάνατος κατεπόθη εν μέρει κατά την ανάσταση του Χριστού και εκείνων που αναστήθηκαν μαζί του («διότι αναστήθηκαν πολλά σώματα των αγίων, όπως λέγει το ευαγγέλιο, και εισήλθαν μαζί του στην αγία πόλη»), τότε πλέον καταπίνεται εις νίκος, όταν αφανιστεί καθολικά από όλους.

Από πού λοιπόν προέρχεται η ονομασία του Κρανίου; Επειδή εκεί βρέθηκε το κρανίο του πρωτόπλαστου ανθρώπου και εκεί βρισκόταν εναποτεθειμένο το λείψανό του, για τον λόγο αυτόν ονομάστηκε Κρανίου Τόπος. Επάνω σε αυτόν, όταν σταυρώθηκε ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, με το νερό και το αίμα που έρρευσαν από αυτόν μέσω της λογχισμένης πλευράς του, έδειξε αινιγματωδώς τη σωτηρία μας, αρχίζοντας από την απαρχή του ανθρωπίνου φυράματος να ραντίζει τα λείψανα του προπάτορα, ώστε να υποδείξει και σε εμάς τον ραντισμό του ιδίου αυτού αίματος, για την κάθαρση της δικής μας κοινώσεως [μολυσμού] και της ψυχής που μετανοεί, και αποτελώντας υπόδειγμα της νέας ζυμώσεως και του καθαρισμού του ρύπου των δικών μας αμαρτημάτων, με το νερό που χύθηκε πάνω σε αυτόν που βρισκόταν θαμμένος κάτω από τον τόπο εκείνο, προσμένοντας την ελπίδα τόσο τη δική του όσο και εμών που γεννηθήκαμε από αυτόν. Γι' αυτό και εδώ εκπληρωνόταν το ρηθέν: «Έγειρε ο καθεύδων και ανάστα εκ των νεκρών και επιφαύσει σοι ο Χριστός». Διότι, έστω κι αν το λέει για εμάς που είμαστε νεκρωμένοι από τα έργα και που κοιμόμαστε στον βαθύ ύπνο της άγνοιας, εντούτοις από εκεί η αρχή αυτού του συμβολισμού περιέχει τον τρόπο. Και τούτο όχι απλώς ούτε άσκοπα· διότι αναφέρει, όπως γράφει το Ευαγγέλιο: «αναστήθηκαν πολλά σώματα των αγίων, και εισήλθαν μαζί του στην αγία πόλη», και δεν είπε ότι αναστήθηκαν οι ψυχές των αγίων, αλλά τα σώματα καθ' εαυτά των αγίων, και εισήλθαν μαζί του στην αγία πόλη και τα εξής.

Και προς πληρέστερη βεβαίωση της δικής μας ζωής, αφού ήλθε εν σαρκί και ενανθρώπησε τελειότατα για να στηρίξει την πίστη Του μέσα μας, προγνωρίζοντας την απιστία που επρόκειτο να γεννηθεί σε εσένα, Ωριγένη – αυτό ακριβώς που αμφισβητείται κυρίως από εσένα και σε πολλές αιρέσεις, όμοιες με τη δική σου απιστία, των Μανιχαίων και των Μαρκιωνιστών –, και αφού τελικά τελειοποίησε τα πάντα στον εαυτό Του για τη βεβαίωση και στερέωση της πίστης και της αληθείας Του, ενήργησε ολοφάνερα. Διότι, αφού αναστήθηκε από τους νεκρούς, ανέστησε μαζί Του πολλά σώματα αγίων, και εισήλθαν μαζί Του στην αγία πόλη, όπως έχω διηγηθεί και σε άλλα σημεία. Και δεν είπε: «αναστήθηκαν άγιοι», ώστε να μη δώσει αφορμή στις μεθοδείες της κακοτροπίας, αλλά μερίμνησε να τονίσει από τη φύση του αυτό ακριβώς που αμφισβητείται από τους απίστους για την επιβεβαίωση της δικής μας γνώσης περί της ζωής, αναφέροντας συγκεκριμένα «σώματα των αγίων». Και όχι μόνο τα ανέστησε, αλλά και εμφανίστηκαν σε πολλούς στην πόλη, στο πρόσωπο των οποίων εκπληρωνόταν μέσω της δυνάμεώς Του το ρητό «Αυτός που εξάγει τους δεσμώτες με ανδρεία», εννοώντας τις ψυχές των σωμάτων που αναστήθηκαν. Διότι αυτοί ήταν οι αιχμάλωτοι της παράταξης, οι φυλακισμένοι στον Άδη· και αναφέρει «ομοίως εκείνους που παραπικραίνουν, οι οποίοι κατοικούν σε τάφους», για να υποδηλώσει τα σώματα όσων αναστήθηκαν, και δεν είπε: «αυτούς που παραπικράνθηκαν ή αυτούς που παραπικραίνονται», αλλά «αυτούς που παραπικραίνουν».

Διότι αφενός είναι Θεός και αφετέρου άνθρωπος, και ο μεν είναι στον ουρανό, ο δε επί της γης, εξαιτίας των λειψάνων που βρίσκονται επί της γης, με εξαίρεση εκείνους που αναστήθηκαν και εισήλθαν μαζί στον νυμφώνα, όπως αναφέρει το άγιο Ευαγγέλιο: «πολλά σώματα των αγίων αναστήθηκαν και εισήλθαν μαζί Του στην αγία πόλη». Και ποια ονομάζει «αγία πόλη» αυτήν; Διότι ο λόγος εκπληρώνεται και για τις δύο, και για την επίγεια και για την επουράνια. Διότι το ότι εισήλθαν μαζί Του πρώτα στην επίγεια Ιερουσαλήμ, αυτό είναι φανερό. Όμως, πριν αναβεί ο Σωτήρας στον ουρανό, κανείς δεν είχε αναβεί, παρά μόνο όταν ανέβηκαν μαζί Του. «Διότι κανένας δεν έχει αναβεί στον ουρανό, παρά μόνο εκείνος που κατέβηκε από τον ουρανό, ο Υιός του ανθρώπου». Αλλά σχετικά με αυτά, όταν φτάσαμε στο αντίστοιχο χωρίο, υποδείξαμε τις δύο φράσεις. Εάν όμως κάποιος ρωτήσει αν άραγε εισήλθαν στην Ιερουσαλήμ, ας μάθει ότι εκείνη την ημέρα, «ενώ οι θύρες ήταν κλειδωμένες, παρουσιάστηκε ο Ιησούς εκεί όπου ήταν συγκεντρωμένοι οι μαθητές, και τους λέει: ειρήνη σε εσάς». 8. Έπειτα, σχετικά με το θέμα αυτό θα πιάσω πάλι τη συνέχεια του λόγου, ότι αναγκαίως η Εκκλησία το επιτελεί αυτό, έχοντας παραλάβει την παράδοση από τους Πατέρες. Ποιος άλλωστε θα μπορέσει να καταλύσει τον θεσμό της μητέρας ή τον νόμο του πατέρα;

Είναι δε δυνατόν να κατανοήσουμε πώς όλα αυτά, λέγω δηλαδή τα θαυμάσια του Θεού και το έλεός του, και η αλήθειά του, και η δικαιοσύνη του έφθασαν σε εκείνους που ήταν από παλιά νεκροί, και βρίσκονταν στους τάφους, και στην απώλεια, και στο σκοτάδι, και σε γη λησμονημένη, εάν αναλογιστούμε πόσων αγαθών έγινε αίτιος ο Σωτήρας και Κύριός μας σε εκείνους που βρίσκονταν από παλιά στον θάνατο, για χάρη των οποίων άλλωστε κατέβηκε σε εκείνους τους τόπους, ώστε να γίνει Κύριος όχι μόνο των ζώντων, αλλά και των νεκρών. Διότι τις αιτίες της καθόδου του μέχρι τον θάνατο τις παρουσίασε ολοκάθαρα μέσα από τα προαναφερθέντα· τα οποία εκπληρώθηκαν, σύμφωνα με τους ευαγγελιστές, όταν πολλά σώματα κεκοιμημένων αγίων αναστήθηκαν, και μαζί με τον ίδιο τον Σωτήρα εισήλθαν στην αγία πόλη του Θεού, δηλαδή την επουράνια.

Διότι εγώ δεν ονομάζω θλίψη αυτήν που τώρα με περιβάλλει, ούτε τον σταυρό, ούτε τους ονειδισμούς των ανθρώπων, ούτε τις χλευασίες, ούτε βέβαια τα όσα μου συνέβησαν πριν από τον σταυρό, τα μαστιγώματα, τις ύβρεις, και όσα άλλα διέπραξαν υβριστικά εις βάρος μου οι υιοί των ανθρώπων· αλλά βλέπω, μετά την διάλυση του σώματος κατά τον ίδιο τον θάνατο και την κατάβαση στον Άδη, να πλησιάζει η εξέγερση των αντίπαλων και εχθρικών προς τον Θεό δυνάμεων. Γι' αυτό λέω: «διότι η θλίψη είναι κοντά, διότι δεν υπάρχει βοηθός». Διότι πώς δεν ήταν υπερβολική και μεγίστη εκείνη η θλίψη, στην οποία «δεν υπάρχει βοηθός»; Διότι αυτός μεν προχωρούσε για τη σωτηρία των ψυχών που βρίσκονταν στον Άδη, οι οποίες από πολλούς αιώνες περίμεναν την άφιξή του, και κατέβαινε βέβαια για να συντρίψει «χάλκινες πύλες» και να σπάσει «σιδερένιους μοχλούς» και να αφήσει ελεύθερους τους πρώην δεσμίους του Άδη, πράγμα που και έγινε, όταν «πολλά σώματα των κεκοιμημένων αγίων» αναστήθηκαν και εισήλθαν μαζί του «στην» αληθώς «αγία πόλη» του Θεού.

Αυτός δε φαίνεται ότι αγνοεί και αυτό, μέσα από όσα γράφει ως εξής: ο απόστολος, λοιπόν, δεν τον αποκαλεί μόνο πρωτότοκο της «καινής κτίσεως», αλλά και πρωτότοκο «εκ νεκρών», για κανέναν άλλο λόγο, κατά τη γνώμη μου, παρά μόνο για να μπορέσει να γίνει κατανοητό μέσω του «πρωτότοκος των νεκρών», πώς ακριβώς λέγεται και «πρωτότοκος πάσης κτίσεως». Διότι ο Δεσπότης μας Ιησούς Χριστός δεν αναστήθηκε πρώτος από τους νεκρούς· αλλά εκείνος που αναστήθηκε μέσω του προφήτη Ελισσαίου αναστήθηκε νωρίτερα, και ο Λάζαρος αναστήθηκε πριν από τη δική Του ανάσταση, και κατά την ώρα του πάθους «πολλά σώματα των κεκοιμημένων» αναστήθηκαν. Μου φαίνεται, μάλιστα, ότι ο Μάρκελλος το έχει διατυπώσει αυτό απερίσκεπτα, εννοώ το ότι «πολλά σώματα των κεκοιμημένων αγίων» αναστήθηκαν πριν από Αυτόν. Διότι δεν πρόσεξε ολόκληρη τη φράση του Ευαγγελίου που διδάσκει ότι «μετά την έγερσή Του» αναστήθηκαν τα σώματα των αγίων. Θα μπορούσε δε κανείς να διαπιστώσει ότι σφάλλει και στην παράθεση του αποστολικού ρητού. Διότι ο θείος απόστολος, γράφοντας στους Ρωμαίους, λέει τα εξής: «ξεχωρισμένος για το ευαγγέλιο του Θεού, το οποίο προανήγγειλε μέσω των προφητών Του στις άγιες Γραφές σχετικά με τον Υιό Του, ο οποίος προήλθε από το σπέρμα του Δαβίδ κατά σάρκα, και ορίστηκε Υιός Θεού εν δυνάμει κατά το πνεύμα της αγιωσύνης».

Και βαθύ σκότος απλώθηκε από τον σταυρό, καθώς το Φως αποχωρούσε, και το ευρύ καταπέτασμα του ναού εσχίσθη. Η δε γη, σειόμενη, έσχισε τους βράχους επί της γης, και οι νεκροί εγκατέλειψαν τους τάφους εγειρόμενοι. Αυτός όμως, κατά την τρίτη ημέρα, αφού άνοιξε το μνήμα, εμφανίστηκε και πάλι στους φίλους του στη Γαλιλαία.

Περί της αναστάσεώς του. Λέει ο Δαβίδ: «Δεν θα εγκαταλείψεις την ψυχή μου στον άδη, ούτε θα επιτρέψεις στον όσιό σου να γνωρίσει φθορά», εννοώντας προφανώς τη φθορά του σώματος. Έπειτα προσθέτει: «Μου γνώρισες οδούς ζωής». Και ο Ωσηέ το λέει πιο καθαρά: «Θα μας θεραπεύσει μετά από δύο ημέρες, και την τρίτη ημέρα θα αναστηθούμε, και θα ζήσουμε ενώπιόν του», λέγοντάς τα αυτά εκ μέρους των κεκοιμημένων αγίων, των οποίων τα σώματα αναστήθηκαν μαζί με τον Χριστό κατά την τριήμερη ανάστασή του και εμφανίστηκαν σε πολλούς, όπως διδάσκει το Ευαγγέλιο. Αναφέρει επίσης και ο Εβραίος Ιώσηπος στον δέκατο όγδοο τόμο της «Αρχαιολογίας» του: «Εμφανίζεται κατά τον χρόνο αυτόν ο Ιησούς, ένας σοφός άνθρωπος, εάν βέβαια πρέπει να τον αποκαλεί κανείς άνθρωπο. Διότι ήταν δημιουργός παράδοξων έργων, δάσκαλος ανθρώπων που δέχονταν με χαρά την αλήθεια, και προσέλκυσε πολλούς από τους Ιουδαίους, αλλά και πολλούς από τους Εθνικούς. Αυτός ήταν ο Χριστός, και όταν, έπειτα από καταγγελία των επιφανών μας ανδρών, οι Ιουδαίοι τον καθήλωσαν στον σταυρό κατόπιν καταδίκης του Πιλάτου, δεν έπαψαν εκείνοι που τον είχαν αγαπήσει από την αρχή να τον κηρύττουν. Διότι τους εμφανίστηκε πάλι ζωντανός την τρίτη ημέρα, καθώς οι θείοι προφήτες είχαν προείπει αυτά και άλλα μύρια θαυμαστά γι' αυτόν».

Ο μεν Ηλίας λοιπόν ανέστησε έναν διά της προσευχής, και ο Ελισσαίος ανέστησε έναν όσο ζούσε, και έναν άλλο όντας νεκρός, επιβεβαιώνοντας και προδεικνύοντας τη θεανδρική ζωοποιό ενέργεια του Χριστού· ο δε Κύριος ανέστησε εκ νεκρών τρεις με ένα πρόσταγμα πριν από τον σταυρό, αυτόν τον γιο της χήρας, την κόρη του αρχισυναγώγου και τον τετραήμερο Λάζαρο. Στον σταυρό δε ανέστησε πολλούς, οι οποίοι και «εμφανίστηκαν σε πολλούς». Εκτός από αυτούς, μετά τον υπέρ ημών θάνατο διά του σταυρού ανέστησε τον εαυτό Του, ή μάλλον αναστήθηκε την τρίτη ημέρα, γινόμενος ο Ίδιος ο μόνος αρχηγός της αιώνιας ζωής. Διότι όλοι οι άλλοι, αν και αναστήθηκαν, εντούτοις μετείχαν και πάλι στη θνητή ζωή, όπως και εμείς.

Διότι πολλά σώματα των κεκοιμημένων αγίων αναστήθηκαν και εμφανίστηκαν σε πολλούς. «Δεν μπορώ να χωνέψω· αλλά και αυτά που έφαγα πριν από αυτό, τα εξέμεσα. Δεν μπορώ να συγκρατήσω τη δύναμή μου· παραλύω. Εδώ, πριν από αυτό, υπήρχε σκοτάδι, και τώρα βλέπω φως.»

Και οι μεν έλεγαν: «Αν είναι βασιλιάς του Ισραήλ, ας κατέβει από τον σταυρό»· Εκείνος όμως αποδεικνύει ότι είναι βασιλιάς ολόκληρης της οικουμένης. Και εκείνοι μεν έλεγαν: «Αυτός που γκρεμίζει τον ναό αυτόν και τον χτίζει σε τρεις ημέρες»· Εκείνος όμως αποδεικνύει ότι ο ναός θα ερημωθεί εντελώς. Πάλι, αυτοί μεν έλεγαν: «Άλλους έσωσε, τον εαυτό Του δεν μπορεί να τον σώσει»· Εκείνος όμως, παραμένοντας στον σταυρό, το απέδειξε αυτό περίτρανα μέσω των σωμάτων των δούλων Του. Διότι, αν η έγερση του Λαζάρου κατά την τετάρτη ημέρα είναι κάτι το μέγα, πολύ περισσότερο είναι το να εμφανιστούν αθρόως ζωντανοί όλοι εκείνοι που είχαν κοιμηθεί προ πολλού· γεγονός που αποτελούσε σημείο της μελλοντικής αναστάσεως. Διότι, λέει: «Πολλά σώματα των αγίων που είχαν κοιμηθεί αναστήθηκαν, και εισήλθαν στην αγία πόλη και εμφανίστηκαν σε πολλούς».

Αφού λοιπόν οι πανόσιοι παίδες ομολόγησαν αυτά και ήλεγξαν την παράνοια μαζί με την ασέβεια του Αττικού βασιλιά, αποκεφαλίστηκαν μαζί με τον θειότατο Δανιήλ. Και επειδή ο τύραννος ήθελε να κάψει τα τίμια λείψανά τους, λέγεται ότι μεταφέρθηκαν από άγιους αγγέλους στο όρος Γεβάλ και εκεί κρύφτηκαν μέσα σε στερεή πέτρα για τετρακόσια σαράντα χρόνια, μέχρι και την ανάσταση του Χριστού. Τότε δε, μαζί με πολλούς άλλους αγίους, αναστήθηκαν και αυτοί και εισήλθαν στην αγία πόλη, σύμφωνα με το ιερό Ευαγγέλιο, «και εμφανίστηκαν σε πολλούς».

Ο δε Ιησούς, αφού έκραξε πάλι με μεγάλη φωνή, παρέδωσε το πνεύμα. Και ιδού, το καταπέτασμα του ναού σχίστηκε στα δύο, από πάνω έως κάτω, και η γη σείστηκε, και οι πέτρες σχίστηκαν, και τα μνημεία ανοίχτηκαν, και πολλά σώματα των κεκοιμημένων αγίων αναστήθηκαν, και αφού βγήκαν από τα μνημεία μετά την ανάστασή του, εισήλθαν στην αγία πόλη και εμφανίστηκαν σε πολλούς.» Κράζει με μεγάλη φωνή ο Ιησούς, για να γνωρίσουμε ότι εκείνο που έλεγε, ότι «Έχω εξουσία να παραδώσω την ψυχή μου», ήταν αληθινό.